HBO Exportplanning (6 maanden)

Je stelt zelfstandig een exportplan op, analyseert markten en past producten, prijs en distributie aan op internationale handel.

1. 1 Exportstrategie Je ontwikkelt een exportstrategie die aansluit bij de bedrijfsdoelen en marktkansen.
   10 lessen

   1. Bepalen van exportdoelstellingenJe formuleert concrete doelen voor exportactiviteiten en toetst deze aan de bedrijfsstrategie.
   2. Selectie van exportmarktenJe selecteert geschikte exportmarkten op basis van analyse en onderbouwde criteria.
   3. Markttoetredingsstrategieën (direct/indirect)Je vergelijkt directe en indirecte markttoetredingsstrategieën en kiest een passende aanpak.
   4. Exportstrategie afstemmen op bedrijfsstrategieJe stemt exportactiviteiten af op de bestaande bedrijfsstrategie en doelstellingen.
   5. Analyseren van concurrentie in exportmarktenJe brengt concurrenten in kaart en analyseert hun positie in de exportmarkt.
   6. Kiezen van verkoop- en distributiekanalenJe kiest verkoop- en distributiekanalen die passen bij het product en de markt.
   7. Vaststellen van productaanpassingenJe bepaalt welke productaanpassingen nodig zijn voor de gekozen exportmarkt.
   8. Integratie van marketing en salesJe integreert marketing en sales tot een samenhangende exportaanpak.
   9. Opstellen van een exportplanJe stelt een volledig exportplan op met alle noodzakelijke onderdelen.
   10. Evaluatie en bijstelling van strategieJe evalueert de exportstrategie en past deze aan op basis van resultaten en feedback.
2. 2 Marktanalyse Je verzamelt en analyseert marktgegevens om kansen en risico’s in buitenlandse markten te beoordelen.
   10 lessen

   1. Informatiebronnen voor buitenlandse marktenJe zoekt en beoordeelt informatiebronnen voor marktonderzoek in het buitenland.
   2. Gebruik van macro-economische dataJe gebruikt macro-economische data om marktpotentieel te beoordelen.
   3. Analyse van politieke en juridische stabiliteitJe analyseert politieke en juridische stabiliteit in het doelland.
   4. Consumentengedrag in doellandJe onderzoekt consumentengedrag en klantvoorkeuren in de exportmarkt.
   5. Trends in sector en afzetmarktJe signaleert trends in de sector en de afzetmarkt van het doelland.
   6. Tarieven en invoerrechten in kaart brengenJe brengt tarieven en invoerrechten voor het product in kaart.
   7. Concurrentieanalyse uitvoerenJe voert een concurrentieanalyse uit voor de gekozen markt.
   8. Cultuurverschillen in business analyserenJe analyseert cultuurverschillen die invloed hebben op zakendoen.
   9. Marktrisico’s identificerenJe identificeert en benoemt marktrisico’s voor export.
   10. Samenvatten van marktonderzoeksresultatenJe vat de resultaten van marktonderzoek samen in een overzichtelijk rapport.
3. 3 Productaanpassing Je onderzoekt welke aanpassingen aan product en verpakking nodig zijn voor export naar verschillende landen.
   10 lessen

   1. Eisen aan product voor exportmarktJe bepaalt aan welke eisen het product moet voldoen in de exportmarkt.
   2. Technische standaarden en normenJe onderzoekt welke technische standaarden en normen gelden per markt.
   3. Verpakkingseisen per landJe brengt verpakkingsvereisten en -voorschriften per land in kaart.
   4. Productaanpassing op culturele voorkeurJe past het product aan op culturele voorkeuren en gewoonten.
   5. Taal en etiketteringJe stemt taalgebruik en etikettering af op de eisen van het doelland.
   6. CE-markering en lokale certificatenJe controleert of CE-markering en lokale certificaten nodig zijn.
   7. Garantiebepalingen en serviceafsprakenJe stelt garantiebepalingen en serviceafspraken op voor exportproducten.
   8. Vergunningen en productregistratieJe regelt vergunningen en productregistratie voor de exportmarkt.
   9. Aanpassing van gebruikershandleidingenJe past gebruikershandleidingen aan op lokale eisen en taal.
   10. Kosteneffectiviteit van productaanpassingJe beoordeelt de kosten en baten van productaanpassingen voor export.
4. 4 Prijsstelling en kostenberekening Je berekent prijzen en kosten voor export en stemt prijsstrategieën af op de internationale markt.
   10 lessen

   1. Prijsstrategieën voor exportJe ontwikkelt prijsstrategieën die aansluiten op verschillende exportmarkten.
   2. Kostprijsberekening voor internationale leveringenJe berekent de kostprijs van internationale leveringen inclusief bijkomende kosten.
   3. Valutarisico’s en wisselkoersenJe analyseert valutarisico’s en de invloed van wisselkoersen op prijzen.
   4. Prijsopbouw inclusief transport en invoerrechtenJe stelt prijsopbouw samen inclusief transport en invoerrechten.
   5. Margebepaling per afzetmarktJe bepaalt marges per afzetmarkt op basis van kosten en marktprijzen.
   6. Concurrentiegerichte prijsstellingJe stemt prijzen af op concurrentie in de exportmarkt.
   7. Prijsafspraken in contractenJe verwerkt prijsafspraken in exportcontracten.
   8. Exportsubsidies en douanevoordelenJe onderzoekt mogelijkheden voor exportsubsidies en douanevoordelen.
   9. Prijsdifferentie per regioJe past prijsdifferentiatie toe per regio of marktsegment.
   10. BTW en fiscale regels bij exportJe past BTW- en fiscale regels toe bij het bepalen van exportprijzen.
5. 5 Distributie en logistiek Je maakt keuzes in distributie en logistiek die passen bij het exportproces en de gekozen markten.
   10 lessen

   1. Keuze van distributiekanaalJe selecteert het meest geschikte distributiekanaal voor export.
   2. Logistieke routes analyserenJe analyseert logistieke routes en bepaalt de efficiëntste opties.
   3. Douaneprocedures en inklaringJe regelt douaneprocedures en verzorgt de inklaring van goederen.
   4. Transportvormen vergelijken (lucht, zee, weg)Je vergelijkt transportvormen zoals lucht-, zee- en wegtransport.
   5. Leveringsvoorwaarden (Incoterms)Je past leveringsvoorwaarden (Incoterms) toe in het exportproces.
   6. Magazijnbeheer bij exportJe organiseert magazijnbeheer voor internationale leveringen.
   7. Verzekeringen bij transportJe kiest en regelt verzekeringen voor transport van exportgoederen.
   8. Tijdsbeheer en levertijdplanningJe plant levertijden en beheert tijdslijnen binnen het logistieke proces.
   9. Traceerbaarheid en trackingJe zorgt voor traceerbaarheid en tracking van zendingen.
   10. Logistieke kostenstructuur opstellenJe stelt een kostenstructuur op voor logistiek en distributie.
6. 6 Internationale verkoop en onderhandelen Je past verkooptechnieken en onderhandelingsvaardigheden toe in internationale contexten.
   10 lessen

   1. Verschillen in verkooptechniek per landJe herkent verschillen in verkooptechniek tussen landen en stemt je aanpak daarop af.
   2. Voorbereiden van verkoopgesprekkenJe bereidt verkoopgesprekken voor met internationale klanten.
   3. Crossculturele onderhandelingstechniekenJe past crossculturele onderhandelingstechnieken toe in de praktijk.
   4. Structuur van een verkoopprocesJe volgt de structuur van een verkoopproces bij internationale transacties.
   5. Offertes en prijsvoorstellen opstellenJe stelt offertes en prijsvoorstellen op voor buitenlandse klanten.
   6. Hanteren van bezwaren in onderhandelingenJe gaat om met bezwaren tijdens onderhandelingen.
   7. Afsluiten van contractenJe sluit contracten af met internationale zakenpartners.
   8. Relatiebeheer met internationale klantenJe onderhoudt relaties met internationale klanten.
   9. Communicatie via e-mail en telefoonJe communiceert effectief via e-mail en telefoon in een internationale context.
   10. Follow-up en aftersalesJe verzorgt de follow-up en aftersales bij exporttransacties.
7. 7 Contractmanagement Je stelt internationale verkoopcontracten op en beheert juridische aspecten van exportovereenkomsten.
   10 lessen

   1. Opstellen van internationale verkoopcontractenJe stelt internationale verkoopcontracten op met aandacht voor relevante bepalingen.
   2. Toepassing van het Weens KoopverdragJe past het Weens Koopverdrag toe bij internationale transacties.
   3. Leveringsvoorwaarden juridisch vastleggenJe legt leveringsvoorwaarden juridisch vast in contracten.
   4. Betalingsvoorwaarden en zekerhedenJe regelt betalingsvoorwaarden en zekerheden in exportcontracten.
   5. Aansprakelijkheid en schadebepalingenJe verwerkt aansprakelijkheid en schadebepalingen in contracten.
   6. Incasso- en arbitrageproceduresJe organiseert incasso- en arbitrageprocedures bij geschillen.
   7. Eigendomsvoorbehoud en eigendomsoverdrachtJe regelt eigendomsvoorbehoud en eigendomsoverdracht in contracten.
   8. GarantievoorwaardenJe stelt garantievoorwaarden op voor exportproducten.
   9. Jurisdictie en toepasselijk rechtJe bepaalt jurisdictie en toepasselijk recht bij internationale overeenkomsten.
   10. Contractbeheer en archiveringJe beheert en archiveert contracten volgens vaste procedures.
8. 8 Betaalmethoden en financiële afhandeling Je vergelijkt internationale betaalmethoden en regelt de financiële afhandeling van exporttransacties.
   10 lessen

   1. Vergelijken van internationale betaalmethodenJe vergelijkt verschillende betaalmethoden voor internationale handel.
   2. Werking van Letters of CreditJe legt uit hoe Letters of Credit werken bij exporttransacties.
   3. Documentair incasso en betalingJe regelt documentair incasso en betaling bij export.
   4. Open account vs. vooruitbetalingJe vergelijkt open account met vooruitbetaling als betaalvormen.
   5. Valutarisico’s beheersenJe beheerst valutarisico’s bij internationale betalingen.
   6. Internationale banktransactiesJe voert internationale banktransacties uit voor exportbetalingen.
   7. Kosten van betalingsverkeerJe berekent de kosten van internationaal betalingsverkeer.
   8. Kredietverzekering en risicoafdekkingJe past kredietverzekering en risicoafdekking toe.
   9. Rol van factoring bij exportJe onderzoekt de rol van factoring bij exportfinanciering.
   10. Beheer van openstaande postenJe beheert openstaande posten bij internationale handel.
9. 9 Douane en wetgeving Je regelt douanezaken, stelt documenten op en past relevante wetgeving toe bij export.
   10 lessen

   1. Douanedocumenten en formulierenJe stelt douanedocumenten en formulieren op voor exportzendingen.
   2. Invoer- en uitvoerrechtenJe berekent invoer- en uitvoerrechten voor exportproducten.
   3. Harmonized System (HS-codes)Je past HS-codes toe bij het indelen van goederen.
   4. Vrijhandelsverdragen benuttenJe benut vrijhandelsverdragen voor gunstige exportvoorwaarden.
   5. Tariefindeling van goederenJe bepaalt de juiste tariefindeling van goederen voor export.
   6. Vergunningen voor exportcontroleJe vraagt vergunningen aan voor exportcontrole waar nodig.
   7. Sanctieregelingen en embargolandenJe past sanctieregelingen toe en herkent embargolanden.
   8. Productcertificering bij douaneJe regelt productcertificering bij de douane.
   9. Douaneaangifte digitaal verzorgenJe verzorgt digitale douaneaangifte voor exportzendingen.
   10. Contact met douaneautoriteiten onderhoudenJe onderhoudt contact met douaneautoriteiten bij exportprocessen.
10. 10 Risicomanagement bij export Je herkent en beheerst financiële, commerciële en juridische risico’s binnen het exportproces.
    10 lessen

    1. Financiële risico’s inschattenJe schat financiële risico’s in bij export en neemt passende maatregelen.
    2. Commerciële risico’s bij nieuwe klantenJe beoordeelt commerciële risico’s bij het zakendoen met nieuwe klanten.
    3. Juridische risico’s en geschilproceduresJe analyseert juridische risico’s en kent geschilprocedures.
    4. Politieke risico’s in exportlandenJe onderzoekt politieke risico’s in exportlanden.
    5. Transport- en leveringsrisico’sJe signaleert transport- en leveringsrisico’s in het exportproces.
    6. Risico’s van koersschommelingenJe beheert risico’s van koersschommelingen bij internationale handel.
    7. Risicoanalyse opstellenJe stelt een risicoanalyse op voor exportactiviteiten.
    8. Beveiliging van data en informatieJe beveiligt data en informatie in het kader van export.
    9. Verzekeringen voor exportactiviteitenJe kiest verzekeringen ter dekking van exportrisico’s.
    10. Escalatieprocedures en schadeafhandelingJe voert escalatieprocedures en schadeafhandeling uit bij incidenten.

Je ontwikkelt strategieën voor internationale markten, voert analyses uit en beheert exportprocessen van begin tot eind.

1. 1 Internationale handelsomgeving Je onderzoekt hoe internationale handel werkt en welke invloeden en trends relevant zijn.
   10 lessen

   1. Wereldhandel en globaliseringJe analyseert hoe internationale handelsstromen en globalisering samenhangen.
   2. Economische blokken en handelsakkoorden (EU, NAFTA, ASEAN)Je vergelijkt economische blokken en beoordeelt de impact van handelsakkoorden.
   3. Invloed van internationale politiek en economieJe onderzoekt hoe politiek en economie internationale handel beïnvloeden.
   4. Valutamarkten en wisselkoersenJe bekijkt hoe valutamarkten en wisselkoersen de export beïnvloeden.
   5. Culturele verschillen en interculturele communicatieJe herkent culturele verschillen en past interculturele communicatie toe.
   6. Internationale markttrends en ontwikkelingenJe signaleert markttrends en beoordeelt hun invloed op internationale handel.
   7. Handelsbelemmeringen en protectionismeJe identificeert handelsbelemmeringen en analyseert protectionistische maatregelen.
   8. Internationale concurrentieanalyseJe voert een concurrentieanalyse uit op internationale markten.
   9. Juridische en ethische aspecten van internationale handelJe onderzoekt juridische en ethische vraagstukken in internationale handel.
   10. Duurzaamheid in internationale handelJe beoordeelt hoe duurzaamheid een rol speelt bij internationale handel.
2. 2 Exportstrategieën en marktselectie Je selecteert exportmarkten, ontwikkelt strategieën en stelt doelen voor marktbenadering.
   10 lessen

   1. Marktsegmentatie en doelgroepanalyseJe segmenteert markten en analyseert doelgroepen voor export.
   2. Criteria voor marktselectieJe stelt criteria op voor het kiezen van geschikte exportmarkten.
   3. Markttoetredingsstrategieën (direct, indirect, joint ventures)Je vergelijkt verschillende strategieën voor markttoetreding.
   4. Positionering op buitenlandse marktenJe bepaalt hoe je producten positioneert op buitenlandse markten.
   5. Concurrentiestrategieën in exportJe ontwikkelt concurrentiestrategieën voor exportactiviteiten.
   6. Risicoanalyse van marktenJe voert risicoanalyses uit voor nieuwe exportmarkten.
   7. Marketingmix aanpassen aan exportmarktenJe past de marketingmix aan op de eisen van exportmarkten.
   8. Prijsstrategieën voor exportproductenJe kiest prijsstrategieën die aansluiten bij exportdoelstellingen.
   9. Exportplanning en doelstellingenJe stelt een exportplan op en formuleert concrete doelen.
   10. Evaluatie en aanpassing van exportstrategieJe evalueert en past exportstrategieën aan op basis van resultaten.
3. 3 Internationaal marketing- en salesmanagement Je organiseert marketing en sales voor export en onderhoudt relaties met internationale klanten.
   10 lessen

   1. ExportmarketingconceptenJe past exportmarketingconcepten toe in internationale context.
   2. Opbouwen van internationale saleskanalenJe bouwt en beheert internationale saleskanalen.
   3. Onderhandelen met buitenlandse klantenJe oefent onderhandelen met buitenlandse klanten.
   4. Salesgesprekken in een internationale contextJe voert salesgesprekken in verschillende internationale situaties.
   5. Cultuursensitieve communicatieJe stemt communicatie af op culturele verschillen.
   6. Relatiebeheer met internationale klantenJe onderhoudt relaties met internationale klanten.
   7. Digitale marketing voor exportJe zet digitale marketing in voor exportdoeleinden.
   8. Trade fairs en internationale beurzenJe bereidt deelname aan internationale beurzen voor.
   9. Contractmanagement in exportJe beheert contracten binnen exporttrajecten.
   10. After-sales service en ondersteuningJe organiseert after-sales service voor internationale klanten.
4. 4 Logistiek en transport in export Je regelt logistiek en transport voor export en zorgt voor efficiënte distributie.
   10 lessen

   1. Internationale transportmodi (zee, lucht, weg, spoor)Je vergelijkt transportmodi en kiest passende opties voor export.
   2. Transportplanning en -optimalisatieJe plant en optimaliseert internationale transporten.
   3. Incoterms en leveringsvoorwaardenJe past Incoterms en leveringsvoorwaarden toe.
   4. Verpakkings- en etiketteringseisenJe controleert verpakkings- en etiketteringseisen voor export.
   5. Douaneprocedures en documentenJe stelt douanedocumenten op en volgt procedures.
   6. GoederentransportverzekeringenJe onderzoekt mogelijkheden voor goederentransportverzekeringen.
   7. Warehousing en distributie in het buitenlandJe regelt warehousing en distributie in het buitenland.
   8. Retourlogistiek bij exportJe organiseert retourlogistiek bij export.
   9. Tracking en trace systemenJe volgt goederen met tracking en trace systemen.
   10. Duurzame logistiek in exportJe past duurzame logistieke oplossingen toe bij export.
5. 5 Exportfinanciering en betalingsmethoden Je beheert financiering, betalingen en kosten bij export en voert financiële analyses uit.
   10 lessen

   1. Kosten en financieringsmogelijkheden van exportJe analyseert kosten en onderzoekt financieringsmogelijkheden voor export.
   2. Incoterms en betalingsconditiesJe past Incoterms en betalingscondities toe in exporttrajecten.
   3. Betalingsmethoden (akkreditive, documentaire incasso, vooruitbetaling)Je kiest en vergelijkt internationale betalingsmethoden.
   4. Risico’s in internationale betalingenJe herkent risico’s bij internationale betalingen en beperkt deze.
   5. Kredietverzekering en garantiesJe onderzoekt kredietverzekeringen en garanties.
   6. Valutarisico’s en hedgingJe beheert valutarisico’s en past hedging toe.
   7. Boekhouding en BTW bij exportJe verwerkt exporttransacties in de boekhouding en regelt BTW.
   8. Subsidies en ondersteuningsregelingenJe onderzoekt subsidies en ondersteuningsregelingen voor export.
   9. Kosten-batenanalyse van exportactiviteitenJe voert een kosten-batenanalyse uit voor exportactiviteiten.
   10. Financiële rapportage en controleJe stelt financiële rapportages op en voert controles uit.
6. 6 Juridische aspecten van exportmanagement Je past juridische regels toe en beschermt bedrijfsbelangen bij internationale handel.
   10 lessen

   1. Internationale handelsrecht en verdragenJe onderzoekt relevante internationale handelsverdragen.
   2. Contracten en algemene voorwaardenJe stelt contracten en algemene voorwaarden op voor export.
   3. Intellectuele eigendomsrechten internationaalJe beschermt intellectuele eigendomsrechten internationaal.
   4. Compliance en sanctiesJe zorgt voor compliance en houdt rekening met sancties.
   5. Productaansprakelijkheid en garantieJe beoordeelt productaansprakelijkheid en garantie bij export.
   6. Dispute resolution en arbitrageJe kiest passende vormen van geschiloplossing en arbitrage.
   7. Privacy- en databeveiliging bij internationale handelJe waarborgt privacy en databeveiliging bij internationale handel.
   8. Exportrestricties en embargo’sJe herkent exportrestricties en embargo’s.
   9. Douanewetgeving en importvereistenJe past douanewetgeving en importvereisten toe.
   10. Certificaten en keurmerkenJe onderzoekt certificaten en keurmerken voor exportproducten.
7. 7 Interculturele communicatie en onderhandelen Je communiceert effectief en onderhandelt in internationale en interculturele situaties.
   10 lessen

   1. Culturele waarden en normenJe herkent culturele waarden en normen in zakelijke context.
   2. Communicatiestijlen per cultuurJe past communicatiestijlen aan per cultuur.
   3. Omgaan met taalbarrièresJe overbrugt taalbarrières in internationale communicatie.
   4. Bouwstenen van vertrouwen in internationale relatiesJe bouwt vertrouwen op in internationale relaties.
   5. Onderhandelingstechnieken in diverse culturenJe past onderhandelingstechnieken toe in verschillende culturen.
   6. Conflicthantering en mediationJe hanteert conflicten en past mediation toe.
   7. Non-verbale communicatieJe interpreteert en gebruikt non-verbale communicatie.
   8. Protocol en etiquette in het buitenlandJe volgt protocol en etiquette in het buitenland.
   9. Relatiebeheer op lange termijnJe onderhoudt langdurige internationale zakelijke relaties.
   10. Aanpassen van leiderschapsstijlJe past je leiderschapsstijl aan op interculturele situaties.
8. 8 Risicomanagement in export Je signaleert, analyseert en beheert risico’s die bij export komen kijken.
   10 lessen

   1. Identificeren van exportrisico’sJe identificeert verschillende soorten exportrisico’s.
   2. Politieke en economische risico’sJe analyseert politieke en economische risico’s bij export.
   3. Valutarisico’s en koersschommelingenJe beoordeelt valutarisico’s en koersschommelingen.
   4. Operationele en logistieke risico’sJe onderzoekt operationele en logistieke risico’s.
   5. Juridische risico’s en contractuele beschermingJe beperkt juridische risico’s via contractuele afspraken.
   6. VerzekeringsmogelijkhedenJe onderzoekt verzekeringsmogelijkheden voor exportrisico’s.
   7. Crisismanagement en calamiteitenplanningJe stelt een crisismanagementplan op voor exportactiviteiten.
   8. Scenarioplanning en continuïteitszorgJe past scenarioplanning en continuïteitszorg toe.
   9. Monitoring van risico’s en early warning systemenJe monitort risico’s en gebruikt early warning systemen.
   10. Rapportage en risicobeheerstructuurJe rapporteert over risico’s en beheert de risicostructuur.
9. 9 Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord exporteren Je integreert duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid in exportprocessen.
   10 lessen

   1. Impact van export op milieu en samenlevingJe onderzoekt de impact van export op milieu en samenleving.
   2. Circulaire economie binnen exportprocessenJe past principes van circulaire economie toe binnen export.
   3. Ethische inkoop en leveranciersselectieJe selecteert leveranciers op basis van ethische criteria.
   4. Duurzame productontwikkelingJe ontwikkelt duurzame producten voor exportmarkten.
   5. Transparantie in ketens en rapportageJe zorgt voor transparantie in de exportketen.
   6. Certificeringen en standaarden (ISO, Fair Trade)Je onderzoekt certificeringen en standaarden voor duurzaamheid.
   7. Klimaatbeleid en CO₂-reductie in logistiekJe past klimaatbeleid toe in logistieke processen.
   8. Sociale verantwoordelijkheid in exportlandenJe bevordert sociale verantwoordelijkheid in exportlanden.
   9. Stakeholdermanagement rond duurzaamheidJe beheert stakeholders rond duurzaam exporteren.
   10. Innovaties voor duurzame exportJe onderzoekt innovaties die bijdragen aan duurzame export.
10. 10 Praktijkgericht onderzoek en innovatie in exportmanagement Je voert praktijkgericht onderzoek uit en implementeert innovaties in exportmanagement.
    10 lessen

    1. Formuleren van onderzoeksvragen binnen exportJe formuleert relevante onderzoeksvragen binnen export.
    2. Methodologieën voor marktonderzoekJe kiest en past methoden toe voor marktonderzoek.
    3. Data verzamelen en analyserenJe verzamelt en analyseert data voor exportbeslissingen.
    4. Benchmarking van exportprestatiesJe vergelijkt exportprestaties via benchmarking.
    5. Toetsen van exportstrategieënJe toetst de effectiviteit van exportstrategieën.
    6. Innovatieve oplossingen voor exportuitdagingenJe ontwikkelt innovatieve oplossingen voor exportvraagstukken.
    7. Rapporteren en presenteren van onderzoeksresultatenJe rapporteert en presenteert onderzoeksresultaten.
    8. Implementatie van verbeteringen in de praktijkJe implementeert verbeteringen in exportpraktijken.
    9. Evaluatie van exportprojectenJe evalueert het verloop van exportprojecten.
    10. Reflectie en professionele ontwikkelingJe reflecteert op je professionele ontwikkeling binnen exportmanagement.