HBO Praktijkcursus – Risicomanagement

Je past risicomanagement toe binnen organisaties en projecten, van identificatie en analyse tot rapportage en beheersing.

1. 1 Basisprincipes van risicomanagement Je onderzoekt de uitgangspunten, processen en organisatie van risicomanagement binnen organisaties.
   10 lessen

   1. Definitie en belang van risicomanagementJe verkent wat risicomanagement inhoudt en waarom organisaties dit toepassen.
   2. Soorten risico’s (strategisch, operationeel, financieel, compliance)Je onderscheidt verschillende typen risico’s aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   3. Risicomanagementprocessen (ISO 31000)Je beschrijft de stappen van een risicomanagementproces volgens een internationale standaard.
   4. Risicocultuur en risicobewustzijnJe analyseert hoe risicocultuur en bewustzijn in een organisatie tot stand komen.
   5. Relatie met governance en interne controleJe legt uit hoe risicomanagement samenhangt met governance en interne controle.
   6. Risicomanagement als strategisch instrumentJe onderzoekt de rol van risicomanagement bij het bepalen van strategieën.
   7. Verantwoordelijkheden binnen organisatiesJe benoemt de taken en verantwoordelijkheden van betrokkenen bij risicomanagement.
   8. Risico vs. onzekerheidJe maakt het verschil duidelijk tussen risico en onzekerheid.
   9. Communicatie in risicomanagementJe bespreekt hoe je effectief communiceert over risico’s binnen een organisatie.
   10. Wet- en regelgevingJe brengt relevante wet- en regelgeving in kaart voor risicomanagement.
2. 2 Risico-identificatie Je past methoden toe om risico’s te identificeren en documenteert deze gestructureerd.
   10 lessen

   1. Methoden voor risico-identificatie (brainstorm, checklists)Je oefent met verschillende technieken om risico’s te signaleren in de praktijk.
   2. StakeholderanalyseJe voert een stakeholderanalyse uit om relevante partijen te bepalen.
   3. Risicoregisters en -logboekenJe stelt een risicoregister of logboek op voor overzicht en opvolging.
   4. Interne en externe risico’s onderscheidenJe maakt onderscheid tussen interne en externe risico’s.
   5. Omgevingsanalyse (PESTEL)Je voert een omgevingsanalyse uit met behulp van een gestructureerd model.
   6. Gebruik van data en historische informatieJe gebruikt data en historische informatie om risico’s te onderbouwen.
   7. Scenario-analyseJe past scenario-analyse toe om mogelijke risico’s te verkennen.
   8. Risico’s in projecten identificerenJe identificeert risico’s binnen projecten aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   9. Documentatie en rapportageJe legt vast hoe je risico’s documenteert en rapporteert.
   10. Praktijkvoorbeelden en casuïstiekJe analyseert casussen om risico-identificatie toe te passen.
3. 3 Risicoanalyse en risicobeoordeling Je beoordeelt risico’s met behulp van kwantitatieve en kwalitatieve analysemethoden.
   10 lessen

   1. Kwantitatieve en kwalitatieve analyseJe vergelijkt kwantitatieve en kwalitatieve analysemethoden voor risico’s.
   2. Risicowaardering: impact en kansJe bepaalt impact en kans van risico’s met behulp van waarderingstechnieken.
   3. Risicomatrix en risicoprioriteringJe maakt een risicomatrix en stelt prioriteiten vast.
   4. Scenario’s en stresstestenJe voert scenario’s en stresstesten uit op risicogebieden.
   5. Gebruik van statistische techniekenJe past statistische technieken toe bij risicoanalyse.
   6. Subjectiviteit en bias vermijdenJe herkent en voorkomt subjectiviteit en bias in je beoordeling.
   7. RisicoaggregatieJe combineert verschillende risico’s tot een totaaloverzicht.
   8. Tools en software voor analyseJe maakt gebruik van tools en software voor risicoanalyse.
   9. Interpretatie van analyse-uitkomstenJe interpreteert de resultaten van je analyse en trekt conclusies.
   10. Rapportage aan stakeholdersJe stelt een rapportage op voor stakeholders over de analyse-uitkomsten.
4. 4 Risicobeheersing en -behandeling Je kiest beheersmaatregelen en implementeert deze, rekening houdend met effectiviteit en kosten.
   10 lessen

   1. Strategieën: vermijden, verminderen, accepteren, overdragenJe selecteert strategieën om risico’s te vermijden, verminderen, accepteren of overdragen.
   2. Maatregelen en controles ontwerpenJe ontwerpt maatregelen en controles voor specifieke risico’s.
   3. Kosten-batenanalyse van beheersmaatregelenJe voert een kosten-batenanalyse uit voor beheersmaatregelen.
   4. Implementatie van risicobeheersingsplannenJe werkt een plan uit voor de implementatie van beheersingsmaatregelen.
   5. Continu verbeteren en PDCA-cyclusJe past de PDCA-cyclus toe om continue verbetering te waarborgen.
   6. Verzekeringen en financiële instrumentenJe onderzoekt de rol van verzekeringen en financiële instrumenten bij risicobeheersing.
   7. Contractuele risico’s en aansprakelijkheidJe analyseert contractuele risico’s en aansprakelijkheid.
   8. Technische en organisatorische maatregelenJe formuleert technische en organisatorische maatregelen.
   9. Gedrag en cultuurverandering stimulerenJe stimuleert gedragsverandering en een risicobewuste cultuur.
   10. Evaluatie van effectiviteitJe evalueert de effectiviteit van genomen maatregelen.
5. 5 Risicomanagement in projecten Je past risicomanagement toe binnen projecten en analyseert projectgebonden risico’s.
   10 lessen

   1. Projectrisico’s en kansenJe brengt risico’s en kansen in kaart binnen een projectcontext.
   2. Risicoregister bij projectenJe legt een risicoregister aan voor projecten.
   3. Risicobeoordeling in projectfasenJe beoordeelt risico’s in verschillende projectfasen.
   4. Integratie met projectmanagementmethodieken (Prince2, Agile)Je integreert risicomanagement met projectmanagementmethodieken.
   5. Communicatie binnen projectteamsJe organiseert communicatie over risico’s in projectteams.
   6. Escalatie en besluitvorming bij risico’sJe behandelt escalatie en besluitvorming bij projectrisico’s.
   7. Monitoring en rapportageJe monitort en rapporteert over risico’s gedurende het project.
   8. Lessons learned en kennisborgingJe borgt kennis en ervaringen via lessons learned.
   9. Relatie tussen risico en projectscopeJe onderzoekt de relatie tussen risico’s en de scope van projecten.
   10. CasestudiesJe werkt casestudies uit om risicomanagement in projecten toe te passen.
6. 6 Compliance en juridische risico’s Je signaleert compliance- en juridische risico’s en past relevante wet- en regelgeving toe.
   10 lessen

   1. Wet- en regelgeving relevant voor risicomanagementJe brengt relevante wet- en regelgeving voor risicomanagement in kaart.
   2. Compliance-risico’s identificerenJe identificeert compliance-risico’s in organisaties.
   3. Anti-corruptie en integriteitsbeleidJe beschrijft anti-corruptiebeleid en integriteitsmaatregelen.
   4. Privacywetgeving en AVGJe past privacywetgeving en AVG toe in risicomanagement.
   5. Juridische consequenties van risico’sJe analyseert juridische gevolgen van risico’s voor organisaties.
   6. Governance en interne controlesJe onderzoekt de rol van governance en interne controles.
   7. Rol van de compliance officerJe beschrijft de taken van een compliance officer.
   8. Audits en controlesJe voert audits en controles uit op compliance-gebied.
   9. Meldplicht en incidentmanagementJe behandelt meldplicht en incidentmanagement.
   10. VoorbeeldcasesJe analyseert praktijkvoorbeelden van compliancevraagstukken.
7. 7 Financieel risicomanagement Je analyseert financiële risico’s en stelt rapportages op voor interne en externe toezichthouders.
   10 lessen

   1. KredietrisicoJe onderzoekt kredietrisico en de gevolgen voor organisaties.
   2. Marktrisico (valuta, rente, aandelen)Je analyseert marktrisico’s zoals valuta-, rente- en aandelenrisico.
   3. LiquiditeitsrisicoJe herkent liquiditeitsrisico’s en hun impact.
   4. Operationeel financieel risicoJe brengt operationele financiële risico’s in kaart.
   5. Risico’s in financiële verslaggevingJe signaleert risico’s in financiële verslaggeving.
   6. Derivaten en hedgingJe past derivaten en hedging toe als beheersingsinstrument.
   7. Risicobeheersing in financiële instellingenJe analyseert risicobeheersing binnen financiële instellingen.
   8. Rapportage aan toezichthoudersJe stelt rapportages op voor toezichthouders.
   9. Financiële stresstestenJe voert financiële stresstesten uit.
   10. Regelgeving (Basel, Solvency II)Je past regelgeving toe zoals Basel en Solvency II.
8. 8 Technologische risico’s en cybersecurity Je herkent technologische risico’s en past cybersecuritymaatregelen toe binnen organisaties.
   10 lessen

   1. IT-risico’s en kwetsbaarhedenJe signaleert IT-risico’s en kwetsbaarheden in systemen.
   2. Cyberdreigingen en aanvallenJe analyseert cyberdreigingen en mogelijke aanvallen.
   3. Beveiligingsmaatregelen en best practicesJe formuleert beveiligingsmaatregelen en best practices.
   4. Business continuity managementJe stelt een business continuity plan op.
   5. Incident response en crisismanagementJe werkt een incident response en crisismanagementplan uit.
   6. Data privacy en beschermingJe past maatregelen toe voor data privacy en bescherming.
   7. Technologische innovaties en risico’sJe onderzoekt risico’s van technologische innovaties.
   8. Risicoanalyse in IT-projectenJe voert risicoanalyse uit binnen IT-projecten.
   9. Normen en standaarden (ISO 27001)Je past normen en standaarden toe zoals ISO 27001.
   10. Case studies cybersecurityJe analyseert praktijkvoorbeelden van cybersecurity.
9. 9 Communicatie en rapportage in risicomanagement Je communiceert effectief over risico’s en stelt rapportages en presentaties op voor stakeholders.
   10 lessen

   1. Doelgroepen en informatiebehoeftenJe inventariseert informatiebehoeften van verschillende doelgroepen.
   2. Transparantie en vertrouwelijkheidJe waarborgt transparantie en vertrouwelijkheid in je communicatie.
   3. Risicorapporten en dashboardsJe stelt risicorapporten en dashboards samen.
   4. Visualisatietechnieken (grafieken, heatmaps)Je gebruikt visualisatietechnieken zoals grafieken en heatmaps.
   5. EscalatieproceduresJe werkt met escalatieprocedures bij risicovolle situaties.
   6. Interne communicatiekanalenJe maakt gebruik van interne communicatiekanalen.
   7. PresentatievaardighedenJe past presentatievaardigheden toe bij het delen van risico-informatie.
   8. StakeholdermanagementJe beheert relaties met stakeholders bij risicomanagement.
   9. CrisiscommunicatieJe bereidt crisiscommunicatie voor bij incidenten.
   10. Feedback en continue verbeteringJe verwerkt feedback voor continue verbetering van risicomanagement.
10. 10 Ethiek en duurzaamheid in risicomanagement Je integreert ethische en duurzame overwegingen in risicomanagementprocessen.
    10 lessen

    1. Ethische dilemma’s en besluitvormingJe analyseert ethische dilemma’s bij risicobesluitvorming.
    2. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)Je past principes van maatschappelijk verantwoord ondernemen toe.
    3. Duurzaamheidsrisico’s (milieu, sociaal, governance)Je brengt duurzaamheidsrisico’s in kaart op milieu, sociaal en governancegebied.
    4. Integratie van ESG-criteriaJe integreert ESG-criteria in risicomanagement.
    5. Transparantie en verantwoordingJe zorgt voor transparantie en legt verantwoording af.
    6. Corporate governance en ethiekJe onderzoekt de samenhang tussen corporate governance en ethiek.
    7. Langetermijnrisico’sJe analyseert langetermijnrisico’s voor organisaties.
    8. StakeholderdialoogJe voert een stakeholderdialoog over ethiek en duurzaamheid.
    9. Voorbeeldcases van ethisch risicomanagementJe bespreekt praktijkvoorbeelden van ethisch risicomanagement.
    10. Trends en ontwikkelingenJe signaleert trends en ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid.