HBO Praktijkcursus – Omgaan met vertrouwelijke informatie

Je herkent vertrouwelijke informatie, past wet- en regelgeving toe en neemt passende maatregelen voor veilige omgang en communicatie.

1. 1 Grondslagen van vertrouwelijkheid Je analyseert wat vertrouwelijkheid inhoudt en welke risico’s en rechten daarbij horen.
   10 lessen

   1. Definitie van vertrouwelijke informatieJe omschrijft wat onder vertrouwelijke informatie valt in je eigen werkcontext.
   2. Verschil tussen openbaar, intern en vertrouwelijkJe onderscheidt openbaar, interne en vertrouwelijke informatie in praktijksituaties.
   3. Herkenning van gevoelige gegevensJe herkent gevoelige gegevens en benoemt voorbeelden uit de praktijk.
   4. Grondrechten zoals privacy en gegevensbeschermingJe koppelt privacyrechten en gegevensbescherming aan je eigen werkzaamheden.
   5. Vertrouwelijkheid binnen professionele contextenJe bespreekt vertrouwelijkheid in verschillende beroepen en organisaties.
   6. Risico's van onzorgvuldig omgaan met informatieJe benoemt risico’s van onzorgvuldig omgaan met informatie.
   7. Wettelijke kaders rond informatiebeveiligingJe benoemt wettelijke kaders die informatiebeveiliging beïnvloeden.
   8. Reputatie- en aansprakelijkheidsrisico’sJe analyseert reputatie- en aansprakelijkheidsrisico’s bij schending.
   9. Verschil tussen vertrouwelijkheid en geheimhoudingJe legt het verschil uit tussen vertrouwelijkheid en geheimhouding.
   10. Belang van een vertrouwenscultuur in organisatiesJe onderzoekt hoe een vertrouwenscultuur in organisaties werkt.
2. 2 Wet- en regelgeving Je past wet- en regelgeving toe op vertrouwelijke informatie in je eigen praktijk.
   10 lessen

   1. Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)Je benoemt de hoofdpunten van de AVG en past deze toe op casussen.
   2. Uitvoeringswet AVG (UAVG)Je legt uit wat de UAVG betekent voor je dagelijkse werk.
   3. Relevante bepalingen uit het Burgerlijk WetboekJe haalt relevante bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek aan.
   4. Medische geheimhouding (WGBO, BIG)Je bespreekt medische geheimhouding en de toepassing ervan.
   5. Beroepsgeheim in juridische en zorgberoepenJe benoemt het beroepsgeheim binnen juridische en zorgberoepen.
   6. Wet politiegegevens en wet justitiële gegevensJe licht de Wet politiegegevens en justitiële gegevens toe.
   7. Wet open overheid (Woo)Je geeft aan wanneer de Wet open overheid van toepassing is.
   8. Toezichthouders zoals de Autoriteit PersoonsgegevensJe benoemt de rol van toezichthouders zoals de Autoriteit Persoonsgegevens.
   9. Meldplicht datalekkenJe beschrijft wanneer je een datalek moet melden.
   10. Juridische gevolgen van schending van vertrouwelijkheidJe benoemt juridische gevolgen van schending van vertrouwelijkheid.
3. 3 Soorten vertrouwelijke informatie Je herkent verschillende typen vertrouwelijke informatie en past classificatie toe.
   10 lessen

   1. Persoonsgegevens en bijzondere persoonsgegevensJe onderscheidt persoonsgegevens en bijzondere persoonsgegevens.
   2. Financiële en salarisinformatieJe herkent financiële en salarisinformatie als vertrouwelijk.
   3. GezondheidsinformatieJe benoemt voorbeelden van gezondheidsinformatie binnen organisaties.
   4. Klant- en cliëntgegevensJe identificeert klant- en cliëntgegevens in je werk.
   5. Interne beleidsdocumentenJe beoordeelt interne beleidsdocumenten op vertrouwelijkheid.
   6. Juridische documenten en dossiersJe herkent juridische documenten en dossiers als gevoelig.
   7. Commerciële en strategische informatieJe benoemt commerciële en strategische informatie als vertrouwelijk.
   8. Informatie over medewerkers en sollicitantenJe herkent informatie over medewerkers en sollicitanten.
   9. Digitale communicatie en metadataJe benoemt risico’s van digitale communicatie en metadata.
   10. Audiovisueel materiaal met privacygevoelige inhoudJe herkent audiovisueel materiaal met privacygevoelige inhoud.
4. 4 Informatiebeveiliging in de praktijk Je oefent met praktische beveiligingsmaatregelen voor fysieke en digitale informatie.
   10 lessen

   1. Fysieke beveiliging van documenten en dossiersJe beveiligt documenten en dossiers fysiek op de werkplek.
   2. Toegangsbeheer en autorisatiesystemenJe past toegangsbeheer en autorisaties toe in systemen.
   3. Beveiligd gebruik van e-mail en opslagdienstenJe gebruikt e-mail en opslagdiensten op een veilige manier.
   4. Sterk wachtwoord- en authenticatiebeleidJe stelt sterke wachtwoorden en gebruikt authenticatie.
   5. Veilig gebruik van mobiele apparatenJe beveiligt mobiele apparaten die je voor werk gebruikt.
   6. Printen en vernietigen van vertrouwelijke documentenJe print en vernietigt vertrouwelijke documenten zorgvuldig.
   7. Gebruik van cloudopslag en versleutelingJe gebruikt cloudopslag en versleuteling waar nodig.
   8. Informatieclassificatie en labelingJe past informatieclassificatie en labeling toe.
   9. Meldpunt en opvolging van beveiligingsincidentenJe meldt en volgt beveiligingsincidenten op.
   10. Beveiligingsmaatregelen bij thuiswerkenJe neemt beveiligingsmaatregelen bij thuiswerken.
5. 5 Omgaan met vertrouwelijke communicatie Je communiceert veilig en verantwoord met vertrouwelijke informatie in diverse situaties.
   10 lessen

   1. Regels voor vertrouwelijke e-mail- en chatberichtenJe past regels toe voor het verzenden van vertrouwelijke berichten.
   2. Telefoongesprekken met vertrouwelijke inhoudJe voert telefoongesprekken met aandacht voor vertrouwelijkheid.
   3. Informatie delen in vergaderingen en werkoverleggenJe deelt informatie veilig tijdens vergaderingen en overleggen.
   4. Beperkingen bij social media-gebruikJe kent beperkingen bij het delen via social media.
   5. Fysieke gesprekken op werkvloer en in publieke ruimtesJe voert vertrouwelijke gesprekken op geschikte locaties.
   6. Gebruik van vertrouwelijke bijlagen en documentenJe gebruikt bijlagen en documenten op een veilige manier.
   7. Verslaglegging van vertrouwelijke gesprekkenJe legt vertrouwelijke gesprekken zorgvuldig vast.
   8. Grenzen aan het delen van informatie binnen teamsJe bepaalt wat je binnen teams wel of niet deelt.
   9. Beveiligd overdragen van digitale bestandenJe draagt digitale bestanden beveiligd over.
   10. Informatie delen met derden (bijv. leveranciers)Je deelt informatie met derden alleen als dat verantwoord is.
6. 6 Persoonlijke verantwoordelijkheid en integriteit Je reflecteert op je eigen verantwoordelijkheid en integriteit bij vertrouwelijke informatie.
   10 lessen

   1. Professionele houding ten opzichte van vertrouwelijkheidJe neemt een professionele houding aan bij vertrouwelijkheid.
   2. Eigen verantwoordelijkheid bij datalekkenJe erkent je eigen rol bij het voorkomen van datalekken.
   3. Vertrouwelijkheid in combinatie met klokkenluidersregelingenJe bespreekt vertrouwelijkheid bij klokkenluidersregelingen.
   4. Ethische dilemma’s in de omgang met informatieJe overweegt ethische dilemma’s bij informatiegebruik.
   5. Grenzen van loyaliteit aan werkgeverJe bepaalt waar de grens ligt in loyaliteit aan je werkgever.
   6. Omgaan met druk van collega’s of externenJe gaat om met druk van collega’s of externen.
   7. Integriteit en discretie in conflictsituatiesJe bewaart integriteit en discretie bij conflicten.
   8. Verantwoord gebruik van systemen en dataJe gebruikt systemen en data op verantwoorde wijze.
   9. Meldplicht versus zwijgplichtJe weegt meldplicht en zwijgplicht tegen elkaar af.
   10. Reflectie op eigen handelen in gevoelige situatiesJe reflecteert op je eigen handelen in gevoelige situaties.
7. 7 Risicoanalyse en preventie Je voert risicoanalyses uit en werkt mee aan preventieve maatregelen binnen je organisatie.
   10 lessen

   1. Identificeren van kwetsbare processenJe identificeert kwetsbare processen in je werk.
   2. Risico’s in de informatieketen (mens, proces, techniek)Je analyseert risico’s in de informatieketen.
   3. Classificatie van informatiegevoeligheidJe classificeert informatie op gevoeligheid.
   4. Opstellen van risico-inventarisatiesJe stelt een risico-inventarisatie op.
   5. Toepassing van het vier-ogen-principeJe past het vier-ogen-principe toe.
   6. Inrichten van veilige werkprocessenJe richt veilige werkprocessen in.
   7. Periodieke evaluatie van risico’s en maatregelenJe evalueert periodiek risico’s en maatregelen.
   8. Rollen en verantwoordelijkheden in informatieveiligheidJe benoemt rollen en verantwoordelijkheden in informatieveiligheid.
   9. Preventie van interne fraude en misbruikJe voorkomt interne fraude en misbruik.
   10. Betrekken van medewerkers bij risicopreventieJe betrekt collega’s bij risicopreventie.
8. 8 Incidentmanagement en datalekken Je signaleert en behandelt datalekken en andere informatie-incidenten volgens vaste procedures.
   10 lessen

   1. Definitie en voorbeelden van datalekkenJe benoemt wat een datalek is en geeft voorbeelden.
   2. Herkennen van informatie-incidentenJe herkent signalen van informatie-incidenten.
   3. Directe acties bij een datalekJe onderneemt directe acties bij een datalek.
   4. Meldplicht bij de Autoriteit PersoonsgegevensJe volgt de meldplicht bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
   5. Interne meldproceduresJe gebruikt interne meldprocedures bij incidenten.
   6. Registratie en documentatie van incidentenJe registreert en documenteert incidenten zorgvuldig.
   7. Communicatie met betrokkenen bij een lekJe communiceert met betrokkenen bij een lek.
   8. Analyse van oorzaak en gevolgenJe analyseert oorzaak en gevolgen van incidenten.
   9. Herstelmaatregelen en nazorgJe voert herstelmaatregelen en nazorg uit.
   10. Leren van incidenten en verbetering van processenJe leert van incidenten en verbetert processen.
9. 9 Gedragscodes en interne richtlijnen Je werkt met gedragscodes en interne richtlijnen voor vertrouwelijkheid in je organisatie.
   10 lessen

   1. Opstellen van een gedragscode voor vertrouwelijkheidJe stelt een gedragscode op voor vertrouwelijkheid.
   2. Voorbeelden uit verschillende sectorenJe vergelijkt voorbeelden uit verschillende sectoren.
   3. Belang van duidelijke proceduresJe benoemt het belang van duidelijke procedures.
   4. Rol van compliance en interne controleJe licht de rol van compliance en interne controle toe.
   5. Bewustwording en acceptatie door medewerkersJe bevordert bewustwording en acceptatie bij collega’s.
   6. Toetsing van gedrag aan organisatiewaardenJe toetst gedrag aan de waarden van de organisatie.
   7. Sancties bij overtreding van regelsJe benoemt sancties bij overtreding van regels.
   8. Registratie en monitoring van toegang tot informatieJe registreert en monitort toegang tot informatie.
   9. Aanspreekcultuur rondom integriteitJe stimuleert een aanspreekcultuur rondom integriteit door situaties te bespreken en collega’s aan te spreken op gedrag.
   10. Afstemming met OR, HR en managementJe stemt af met OR, HR en management over richtlijnen.
10. 10 Cultuur en communicatie binnen organisaties Je bevordert een cultuur van vertrouwelijkheid en bespreekt communicatie en gedrag in teams.
    10 lessen

    1. Vertrouwelijkheid als onderdeel van organisatiecultuurJe onderzoekt hoe vertrouwelijkheid deel uitmaakt van de organisatiecultuur.
    2. Open versus gesloten communicatieJe vergelijkt open en gesloten communicatievormen.
    3. Vertrouwen en veiligheid in teamsJe bespreekt vertrouwen en veiligheid binnen teams.
    4. Leiderschap en voorbeeldgedragJe benoemt het belang van leiderschap en voorbeeldgedrag.
    5. Conflicten over informatiegebruikJe bespreekt conflicten over informatiegebruik.
    6. Trainingen en bewustwordingssessies (in-house)Je organiseert of neemt deel aan bewustwordingssessies.
    7. Interne communicatie over informatiebeleidJe communiceert intern over informatiebeleid.
    8. Het bespreekbaar maken van grensoverschrijdend gedragJe maakt grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar.
    9. Verhouding tussen transparantie en vertrouwelijkheidJe weegt transparantie en vertrouwelijkheid tegen elkaar af.
    10. Bevorderen van meldingsbereidheid bij medewerkersJe stimuleert meldingsbereidheid bij collega’s.