HBO Praktijkcursus – Werken met Balanced Scorecard

Je past de balanced scorecard toe op strategisch niveau en vertaalt doelen naar meetbare indicatoren en acties.

1. 1 Grondslagen balanced scorecard Je onderzoekt de achtergrond, werking en toepassingsmogelijkheden van de balanced scorecard.
   10 lessen

   1. Ontstaansgeschiedenis en theoretische achtergrondJe onderzoekt waar het model vandaan komt en welke theorieën eraan ten grondslag liggen.
   2. Doel en functie binnen strategisch managementJe analyseert hoe de scorecard strategisch management ondersteunt.
   3. Verschil tussen KPI’s, doelen en maatstavenJe maakt onderscheid tussen verschillende soorten doelen, maatstaven en KPI’s.
   4. De vier perspectieven van Kaplan en NortonJe beschrijft de vier perspectieven volgens het model van Kaplan en Norton.
   5. De relatie met strategische planningJe legt uit hoe de scorecard aansluit bij strategische planning.
   6. Belang van evenwichtige prestatiemetingJe onderzoekt waarom het meten van prestaties vanuit meerdere invalshoeken van waarde is.
   7. Kritiekpunten en beperkingen van het modelJe benoemt beperkingen en mogelijke kritiek op het model.
   8. Aanpassingen voor non-profitorganisatiesJe bekijkt hoe het model aangepast wordt voor non-profitorganisaties.
   9. Toepassing in verschillende sectorenJe vergelijkt toepassingen van het model in verschillende sectoren.
   10. Rol van de balanced scorecard binnen verandertrajectenJe analyseert de rol van de scorecard bij organisatieverandering.
2. 2 Financieel perspectief Je stelt financiële doelen op en vertaalt deze naar meetbare indicatoren en analyses.
   10 lessen

   1. Definiëren van financiële doelstellingenJe formuleert financiële doelstellingen passend bij de strategie.
   2. Koppeling met winstgevendheid en rendementJe koppelt deze doelen aan winstgevendheid en rendement.
   3. Gebruik van kengetallen (bijv. ROI, marge, omzetgroei)Je past kengetallen toe om financiële prestaties te meten.
   4. Kostenbeheersing en efficiëntieJe onderzoekt hoe je kosten beheerst en efficiëntie verhoogt.
   5. Financiële benchmarking en trendanalyseJe vergelijkt prestaties via benchmarking en trendanalyse.
   6. Interpretatie van financiële rapportagesJe interpreteert financiële rapportages en trekt conclusies.
   7. Investeringsanalyse en terugverdientijdJe voert investeringsanalyses uit en berekent terugverdientijden.
   8. Inzicht in kostenstructuren en verdienmodellenJe krijgt inzicht in kostenstructuren en verdienmodellen.
   9. Doelstellingen op korte versus lange termijnJe maakt onderscheid tussen doelen op korte en lange termijn.
   10. Vertaling van strategie naar financiële indicatorenJe vertaalt strategie naar concrete financiële indicatoren.
3. 3 Klantperspectief Je analyseert klantbehoeften en vertaalt deze naar klantgerichte KPI’s en verbeteracties.
   10 lessen

   1. Analyseren van klantbehoeften en verwachtingenJe onderzoekt wat klanten verwachten en nodig hebben.
   2. KPI’s zoals klanttevredenheid en klantbehoudJe selecteert en analyseert KPI’s voor klanttevredenheid en klantbehoud.
   3. Klantwaardepropositie formulerenJe formuleert een waardepropositie voor verschillende klantgroepen.
   4. Marktsegmentatie en klantgroepenJe segmenteert de markt en benoemt relevante klantgroepen.
   5. Meetmethoden (Net Promoter Score, enquêtes)Je past meetmethoden toe om klantfeedback te verzamelen.
   6. Loyaliteitsprogramma’s en klantentrouwJe onderzoekt hoe loyaliteitsprogramma’s klantentrouw beïnvloeden.
   7. Klantgerichtheid binnen de organisatiecultuurJe analyseert klantgerichtheid binnen de organisatiecultuur.
   8. Koppeling met marketing- en salesstrategieJe koppelt klantperspectief aan marketing- en salesstrategie.
   9. Customer journey en touchpointsJe brengt de klantreis en contactmomenten in kaart.
   10. Klantfeedback vertalen naar verbeteractiesJe vertaalt klantfeedback naar concrete verbeteracties.
4. 4 Interne processen Je brengt interne processen in kaart en verbetert deze met behulp van de scorecard.
   10 lessen

   1. Identificatie van kern- en ondersteunende processenJe identificeert kern- en ondersteunende processen binnen de organisatie.
   2. Procesoptimalisatie en efficiencyverbeteringJe werkt aan procesoptimalisatie en verhoogt de efficiency.
   3. lean en Six Sigma in relatie tot balanced scorecardJe onderzoekt de rol van Lean en Six Sigma in procesverbetering.
   4. Stappen van procesanalyse en -mappingJe voert procesanalyses en -mapping uit.
   5. Kritische succesfactoren (KSF's) benoemenJe benoemt kritische succesfactoren voor procesprestaties.
   6. Bottlenecks signaleren en verbeterenJe signaleert knelpunten en werkt aan verbeteringen.
   7. KPI’s zoals doorlooptijd, foutmarge, bezettingsgraadJe selecteert en gebruikt relevante proces-KPI’s.
   8. Continu verbeteren als onderdeel van de strategieJe past het principe van continu verbeteren toe.
   9. Relatie tussen processen en klanttevredenheidJe legt verband tussen processen en klanttevredenheid.
   10. Inrichting van een procesgerichte organisatieJe richt een procesgerichte organisatie in.
5. 5 Leer- en groeiperspectief Je onderzoekt hoe leren, ontwikkelen en medewerkersbetrokkenheid bijdragen aan strategie.
   10 lessen

   1. Organisatieontwikkeling en strategisch lerenJe analyseert hoe organisatieontwikkeling en leren bijdragen aan strategie.
   2. Rol van medewerkers in de uitvoering van strategieJe bekijkt de rol van medewerkers bij het realiseren van doelen.
   3. Meetbaar maken van kennis, vaardigheden en motivatieJe maakt kennis, vaardigheden en motivatie meetbaar.
   4. Leiderschap en kennisdeling bevorderenJe stimuleert leiderschap en kennisdeling.
   5. Werken met HR-KPI’s (verloop, ziekteverzuim, tevredenheid)Je werkt met HR-KPI’s zoals verloop en tevredenheid.
   6. Lerende organisatie en kennismanagementJe onderzoekt het concept van de lerende organisatie.
   7. Werksfeer en interne communicatie analyserenJe analyseert werksfeer en interne communicatie.
   8. Innovatievermogen als groeifactorJe beoordeelt het innovatievermogen van de organisatie.
   9. Ontwikkelruimte en feedbackcultuurJe onderzoekt ontwikkelruimte en feedbackcultuur.
   10. Alignement tussen medewerkersdoelen en organisatiedoelenJe stemt medewerkersdoelen af op organisatiedoelen.
6. 6 Strategie vertalen naar scorecard Je vertaalt strategie naar een scorecard en koppelt doelen, KPI’s en initiatieven.
   10 lessen

   1. Formuleren van missie, visie en strategische doelenJe formuleert missie, visie en strategische doelen.
   2. Identificeren van strategische thema’sJe identificeert strategische thema’s voor de organisatie.
   3. Opstellen van strategische kaartenJe stelt strategische kaarten op voor overzicht en samenhang.
   4. Benoemen van oorzakelijke verbanden tussen doelenJe benoemt oorzakelijke verbanden tussen verschillende doelen.
   5. Selecteren van passende KPI’s per perspectiefJe selecteert passende KPI’s bij elk perspectief.
   6. Strategische initiatieven koppelen aan scorecardJe koppelt strategische initiatieven aan de scorecard.
   7. Communiceren van strategie binnen de organisatieJe communiceert de strategie binnen de organisatie.
   8. Scorecard gebruiken bij kwartaal- en jaarplannenJe gebruikt de scorecard bij kwartaal- en jaarplannen.
   9. Relatie tussen strategie en dagelijkse uitvoeringJe legt de relatie tussen strategie en dagelijkse uitvoering.
   10. Feedbackmechanismen inbouwen om strategie aan te passenJe bouwt feedbackmechanismen in voor strategische aanpassing.
7. 7 Prestatiemanagement Je richt prestatiemanagement in met de scorecard en stuurt bij op basis van resultaten.
   10 lessen

   1. Inrichten van prestatiemonitoring met BSCJe zet een systeem op voor prestatiemonitoring met de scorecard.
   2. Gebruik van dashboards en rapportagetoolsJe gebruikt dashboards en rapportagetools voor inzicht.
   3. Doelen SMART formulerenJe formuleert doelen volgens de SMART-methode.
   4. Toetsing van KPI’s op relevantie en haalbaarheidJe toetst of KPI’s relevant en haalbaar zijn.
   5. Rapportagecycli en verantwoordelijkheidstoedelingJe plant rapportagecycli en wijst verantwoordelijkheden toe.
   6. Interne audits en kwaliteitsmetingenJe voert interne audits en kwaliteitsmetingen uit.
   7. Analyseren van afwijkingen en bijsturenJe analyseert afwijkingen en stuurt waar nodig bij.
   8. Prestatie-afspraken koppelen aan beloningsstructurenJe koppelt prestatie-afspraken aan beloningsstructuren.
   9. Interne communicatie over prestatiesJe communiceert intern over prestaties en resultaten.
   10. Gebruik scorecard in functionerings- en beoordelingsgesprekkenJe past de scorecard toe in functionerings- en beoordelingsgesprekken.
8. 8 Implementatie scorecard in de praktijk Je implementeert de scorecard stap voor stap en borgt deze in de organisatie.
   10 lessen

   1. Voorbereiding en draagvlak creërenJe bereidt de invoering voor en creëert draagvlak.
   2. Projectmatig invoeren (fasering en planning)Je voert de scorecard projectmatig in met duidelijke fasering.
   3. Stakeholderanalyse en betrokkenheidJe voert een stakeholderanalyse uit en betrekt relevante partijen.
   4. Risico’s bij implementatie benoemen en beheersenJe benoemt en beheerst implementatierisico’s.
   5. Keuze voor software of toolingJe kiest geschikte software of tooling voor de scorecard.
   6. Training en begeleiding van medewerkersJe organiseert training en begeleiding van medewerkers.
   7. Integratie met bestaande systemen en processenJe integreert de scorecard met bestaande systemen en processen.
   8. Evaluatie en eerste bijstellingJe evalueert de implementatie en stelt bij waar nodig.
   9. Rapporteren aan management en RvCJe rapporteert voortgang aan management en RvC.
   10. Borging in de organisatiecultuurJe borgt de scorecard in de organisatiecultuur.
9. 9 Data en informatiegebruik Je verzamelt, interpreteert en gebruikt data voor sturing met de scorecard.
   10 lessen

   1. Databronnen koppelen aan scorecard-doelenJe koppelt relevante databronnen aan scorecard-doelen.
   2. Valkuilen bij dataverzameling (betrouwbaarheid, validiteit)Je signaleert valkuilen bij dataverzameling en beoordeelt kwaliteit.
   3. Kwalitatieve versus kwantitatieve dataJe maakt onderscheid tussen kwalitatieve en kwantitatieve data.
   4. Gebruik van BI-tools (bijv. Power BI)Je gebruikt BI-tools om data te visualiseren en analyseren.
   5. Realtime vs periodieke rapportagesJe vergelijkt realtime en periodieke rapportages.
   6. Inrichten van datastromen en dashboardsJe richt datastromen en dashboards in voor overzicht.
   7. Privacy en gegevensbeveiligingJe houdt rekening met privacy en gegevensbeveiliging.
   8. Gegevens interpreteren en visualiserenJe interpreteert en visualiseert gegevens voor besluitvorming.
   9. Signalen uit data vertalen naar actiesJe vertaalt data-signalen naar concrete acties.
   10. Verbetercyclus op basis van data-inzichtenJe gebruikt data-inzichten voor een continue verbetercyclus.
10. 10 Kritische reflectie op balanced scorecard Je reflecteert kritisch op de inzet en effectiviteit van de balanced scorecard.
    10 lessen

    1. Beoordelen van effectiviteit en bruikbaarheidJe beoordeelt de effectiviteit en bruikbaarheid van het model.
    2. Detecteren van ongewenste neveneffectenJe detecteert ongewenste neveneffecten van scorecardgebruik.
    3. Mogelijke vervorming van gedrag door KPI-drukJe onderzoekt hoe KPI-druk gedrag kan beïnvloeden.
    4. Afweging tussen meten en vertrouwenJe maakt een afweging tussen meten en vertrouwen in medewerkers.
    5. Situaties waarin BSC minder effectief isJe herkent situaties waarin het model minder effectief werkt.
    6. Alternatieve modellen (bijv. INK-model, OGSM)Je vergelijkt alternatieve modellen met de balanced scorecard.
    7. Balans tussen controle en autonomieJe zoekt balans tussen controle en autonomie in sturing.
    8. Verandering van strategie door externe factorenJe analyseert de invloed van externe factoren op strategie.
    9. Leerpunten uit evaluatie en praktijkervaringJe benoemt leerpunten uit evaluaties en praktijkervaringen.
    10. Doorontwikkeling en aanpassing van scorecardJe past de scorecard aan op basis van reflectie en ontwikkelingen.