HBO Verandering en Strategie (6 maanden)

Je analyseert veranderprocessen, past strategieën toe en begeleidt organisaties bij het realiseren van duurzame verandering.

1. 1 Grondslagen van verandermanagement Je onderzoekt de achtergronden, typen en fasen van organisatieverandering en de rol van de verandermanager.
   10 lessen

   1. Definitie en betekenis van organisatieveranderingJe verkent wat organisatieverandering inhoudt en welke impact dit heeft op organisaties.
   2. Verschillen tussen verandering, transitie en transformatieJe onderscheidt verandering, transitie en transformatie aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   3. Typen veranderingen: strategisch, structureel, cultuur, procesJe herkent verschillende soorten veranderingen en hun kenmerken in organisaties.
   4. Historie van verandermanagementJe brengt de ontwikkeling van verandermanagement in kaart.
   5. Inzichten uit veranderkundige stromingen (klassiek, modern, postmodern)Je vergelijkt klassieke, moderne en postmoderne veranderkundige stromingen.
   6. Verandercycli en -fasenJe beschrijft cycli en fasen die bij veranderprocessen horen.
   7. Verandervermogen van organisatiesJe beoordeelt het verandervermogen van organisaties.
   8. Kritische succesfactoren bij veranderingenJe benoemt factoren die het succes van veranderingen beïnvloeden.
   9. Rol van de verandermanagerJe analyseert de rol en verantwoordelijkheden van de verandermanager.
   10. Veranderen in complexe systemenJe onderzoekt hoe verandering werkt binnen complexe organisatiesystemen.
2. 2 Veranderstrategieën en -modellen Je past verschillende veranderstrategieën en -modellen toe op uiteenlopende organisatievraagstukken.
   10 lessen

   1. Lewin’s model (unfreeze-change-refreeze)Je past het model van Lewin toe op een veranderproces.
   2. Kotter’s 8 stappenmodelJe analyseert de stappen van Kotter en past deze toe op een casus.
   3. Appreciative Inquiry (waarderend veranderen)Je onderzoekt hoe waarderend veranderen werkt in de praktijk.
   4. Emergent versus gepland veranderenJe vergelijkt geplande en spontane veranderprocessen.
   5. Diagnostische versus dialogische benaderingJe past diagnostische en dialogische benaderingen toe op verandervraagstukken.
   6. Systeemtheoretisch perspectiefJe bekijkt organisatieverandering vanuit een systeemtheoretisch perspectief.
   7. lean en Agile in verandercontextJe onderzoekt hoe Lean en Agile bijdragen aan veranderprocessen.
   8. Deep Change (Robert Quinn)Je past het Deep Change-concept van Quinn toe op praktijkvoorbeelden.
   9. McKinsey 7S-modelJe analyseert het McKinsey 7S-model in relatie tot verandering.
   10. Veranderstrategie kiezen bij contextJe kiest een passende veranderstrategie op basis van de context.
3. 3 Organisatieanalyse Je voert een organisatieanalyse uit en vertaalt deze naar een onderbouwde veranderaanpak.
   10 lessen

   1. Organisatiestructuren en hun invloed op veranderingJe onderzoekt hoe organisatiestructuren verandering beïnvloeden.
   2. Interne en externe omgevingsanalyse (SWOT, DESTEP)Je voert een interne en externe analyse uit met modellen als SWOT en DESTEP.
   3. StakeholderanalyseJe brengt stakeholders en hun belangen in kaart.
   4. Cultuuranalyse (bijv. model van Hofstede of Cameron & Quinn)Je analyseert organisatiecultuur met behulp van bestaande modellen.
   5. Netwerk- en krachtenveldanalyseJe maakt een krachtenveldanalyse en onderzoekt netwerken.
   6. Waardeketenanalyse (Porter)Je past de waardeketenanalyse van Porter toe op een organisatie.
   7. Organisatieklimaat en draagvlakJe beoordeelt het organisatieklimaat en het draagvlak voor verandering.
   8. Diagnostisch denken en framingJe past diagnostisch denken en framing toe op verandervraagstukken.
   9. Probleemanalyse en doelstellingJe analyseert problemen en formuleert heldere doelstellingen.
   10. Vertaling van analyse naar veranderaanpakJe vertaalt de analyse naar een concrete veranderaanpak.
4. 4 Leiderschap bij verandering Je ontwikkelt leiderschapsvaardigheden gericht op het begeleiden van veranderprocessen.
   10 lessen

   1. Verschil tussen leiderschap en managementJe onderzoekt de verschillen tussen leiderschap en management.
   2. Transformationeel versus transactioneel leiderschapJe vergelijkt transformationeel en transactioneel leiderschap.
   3. Persoonlijk leiderschap bij veranderingJe reflecteert op persoonlijk leiderschap in verandertrajecten.
   4. Authentiek leiderschap en geloofwaardigheidJe analyseert authenticiteit en geloofwaardigheid van leiders.
   5. Veranderleiderschap: sturen zonder machtJe stuurt veranderprocessen aan zonder formele macht.
   6. Besluitvorming en mandaatJe onderzoekt besluitvorming en het verkrijgen van mandaat.
   7. Oplossen van weerstand en conflictJe past technieken toe om weerstand en conflict op te lossen.
   8. Co-creatie en participatief leiderschapJe stimuleert co-creatie en participatie in veranderprocessen.
   9. Leiderschap in hiërarchische versus horizontale organisatiesJe vergelijkt leiderschap in hiërarchische en horizontale organisaties.
   10. Leiderschapsontwikkeling in verandertrajectenJe ontwikkelt leiderschapsvaardigheden voor verandertrajecten.
5. 5 Communicatie in verandering Je zet communicatiestrategieën en -middelen in om verandering effectief te ondersteunen.
   10 lessen

   1. Communicatiestrategieën bij veranderingJe kiest en onderbouwt communicatiestrategieën voor veranderprocessen.
   2. Effectieve interne communicatieJe beoordeelt de effectiviteit van interne communicatie.
   3. Storytelling als veranderinstrumentJe gebruikt storytelling om verandering te ondersteunen.
   4. Omgaan met ruis, weerstand en interpretatieJe gaat om met ruis, weerstand en verschillende interpretaties.
   5. Communicatiekanalen en -middelen kiezenJe selecteert passende communicatiekanalen en -middelen.
   6. Actief luisteren en reflectief reagerenJe oefent actief luisteren en reflectief reageren.
   7. BeïnvloedingsvaardighedenJe past beïnvloedingsvaardigheden toe in verandertrajecten.
   8. Conflicthantering en dialoogJe hanteert conflicten en voert een dialoog.
   9. Betekenisgeving binnen organisatiesJe onderzoekt hoe betekenisgeving werkt binnen organisaties.
   10. Interne communicatieplan opstellenJe stelt een intern communicatieplan op voor een verandertraject.
6. 6 Weerstand en draagvlak Je herkent weerstand, analyseert oorzaken en versterkt draagvlak bij organisatieverandering.
   10 lessen

   1. Vormen en oorzaken van weerstandJe benoemt verschillende vormen en oorzaken van weerstand.
   2. Herkennen van gedragspatronenJe herkent gedragspatronen die bij weerstand horen.
   3. Psychologische effecten van veranderingJe onderzoekt psychologische effecten van verandering.
   4. Omgaan met emoties en onzekerheidJe gaat om met emoties en onzekerheid in verandertrajecten.
   5. Draagvlak creëren en onderhoudenJe ontwikkelt strategieën om draagvlak te creëren en te behouden.
   6. Positieve deviantie en informele leidersJe signaleert positieve deviantie en de rol van informele leiders.
   7. Timing en pacing van veranderingJe stemt het tempo van verandering af op de situatie.
   8. Commitment en betrokkenheidJe bevordert commitment en betrokkenheid bij verandering.
   9. Verandermoeheid en cynismeJe herkent en adresseert verandermoeheid en cynisme.
   10. Interventies bij terugvalJe kiest interventies bij terugval in veranderprocessen.
7. 7 Procesbegeleiding en interventiekunde Je begeleidt veranderprocessen en past interventies en werkvormen toe binnen groepen.
   10 lessen

   1. Verloop van een veranderproces begeleidenJe begeleidt het verloop van veranderprocessen stap voor stap.
   2. Faciliteren van groepssessies en bijeenkomstenJe faciliteert groepssessies en bijeenkomsten gericht op verandering.
   3. Interventies kiezen en toepassenJe kiest en past interventies toe op groepsdynamiek.
   4. Werken met gespreksmethodieken (bijv. socratische dialoog)Je werkt met gespreksmethodieken zoals socratische dialoog.
   5. Procesmatig werken: ontwerp en uitvoeringJe ontwerpt en voert procesmatig verandertrajecten uit.
   6. Reflectie-instrumenten inzettenJe zet reflectie-instrumenten in om het proces te ondersteunen.
   7. Aandacht voor rituelen en symbolenJe besteedt aandacht aan rituelen en symbolen tijdens verandering.
   8. Lerende netwerken en communities of practiceJe stimuleert lerende netwerken en communities of practice.
   9. Conflict- en onderhandelingstechniekenJe past conflict- en onderhandelingstechnieken toe.
   10. Werkvormen voor collectieve bewustwordingJe gebruikt werkvormen voor collectieve bewustwording.
8. 8 Innovatie en organisatiedynamiek Je stimuleert innovatie en begeleidt organisaties bij dynamiek en digitale transformatie.
   10 lessen

   1. Verschil tussen verandering en innovatieJe onderzoekt het verschil tussen innovatie en verandering.
   2. Innovatief gedrag stimulerenJe stimuleert innovatief gedrag binnen teams en organisaties.
   3. Experimenteren en prototypingJe experimenteert met nieuwe werkwijzen en prototyping.
   4. Organisatie als lerend systeemJe bekijkt de organisatie als lerend systeem.
   5. Rol van technologie bij veranderingJe analyseert de invloed van technologie op veranderprocessen.
   6. Digitale transformatie begeleidenJe begeleidt digitale transformatie in organisaties.
   7. Innovatiecultuur ontwikkelenJe ontwikkelt een innovatiecultuur binnen de organisatie.
   8. Creatieve denkmethoden (bijv. Design Thinking)Je past creatieve denkmethoden toe zoals Design Thinking.
   9. Fouten maken en falen als leerbronJe benut fouten en falen als bron voor leren.
   10. Balans tussen stabiliteit en vernieuwingJe bewaakt de balans tussen stabiliteit en vernieuwing.
9. 9 Evaluatie en borging Je evalueert veranderprocessen en waarborgt duurzame resultaten binnen organisaties.
   10 lessen

   1. Doelen SMART formulerenJe formuleert doelen volgens de SMART-methode.
   2. Monitoring en evaluatie-instrumentenJe gebruikt instrumenten voor monitoring en evaluatie.
   3. Kritische prestatie-indicatorenJe bepaalt kritische prestatie-indicatoren voor verandering.
   4. Leren van pilots en experimentenJe leert van pilots en experimenten in verandertrajecten.
   5. Feedbackloops inbouwenJe bouwt feedbackloops in voor continue verbetering.
   6. Waardering van resultaten (kwalitatief en kwantitatief)Je waardeert resultaten zowel kwalitatief als kwantitatief.
   7. Reflectie op het veranderprocesJe reflecteert op het verloop van het veranderproces.
   8. Evaluatie vanuit verschillende perspectievenJe evalueert vanuit verschillende perspectieven.
   9. Continu verbeteren en PDCA-cyclusJe past de PDCA-cyclus toe voor continu verbeteren.
   10. Duurzame inbedding van veranderingJe zorgt voor duurzame inbedding van verandering.
10. 10 Professionele ontwikkeling en reflectie Je werkt aan professionele ontwikkeling, reflecteert op je rol en ontwikkelt een persoonlijk leerplan.
    10 lessen

    1. Beroepsethiek en veranderethiekJe onderzoekt ethische vraagstukken binnen verandertrajecten.
    2. Reflectie op eigen rol en stijlJe reflecteert op je eigen rol en stijl in veranderprocessen.
    3. Valkuilen in het eigen functionerenJe signaleert valkuilen in je eigen functioneren.
    4. Feedback vragen en gevenJe oefent met het vragen en geven van feedback.
    5. Persoonlijk leerplan opstellenJe stelt een persoonlijk leerplan op voor verdere ontwikkeling.
    6. Werken met portfolio en logboekJe werkt met portfolio en logboek om je ontwikkeling te volgen.
    7. Netwerken en leren van collega’sJe benut netwerken en leert van collega’s.
    8. Intervisie en supervisieJe neemt deel aan intervisie en supervisie.
    9. Ontwikkelen van professionele identiteitJe ontwikkelt je professionele identiteit als veranderaar.
    10. Balans tussen actie en beschouwingJe vindt balans tussen handelen en reflecteren.

Je analyseert strategische vraagstukken, ontwikkelt strategieën en past deze toe in verschillende organisatiecontexten.

1. 1 Strategische analyse Je voert analyses uit van de omgeving, organisatie en concurrenten en integreert deze in een SWOT.
   10 lessen

   1. externe omgeving analyseren (DESTEP, PESTEL)Je onderzoekt externe invloeden met DESTEP of PESTEL en brengt kansen en bedreigingen in kaart.
   2. interne analyse uitvoeren (resources en capabilities)Je brengt interne sterke en zwakke punten in beeld aan de hand van middelen en vaardigheden.
   3. concurrentieanalyse (Porter’s Five Forces)Je onderzoekt de concurrentiekrachten en hun impact op de branche.
   4. strategische posities bepalenJe bepaalt de strategische positie van de organisatie ten opzichte van de markt.
   5. stakeholderanalyse uitvoerenJe identificeert en analyseert de belangen van stakeholders.
   6. kerncompetenties van de organisatie herkennenJe herkent onderscheidende vaardigheden die de organisatie succesvol maken.
   7. klantwaarde analyserenJe onderzoekt welke waarde je organisatie levert aan klanten.
   8. benchmarking met concurrentenJe vergelijkt prestaties en processen met die van concurrenten.
   9. analyseren van trends en onzekerhedenJe signaleert relevante trends en schat onzekerheden in.
   10. integratie van analyses in SWOTJe integreert de analyses tot een overzicht van sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen.
2. 2 Strategievorming Je formuleert missie, visie en doelstellingen en ontwikkelt strategische opties en keuzes.
   10 lessen

   1. missie, visie en kernwaarden formulerenJe stelt missie, visie en kernwaarden op voor de organisatie.
   2. strategische doelstellingen opstellenJe formuleert meetbare strategische doelstellingen.
   3. strategische opties ontwikkelenJe ontwikkelt verschillende strategische alternatieven.
   4. groeistrategieën beoordelen (Ansoff-matrix)Je beoordeelt groeimogelijkheden met behulp van de Ansoff-matrix.
   5. Porter’s generieke strategieën toepassenJe past generieke strategieën toe op de organisatie.
   6. strategisch kader creëren voor besluitvormingJe creëert een kader voor strategische besluitvorming.
   7. positioneringsstrategie bepalenJe bepaalt hoe de organisatie zich positioneert in de markt.
   8. keuzes maken tussen innovatie en kostenleiderschapJe maakt keuzes tussen innovatiegerichtheid en kostenbewustzijn.
   9. integratie- en diversificatiestrategieënJe onderzoekt integratie- en diversificatiemogelijkheden.
   10. besluitvorming onder onzekerheidJe maakt keuzes onder onzekere omstandigheden.
3. 3 Concurrentiestrategie Je onderzoekt concurrentievoordelen en past verschillende concurrentiestrategieën toe.
   10 lessen

   1. concurrentievoordelen creëren en behoudenJe ontwikkelt strategieën om concurrentievoordeel te behalen en te behouden.
   2. analyse van concurrenten en marktdynamiekJe analyseert concurrenten en marktdynamiek.
   3. kostenleiderschap en differentiatie toepassenJe past kostenleiderschap en differentiatie toe in scenario’s.
   4. focusstrategie en nichemarkten benuttenJe benut focusstrategieën voor specifieke marktsegmenten.
   5. reactiepatronen van concurrenten voorspellenJe voorspelt mogelijke reacties van concurrenten.
   6. first-mover vs. fast-follower strategieënJe vergelijkt first-mover en fast-follower benaderingen.
   7. marktsegmentatie in strategisch perspectiefJe onderzoekt marktsegmentatie vanuit strategisch oogpunt.
   8. barrières voor toetreding analyserenJe analyseert toetredingsdrempels voor nieuwe spelers.
   9. strategische allianties beoordelenJe beoordeelt strategische allianties en samenwerkingen.
   10. evaluatie van concurrentieprestatiesJe evalueert de prestaties van concurrenten.
4. 4 Innovatiestrategie Je onderzoekt innovatievormen en ontwikkelt strategieën voor innovatie binnen organisaties.
   10 lessen

   1. verschil tussen radicale en incrementele innovatieJe onderscheidt radicale en incrementele innovatievormen.
   2. innovatieprocessen binnen organisaties begrijpenJe krijgt inzicht in innovatieprocessen binnen organisaties.
   3. time-to-market verkortenJe onderzoekt hoe je de tijd tot marktintroductie kunt verkorten.
   4. strategische waarde van R&DJe beoordeelt de rol van R&D voor de strategie.
   5. marktintroducties plannenJe plant de introductie van nieuwe producten of diensten.
   6. concurrentievoordeel via innovatie ontwikkelenJe ontwikkelt concurrentievoordeel door innovatie.
   7. omgaan met technologische veranderingenJe leert omgaan met technologische veranderingen.
   8. interne versus externe innovatieJe vergelijkt interne en externe innovatievormen.
   9. businessmodelinnovatie verkennenJe verkent nieuwe businessmodellen door innovatie.
   10. portfolioanalyse van innovatieprojectenJe analyseert een portfolio van innovatieprojecten.
5. 5 Internationaal strategisch management Je onderzoekt internationale strategieën en past deze toe op globalisering en expansie.
   10 lessen

   1. globalisering en strategische keuzesJe analyseert globalisering en maakt strategische keuzes voor internationale activiteiten.
   2. internationaliseringsstrategieën (Uppsala-model, born globals)Je onderzoekt verschillende internationaliseringsstrategieën.
   3. risico’s van internationale expansieJe brengt risico’s van internationale uitbreiding in kaart.
   4. marktselectie en toetredingsstrategieënJe selecteert markten en toetredingsstrategieën.
   5. cultuurverschillen in strategisch perspectiefJe onderzoekt de impact van cultuurverschillen op strategie.
   6. waardeketens internationaliserenJe analyseert het internationaliseren van waardeketens.
   7. strategische partnerships wereldwijdJe beoordeelt wereldwijde strategische partnerschappen.
   8. standaardisatie versus differentiatieJe maakt afwegingen tussen standaardisatie en differentiatie.
   9. coördinatie en controle op afstandJe onderzoekt hoe je coördineert en controleert op afstand.
   10. internationale herstructureringJe analyseert internationale herstructurering.
6. 6 Strategische besluitvorming Je analyseert besluitvormingsprocessen en past verschillende besluitvormingsmodellen toe.
   10 lessen

   1. besluitvormingsprocessen analyserenJe onderzoekt hoe besluitvormingsprocessen verlopen.
   2. rationele versus intuïtieve besluitvormingJe vergelijkt rationele en intuïtieve manieren van besluiten nemen.
   3. besluitvorming onder onzekerheidJe maakt keuzes bij onzekerheid en beperkte informatie.
   4. gebruik van besluitvormingsmodellenJe past besluitvormingsmodellen toe op praktijksituaties.
   5. belang van data en informatievoorzieningJe beoordeelt het belang van data en informatie bij besluiten.
   6. omgaan met bias en heuristiekenJe herkent bias en heuristieken in besluitvorming.
   7. groepsdynamiek in besluitvormingJe onderzoekt groepsdynamiek bij het nemen van besluiten.
   8. escalatie van commitment herkennenJe signaleert escalatie van commitment in besluitprocessen.
   9. besluitvorming binnen teams en MT’sJe analyseert besluitvorming binnen teams en managementteams.
   10. verantwoording en transparantie bij besluitenJe borgt verantwoording en transparantie bij besluiten.
7. 7 Strategische implementatie Je vertaalt strategie naar uitvoering en beheert het implementatieproces binnen organisaties.
   10 lessen

   1. vertalen van strategie naar operationele doelenJe vertaalt strategische plannen naar concrete operationele doelen.
   2. fasering van implementatieprocessenJe structureert het implementatieproces in fasen.
   3. rollen en verantwoordelijkheden binnen implementatieJe verdeelt rollen en verantwoordelijkheden bij implementatie.
   4. veranderstrategieën koppelen aan implementatieJe koppelt veranderstrategieën aan implementatieplannen.
   5. succes- en faalfactoren van implementatieJe onderzoekt factoren die succes of falen bepalen.
   6. weerstand en obstakels managenJe leert omgaan met weerstand en obstakels tijdens implementatie.
   7. prestatie-indicatoren (KPI’s) formulerenJe formuleert prestatie-indicatoren om voortgang te meten.
   8. monitoring en bijsturing van strategieJe monitort voortgang en stuurt bij waar nodig.
   9. communicatieplan opstellen bij implementatieJe stelt een communicatieplan op voor de implementatie.
   10. managementcontrolsystemen inzettenJe zet managementcontrolsystemen in voor sturing.
8. 8 Organisatiestructuur en strategie Je onderzoekt de relatie tussen organisatiestructuur en strategie en past structuren aan op strategische doelen.
   10 lessen

   1. structuur volgt strategie (Chandler’s principle)Je past het principe toe dat structuur volgt op strategie.
   2. typen organisatiestructuren (lijn, matrix, netwerk)Je vergelijkt verschillende typen organisatiestructuren.
   3. strategische keuzes en invloed op structuurJe onderzoekt hoe strategische keuzes de structuur beïnvloeden.
   4. centralisatie versus decentralisatieJe maakt afwegingen tussen centralisatie en decentralisatie.
   5. schaalgrootte en coördinatievraagstukkenJe analyseert schaalgrootte en coördinatievraagstukken.
   6. processen structureren rondom klantwaardeJe structureert processen rondom klantwaarde.
   7. invloed van structuur op flexibiliteitJe onderzoekt de invloed van structuur op flexibiliteit.
   8. integratie en afstemming tussen afdelingenJe stemt afdelingen op elkaar af voor betere samenwerking.
   9. dynamische structuren (agile, holacracy)Je verkent dynamische organisatievormen zoals agile of holacracy.
   10. structuurwijzigingen als strategisch instrumentJe past structuurwijzigingen toe als strategisch instrument.
9. 9 Strategie en leiderschap Je onderzoekt de rol van leiderschap bij strategieontwikkeling, implementatie en verandering.
   10 lessen

   1. rol van leiderschap in strategische processenJe analyseert hoe leiderschap strategische processen beïnvloedt.
   2. strategisch leiderschap versus operationeel leiderschapJe vergelijkt strategisch en operationeel leiderschap.
   3. visieontwikkeling en overtuigingskrachtJe ontwikkelt visie en overtuigingskracht als leider.
   4. leiderschapsstijlen in veranderingstrajectenJe past verschillende leiderschapsstijlen toe bij veranderingen.
   5. besluitvorming en voorbeeldgedragJe koppelt besluitvorming aan voorbeeldgedrag.
   6. creëren van alignment binnen de organisatieJe creëert alignment binnen de organisatie.
   7. omgaan met weerstand en onzekerheidJe gaat om met weerstand en onzekerheid in verandertrajecten.
   8. leiderschap bij implementatie van strategieJe leidt de implementatie van strategie als leidinggevende.
   9. leiderschapsontwikkeling in de organisatieJe stimuleert leiderschapsontwikkeling binnen teams.
   10. evaluatie van leiderschapseffectiviteitJe evalueert de effectiviteit van leiderschap.
10. 10 Prestatiemeting en strategische controle Je meet prestaties, stelt indicatoren op en gebruikt deze voor strategische sturing en controle.
    10 lessen

    1. meten van strategische voortgangJe meet de voortgang van strategische plannen.
    2. kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) kiezenJe kiest passende kritieke prestatie-indicatoren.
    3. balanced scorecard gebruikenJe gebruikt de balanced scorecard voor sturing.
    4. financiële en niet-financiële stuurinformatieJe analyseert financiële en niet-financiële stuurinformatie.
    5. dashboards en rapportages opstellenJe stelt dashboards en rapportages op.
    6. evaluatiecycli inbouwen (PDCA)Je bouwt evaluatiecycli in met bijvoorbeeld PDCA.
    7. signaleren van afwijkingen en trendsJe signaleert afwijkingen en trends in prestaties.
    8. strategische risico’s monitorenJe monitort strategische risico’s.
    9. feedbackloop naar strategieherzieningJe gebruikt feedback om strategieën te herzien.
    10. leren van strategische fouten en successenJe analyseert en leert van fouten en successen.