HBO Praktijkcursus – Methodisch begeleiden in zorg en welzijn

Je begeleidt cliënten in zorg en welzijn methodisch, met aandacht voor communicatie, samenwerking en ethische vraagstukken.

1. 1 Cliëntgericht werken Je onderzoekt hoe je cliënten centraal stelt en hun zelfredzaamheid en autonomie stimuleert.
   10 lessen

   1. Inventariseren van behoeften en wensenJe brengt samen met de cliënt behoeften en wensen in kaart.
   2. Opbouwen van vertrouwen en relatieJe bouwt een vertrouwensband op en onderhoudt een professionele relatie.
   3. Actief luisteren en samenvattenJe past luistervaardigheden toe en vat gesprekken samen.
   4. Signaleren van problemen en mogelijkhedenJe signaleert problemen en kansen in de situatie van de cliënt.
   5. Respecteren van diversiteit en autonomieJe houdt rekening met verschillen en respecteert keuzes van cliënten.
   6. Stimuleren van zelfredzaamheidJe stimuleert cliënten om zelfstandig te handelen waar mogelijk.
   7. Betrekken van sociale omgevingJe betrekt familie en netwerk bij de begeleiding van de cliënt.
   8. Ondersteunen bij besluitvormingJe ondersteunt cliënten bij het nemen van besluiten.
   9. Grenzen aangeven en bewakenJe bewaakt professionele grenzen in het contact met cliënten.
   10. Documenteren van cliëntcontactenJe legt cliëntcontacten en bevindingen zorgvuldig vast.
2. 2 Communicatievaardigheden Je ontwikkelt communicatieve vaardigheden voor gesprekken met cliënten en collega’s.
   10 lessen

   1. Verbale en non-verbale communicatieJe herkent en gebruikt verschillende vormen van communicatie.
   2. Effectief vragen stellenJe stelt vragen die gesprekken verdiepen en verduidelijken.
   3. Feedback geven en ontvangenJe oefent met het geven en ontvangen van feedback.
   4. Omgaan met weerstand en conflictenJe leert omgaan met weerstand en conflicten in gesprekken.
   5. Empathisch reagerenJe reageert empathisch in verschillende situaties.
   6. Heldere en begrijpelijke taal gebruikenJe gebruikt duidelijke taal die aansluit bij de cliënt.
   7. Schriftelijke verslaglegging van gesprekkenJe legt gesprekken schriftelijk vast volgens richtlijnen.
   8. Aangepast communiceren bij kwetsbare cliëntenJe past communicatie aan bij kwetsbare cliënten.
   9. Inzetten van motiverende gespreksvoeringJe voert motiverende gesprekken gericht op gedragsverandering.
   10. Grenzen en ethiek in communicatieJe bewaakt grenzen en volgt ethische richtlijnen in communicatie.
3. 3 Begeleidingsmethodieken Je past methodieken toe om begeleiding planmatig en doelgericht vorm te geven.
   10 lessen

   1. Kennismaken met verschillende begeleidingsvormenJe maakt kennis met verschillende vormen van begeleiding.
   2. Opstellen van begeleidingsplannenJe stelt samen met de cliënt een begeleidingsplan op.
   3. Werken met doelen en actiesJe werkt met concrete doelen en acties in de begeleiding.
   4. Methodisch observeren en rapporterenJe observeert en rapporteert methodisch over de voortgang.
   5. Evalueren van voortgang en resultatenJe evalueert resultaten en stelt bij waar nodig.
   6. Toepassen van cognitieve gedragstechniekenJe past cognitieve gedragstechnieken toe in de begeleiding.
   7. Gebruik van oplossingsgerichte methodenJe gebruikt oplossingsgerichte methoden bij vraagstukken.
   8. Integreren van cliëntfeedbackJe verwerkt feedback van cliënten in je aanpak.
   9. Flexibiliteit in methodisch werkenJe schakelt flexibel tussen methoden afhankelijk van de situatie.
   10. Toepassen van interventies op maatJe kiest passende interventies voor individuele cliënten.
4. 4 Wet- en regelgeving Je leert relevante wet- en regelgeving toepassen in je dagelijkse werk in de zorg.
   10 lessen

   1. Bekendheid met relevante zorgwettenJe maakt je vertrouwd met zorgwetten die voor jouw werk gelden.
   2. Inzicht in privacywetgeving (AVG)Je past privacyregels toe bij het omgaan met cliëntgegevens.
   3. Rechten en plichten van cliëntenJe kent de rechten en plichten van cliënten in de zorg.
   4. Meldplicht en vertrouwelijkheidJe handelt volgens meldplicht en waarborgt vertrouwelijkheid.
   5. Organisatorische protocollen volgenJe volgt organisatorische protocollen in je werkzaamheden.
   6. Werken binnen kaders van beroepsethiekJe werkt binnen de kaders van beroepsethiek.
   7. Kennis van indicatiestelling en zorgarrangementenJe herkent wanneer indicatiestelling en zorgarrangementen nodig zijn.
   8. Omgaan met klachten en meldingenJe gaat zorgvuldig om met klachten en meldingen.
   9. Grenzen van eigen rol en verantwoordelijkheidJe bewaakt de grenzen van je eigen rol en verantwoordelijkheid.
   10. Documentatie volgens wettelijke eisenJe documenteert volgens de geldende wettelijke eisen.
5. 5 Professionele zelfreflectie Je reflecteert op je eigen handelen en werkt aan professionele groei en balans.
   10 lessen

   1. Inzicht in eigen waarden en overtuigingenJe onderzoekt je eigen waarden en overtuigingen.
   2. Analyseren van eigen handelenJe analyseert je eigen handelen in de praktijk.
   3. Omgaan met feedback van collega’s en cliëntenJe verwerkt feedback van collega’s en cliënten.
   4. Reflecteren op dilemma’s en knelpuntenJe reflecteert op dilemma’s en knelpunten in je werk.
   5. Ontwikkelen van eigen professionele houdingJe ontwikkelt een professionele houding die past bij je functie.
   6. Opstellen van leerdoelenJe stelt persoonlijke leerdoelen op.
   7. Bewust omgaan met stress en emotiesJe herkent stress en emoties en gaat hier bewust mee om.
   8. Zelfzorg en balans bewarenJe bewaakt je eigen balans en zorgt goed voor jezelf.
   9. Registreren van leerervaringenJe legt leerervaringen vast voor toekomstige ontwikkeling.
   10. Planmatig werken aan persoonlijke groeiJe werkt planmatig aan je eigen groei als professional.
6. 6 Samenwerken in multidisciplinaire teams Je werkt samen met collega’s en externe partners binnen multidisciplinaire teams.
   10 lessen

   1. Rollen en verantwoordelijkheden binnen teamsJe herkent rollen en verantwoordelijkheden binnen het team.
   2. Effectieve communicatie met collega’sJe communiceert effectief met collega’s.
   3. Gezamenlijk doelen formulerenJe formuleert gezamenlijke doelen met het team.
   4. Overleggen en afstemmen van zorgactiviteitenJe stemt zorgactiviteiten af in overleg met anderen.
   5. Omgaan met conflicten binnen teamsJe gaat om met conflicten binnen het team.
   6. Delen van informatie volgens protocollenJe deelt informatie volgens de geldende protocollen.
   7. Betrekken van externe partnersJe betrekt externe partners bij de zorg waar nodig.
   8. Bewaken van kwaliteit in teamverbandJe bewaakt de kwaliteit van zorg in teamverband.
   9. Feedback geven en ontvangen binnen teamsJe geeft en ontvangt feedback binnen het team.
   10. Samenwerken aan cliëntgerichte oplossingenJe werkt samen aan oplossingen die aansluiten bij de cliënt.
7. 7 Signaleren en rapporteren Je signaleert veranderingen en rapporteert objectief over het verloop van begeleiding.
   10 lessen

   1. Observeren van gedrag en signalenJe observeert gedrag en signalen bij cliënten.
   2. Vastleggen van relevante gegevensJe legt relevante gegevens systematisch vast.
   3. Objectief en feitelijk rapporterenJe rapporteert objectief en feitelijk over situaties.
   4. Gebruik van standaardformats en systemenJe gebruikt standaardformats en systemen voor rapportage.
   5. Tijdig rapporteren aan verantwoordelijkenJe rapporteert tijdig aan verantwoordelijken.
   6. Omgaan met vertrouwelijke informatieJe gaat zorgvuldig om met vertrouwelijke informatie.
   7. Signaleren van veranderingen in cliëntsituatiesJe signaleert veranderingen in de situatie van cliënten.
   8. Ondersteunen bij risicotaxatiesJe ondersteunt bij het inschatten van risico’s.
   9. Documenteren van uitgevoerde interventiesJe documenteert welke interventies zijn uitgevoerd.
   10. Rapportages gebruiken voor evaluatieJe gebruikt rapportages voor evaluatie van het begeleidingsproces.
8. 8 Opstellen van begeleidingsplannen Je stelt begeleidingsplannen op en stemt deze af met cliënten en betrokkenen.
   10 lessen

   1. Formuleren van SMART-doelenJe formuleert doelen die specifiek, meetbaar en haalbaar zijn.
   2. Inventariseren van hulpbronnen en belemmeringenJe brengt hulpbronnen en belemmeringen in kaart.
   3. Betrekken van cliënt en netwerk bij planvormingJe betrekt cliënt en netwerk actief bij het planproces.
   4. Plannen van acties en verantwoordelijkhedenJe plant acties en verdeelt verantwoordelijkheden.
   5. Gebruik van methodische formatsJe gebruikt methodische formats voor planvorming.
   6. Periodiek evalueren en bijstellen van plannenJe evalueert en past plannen periodiek aan.
   7. Vastleggen van afspraken en verantwoordelijkhedenJe legt afspraken en verantwoordelijkheden vast.
   8. Afstemmen van plannen op veranderende situatiesJe stemt plannen af op veranderende omstandigheden.
   9. Duidelijk communiceren van plannen naar betrokkenenJe communiceert plannen duidelijk naar alle betrokkenen.
   10. Documenteren en archiveren van plannenJe archiveert plannen volgens de geldende afspraken.
9. 9 Ethische vraagstukken in begeleiding Je herkent en bespreekt ethische vraagstukken in de begeleiding van cliënten.
   10 lessen

   1. Herkennen van ethische dilemma’sJe signaleert ethische dilemma’s in de praktijk.
   2. Afwegen van belangen van cliënt en omgevingJe weegt belangen van cliënt en omgeving zorgvuldig af.
   3. Omgaan met autonomie en beschermingsplichtenJe handelt bij vragen rond autonomie en bescherming.
   4. Respecteren van culturele en levensbeschouwelijke verschillenJe houdt rekening met culturele en levensbeschouwelijke verschillen.
   5. Toepassen van beroepscodesJe past beroepscodes toe in je handelen.
   6. Bespreken van dilemma’s met collega’sJe bespreekt dilemma’s met collega’s waar nodig.
   7. Verantwoord handelen bij conflictenJe handelt verantwoord bij conflicten of spanningen.
   8. Bewust omgaan met eigen waarden en normenJe bent je bewust van je eigen waarden en normen.
   9. Grenzen stellen bij onethisch gedragJe stelt grenzen bij onethisch gedrag.
   10. Documenteren van genomen besluitenJe legt besluiten over ethische kwesties vast.
10. 10 Methodisch omgaan met crises Je past een methodische aanpak toe bij crisissituaties, vergroot de veiligheid en verzorgt de nazorg.
    10 lessen

    1. Signaleren van crisissituatiesJe herkent signalen die wijzen op een crisis.
    2. Direct handelen bij acute problemenJe onderneemt direct actie bij acute problemen.
    3. Toepassen van de-escalatietechniekenJe gebruikt technieken om escalatie te voorkomen.
    4. Communiceren met betrokkenen tijdens crisisJe communiceert met betrokkenen tijdens een crisis.
    5. Coördineren van crisisinterventiesJe coördineert interventies bij crisissituaties.
    6. Beschermen van veiligheid cliënt en omgevingJe beschermt de veiligheid van cliënt en omgeving.
    7. Documenteren van crisisverloopJe legt het verloop van de crisis nauwkeurig vast.
    8. Nazorg en evaluatie na crisisJe zorgt voor nazorg en evalueert na afloop van een crisis.
    9. Zelfreflectie na crisisinterventieJe reflecteert op je eigen handelen na een crisis.
    10. Preventie en vroegsignalering van crisesJe werkt aan het voorkomen en vroegtijdig signaleren van crises.