HBO Praktijkcursus – Psychosociale ondersteuning bieden

Je ondersteunt cliënten bij psychosociale vragen en past methodisch handelen toe in diverse welzijnssituaties.

1. 1 Psychologische basiskennis Je onderzoekt psychologische theorieën en past deze toe op gedrag, ontwikkeling en interacties.
   10 lessen

   1. Kernbegrippen in de psychologieJe maakt kennis met centrale begrippen en stromingen binnen de psychologie.
   2. Ontwikkelingspsychologie door de levensloopJe bekijkt hoe mensen zich ontwikkelen vanaf de kindertijd tot aan ouderdom.
   3. Persoonlijkheidstheorieën en gedragspatronenJe onderzoekt verschillende persoonlijkheidstheorieën en gedragskenmerken.
   4. Sociale psychologie en groepsprocessenJe analyseert groepsprocessen en sociale invloeden op gedrag.
   5. Cognitieve functies en geheugenJe verkent hoe cognitieve functies en geheugenprocessen werken.
   6. Stress en copingmechanismenJe herkent stressreacties en verschillende manieren van coping.
   7. Psychopathologie: veelvoorkomende stoornissenJe leert veelvoorkomende psychische stoornissen herkennen.
   8. Emotie en motivatieJe onderzoekt hoe emoties en motivatie gedrag beïnvloeden.
   9. Neurobiologische basis van gedragJe kijkt naar de rol van het brein bij gedrag en emoties.
   10. Psychologie en ethische vraagstukkenJe bespreekt ethische vraagstukken binnen de psychologie.
2. 2 Communicatievaardigheden Je oefent met gespreksvoering, actief luisteren en het hanteren van verschillende communicatiestijlen.
   10 lessen

   1. GespreksvoeringstechniekenJe past technieken toe voor effectieve gesprekken met cliënten.
   2. Actief luisteren en doorvragenJe oefent met actief luisteren en het stellen van verdiepende vragen.
   3. Non-verbale communicatie herkennenJe leert non-verbale signalen bij cliënten herkennen.
   4. Empathisch reageren in gesprekkenJe reageert empathisch op gevoelens en behoeften van cliënten.
   5. Omgaan met stiltes en emotiesJe gaat om met stiltes en emoties in gesprekken.
   6. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt feedback op een constructieve manier.
   7. Motiverende gespreksvoeringJe past motiverende gesprekstechnieken toe.
   8. Cultuur- en taalgevoelig communicerenJe communiceert met aandacht voor culturele en taalverschillen.
   9. Grenzen stellen in communicatieJe stelt duidelijke grenzen in communicatie met cliënten.
   10. Documenteren van gesprekkenJe legt gesprekken zorgvuldig vast in rapportages.
3. 3 Methoden van psychosociale ondersteuning Je leert hulpvragen signaleren en ondersteunt cliënten met passende psychosociale interventies.
   10 lessen

   1. Signaleren van hulpvragenJe signaleert wanneer iemand psychosociale ondersteuning nodig heeft.
   2. Basisinterventies bij stress en angstJe past basisinterventies toe bij stress en angstklachten.
   3. Ondersteunen bij verlies en rouwJe ondersteunt cliënten bij verlies- en rouwverwerking.
   4. Crisisinterventie en doorverwijzingJe handelt bij crisissituaties en weet wanneer doorverwijzen nodig is.
   5. Begeleiden bij sociale problemenJe begeleidt bij sociale problemen zoals eenzaamheid of conflicten.
   6. Versterken van veerkrachtJe versterkt de veerkracht van cliënten in moeilijke situaties.
   7. Ondersteunen van mantelzorgersJe ondersteunt mantelzorgers in hun rol.
   8. Inzetten van ontspanningstechniekenJe zet ontspanningstechnieken in bij stress of spanning.
   9. Psycho-educatie gevenJe geeft psycho-educatie aan cliënten en naasten.
   10. Grenzen van eigen rol bewakenJe bewaakt de grenzen van je eigen professionele rol.
4. 4 Ethiek en beroepshouding Je reflecteert op je beroepshouding en handelt volgens ethische en professionele normen.
   10 lessen

   1. Professionele verantwoordelijkheidJe neemt verantwoordelijkheid voor je professioneel handelen.
   2. Integriteit in handelenJe werkt integer en transparant in contact met cliënten.
   3. Omgaan met vertrouwelijkheidJe gaat zorgvuldig om met vertrouwelijke informatie.
   4. Eigen normen en waarden herkennenJe herkent je eigen normen en waarden in het werk.
   5. Balans tussen nabijheid en afstandJe houdt balans tussen betrokkenheid en professionele afstand.
   6. Rechten van cliënten respecterenJe respecteert de rechten van cliënten in je handelen.
   7. Beroepscode en richtlijnenJe past de beroepscode en richtlijnen toe in de praktijk.
   8. Ethische dilemma’s analyserenJe analyseert en bespreekt ethische dilemma’s.
   9. Reflectie op eigen handelenJe reflecteert op je eigen handelen en leert hiervan.
   10. Grenzen aan deskundigheid erkennenJe erkent de grenzen van je deskundigheid en handelt daarnaar.
5. 5 Culturele diversiteit en inclusie Je ontwikkelt interculturele sensitiviteit en handelt inclusief in psychosociale begeleiding.
   10 lessen

   1. Basisbegrippen cultuur en diversiteitJe maakt kennis met begrippen rondom cultuur en diversiteit.
   2. Migratie en psychosociale impactJe onderzoekt de psychosociale gevolgen van migratie.
   3. Culturele verschillen in hulpvragenJe herkent culturele verschillen in hulpvragen en verwachtingen.
   4. Communicatie met anderstaligenJe communiceert effectief met anderstalige cliënten.
   5. Relatie religie en levensbeschouwingJe verkent de invloed van religie en levensbeschouwing.
   6. Gender en identiteit in begeleidingJe houdt rekening met gender en identiteit in begeleiding.
   7. Interculturele sensitiviteit ontwikkelenJe ontwikkelt interculturele sensitiviteit in contact met cliënten.
   8. Vooroordelen en stereotypering herkennenJe herkent en benoemt vooroordelen en stereotypen.
   9. Werken met tolken en sleutelpersonenJe werkt samen met tolken en sleutelpersonen indien nodig.
   10. Inclusief handelen in de praktijkJe past inclusieve werkwijzen toe in de praktijk.
6. 6 Samenwerking binnen zorg en welzijn Je werkt samen met andere professionals en vrijwilligers binnen zorg en welzijn.
   10 lessen

   1. Rol van psychosociale ondersteuning in ketenzorgJe plaatst psychosociale ondersteuning binnen het bredere zorgnetwerk.
   2. Samenwerken met huisartsen en specialistenJe stemt af met huisartsen en medisch specialisten.
   3. Contact met maatschappelijk werkersJe onderhoudt contact met maatschappelijk werkers.
   4. Netwerken binnen wijkteamsJe bouwt een netwerk op binnen wijkteams.
   5. Afstemmen met jeugdzorg en GGZJe stemt af met jeugdzorg en de geestelijke gezondheidszorg.
   6. Multidisciplinaire casusbesprekingenJe neemt deel aan multidisciplinaire casusbesprekingen.
   7. Duidelijke rolafbakening in teamsJe bewaakt je eigen rol en taken binnen het team.
   8. Samenwerking met vrijwilligers en mantelzorgersJe werkt samen met vrijwilligers en mantelzorgers.
   9. Overdracht en rapportageJe draagt informatie zorgvuldig over en rapporteert helder.
   10. Conflicthantering binnen samenwerkingenJe herkent en benoemt conflicten in samenwerkingen.
7. 7 Onderzoek en evidence-based werken Je past sociaalwetenschappelijk onderzoek toe en werkt evidence-based in de praktijk.
   10 lessen

   1. Basisbegrippen sociaalwetenschappelijk onderzoekJe maakt kennis met onderzoekstermen en -methoden.
   2. Verschil tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoekJe onderscheidt kwalitatief en kwantitatief onderzoek.
   3. Methodes van dataverzamelingJe kiest geschikte methoden voor dataverzameling.
   4. Praktijkgericht onderzoek opzettenJe zet praktijkgericht onderzoek op binnen je werkveld.
   5. Analyseren en interpreteren van dataJe analyseert en interpreteert onderzoeksgegevens.
   6. Kritisch lezen van onderzoeksartikelenJe leest onderzoeksartikelen kritisch en beoordeelt relevantie.
   7. Evidence-based methodieken toepassenJe past evidence-based methodieken toe in begeleiding.
   8. Verslaglegging van onderzoekJe legt onderzoeksresultaten helder vast.
   9. Betrekken van cliënten in onderzoekJe betrekt cliënten bij onderzoek waar mogelijk.
   10. Vertalen van onderzoeksresultaten naar praktijkJe vertaalt onderzoeksresultaten naar de praktijk.
8. 8 Recht en regelgeving in psychosociale context Je past relevante wet- en regelgeving toe binnen psychosociale ondersteuning.
   10 lessen

   1. Basis van gezondheidsrechtJe maakt kennis met de belangrijkste regels in het gezondheidsrecht.
   2. Privacywetgeving (AVG)Je past privacyregels toe in je dagelijkse praktijk.
   3. Meldplicht en meldrechtJe weet wanneer melden verplicht of toegestaan is.
   4. Cliëntenrechten en zelfbeschikkingJe respecteert het recht op zelfbeschikking van cliënten.
   5. Wetten rondom jeugdzorg en GGZJe kent relevante wetten rondom jeugdzorg en GGZ.
   6. Arbeidsrecht en psychosociale klachtenJe herkent arbeidsrechtelijke aspecten bij psychosociale klachten.
   7. Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)Je past de Wet maatschappelijke ondersteuning toe.
   8. Rechten van mantelzorgersJe kent de rechten van mantelzorgers in de ondersteuning.
   9. Klachtenprocedures en geschillenJe handelt volgens procedures bij klachten en geschillen.
   10. Juridische grenzen van de beroepspraktijkJe erkent juridische grenzen van je beroepspraktijk.
9. 9 Zelfzorg en professionalisering Je zorgt voor jezelf als professional en werkt aan je eigen ontwikkeling en vitaliteit.
   10 lessen

   1. Stresssignalen bij jezelf herkennenJe herkent signalen van stress bij jezelf.
   2. Grenzen stellen en bewakenJe stelt en bewaakt je eigen grenzen in het werk.
   3. Omgaan met secundaire traumatiseringJe gaat om met de impact van heftige verhalen en situaties.
   4. Zelfreflectie en persoonlijk ontwikkelingsplanJe reflecteert op je ontwikkeling en stelt doelen bij.
   5. Werk-privé balans behoudenJe bewaakt een gezonde balans tussen werk en privé.
   6. Intervisie en supervisie benuttenJe benut intervisie en supervisie voor professionele groei.
   7. Omgaan met kritiek en feedbackJe verwerkt kritiek en feedback constructief.
   8. Tijdmanagement en prioriteiten stellenJe plant je tijd en stelt prioriteiten in je werk.
   9. Levenslang leren in de beroepspraktijkJe blijft jezelf ontwikkelen binnen het werkveld.
   10. Eigen motivatie en passie onderhoudenJe onderhoudt je motivatie en passie voor het vak.
10. 10 Innovatie en digitalisering in de zorg Je verkent digitale hulpmiddelen en innovaties die relevant zijn voor psychosociale begeleiding.
    10 lessen

    1. Digitale hulpmiddelen in begeleidingJe maakt kennis met digitale tools voor begeleiding.
    2. Online gespreksvoering (e-health)Je oefent met online gespreksvoering en e-health.
    3. Apps voor zelfhulp en ondersteuningJe bekijkt het gebruik van apps voor zelfhulp.
    4. Signaleren van digitale afhankelijkheidJe signaleert wanneer cliënten digitaal afhankelijk zijn.
    5. Privacy en digitale veiligheidJe waarborgt privacy en digitale veiligheid voor cliënten.
    6. Digitale toegankelijkheid voor cliëntenJe zorgt dat digitale hulpmiddelen toegankelijk zijn.
    7. Innovatieve zorgconcepten in de praktijkJe onderzoekt innovatieve zorgconcepten in de praktijk.
    8. Gebruik van data en monitoringJe gebruikt data en monitoring in de begeleiding.
    9. Balans tussen face-to-face en digitaalJe vindt balans tussen digitaal en persoonlijk contact.
    10. Kritisch kijken naar technologische trendsJe beoordeelt kritisch nieuwe technologische ontwikkelingen.