HBO Praktijkcursus – Omgaan met gedragsproblemen

Je signaleert, analyseert en beïnvloedt gedragsproblemen bij kinderen en jongeren in een professionele context.

1. 1 Theoretische kaders Je onderzoekt verschillende theoretische perspectieven op het ontstaan van gedragsproblemen.
   10 lessen

   1. Definitie en classificatie van gedragsproblemenJe verkent hoe gedragsproblemen worden gedefinieerd en ingedeeld.
   2. Verschil tussen gedragsproblemen en gedragsstoornissenJe vergelijkt gedragsproblemen met gedragsstoornissen aan de hand van kenmerken.
   3. Biologische en neurologische factorenJe analyseert de rol van biologische en neurologische factoren bij gedrag.
   4. Psychologische en omgevingsfactorenJe onderzoekt psychologische en omgevingsinvloeden op gedrag.
   5. Invloed van opvoeding en gezinssysteemJe bekijkt de invloed van opvoeding en het gezinssysteem op gedrag.
   6. Sociaal-culturele invloedenJe benoemt sociaal-culturele invloeden op gedragsontwikkeling.
   7. Theorieën van ontwikkeling en socialisatieJe past theorieën over ontwikkeling en socialisatie toe op praktijksituaties.
   8. Verschillen tussen internaliserend en externaliserend gedragJe onderscheidt internaliserend van externaliserend gedrag.
   9. Relatie tussen emotie en gedragJe onderzoekt de relatie tussen emoties en gedragspatronen.
   10. Multicausale benaderingenJe past multicausale verklaringen toe bij gedragsproblemen.
2. 2 Signaleren Je leert signalen van gedragsproblemen herkennen en objectief te observeren in de praktijk.
   10 lessen

   1. Vroege signalen herkennenJe herkent vroege signalen van gedragsproblemen bij kinderen en jongeren.
   2. Observatietechnieken in de praktijkJe oefent met observatietechnieken in praktijksituaties.
   3. Objectief en subjectief waarnemen onderscheidenJe leert het verschil tussen objectieve en subjectieve waarneming.
   4. Signalen interpreteren in contextJe interpreteert signalen binnen de context van het kind.
   5. Risicofactoren vaststellenJe stelt risicofactoren vast die gedrag beïnvloeden.
   6. Beschermende factoren benoemenJe benoemt beschermende factoren bij gedragsontwikkeling.
   7. Het onderscheid tussen tijdelijk gedrag en structureel probleemgedragJe maakt onderscheid tussen tijdelijk en structureel probleemgedrag.
   8. Valkuilen bij het signalerenJe benoemt valkuilen bij het signaleren van gedrag.
   9. Gebruik van signaleringsinstrumentenJe gebruikt signaleringsinstrumenten in de praktijk.
   10. Ethische afwegingen bij signalerenJe maakt ethische afwegingen bij het signaleren van gedrag.
3. 3 Diagnostiek en analyse Je voert gedragsanalyses uit en werkt samen met betrokkenen bij het opstellen van een probleemanalyse.
   10 lessen

   1. Verschil tussen diagnostiek en analyseJe legt het verschil uit tussen diagnostiek en analyse.
   2. Methoden van gedragsanalyseJe past verschillende methoden van gedragsanalyse toe.
   3. Het biopsychosociaal model toepassenJe gebruikt het biopsychosociaal model bij gedragsanalyse.
   4. Betrekken van ouders en omgeving in de analyseJe betrekt ouders en omgeving bij het analyseren van gedrag.
   5. Samenwerking met gedragsdeskundigenJe werkt samen met gedragsdeskundigen in het analyseproces.
   6. Het opstellen van een probleemanalyseJe stelt een probleemanalyse op van het gedrag.
   7. Classificatiesystemen zoals DSM en ICFJe gebruikt classificatiesystemen als DSM en ICF.
   8. Grenzen van de eigen professionaliteitJe herkent de grenzen van je eigen professionaliteit.
   9. Valkuilen bij het trekken van conclusiesJe benoemt valkuilen bij het trekken van conclusies.
   10. Reflectie op eigen rol tijdens analyseJe reflecteert op je eigen rol tijdens het analyseproces.
4. 4 Communicatie Je oefent met gesprekstechnieken en leert effectief communiceren met alle betrokkenen.
   10 lessen

   1. Gesprekstechnieken met kinderen en jongerenJe past gesprekstechnieken toe met kinderen en jongeren.
   2. Actief luisteren en doorvragenJe oefent met actief luisteren en doorvragen.
   3. Non-verbale communicatie herkennenJe herkent en benoemt non-verbale communicatie.
   4. Gesprekken met ouders voerenJe voert gesprekken met ouders over gedrag.
   5. Empathisch communiceren in conflictsituatiesJe communiceert empathisch in conflictsituaties.
   6. Duidelijk en concreet taalgebruikJe gebruikt duidelijke en concrete taal in gesprekken.
   7. Omgaan met weerstandJe leert omgaan met weerstand in communicatie.
   8. Cultuursensitieve communicatieJe past cultuursensitieve communicatie toe.
   9. Samenwerkingsgericht taalgebruikJe gebruikt samenwerkingsgericht taalgebruik.
   10. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt feedback op een constructieve manier.
5. 5 Interventies Je kiest en past interventies toe die aansluiten bij het gedrag en de context van het kind.
   10 lessen

   1. Preventieve interventiesJe zet preventieve interventies in om problemen te voorkomen.
   2. Gedragsregulerende techniekenJe past gedragsregulerende technieken toe in de praktijk.
   3. Positieve bekrachtiging inzettenJe gebruikt positieve bekrachtiging om gedrag te beïnvloeden.
   4. Straffen en belonen afwegenJe weegt straffen en belonen zorgvuldig af.
   5. Het opstellen van gedragsafsprakenJe stelt samen met betrokkenen gedragsafspraken op.
   6. Werken met structuur en voorspelbaarheidJe werkt met structuur en voorspelbaarheid in de begeleiding.
   7. Omgaan met escalatie en de-escalatieJe leert omgaan met escalatie en past de-escalatie toe.
   8. Sociale vaardigheden trainenJe traint sociale vaardigheden bij kinderen en jongeren.
   9. Ondersteunen van emotieregulatieJe ondersteunt bij het reguleren van emoties.
   10. Afstemmen van interventies op individu en contextJe stemt interventies af op het individu en de situatie.
6. 6 Samenwerken Je werkt samen met andere professionals, ouders en het netwerk rondom het kind.
   10 lessen

   1. Rollen en verantwoordelijkheden in multidisciplinaire teamsJe benoemt rollen en verantwoordelijkheden in teams.
   2. Samenwerking met jeugdzorg en onderwijsJe werkt samen met jeugdzorg en onderwijsinstellingen.
   3. Het belang van intervisieJe benut intervisie voor professionele ontwikkeling.
   4. Collegiale consultatieJe raadpleegt collega’s bij complexe situaties.
   5. Conflicten in samenwerking hanterenJe hanteert conflicten binnen samenwerkingsverbanden.
   6. Netwerk rondom het kind versterkenJe versterkt het netwerk rondom het kind.
   7. Betrekken van ouders en verzorgersJe betrekt ouders en verzorgers bij het proces.
   8. Overdracht van informatie op een professionele manierJe draagt informatie professioneel over.
   9. Grenzen stellen in samenwerkingJe stelt grenzen in samenwerking met anderen.
   10. Evalueerbare afspraken makenJe maakt afspraken die evalueerbaar zijn.
7. 7 Professionele identiteit Je reflecteert op je professionele identiteit en leert omgaan met stress en morele dilemma’s.
   10 lessen

   1. Reflecteren op eigen normen en waardenJe onderzoekt je eigen normen en waarden in het werk.
   2. Bewustzijn van eigen triggersJe wordt je bewust van persoonlijke triggers.
   3. Balans tussen betrokkenheid en afstandJe bewaakt de balans tussen betrokkenheid en afstand.
   4. Grenzen van professionele verantwoordelijkheidJe herkent de grenzen van je professionele verantwoordelijkheid.
   5. Omgaan met morele dilemma’sJe gaat om met morele dilemma’s in de praktijk.
   6. Eigen handelen kritisch evaluerenJe evalueert kritisch je eigen handelen.
   7. Persoonlijke effectiviteit ontwikkelenJe ontwikkelt persoonlijke effectiviteit in het werk.
   8. Het belang van zelfzorgJe past zelfzorg toe om gezond te blijven.
   9. Leren omgaan met stress en drukJe leert omgaan met stress en druk in het werk.
   10. Professionele houding in complexe situatiesJe toont een professionele houding in complexe situaties.
8. 8 Juridisch en ethisch kader Je past juridische en ethische kaders toe bij het werken met kinderen en jongeren.
   10 lessen

   1. Rechten van kinderen en jongerenJe benoemt de rechten van kinderen en jongeren.
   2. Privacy en gegevensbeschermingJe waarborgt privacy en beschermt gegevens.
   3. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandelingJe handelt volgens de meldcode bij huiselijk geweld.
   4. Dossieropbouw en verslagleggingJe bouwt dossiers op en legt verslaglegging vast.
   5. Toestemming en informed consentJe vraagt toestemming en legt informed consent uit.
   6. Rol van de beroepscodeJe past de beroepscode toe in je werk.
   7. Juridische verantwoordelijkheden van de professionalJe kent je juridische verantwoordelijkheden als professional.
   8. Ethische afwegingen bij interventiesJe maakt ethische afwegingen bij het uitvoeren van interventies.
   9. Aansprakelijkheid en zorgplichtJe benoemt aansprakelijkheid en zorgplicht in je werk.
   10. Grenzen van dwang en drangJe herkent de grenzen van dwang en drang in handelen.
9. 9 Onderzoek en evidence-based werken Je leert evidence-based werken en past onderzoeksvaardigheden toe in de praktijk.
   10 lessen

   1. Betekenis van evidence-based handelenJe legt uit wat evidence-based handelen inhoudt.
   2. Verschil tussen evidence-based en practice-basedJe onderscheidt evidence-based van practice-based werken.
   3. Onderzoeksvaardigheden op HBO-niveauJe past onderzoeksvaardigheden toe op HBO-niveau.
   4. Literatuur zoeken en beoordelenJe zoekt en beoordeelt relevante literatuur.
   5. Kritisch lezen van onderzoeksartikelenJe leest onderzoeksartikelen kritisch.
   6. Vertalen van theorie naar praktijkJe vertaalt theorie naar praktische toepassingen.
   7. Toetsen van effectiviteit van interventiesJe toetst de effectiviteit van interventies in de praktijk.
   8. Gebruik van praktijkonderzoekJe gebruikt praktijkonderzoek voor verbetering.
   9. Onderzoeksresultaten delen met collega’sJe deelt onderzoeksresultaten met collega’s.
   10. Reflecteren op het gebruik van onderzoekJe reflecteert op het gebruik van onderzoek in je werk.
10. 10 Innovatie en ontwikkeling Je onderzoekt en past innovatieve en creatieve methoden toe bij gedragsproblemen.
    10 lessen

    1. Innoveren in omgang met gedragsproblemenJe verkent nieuwe manieren van omgaan met gedragsproblemen.
    2. Gebruik van digitale hulpmiddelenJe gebruikt digitale hulpmiddelen in begeleiding.
    3. Creatieve methoden in begeleidingJe past creatieve methoden toe in je werk.
    4. Blended care en online ondersteuningJe werkt met blended care en online ondersteuning.
    5. Toepassen van gamificationJe past gamification toe in begeleiding.
    6. Nieuwe vormen van samenwerking met oudersJe onderzoekt nieuwe vormen van samenwerking met ouders.
    7. Flexibiliteit in aanpak ontwikkelenJe ontwikkelt flexibiliteit in je aanpak.
    8. Inspelen op maatschappelijke veranderingenJe speelt in op maatschappelijke veranderingen in het werkveld.
    9. Gebruikmaken van ervaringsdeskundigheidJe benut ervaringsdeskundigheid bij gedragsproblemen.
    10. Leren van casuïstiek en praktijkverhalenJe leert van casuïstiek en praktijkverhalen.