HBO Praktijkcursus – Sociologie voor sociaal werk

Je onderzoekt sociale processen, analyseert groepsdynamiek en past sociologische inzichten toe op maatschappelijke vraagstukken.

1. 1 Basisprincipes van sociologie Je onderzoekt basisbegrippen, theorieën en methoden waarmee je sociale verschijnselen kunt analyseren.
   10 lessen

   1. Definities en scope van sociologieJe verkent het vakgebied en afbakening van sociologie aan de hand van definities.
   2. Geschiedenis en ontwikkeling van sociologisch denkenJe beschrijft de ontwikkeling van het sociologisch denken door de tijd heen.
   3. Belangrijke sociologische theorieënJe vergelijkt belangrijke theorieën en hun toepassing op sociale vraagstukken.
   4. Sociologische onderzoeksstrategieënJe maakt kennis met verschillende sociologische onderzoeksmethoden.
   5. Cultuur en sociale normenJe onderzoekt hoe cultuur en normen het gedrag van mensen sturen.
   6. Sociale structuren en institutiesJe analyseert de invloed van sociale structuren en instituties op het dagelijks leven.
   7. Sociale interactie en communicatieJe bekijkt hoe mensen met elkaar omgaan en communiceren in sociale situaties.
   8. Rol van sociale controleJe onderzoekt hoe sociale controle werkt en welke vormen daarvan bestaan.
   9. Macht en sociale ongelijkheidJe analyseert de rol van macht en ongelijkheid in sociale verhoudingen.
   10. Sociologie in de praktijk van sociaal werkJe past sociologische inzichten toe op situaties uit het sociaal werk.
2. 2 Sociale stratificatie en ongelijkheid Je onderzoekt sociale lagen, oorzaken en gevolgen van ongelijkheid en manieren om deze te verminderen.
   10 lessen

   1. Klassen- en standenstructurenJe brengt klassen- en standenstructuren in kaart en vergelijkt kenmerken.
   2. Armoede en sociale uitsluitingJe signaleert armoede en sociale uitsluiting en bespreekt gevolgen.
   3. Sociale mobiliteitJe analyseert hoe sociale mobiliteit plaatsvindt en wat deze beïnvloedt.
   4. Ongelijkheid op basis van genderJe onderzoekt ongelijkheid op basis van gender in verschillende contexten.
   5. Etnische en raciale ongelijkheidJe herkent etnische en raciale ongelijkheid in de samenleving.
   6. Sociaaleconomische factoren en gezondheidJe onderzoekt de relatie tussen sociaaleconomische factoren en gezondheid.
   7. Impact van ongelijkheid op kansenJe bekijkt hoe ongelijkheid kansen beïnvloedt voor verschillende groepen.
   8. Sociale segregatie en ruimtelijke ongelijkheidJe analyseert vormen van segregatie en ruimtelijke ongelijkheid.
   9. Sociale rechtvaardigheid en beleidJe bespreekt beleid en sociale rechtvaardigheid in relatie tot ongelijkheid.
   10. Interventies gericht op vermindering van ongelijkheidJe verkent interventies die gericht zijn op het verminderen van ongelijkheid.
3. 3 Sociale groepen en netwerken Je onderzoekt typen groepen, groepsprocessen en de invloed van netwerken op individuen.
   10 lessen

   1. Typen sociale groepenJe onderscheidt verschillende typen sociale groepen en hun kenmerken.
   2. Rol van primaire en secundaire groepenJe analyseert de rol van primaire en secundaire groepen in het dagelijks leven.
   3. Groepsdynamica en groepsprocessenJe onderzoekt groepsdynamica en processen binnen groepen.
   4. Netwerktheorie en sociale netwerkenJe past netwerktheorie toe op sociale relaties en netwerken.
   5. Invloed van sociale steunJe bekijkt hoe sociale steun het functioneren van mensen beïnvloedt.
   6. Rol van sociale identiteit binnen groepenJe analyseert de rol van sociale identiteit binnen groepen.
   7. Conflicten en cohesie in groepenJe bespreekt conflicten en cohesie in groepsverband.
   8. Sociale isolatie en eenzaamheidJe signaleert sociale isolatie en eenzaamheid en bespreekt gevolgen.
   9. Groepsvorming in sociaal werk contextJe onderzoekt groepsvorming in situaties uit het sociaal werk.
   10. Toepassing van groepsanalyse in interventiesJe past groepsanalyse toe bij het kiezen van interventies.
4. 4 Sociale verandering en modernisering Je analyseert oorzaken en gevolgen van sociale verandering en hoe je daarop inspeelt.
   10 lessen

   1. Oorzaken van sociale veranderingJe onderzoekt factoren die sociale verandering veroorzaken.
   2. Technologische ontwikkelingen en maatschappijJe bekijkt de invloed van technologie op maatschappelijke ontwikkelingen.
   3. Globalisering en culturele veranderingenJe analyseert globalisering en culturele veranderingen in de samenleving.
   4. Veranderingen in gezin en familieJe onderzoekt veranderingen in gezin en familie.
   5. Migratie en integratieprocessenJe bekijkt migratie en integratieprocessen in verschillende contexten.
   6. Verandering in arbeidsmarkt en werkpatronenJe analyseert veranderingen op de arbeidsmarkt en werkpatronen.
   7. Sociale bewegingen en protestenJe onderzoekt sociale bewegingen en protesten als motor van verandering.
   8. Rol van media bij sociale veranderingJe bekijkt de rol van media bij het beïnvloeden van sociale verandering.
   9. Impact van verandering op kwetsbare groepenJe analyseert de impact van verandering op kwetsbare groepen.
   10. Strategieën voor omgaan met sociale veranderingJe ontwikkelt strategieën om met sociale verandering om te gaan.
5. 5 Sociale problemen en deviantie Je onderzoekt sociale problemen, oorzaken van afwijkend gedrag en manieren van aanpak.
   10 lessen

   1. Definitie en typering van sociale problemenJe definieert sociale problemen en herkent verschillende typen.
   2. Oorzaken van deviantieJe onderzoekt oorzaken van afwijkend gedrag in de samenleving.
   3. Criminologie en sociale controleJe analyseert de relatie tussen criminaliteit en sociale controle.
   4. Stigma en labeling theorieJe past stigma- en labelingtheorie toe op sociale situaties.
   5. Drugsgebruik en verslavingJe onderzoekt maatschappelijke aspecten van drugsgebruik en verslaving.
   6. Huiselijk geweld en kindermishandelingJe signaleert huiselijk geweld en kindermishandeling en bespreekt aanpak.
   7. Dakloosheid en armoedeproblematiekJe analyseert problematiek rond dakloosheid en armoede.
   8. Psychische problematiek en sociale factorenJe bekijkt de relatie tussen psychische problematiek en sociale factoren.
   9. Preventie en interventies bij sociale problemenJe onderzoekt preventie en interventies bij sociale problemen.
   10. Rol van sociaal werk bij aanpak van deviantieJe beschrijft de rol van sociaal werk bij het aanpakken van afwijkend gedrag.
6. 6 Cultuur en identiteit Je onderzoekt cultuur, identiteitsvorming en culturele diversiteit in relatie tot het sociaal werk.
   10 lessen

   1. Cultuurbegrip en culturele diversiteitJe analyseert het begrip cultuur en de betekenis van culturele diversiteit.
   2. Identiteitsvorming en sociale contextJe onderzoekt hoe identiteit wordt gevormd in sociale contexten.
   3. Etniciteit en etnische identiteitJe bekijkt hoe etniciteit en etnische identiteit ontstaan en functioneren.
   4. Religie en levensbeschouwingJe onderzoekt de rol van religie en levensbeschouwing in de samenleving.
   5. Seksuele en genderidentiteitJe analyseert aspecten van seksuele en genderidentiteit.
   6. Acculturatie en integratieprocessenJe bekijkt acculturatie- en integratieprocessen in diverse contexten.
   7. Culturele conflicten en communicatieJe onderzoekt culturele conflicten en communicatie tussen groepen.
   8. Multiculturele samenleving en sociale cohesieJe analyseert de multiculturele samenleving en sociale cohesie.
   9. Identiteitsproblemen en sociaal werkJe signaleert identiteitsproblemen en koppelt die aan sociaal werk.
   10. Cultureel sensitief werkenJe past cultureel sensitief werken toe in praktijksituaties.
7. 7 Gezin en opvoeding Je onderzoekt gezinsstructuren, opvoedingsprocessen en de invloed van de sociale omgeving.
   10 lessen

   1. Sociologische visie op gezinJe bekijkt het gezin vanuit sociologisch perspectief.
   2. Typen gezinsstructurenJe onderscheidt verschillende gezinsstructuren en hun kenmerken.
   3. Rol van opvoeding in sociale socialisatieJe onderzoekt hoe opvoeding bijdraagt aan socialisatie.
   4. Veranderingen in gezinsrollenJe analyseert veranderingen in gezinsrollen.
   5. Opvoedingsproblemen en risicofactorenJe signaleert opvoedingsproblemen en risicofactoren.
   6. Invloed van sociale omgeving op gezinJe onderzoekt de invloed van de sociale omgeving op het gezin.
   7. Jeugdzorg en gezinsondersteuningJe bekijkt jeugdzorg en vormen van gezinsondersteuning.
   8. Arbeid en zorg binnen het gezinJe analyseert de verdeling van arbeid en zorg binnen gezinnen.
   9. Gezin en maatschappelijke hulpverleningJe onderzoekt samenwerking tussen gezin en maatschappelijke hulpverlening.
   10. Preventieve interventies voor gezinnenJe ontwikkelt preventieve interventies voor gezinnen.
8. 8 Sociale instituties en voorzieningen Je onderzoekt de werking van instituties, voorzieningen en hun invloed op sociale kansen.
   10 lessen

   1. Functie van sociale institutiesJe analyseert de functie van sociale instituties in de samenleving.
   2. Onderwijs en sociale kansenJe onderzoekt de rol van onderwijs in het bieden van sociale kansen.
   3. Zorg- en welzijnsinstellingenJe bekijkt de werking van zorg- en welzijnsinstellingen.
   4. Arbeidsmarkt en sociale beschermingJe analyseert de arbeidsmarkt en vormen van sociale bescherming.
   5. Overheid en sociale beleidJe onderzoekt de rol van overheid en sociaal beleid.
   6. Religieuze en informele institutiesJe bekijkt religieuze en informele instituties en hun betekenis.
   7. Rol van vrijwilligers en informele netwerkenJe onderzoekt de rol van vrijwilligers en informele netwerken.
   8. Toegankelijkheid van voorzieningenJe analyseert de toegankelijkheid van sociale voorzieningen.
   9. Institutionele discriminatie en uitsluitingJe signaleert institutionele discriminatie en uitsluiting.
   10. Sociaal werk en samenwerking met institutiesJe bekijkt samenwerking tussen sociaal werk en instituties.
9. 9 Participatie en burgerschap Je onderzoekt participatie, burgerschap en de invloed van betrokkenheid op welzijn.
   10 lessen

   1. Concepten van burgerschapJe analyseert verschillende opvattingen over burgerschap.
   2. Sociale participatie en betrokkenheidJe onderzoekt vormen van sociale participatie en betrokkenheid.
   3. Belemmeringen voor participatieJe signaleert belemmeringen voor participatie.
   4. Rol van vrijwilligerswerkJe bekijkt de rol van vrijwilligerswerk in de samenleving.
   5. Burgerinitiatieven en sociale actieJe onderzoekt burgerinitiatieven en sociale actie.
   6. Politieke participatie en maatschappelijke invloedJe analyseert politieke participatie en maatschappelijke invloed.
   7. Inclusie van kwetsbare groepenJe onderzoekt inclusie van kwetsbare groepen.
   8. Participatief sociaal werkJe past participatief werken toe in praktijksituaties.
   9. Empowerment en zelfredzaamheidJe bekijkt hoe empowerment en zelfredzaamheid worden versterkt.
   10. Effecten van participatie op welzijnJe analyseert het effect van participatie op welzijn.
10. 10 Methodieken en interventies in sociaal werk Je past methodieken toe en evalueert interventies binnen het sociaal werk.
    10 lessen

    1. Sociologische diagnose en analyseJe voert een sociologische diagnose en analyse uit van een situatie.
    2. Gebruik van casemanagementJe gebruikt casemanagement bij het begeleiden van cliënten.
    3. Empowerment en versterking van eigen krachtJe versterkt eigen kracht en werkt aan empowerment van betrokkenen.
    4. Motiverende gespreksvoeringJe oefent met motiverende gespreksvoering in verschillende situaties.
    5. Groepsgerichte interventiesJe past groepsgerichte interventies toe in de praktijk.
    6. Netwerkgericht werkenJe werkt netwerkgericht en betrekt relevante partijen.
    7. Conflicthantering en mediationJe oefent met conflicthantering en mediation in praktijksituaties.
    8. Preventie en vroegsignaleringJe signaleert vroegtijdig problemen en zet preventie in.
    9. Samenwerking met andere disciplinesJe werkt samen met andere disciplines aan sociale vraagstukken.
    10. Evaluatie van interventiesJe evalueert de effecten van interventies en stelt bij waar nodig.