HBO Praktijkcursus – Assertiviteit

Je versterkt je assertiviteit door te oefenen met grenzen stellen, feedback geven en effectief communiceren in werksituaties.

1. 1 Begrip assertiviteit Je onderzoekt wat assertiviteit inhoudt en hoe je dit gedrag herkent in verschillende situaties.
   10 lessen

   1. Definitie van assertiviteitJe onderzoekt wat assertiviteit betekent en hoe je het in gedrag herkent.
   2. Verschil tussen assertief, subassertief en agressief gedragJe vergelijkt assertief, subassertief en agressief gedrag aan de hand van voorbeelden.
   3. Persoonlijke grenzen herkennenJe leert signalen van je eigen grenzen herkennen in contact met anderen.
   4. Rechten van jezelf en van anderenJe brengt in kaart welke rechten jij en anderen hebben in interacties.
   5. Oorzaken van subassertiviteitJe analyseert oorzaken van subassertief gedrag bij jezelf of anderen.
   6. Gevolgen van te weinig assertiviteitJe benoemt gevolgen van onvoldoende assertiviteit in werk en privé.
   7. Herkennen van assertieve gedragingenJe herkent assertieve gedragingen in dagelijkse situaties.
   8. Assertiviteit in sociale en werkcontextJe bekijkt hoe assertiviteit zich uit in sociale en werkgerelateerde contexten.
   9. Rol van zelfbeeld en zelfvertrouwenJe onderzoekt de invloed van zelfbeeld en zelfvertrouwen op assertief gedrag.
   10. Toepassing in dagelijkse interactiesJe past assertiviteit toe in dagelijkse interacties en reflecteert op je aanpak.
2. 2 Zelfvertrouwen en zelfbeeld Je verdiept je in het verband tussen zelfvertrouwen, zelfbeeld en assertiviteit.
   10 lessen

   1. Verschil tussen zelfvertrouwen en eigenwaardeJe onderzoekt het verschil tussen zelfvertrouwen en eigenwaarde.
   2. Invloed van zelfbeeld op assertiviteitJe analyseert hoe je zelfbeeld je assertiviteit beïnvloedt.
   3. Kritische innerlijke stem herkennenJe leert je kritische innerlijke stem herkennen in verschillende situaties.
   4. Positieve zelfspraak ontwikkelenJe oefent met het ontwikkelen van positieve zelfspraak.
   5. Grenzen stellen zonder schuldgevoelJe stelt grenzen zonder dat je je daar schuldig over voelt.
   6. Omgaan met kritiek en afwijzingJe leert omgaan met kritiek en afwijzing op een constructieve manier.
   7. Persoonlijke kwaliteiten benoemenJe benoemt je persoonlijke kwaliteiten en talenten.
   8. Oefenen met positieve feedback geven aan jezelfJe oefent met het geven van positieve feedback aan jezelf.
   9. Versterken van innerlijke krachtJe versterkt je innerlijke kracht door gerichte oefeningen.
   10. Realistisch denken versus perfectionismeJe vergelijkt realistisch denken met perfectionisme en past dit toe.
3. 3 Communicatiestijlen Je onderzoekt verschillende communicatiestijlen en past deze toe in uiteenlopende situaties.
   10 lessen

   1. Herkennen van passieve communicatieJe leert passieve communicatie herkennen aan de hand van signalen.
   2. Herkennen van agressieve communicatieJe signaleert kenmerken van agressieve communicatie in gesprekken.
   3. Assertieve communicatie herkennen en toepassenJe past assertieve communicatie toe in praktijksituaties.
   4. Voor- en nadelen van elke stijlJe benoemt de voor- en nadelen van verschillende communicatiestijlen.
   5. Communicatiestijl in verschillende situatiesJe kiest een communicatiestijl die past bij de situatie.
   6. Kiezen van een passende stijl per situatieJe oefent met het aanpassen van je stijl aan de context.
   7. Verbale en non-verbale signalenJe herkent verbale en non-verbale signalen in gesprekken.
   8. Communicatiestijl bij conflictenJe past communicatiestijlen toe bij conflicten.
   9. Invloed van cultuur en opvoedingJe onderzoekt de invloed van cultuur en opvoeding op communicatie.
   10. Reflecteren op eigen stijlJe reflecteert op je eigen communicatiestijl en past deze aan waar nodig.
4. 4 Grenzen aangeven Je oefent met het aangeven en bewaken van persoonlijke grenzen in verschillende relaties.
   10 lessen

   1. Signalen van persoonlijke overbelasting herkennenJe leert signalen van overbelasting bij jezelf herkennen.
   2. Oefenen met ‘nee’ zeggenJe oefent met het zeggen van ‘nee’ in uiteenlopende situaties.
   3. Duidelijk formuleren van grenzenJe formuleert je grenzen op een duidelijke manier.
   4. Herkennen van manipulatief gedragJe herkent manipulatief gedrag en reageert hierop.
   5. Beschermen van tijd en energieJe beschermt je tijd en energie door grenzen te stellen.
   6. Omgaan met schuldgevoel na grenzen stellenJe gaat om met schuldgevoel na het stellen van grenzen.
   7. Grenzen aangeven in hiërarchische relatiesJe geeft grenzen aan in hiërarchische relaties op het werk.
   8. Grenzen bewaken in samenwerkingJe bewaakt je grenzen in samenwerkingsverbanden.
   9. Feedback geven bij overschrijdingJe geeft feedback als je grenzen worden overschreden.
   10. Zichtbaar blijven zonder te forcerenJe blijft zichtbaar zonder je grenzen te forceren.
5. 5 Omgaan met kritiek Je leert constructief omgaan met kritiek en ontwikkelt vaardigheden om assertief te reageren.
   10 lessen

   1. Verschil tussen opbouwende en destructieve kritiekJe onderscheidt opbouwende van destructieve kritiek.
   2. Emotionele reacties onder controle houdenJe houdt je emotionele reactie op kritiek onder controle.
   3. Luisteren zonder direct te verdedigenJe luistert naar kritiek zonder direct in de verdediging te schieten.
   4. Kritiek analyseren op inhoud en toonJe analyseert kritiek op inhoud en toon.
   5. Vragen om verduidelijkingJe vraagt om verduidelijking bij onduidelijke kritiek.
   6. Kritiek omzetten in leerpuntenJe zet ontvangen kritiek om in concrete leerpunten.
   7. Herkennen van onterechte kritiekJe herkent wanneer kritiek onterecht is.
   8. Assertief reageren op ongepaste kritiekJe reageert assertief op ongepaste kritiek.
   9. Evalueren van eigen reactie achterafJe evalueert je eigen reactie op kritiek achteraf.
   10. Kritiek geven op assertieve wijzeJe oefent met het geven van assertieve kritiek aan anderen.
6. 6 Feedback geven en ontvangen Je oefent met het geven en ontvangen van feedback in verschillende situaties, individueel en in groepen.
   10 lessen

   1. Voorwaarden voor effectieve feedbackJe benoemt voorwaarden voor effectieve feedback.
   2. Structuur van een feedbackgesprekJe past een gestructureerd feedbackgesprek toe.
   3. Feedback geven zonder te veroordelenJe geeft feedback zonder te oordelen.
   4. Feedback ontvangen zonder verdedigingJe ontvangt feedback zonder jezelf te verdedigen.
   5. Behoefte aan feedback durven uitsprekenJe spreekt je behoefte aan feedback uit.
   6. Feedback omzetten in actieJe vertaalt feedback naar concrete acties.
   7. Non-verbale signalen bij feedbackJe herkent non-verbale signalen bij het geven en ontvangen van feedback.
   8. Feedback vragen op constructieve wijzeJe vraagt op constructieve wijze om feedback.
   9. Feedback geven in groepsverbandJe geeft feedback in een groepscontext.
   10. Bewaken van relatie bij feedbackJe bewaakt de relatie tijdens het geven van feedback.
7. 7 Assertiviteit in werksituaties Je past assertiviteit toe in werksituaties en vergroot je zichtbaarheid binnen je organisatie.
   10 lessen

   1. Standpunt innemen tijdens vergaderingenJe neemt een standpunt in tijdens vergaderingen.
   2. Assertief optreden tegenover collega’sJe treedt assertief op tegenover collega’s.
   3. Effectief communiceren met leidinggevendenJe communiceert effectief met leidinggevenden.
   4. Omgaan met machtsverhoudingenJe gaat om met machtsverhoudingen op het werk.
   5. Taakverdeling bespreekbaar makenJe bespreekt de taakverdeling op een assertieve manier.
   6. Opkomen voor je rol of positieJe komt op voor je rol of positie binnen het team.
   7. Verantwoordelijkheid nemen en aangevenJe neemt verantwoordelijkheid en geeft deze aan waar nodig.
   8. Grenzen stellen bij overbelastingJe stelt grenzen als je overbelast dreigt te raken.
   9. Assertiviteit bij loopbaangesprekkenJe voert assertieve loopbaangesprekken.
   10. Zichtbaarheid binnen de organisatie vergrotenJe vergroot je zichtbaarheid binnen de organisatie.
8. 8 Emoties en assertief gedrag Je leert emoties herkennen, benoemen en reguleren in assertieve communicatie.
   10 lessen

   1. Emotie herkennen voordat je handeltJe herkent je emoties voordat je reageert in een gesprek.
   2. Emotionele triggers benoemenJe benoemt emotionele triggers in lastige situaties.
   3. Verschil tussen voelen en handelenJe onderscheidt voelen van handelen in communicatie.
   4. Grenzen stellen zonder emotioneel te escalerenJe stelt grenzen zonder emotioneel te escaleren.
   5. Omgaan met boosheid op assertieve wijzeJe gaat assertief om met boosheid.
   6. Gevoelens benoemen in gesprekkenJe benoemt je gevoelens in gesprekken met anderen.
   7. Leren pauzeren voor reactieJe leert pauzeren voordat je reageert op emoties.
   8. Assertief blijven onder drukJe blijft assertief onder druk van emoties.
   9. Emoties gebruiken als informatiebronJe gebruikt emoties als informatiebron in communicatie.
   10. Emotionele intelligentie in assertieve communicatieJe past emotionele intelligentie toe in assertieve gesprekken.
9. 9 Conflicthantering Je oefent met conflicthantering en past assertieve technieken toe om escalatie te voorkomen.
   10 lessen

   1. Verschillende conflictstijlen herkennenJe herkent verschillende conflictstijlen in situaties.
   2. Assertief optreden bij meningsverschillenJe treedt assertief op bij meningsverschillen.
   3. Grenzen stellen zonder conflict te vermijdenJe stelt grenzen zonder conflicten uit de weg te gaan.
   4. Constructieve gesprekstechnieken toepassenJe past constructieve gesprekstechnieken toe bij conflicten.
   5. Blijven bij de feiten in conflictsituatiesJe blijft bij de feiten tijdens conflictsituaties.
   6. Ruimte geven aan beide perspectievenJe geeft ruimte aan verschillende perspectieven in een conflict.
   7. Emoties reguleren tijdens conflictenJe reguleert je emoties tijdens conflicten.
   8. Onderhandelen zonder toe te geven op kernpuntenJe onderhandelt zonder concessies te doen op kernpunten.
   9. Escalatie herkennen en voorkomenJe herkent en voorkomt escalatie in conflicten.
   10. Leren loslaten na een conflictJe leert loslaten na afloop van een conflict.
10. 10 Praktisch oefenen met assertiviteit Je oefent assertief gedrag in praktijksituaties en ontwikkelt een persoonlijk actieplan.
    10 lessen

    1. Rollenspellen met alledaagse situatiesJe voert rollenspellen uit met herkenbare situaties.
    2. Feedback geven in simulatiegesprekkenJe geeft feedback in gesimuleerde gesprekken.
    3. Nee zeggen in werksituatiesJe oefent met ‘nee’ zeggen in werksituaties.
    4. Reageren op kritiek in praktijkscenario’sJe reageert op kritiek in praktijkscenario’s.
    5. Assertieve lichaamstaal oefenenJe oefent assertieve lichaamstaal in gesprekken.
    6. Gespreksopeners gebruiken in confrontatiesJe gebruikt gespreksopeners bij confrontaties.
    7. Persoonlijke assertiviteitsdoelen stellenJe stelt persoonlijke doelen voor assertief gedrag.
    8. Zelfreflectie na simulatiesessiesJe reflecteert op je gedrag na simulatiesessies.
    9. Verwoorden van eigen behoeftes in rollenspelJe verwoordt je eigen behoeftes in rollenspellen.
    10. Persoonlijk actieplan ontwikkelen voor gedragsveranderingJe ontwikkelt een persoonlijk actieplan voor gedragsverandering.