Basisopleiding Incidentanalyse en rapportage

Je onderzoekt incidenten, beoordeelt oorzaken en risico’s en stelt een heldere rapportage met verbetermaatregelen op.

1. 1 Incidenttypen en ernstbepaling Je leert verschillende incidenttypen herkennen en beoordeelt de ernst en prioriteit van situaties.
   5 lessen

   1. Arbeidsongevallen en bijna-incidentenJe herkent arbeidsongevallen en bijna-incidenten en brengt deze in kaart.
   2. Materiële schade en milieu-incidentenJe analyseert incidenten met materiële schade en gevolgen voor het milieu.
   3. Psychosociale incidentenJe signaleert psychosociale incidenten en benoemt de kenmerken hiervan.
   4. Ernst- en impactcriteriaJe past criteria toe om ernst en impact van incidenten te beoordelen.
   5. Prioritering van incidentenJe bepaalt welke incidenten prioriteit krijgen op basis van risico en impact.
2. 2 Voorbereiding van incidentanalyse Je bereidt een incidentanalyse voor door het incident af te bakenen en relevante informatie te verzamelen.
   5 lessen

   1. Afbakening van het incidentJe stelt vast wat het incident precies inhoudt en waar de grenzen liggen.
   2. Vaststellen van analyse-doelJe bepaalt het doel van de analyse en stemt dit af op de situatie.
   3. Verzamelen van basisinformatieJe verzamelt basisinformatie die nodig is voor een goede analyse.
   4. Bepalen van betrokkenenJe brengt in kaart wie betrokken zijn bij het incident.
   5. Plannen van analyseactiviteitenJe plant de stappen en activiteiten voor de analyse.
3. 3 Feitenvaststelling en dataverzameling Je verzamelt feiten over het incident door observatie, documentatie en gesprekken met betrokkenen.
   5 lessen

   1. Observeren van de incidentlocatieJe observeert de locatie van het incident en legt bevindingen vast.
   2. Verzamelen van documentatieJe verzamelt relevante documenten en gegevens over het incident.
   3. Interviewen van betrokkenenJe voert gesprekken met betrokkenen en noteert hun verklaringen.
   4. Vastleggen van tijdlijnenJe legt een tijdlijn van het incident vast voor overzicht en analyse.
   5. Scheiden van feiten en meningenJe onderscheidt feiten van meningen in de verzamelde informatie.
4. 4 Oorzakenonderzoek Je onderzoekt directe en achterliggende oorzaken en voorkomt eenzijdige conclusies.
   5 lessen

   1. Directe oorzaken vaststellenJe benoemt directe oorzaken van het incident op basis van verzamelde gegevens.
   2. Achterliggende oorzaken herkennenJe herkent achterliggende oorzaken die tot het incident hebben geleid.
   3. Menselijke, technische en organisatorische factorenJe onderzoekt menselijke, technische en organisatorische factoren.
   4. Gebruik van oorzaak-gevolg relatiesJe brengt oorzaak-gevolg relaties in kaart voor een volledig beeld.
   5. Voorkomen van tunnelvisieJe voorkomt tunnelvisie door verschillende invalshoeken te gebruiken.
5. 5 Analysemethoden Je past eenvoudige analysemethoden toe om oorzaken en gevolgen van incidenten te onderzoeken.
   5 lessen

   1. Eenvoudige oorzaak-gevolganalyseJe gebruikt een eenvoudige methode om oorzaak en gevolg te analyseren.
   2. Waarom-waarom analyseJe past de waarom-waarom analyse toe om dieperliggende oorzaken te vinden.
   3. IncidentboomdenkenJe onderzoekt incidenten met behulp van incidentboomdenken.
   4. Basis van barrièremodellenJe leert de basis van barrièremodellen en past deze toe.
   5. Toepassen van methoden op MBO-niveauJe past analysemethoden praktisch toe op MBO-niveau.
6. 6 Risicobeoordeling na incidenten Je beoordeelt risico’s na incidenten en stelt prioriteiten voor beheersmaatregelen.
   5 lessen

   1. Inschatten van herhalingskansJe schat de kans in dat een incident zich opnieuw voordoet.
   2. Beoordelen van rest-risico’sJe beoordeelt welke restrisico’s na het incident nog aanwezig zijn.
   3. Prioriteren van beheersmaatregelenJe stelt prioriteiten bij het kiezen van beheersmaatregelen.
   4. Afstemmen met veiligheidsbeleidJe stemt de gekozen maatregelen af op het bestaande veiligheidsbeleid.
   5. Vastleggen van risico-uitkomstenJe legt de uitkomsten van de risicobeoordeling vast.
7. 7 Rapportagestructuur en taalgebruik Je bouwt een incidentrapport op en formuleert helder en objectief voor verschillende doelgroepen.
   5 lessen

   1. Opbouw van incidentrapportenJe stelt een gestructureerd incidentrapport samen.
   2. Duidelijk en objectief formulerenJe formuleert bevindingen duidelijk en objectief.
   3. Gebruik van standaardformatsJe gebruikt standaardformats voor rapportages.
   4. Grafieken en tabellen toepassenJe verwerkt grafieken en tabellen in je rapport.
   5. Afstemmen op doelgroepJe stemt de rapportage af op de informatiebehoefte van de doelgroep.
8. 8 Formuleren van verbetermaatregelen Je vertaalt analyse naar concrete acties en borgt de uitvoering van verbetermaatregelen.
   5 lessen

   1. Vertalen van analyse naar actiesJe formuleert acties op basis van de analyse van het incident.
   2. Realistische en haalbare maatregelenJe stelt realistische en haalbare verbetermaatregelen op.
   3. Toewijzen van verantwoordelijkhedenJe wijst verantwoordelijkheden toe voor de uitvoering van maatregelen.
   4. Vaststellen van termijnenJe stelt termijnen vast voor het uitvoeren van acties.
   5. Borging van maatregelenJe borgt dat de maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd.
9. 9 Communicatie over analyse en rapportage Je communiceert bevindingen met betrokkenen en gaat om met emoties en vertrouwelijkheid.
   5 lessen

   1. Terugkoppeling naar betrokkenenJe koppelt de uitkomsten van de analyse terug aan betrokkenen.
   2. Presenteren van bevindingenJe presenteert bevindingen op een heldere en gestructureerde manier.
   3. Omgaan met weerstand en emotiesJe gaat om met weerstand en emoties bij de bespreking van incidenten.
   4. Transparantie en vertrouwelijkheidJe bewaakt transparantie en vertrouwelijkheid tijdens het proces.
   5. Leren zonder schuldtoewijzingJe stimuleert leren van incidenten zonder schuld toe te wijzen.
10. 10 Evaluatie en continue verbetering Je evalueert of maatregelen effect hebben en stimuleert een lerende organisatiecultuur.
    5 lessen

    1. Monitoren van genomen maatregelenJe monitort of genomen maatregelen zijn uitgevoerd.
    2. Controleren van effectiviteitJe controleert of maatregelen het gewenste effect hebben.
    3. Periodiek herzien van analysesJe herzie periodiek analyses om te blijven leren van incidenten.
    4. Integreren in veiligheidsmanagementJe integreert de leerpunten in het veiligheidsmanagement.
    5. Stimuleren van een lerende cultuurJe stimuleert een cultuur waarin leren van incidenten centraal staat.