MBO Incidenten en crisiscommunicatie (6 maanden)

Je onderzoekt incidenten, beoordeelt risico’s, rapporteert bevindingen en formuleert verbetermaatregelen binnen het veiligheidsdomein.

1. 1 Incidenttypen en ernstbepaling Je herkent verschillende soorten incidenten en bepaalt de ernst en prioriteit ervan.
   5 lessen

   1. Arbeidsongevallen en bijna-incidentenJe onderscheidt arbeidsongevallen en bijna-incidenten aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   2. Materiële schade en milieu-incidentenJe herkent incidenten met materiële schade en milieu-incidenten en benoemt de gevolgen.
   3. Psychosociale incidentenJe signaleert psychosociale incidenten en bespreekt de impact op medewerkers.
   4. Ernst- en impactcriteriaJe past criteria toe om de ernst en impact van incidenten vast te stellen.
   5. Prioritering van incidentenJe maakt keuzes in de volgorde van aanpak op basis van urgentie en ernst.
2. 2 Voorbereiding van incidentanalyse Je bereidt een incidentanalyse voor door het incident af te bakenen en informatie te verzamelen.
   5 lessen

   1. Afbakening van het incidentJe bepaalt het begin en einde van het incident en beschrijft de context.
   2. Vaststellen van analyse-doelJe stelt vast wat het doel van jouw analyse is en formuleert een heldere vraagstelling.
   3. Verzamelen van basisinformatieJe verzamelt basisinformatie zoals meldingen, foto’s en eerste getuigenissen.
   4. Bepalen van betrokkenenJe brengt in kaart wie betrokken zijn bij het incident en hun rol.
   5. Plannen van analyseactiviteitenJe plant welke stappen je neemt en wie je wanneer spreekt of benadert.
3. 3 Feitenvaststelling en dataverzameling Je verzamelt feiten en gegevens door observatie, documentatie en interviews.
   5 lessen

   1. Observeren van de incidentlocatieJe observeert de locatie van het incident en legt relevante details vast.
   2. Verzamelen van documentatieJe verzamelt documenten zoals logboeken, rapporten en foto’s.
   3. Interviewen van betrokkenenJe voert gesprekken met betrokkenen en noteert hun verklaringen.
   4. Vastleggen van tijdlijnenJe stelt een tijdlijn op van gebeurtenissen rondom het incident.
   5. Scheiden van feiten en meningenJe maakt onderscheid tussen objectieve feiten en meningen in je verslag.
4. 4 Oorzakenonderzoek Je onderzoekt directe en achterliggende oorzaken van incidenten en voorkomt tunnelvisie.
   5 lessen

   1. Directe oorzaken vaststellenJe benoemt de directe oorzaak van het incident aan de hand van verzamelde gegevens.
   2. Achterliggende oorzaken herkennenJe herkent achterliggende oorzaken door verder te vragen en te analyseren.
   3. Menselijke, technische en organisatorische factorenJe onderzoekt menselijke, technische en organisatorische factoren.
   4. Gebruik van oorzaak-gevolg relatiesJe legt oorzaak-gevolg relaties vast in je analyse.
   5. Voorkomen van tunnelvisieJe voorkomt tunnelvisie door verschillende invalshoeken te benutten.
5. 5 Analysemethoden Je past verschillende analysemethoden toe om incidenten te onderzoeken op MBO-niveau.
   5 lessen

   1. Eenvoudige oorzaak-gevolganalyseJe voert een eenvoudige oorzaak-gevolganalyse uit aan de hand van een voorbeeld.
   2. Waarom-waarom analyseJe gebruikt de waarom-waarom methode om dieperliggende oorzaken te vinden.
   3. IncidentboomdenkenJe past incidentboomdenken toe om het verloop van het incident te visualiseren.
   4. Basis van barrièremodellenJe maakt kennis met barrièremodellen en past de basis hiervan toe.
   5. Toepassen van methoden op MBO-niveauJe kiest en gebruikt een passende analysemethode voor een praktijkcasus.
6. 6 Risicobeoordeling na incidenten Je beoordeelt risico’s na incidenten en stemt beheersmaatregelen af op het veiligheidsbeleid.
   5 lessen

   1. Inschatten van herhalingskansJe schat in hoe groot de kans is dat een incident zich herhaalt.
   2. Beoordelen van rest-risico’sJe beoordeelt welke restrisico’s na het incident nog aanwezig zijn.
   3. Prioriteren van beheersmaatregelenJe bepaalt welke maatregelen het eerst uitgevoerd moeten worden.
   4. Afstemmen met veiligheidsbeleidJe stemt voorgestelde maatregelen af met het bestaande veiligheidsbeleid.
   5. Vastleggen van risico-uitkomstenJe legt de uitkomsten van je risicobeoordeling vast in een overzicht.
7. 7 Rapportagestructuur en taalgebruik Je stelt een incidentrapport op met duidelijke structuur, objectieve taal en passende visualisaties.
   5 lessen

   1. Opbouw van incidentrapportenJe bouwt een rapport op met inleiding, analyse, conclusies en aanbevelingen.
   2. Duidelijk en objectief formulerenJe formuleert bevindingen helder en zonder subjectieve bewoordingen.
   3. Gebruik van standaardformatsJe gebruikt standaardformats voor structuur en herkenbaarheid.
   4. Grafieken en tabellen toepassenJe verwerkt grafieken en tabellen om gegevens inzichtelijk te maken.
   5. Afstemmen op doelgroepJe stemt je rapportage af op de doelgroep die het rapport ontvangt.
8. 8 Formuleren van verbetermaatregelen Je vertaalt analyse-uitkomsten naar concrete, haalbare verbetermaatregelen met borging.
   5 lessen

   1. Vertalen van analyse naar actiesJe zet bevindingen om in acties die gericht zijn op verbetering.
   2. Realistische en haalbare maatregelenJe formuleert maatregelen die uitvoerbaar en realistisch zijn.
   3. Toewijzen van verantwoordelijkhedenJe wijst verantwoordelijkheden toe aan specifieke personen of teams.
   4. Vaststellen van termijnenJe stelt vast binnen welke termijn maatregelen uitgevoerd moeten worden.
   5. Borging van maatregelenJe beschrijft hoe je de uitvoering van maatregelen borgt.
9. 9 Communicatie over analyse en rapportage Je communiceert bevindingen en rapportages effectief en gaat om met reacties van betrokkenen.
   5 lessen

   1. Terugkoppeling naar betrokkenenJe koppelt resultaten terug aan betrokkenen op een heldere manier.
   2. Presenteren van bevindingenJe presenteert je bevindingen mondeling of schriftelijk aan collega’s of leidinggevenden.
   3. Omgaan met weerstand en emotiesJe herkent weerstand en emoties en reageert hier professioneel op.
   4. Transparantie en vertrouwelijkheidJe waarborgt transparantie en vertrouwelijkheid in de communicatie.
   5. Leren zonder schuldtoewijzingJe bespreekt leerpunten zonder schuld toe te wijzen aan personen.
10. 10 Evaluatie en continue verbetering Je evalueert genomen maatregelen, controleert effectiviteit en stimuleert leren binnen de organisatie.
    5 lessen

    1. Monitoren van genomen maatregelenJe monitort of afgesproken maatregelen daadwerkelijk zijn uitgevoerd.
    2. Controleren van effectiviteitJe controleert of de maatregelen het gewenste effect hebben gehad.
    3. Periodiek herzien van analysesJe herziet periodiek analyses om te leren van nieuwe inzichten.
    4. Integreren in veiligheidsmanagementJe integreert verbeteringen in het bestaande veiligheidsmanagement.
    5. Stimuleren van een lerende cultuurJe stimuleert een cultuur waarin leren en verbeteren centraal staan.

Je leert crisissituaties herkennen, meldingen verwerken en effectief communiceren met betrokkenen en hulpdiensten.

1. 1 Crisisbewustzijn en risicoperceptie Je onderzoekt hoe je crisissituaties herkent, inschat en jouw rol daarin bepaalt.
   5 lessen

   1. Herkennen van crisissituatiesJe analyseert signalen die wijzen op een crisis.
   2. Inschatten van ernst en impactJe beoordeelt de ernst en gevolgen van een incident.
   3. Signaleren van dreigingen en afwijkingenJe signaleert afwijkingen en mogelijke dreigingen in de omgeving.
   4. Menselijk gedrag onder stressJe herkent reacties van mensen onder stress.
   5. Eigen rol en verantwoordelijkhedenJe bepaalt jouw taken en verantwoordelijkheden bij een crisis.
2. 2 Communicatiestructuren tijdens incidenten Je brengt communicatielijnen en procedures in kaart voor interne en externe communicatie bij incidenten.
   5 lessen

   1. Interne communicatielijnenJe beschrijft hoe je intern informatie uitwisselt tijdens incidenten.
   2. Externe communicatiekanalenJe benoemt externe kanalen voor communicatie met derden.
   3. EscalatieproceduresJe past escalatieprocedures toe als de situatie daarom vraagt.
   4. InformatiedoorstromingJe volgt de route van informatie door de organisatie.
   5. Samenwerking met ketenpartnersJe stemt af met andere organisaties en partners.
3. 3 Meldingssystemen en alarmering Je maakt kennis met verschillende meldingssystemen en leert hoe je deze inzet bij incidenten.
   5 lessen

   1. Soorten meldingssystemenJe vergelijkt verschillende systemen voor het melden van incidenten.
   2. Werking van alarmsystemenJe legt uit hoe alarmsystemen functioneren.
   3. Gebruik van meldkamersJe gebruikt meldkamers om informatie door te geven.
   4. Digitale meldplatformsJe werkt met digitale platforms voor meldingen.
   5. Betrouwbaarheid en storingenJe beoordeelt de betrouwbaarheid en mogelijke storingen van systemen.
4. 4 Eerste melding en informatieverzameling Je leert meldingen ontvangen, informatie verzamelen en prioriteiten stellen bij incidenten.
   5 lessen

   1. Ontvangen van een meldingJe ontvangt en registreert meldingen van incidenten.
   2. Doorvragen en verifiërenJe stelt gerichte vragen en controleert de informatie.
   3. Vastleggen van informatieJe legt gegevens vast volgens vaste procedures.
   4. Prioriteiten bepalenJe bepaalt welke meldingen direct actie vereisen.
   5. Correct doorzetten van meldingenJe zet meldingen correct door naar de juiste personen.
5. 5 Crisiscommunicatie met betrokkenen Je oefent met communicatie met slachtoffers, collega’s en anderen tijdens crisissituaties.
   5 lessen

   1. Communicatie met slachtoffersJe voert gesprekken met slachtoffers en biedt duidelijke informatie.
   2. Communicatie met collega’sJe stemt af met collega’s over de aanpak en voortgang.
   3. Omgaan met paniek en emotiesJe herkent en reageert op paniek en emoties.
   4. Duidelijke en begrijpelijke instructiesJe geeft heldere instructies die iedereen begrijpt.
   5. Culturele en sociale verschillenJe houdt rekening met culturele en sociale verschillen in communicatie.
6. 6 Schriftelijke en digitale verslaglegging Je legt incidenten schriftelijk en digitaal vast en let op privacy en objectiviteit.
   5 lessen

   1. Vastleggen van incidentgegevensJe noteert gegevens van incidenten nauwkeurig.
   2. Gebruik van rapportageformatsJe gebruikt vaste formats voor rapportages.
   3. Objectief en feitelijk schrijvenJe schrijft objectief en zonder oordeel.
   4. Digitale registratiesystemenJe werkt met digitale systemen voor verslaglegging.
   5. Privacy en vertrouwelijkheidJe houdt rekening met privacy en vertrouwelijkheid van gegevens.
7. 7 Gebruik van communicatiemiddelen Je gebruikt verschillende communicatiemiddelen effectief tijdens incidenten.
   5 lessen

   1. Portofoons en mobilofoonsJe zet portofoons en mobilofoons in voor snelle communicatie.
   2. Telefoon- en noodlijnenJe gebruikt telefoon- en noodlijnen waar nodig.
   3. Omroep- en waarschuwingssystemenJe bedient omroep- en waarschuwingssystemen.
   4. Sociale media als informatiebronJe beoordeelt informatie van sociale media tijdens incidenten.
   5. Beperkingen van communicatiemiddelenJe herkent de grenzen van verschillende communicatiemiddelen.
8. 8 Samenwerking met hulpdiensten en instanties Je stemt af met hulpdiensten en instanties en volgt instructies tijdens en na incidenten.
   5 lessen

   1. Rollen van politie, brandweer en ambulanceJe beschrijft de taken van politie, brandweer en ambulance.
   2. Informatiedeling met hulpdienstenJe deelt relevante informatie met hulpdiensten.
   3. Afstemming tijdens incidentenJe stemt acties af tijdens samenwerking met andere partijen.
   4. Volgen van instructies en bevelenJe volgt instructies en bevelen van hulpdiensten op.
   5. NazorgcommunicatieJe voert nazorggesprekken en communiceert over de afloop.
9. 9 Wet- en regelgeving binnen crisiscommunicatie Je leert welke regels gelden voor privacy, meldingen en informatieverstrekking bij incidenten.
   5 lessen

   1. Privacywetgeving (AVG)Je past de regels van de AVG toe bij informatieverwerking.
   2. Aansprakelijkheid en verantwoordelijkhedenJe kent je eigen verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid.
   3. Meldplichten bij incidentenJe weet wanneer je verplicht bent om incidenten te melden.
   4. Grenzen van informatieverstrekkingJe bewaakt de grenzen van wat je mag delen.
   5. Professionele beroepshoudingJe houdt je aan een professionele houding in communicatie.
10. 10 Evaluatie en nazorg na incidenten Je evalueert incidenten, reflecteert op je communicatie en benoemt verbeterpunten voor de toekomst.
    5 lessen

    1. Terugkoppeling van incidentenJe koppelt incidenten terug aan betrokkenen.
    2. Reflecteren op communicatieJe reflecteert op je eigen communicatie tijdens het incident.
    3. Leren van fouten en successenJe benoemt wat goed ging en wat beter kan.
    4. Omgaan met mentale belastingJe herkent signalen van mentale belasting na incidenten.
    5. Verbeteren van meldingsproceduresJe stelt verbeteringen voor in meldingsprocedures.