MHBO Incidentenmanagement (6 maanden)

Je registreert incidenten en ongevallen, analyseert oorzaken en rapporteert volgens geldende procedures en wetgeving.

1. 1 Begrippen en typen incidenten Je onderscheidt soorten incidenten en leert deze te classificeren op basis van kenmerken en gevolgen.
   5 lessen

   1. Verschil tussen incident, ongeval en bijna-ongevalJe vergelijkt situaties en bepaalt of sprake is van een incident, ongeval of bijna-ongeval.
   2. Arbeidsongevallen en bedrijfsongevallenJe herkent het verschil tussen arbeidsongevallen en bedrijfsongevallen aan de hand van voorbeelden.
   3. Psychosociale incidentenJe signaleert psychosociale incidenten en beschrijft hun kenmerken.
   4. Materiële schade en milieu-incidentenJe benoemt materiële schade en milieu-incidenten en geeft voorbeelden uit de praktijk.
   5. Classificatie van incidentenJe past classificatiecriteria toe om incidenten in categorieën in te delen.
2. 2 Signaleren en melden van incidenten Je leert situaties herkennen die gemeld moeten worden en volgt de juiste meldprocedure.
   5 lessen

   1. Herkennen van meldingsplichtige situatiesJe beoordeelt situaties op meldingsplicht en signaleert afwijkingen.
   2. Interne meldproceduresJe beschrijft het verloop van een interne meldprocedure stap voor stap.
   3. Tijdigheid van meldingenJe bepaalt wanneer een melding als tijdig geldt en waarom dit belangrijk is.
   4. Rol van medewerkers en leidinggevendenJe licht toe welke taken medewerkers en leidinggevenden hebben bij meldingen.
   5. Vastleggen van eerste signalenJe legt eerste signalen van incidenten vast in een registratie.
3. 3 Eerste registratie na een incident Je registreert direct na een incident de juiste gegevens op een objectieve manier.
   5 lessen

   1. Vastleggen van tijd, plaats en betrokkenenJe noteert tijd, plaats en betrokkenen bij een incident volgens vaste richtlijnen.
   2. Beschrijven van feiten en omstandighedenJe beschrijft feitelijke omstandigheden zonder interpretatie.
   3. Gebruik van standaardregistratieformulierenJe vult een standaardformulier in voor incidentregistratie.
   4. Objectief en feitelijk registrerenJe oefent met objectief en feitelijk registreren van incidenten.
   5. Voorkomen van interpretaties en aannamesJe voorkomt aannames en blijft bij de feiten tijdens het registreren.
4. 4 Digitale registratiesystemen Je werkt met digitale systemen voor incidentregistratie en beheert gegevens veilig en volledig.
   5 lessen

   1. Werken met incidentregistratiesoftwareJe voert incidentgegevens in een registratiesysteem in.
   2. Invoeren en beheren van gegevensJe beheert en wijzigt gegevens in het digitale systeem.
   3. Autorisaties en gebruikersrollenJe kent gebruikersrollen en stelt autorisaties in.
   4. Datakwaliteit en volledigheidJe controleert de volledigheid en juistheid van ingevoerde data.
   5. Beveiliging van registratiesystemenJe borgt de beveiliging van digitale registratiesystemen.
5. 5 Onderzoek en analyse van incidenten Je verzamelt aanvullende informatie, analyseert oorzaken en gebruikt analysemethoden bij incidentonderzoek.
   5 lessen

   1. Verzamelen van aanvullende informatieJe verzamelt extra gegevens en documenten na een incident.
   2. Interviewen van betrokkenen en getuigenJe voert gesprekken met betrokkenen en getuigen om informatie te verkrijgen.
   3. Vaststellen van oorzakenJe bepaalt wat de oorzaken van een incident zijn.
   4. Gebruik van analysemethodenJe past analysemethoden toe om incidenten te onderzoeken.
   5. Onderscheid tussen directe en achterliggende oorzakenJe maakt onderscheid tussen directe en achterliggende oorzaken.
6. 6 Wet- en regelgeving bij registratie Je past relevante wet- en regelgeving toe op registratie, privacy en meldingen.
   5 lessen

   1. Arbowet en meldplichtJe benoemt de meldplicht volgens de Arbowet.
   2. Privacywetgeving (AVG)Je past privacyregels (AVG) toe bij registratie van incidenten.
   3. Bewaartermijnen van gegevensJe houdt rekening met bewaartermijnen voor incidentgegevens.
   4. Verantwoordelijkheden van werkgever en werknemerJe verdeelt verantwoordelijkheden tussen werkgever en werknemer.
   5. Externe meldingen aan instantiesJe weet wanneer je extern moet melden aan instanties.
7. 7 Rapportage en verslaglegging Je stelt rapportages op, gebruikt objectieve taal en deelt deze binnen de organisatie.
   5 lessen

   1. Opstellen van incidentrapportagesJe schrijft een incidentrapportage aan de hand van een vast format.
   2. Structuur en opbouw van rapportenJe bouwt een rapport logisch op en zorgt voor een duidelijke structuur.
   3. Gebruik van objectieve taalJe gebruikt feitelijke en neutrale bewoordingen in je verslag.
   4. Delen van rapportages binnen de organisatieJe deelt rapportages met relevante collega’s of afdelingen.
   5. Vastleggen van conclusies en aanbevelingenJe legt conclusies en aanbevelingen vast in het rapport.
8. 8 Preventieve maatregelen en opvolging Je vertaalt analyse naar maatregelen, legt actiepunten vast en bewaakt de opvolging.
   5 lessen

   1. Vertalen van analyses naar maatregelenJe zet analyse om in concrete preventieve maatregelen.
   2. Vastleggen van actiepuntenJe noteert actiepunten en maakt deze inzichtelijk.
   3. Toewijzen van verantwoordelijkhedenJe wijst verantwoordelijkheden toe voor uitvoering van acties.
   4. Bewaken van voortgangJe volgt de voortgang van acties en houdt overzicht.
   5. Evalueren van genomen maatregelenJe evalueert of maatregelen het gewenste effect hebben.
9. 9 Communicatie over incidenten Je communiceert helder over incidenten en houdt rekening met gevoeligheden en transparantie.
   5 lessen

   1. Terugkoppeling naar medewerkersJe koppelt informatie terug aan medewerkers na een incident.
   2. Communicatie met managementJe stemt communicatie af met het management.
   3. Omgaan met emoties en gevoelighedenJe houdt rekening met emoties en gevoeligheden bij communicatie.
   4. Duidelijkheid en transparantieJe zorgt voor duidelijke en transparante informatievoorziening.
   5. Leren van incidenten zonder schuldvraagJe bespreekt incidenten zonder te zoeken naar schuldigen.
10. 10 Trendanalyse en continue verbetering Je analyseert trends in incidentregistraties en werkt aan continue verbetering van het veiligheidsbeleid.
    5 lessen

    1. Herkennen van patronen in registratiesJe ontdekt patronen in geregistreerde incidenten.
    2. Gebruik van statistieken en overzichtenJe gebruikt statistieken en overzichten bij trendanalyse.
    3. Periodieke evaluatiesJe voert periodieke evaluaties uit op basis van registraties.
    4. Verbeteren van meldingsbereidheidJe stimuleert het melden van incidenten binnen de organisatie.
    5. Verankeren van leren in veiligheidsbeleidJe borgt leren en verbeteren in het veiligheidsbeleid.

Je onderzoekt incidenten, analyseert oorzaken en rapporteert bevindingen volgens vaste methoden en structuren.

1. 1 Incidenttypen en ernstbepaling Je maakt onderscheid tussen typen incidenten en beoordeelt de ernst en prioriteit van situaties.
   5 lessen

   1. Arbeidsongevallen en bijna-incidentenJe herkent arbeidsongevallen en bijna-incidenten aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   2. Materiële schade en milieu-incidentenJe identificeert incidenten met materiële schade en gevolgen voor het milieu.
   3. Psychosociale incidentenJe signaleert psychosociale incidenten en benoemt de impact op betrokkenen.
   4. Ernst- en impactcriteriaJe past criteria toe om ernst en impact van incidenten te beoordelen.
   5. Prioritering van incidentenJe bepaalt welke incidenten voorrang krijgen bij analyse en opvolging.
2. 2 Voorbereiding van incidentanalyse Je bereidt de incidentanalyse voor door doelen en betrokkenen vast te stellen en informatie te verzamelen.
   5 lessen

   1. Afbakening van het incidentJe begrenst het incident en bepaalt wat wel en niet tot de analyse hoort.
   2. Vaststellen van analyse-doelJe formuleert het doel van de analyse en stemt dit af op de situatie.
   3. Verzamelen van basisinformatieJe verzamelt basisinformatie die nodig is voor een goede analyse.
   4. Bepalen van betrokkenenJe brengt in kaart wie bij het incident betrokken zijn.
   5. Plannen van analyseactiviteitenJe plant de stappen en activiteiten voor de analyse.
3. 3 Feitenvaststelling en dataverzameling Je verzamelt feiten en data door observatie, documentatie en gesprekken met betrokkenen.
   5 lessen

   1. Observeren van de incidentlocatieJe observeert de locatie en legt relevante details vast.
   2. Verzamelen van documentatieJe verzamelt documenten die inzicht geven in het incident.
   3. Interviewen van betrokkenenJe voert gesprekken met betrokkenen om aanvullende informatie te krijgen.
   4. Vastleggen van tijdlijnenJe stelt tijdlijnen op om het verloop van het incident te reconstrueren.
   5. Scheiden van feiten en meningenJe onderscheidt feiten van meningen in de verzamelde informatie.
4. 4 Oorzakenonderzoek Je onderzoekt oorzaken van incidenten, kijkt naar verschillende factoren en voorkomt tunnelvisie.
   5 lessen

   1. Directe oorzaken vaststellenJe stelt vast wat de directe oorzaken van het incident zijn.
   2. Achterliggende oorzaken herkennenJe herkent achterliggende oorzaken die minder zichtbaar zijn.
   3. Menselijke, technische en organisatorische factorenJe analyseert menselijke, technische en organisatorische factoren.
   4. Gebruik van oorzaak-gevolg relatiesJe brengt oorzaak-gevolg relaties in kaart voor een volledig beeld.
   5. Voorkomen van tunnelvisieJe let op een brede blik en voorkomt eenzijdige conclusies.
5. 5 Analysemethoden Je past verschillende analysemethoden toe om oorzaken en verbanden te structureren.
   5 lessen

   1. Eenvoudige oorzaak-gevolganalyseJe voert een eenvoudige oorzaak-gevolganalyse uit op basis van het incident.
   2. Waarom-waarom analyseJe gebruikt de waarom-waarom methode om dieperliggende oorzaken te vinden.
   3. IncidentboomdenkenJe past incidentboomdenken toe om verbanden te visualiseren.
   4. Basis van barrièremodellenJe maakt kennis met barrièremodellen voor het analyseren van incidenten.
   5. Toepassen van methoden op MBO-niveauJe oefent met het toepassen van analysemethoden op MBO-niveau.
6. 6 Risicobeoordeling na incidenten Je beoordeelt risico’s na incidenten en stemt beheersmaatregelen af op het veiligheidsbeleid.
   5 lessen

   1. Inschatten van herhalingskansJe schat in hoe groot de kans is dat het incident zich herhaalt.
   2. Beoordelen van rest-risico’sJe beoordeelt welke restrisico’s na het incident blijven bestaan.
   3. Prioriteren van beheersmaatregelenJe bepaalt welke beheersmaatregelen prioriteit krijgen.
   4. Afstemmen met veiligheidsbeleidJe stemt maatregelen af met het bestaande veiligheidsbeleid.
   5. Vastleggen van risico-uitkomstenJe legt de uitkomsten van de risicobeoordeling vast.
7. 7 Rapportagestructuur en taalgebruik Je stelt rapportages op en gebruikt duidelijke taal, standaardformats en visuele hulpmiddelen.
   5 lessen

   1. Opbouw van incidentrapportenJe bouwt een incidentrapport logisch op volgens vaste onderdelen.
   2. Duidelijk en objectief formulerenJe formuleert bevindingen helder en objectief.
   3. Gebruik van standaardformatsJe werkt met standaardformats voor rapportages.
   4. Grafieken en tabellen toepassenJe voegt grafieken en tabellen toe om informatie te verduidelijken.
   5. Afstemmen op doelgroepJe stemt de rapportage af op de doelgroep.
8. 8 Formuleren van verbetermaatregelen Je vertaalt analyse naar verbetermaatregelen en borgt de uitvoering binnen de organisatie.
   5 lessen

   1. Vertalen van analyse naar actiesJe zet bevindingen om in concrete acties voor verbetering.
   2. Realistische en haalbare maatregelenJe formuleert maatregelen die uitvoerbaar en haalbaar zijn.
   3. Toewijzen van verantwoordelijkhedenJe wijst verantwoordelijkheden toe voor de uitvoering van maatregelen.
   4. Vaststellen van termijnenJe stelt realistische termijnen vast voor het uitvoeren van acties.
   5. Borging van maatregelenJe borgt dat maatregelen worden opgevolgd en geëvalueerd.
9. 9 Communicatie over analyse en rapportage Je communiceert bevindingen, gaat om met weerstand en bevordert transparantie zonder schuldvraag.
   5 lessen

   1. Terugkoppeling naar betrokkenenJe koppelt resultaten terug naar betrokkenen op een passende manier.
   2. Presenteren van bevindingenJe presenteert bevindingen aan collega’s of leidinggevenden.
   3. Omgaan met weerstand en emotiesJe herkent en gaat om met weerstand en emoties bij betrokkenen.
   4. Transparantie en vertrouwelijkheidJe bewaakt transparantie en vertrouwelijkheid in de communicatie.
   5. Leren zonder schuldtoewijzingJe stimuleert leren van incidenten zonder te wijzen naar schuldigen.
10. 10 Evaluatie en continue verbetering Je evalueert genomen maatregelen, controleert effectiviteit en stimuleert een lerende organisatie.
    5 lessen

    1. Monitoren van genomen maatregelenJe monitort of maatregelen daadwerkelijk zijn uitgevoerd.
    2. Controleren van effectiviteitJe controleert of de maatregelen het gewenste effect hebben.
    3. Periodiek herzien van analysesJe herijkt analyses en past deze periodiek aan waar nodig.
    4. Integreren in veiligheidsmanagementJe integreert evaluatie in het veiligheidsmanagementsysteem.
    5. Stimuleren van een lerende cultuurJe stimuleert dat de organisatie blijft leren van incidenten.