MBO Praktijkcursus – Incidentanalyse en rapportage

Je onderzoekt incidenten, beoordeelt risico’s, rapporteert bevindingen en formuleert verbetermaatregelen binnen het veiligheidsdomein.

1. 1 Incidenttypen en ernstbepaling Je herkent verschillende soorten incidenten en bepaalt de ernst en prioriteit ervan.
   5 lessen

   1. Arbeidsongevallen en bijna-incidentenJe onderscheidt arbeidsongevallen en bijna-incidenten aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   2. Materiële schade en milieu-incidentenJe herkent incidenten met materiële schade en milieu-incidenten en benoemt de gevolgen.
   3. Psychosociale incidentenJe signaleert psychosociale incidenten en bespreekt de impact op medewerkers.
   4. Ernst- en impactcriteriaJe past criteria toe om de ernst en impact van incidenten vast te stellen.
   5. Prioritering van incidentenJe maakt keuzes in de volgorde van aanpak op basis van urgentie en ernst.
2. 2 Voorbereiding van incidentanalyse Je bereidt een incidentanalyse voor door het incident af te bakenen en informatie te verzamelen.
   5 lessen

   1. Afbakening van het incidentJe bepaalt het begin en einde van het incident en beschrijft de context.
   2. Vaststellen van analyse-doelJe stelt vast wat het doel van jouw analyse is en formuleert een heldere vraagstelling.
   3. Verzamelen van basisinformatieJe verzamelt basisinformatie zoals meldingen, foto’s en eerste getuigenissen.
   4. Bepalen van betrokkenenJe brengt in kaart wie betrokken zijn bij het incident en hun rol.
   5. Plannen van analyseactiviteitenJe plant welke stappen je neemt en wie je wanneer spreekt of benadert.
3. 3 Feitenvaststelling en dataverzameling Je verzamelt feiten en gegevens door observatie, documentatie en interviews.
   5 lessen

   1. Observeren van de incidentlocatieJe observeert de locatie van het incident en legt relevante details vast.
   2. Verzamelen van documentatieJe verzamelt documenten zoals logboeken, rapporten en foto’s.
   3. Interviewen van betrokkenenJe voert gesprekken met betrokkenen en noteert hun verklaringen.
   4. Vastleggen van tijdlijnenJe stelt een tijdlijn op van gebeurtenissen rondom het incident.
   5. Scheiden van feiten en meningenJe maakt onderscheid tussen objectieve feiten en meningen in je verslag.
4. 4 Oorzakenonderzoek Je onderzoekt directe en achterliggende oorzaken van incidenten en voorkomt tunnelvisie.
   5 lessen

   1. Directe oorzaken vaststellenJe benoemt de directe oorzaak van het incident aan de hand van verzamelde gegevens.
   2. Achterliggende oorzaken herkennenJe herkent achterliggende oorzaken door verder te vragen en te analyseren.
   3. Menselijke, technische en organisatorische factorenJe onderzoekt menselijke, technische en organisatorische factoren.
   4. Gebruik van oorzaak-gevolg relatiesJe legt oorzaak-gevolg relaties vast in je analyse.
   5. Voorkomen van tunnelvisieJe voorkomt tunnelvisie door verschillende invalshoeken te benutten.
5. 5 Analysemethoden Je past verschillende analysemethoden toe om incidenten te onderzoeken op MBO-niveau.
   5 lessen

   1. Eenvoudige oorzaak-gevolganalyseJe voert een eenvoudige oorzaak-gevolganalyse uit aan de hand van een voorbeeld.
   2. Waarom-waarom analyseJe gebruikt de waarom-waarom methode om dieperliggende oorzaken te vinden.
   3. IncidentboomdenkenJe past incidentboomdenken toe om het verloop van het incident te visualiseren.
   4. Basis van barrièremodellenJe maakt kennis met barrièremodellen en past de basis hiervan toe.
   5. Toepassen van methoden op MBO-niveauJe kiest en gebruikt een passende analysemethode voor een praktijkcasus.
6. 6 Risicobeoordeling na incidenten Je beoordeelt risico’s na incidenten en stemt beheersmaatregelen af op het veiligheidsbeleid.
   5 lessen

   1. Inschatten van herhalingskansJe schat in hoe groot de kans is dat een incident zich herhaalt.
   2. Beoordelen van rest-risico’sJe beoordeelt welke restrisico’s na het incident nog aanwezig zijn.
   3. Prioriteren van beheersmaatregelenJe bepaalt welke maatregelen het eerst uitgevoerd moeten worden.
   4. Afstemmen met veiligheidsbeleidJe stemt voorgestelde maatregelen af met het bestaande veiligheidsbeleid.
   5. Vastleggen van risico-uitkomstenJe legt de uitkomsten van je risicobeoordeling vast in een overzicht.
7. 7 Rapportagestructuur en taalgebruik Je stelt een incidentrapport op met duidelijke structuur, objectieve taal en passende visualisaties.
   5 lessen

   1. Opbouw van incidentrapportenJe bouwt een rapport op met inleiding, analyse, conclusies en aanbevelingen.
   2. Duidelijk en objectief formulerenJe formuleert bevindingen helder en zonder subjectieve bewoordingen.
   3. Gebruik van standaardformatsJe gebruikt standaardformats voor structuur en herkenbaarheid.
   4. Grafieken en tabellen toepassenJe verwerkt grafieken en tabellen om gegevens inzichtelijk te maken.
   5. Afstemmen op doelgroepJe stemt je rapportage af op de doelgroep die het rapport ontvangt.
8. 8 Formuleren van verbetermaatregelen Je vertaalt analyse-uitkomsten naar concrete, haalbare verbetermaatregelen met borging.
   5 lessen

   1. Vertalen van analyse naar actiesJe zet bevindingen om in acties die gericht zijn op verbetering.
   2. Realistische en haalbare maatregelenJe formuleert maatregelen die uitvoerbaar en realistisch zijn.
   3. Toewijzen van verantwoordelijkhedenJe wijst verantwoordelijkheden toe aan specifieke personen of teams.
   4. Vaststellen van termijnenJe stelt vast binnen welke termijn maatregelen uitgevoerd moeten worden.
   5. Borging van maatregelenJe beschrijft hoe je de uitvoering van maatregelen borgt.
9. 9 Communicatie over analyse en rapportage Je communiceert bevindingen en rapportages effectief en gaat om met reacties van betrokkenen.
   5 lessen

   1. Terugkoppeling naar betrokkenenJe koppelt resultaten terug aan betrokkenen op een heldere manier.
   2. Presenteren van bevindingenJe presenteert je bevindingen mondeling of schriftelijk aan collega’s of leidinggevenden.
   3. Omgaan met weerstand en emotiesJe herkent weerstand en emoties en reageert hier professioneel op.
   4. Transparantie en vertrouwelijkheidJe waarborgt transparantie en vertrouwelijkheid in de communicatie.
   5. Leren zonder schuldtoewijzingJe bespreekt leerpunten zonder schuld toe te wijzen aan personen.
10. 10 Evaluatie en continue verbetering Je evalueert genomen maatregelen, controleert effectiviteit en stimuleert leren binnen de organisatie.
    5 lessen

    1. Monitoren van genomen maatregelenJe monitort of afgesproken maatregelen daadwerkelijk zijn uitgevoerd.
    2. Controleren van effectiviteitJe controleert of de maatregelen het gewenste effect hebben gehad.
    3. Periodiek herzien van analysesJe herziet periodiek analyses om te leren van nieuwe inzichten.
    4. Integreren in veiligheidsmanagementJe integreert verbeteringen in het bestaande veiligheidsmanagement.
    5. Stimuleren van een lerende cultuurJe stimuleert een cultuur waarin leren en verbeteren centraal staan.