MBO Praktijkcursus – Veiligheidscultuur ontwikkelen en gedrag sturen

Je analyseert veiligheidscultuur, herkent risicogedrag en ontwikkelt praktische gedragsrichtlijnen voor een veiligere werkomgeving.

1. 1 Begrip veiligheidscultuur Je onderzoekt wat veiligheidscultuur inhoudt en hoe waarden, normen en gedrag samenhangen.
   5 lessen

   1. Definitie van veiligheidscultuur en kerncomponentenJe beschrijft de belangrijkste kenmerken van veiligheidscultuur.
   2. Verband tussen cultuur en incidentpreventieJe legt uit hoe cultuur incidenten kan voorkomen of juist veroorzaken.
   3. Invloed van waarden en normen op gedragJe analyseert hoe waarden en normen het gedrag op de werkvloer beïnvloeden.
   4. Verschil tussen formele regels en informeel gedragJe vergelijkt formele regels met informeel gedrag binnen een organisatie.
   5. Cultuur als basis voor duurzame gedragsveranderingJe onderzoekt hoe cultuur langdurige gedragsverandering mogelijk maakt.
2. 2 Analyse van huidige veiligheidscultuur Je brengt bestaande gewoonten, routines en werkpraktijken in kaart en betrekt medewerkers bij de analyse.
   5 lessen

   1. Inventariseren van bestaande gewoonten en routinesJe inventariseert welke gewoonten en routines aanwezig zijn op de werkvloer.
   2. Observeren van werkpraktijkenJe observeert hoe medewerkers in de praktijk werken.
   3. Betrekken van medewerkers bij evaluatieJe betrekt medewerkers actief bij het evalueren van de veiligheidscultuur.
   4. Signaleren van sterktes en zwaktesJe signaleert sterke en zwakke punten in de huidige veiligheidscultuur.
   5. Gebruik van incident- en meldingsgegevensJe gebruikt incident- en meldingsgegevens om de veiligheidscultuur te beoordelen.
3. 3 Risicogedrag identificeren Je herkent risicogedrag, analyseert incidenten en stemt observaties af op de organisatieprocessen.
   5 lessen

   1. Herkennen van gedrag dat tot incidenten kan leidenJe identificeert gedrag dat kan leiden tot ongevallen of incidenten.
   2. Analyse van bijna-ongevallen en ongevallenJe analyseert bijna-ongevallen en ongevallen om oorzaken te achterhalen.
   3. Registratie en documentatie van risicogedragJe registreert en documenteert risicogedrag volgens vaste procedures.
   4. Identificeren van patronen en trendsJe ontdekt patronen en trends in risicogedrag binnen de organisatie.
   5. Afstemmen op organisatieprocessenJe stemt de analyse van risicogedrag af op bestaande processen.
4. 4 Leiderschap en voorbeeldgedrag Je onderzoekt hoe leidinggevenden invloed uitoefenen via voorbeeldgedrag, communicatie en beloning.
   5 lessen

   1. Voorbeeldfunctie van leidinggevendenJe beoordeelt de rol van leidinggevenden als voorbeeld voor veilig gedrag.
   2. Communicatie van verwachtingenJe communiceert verwachtingen over veiligheid helder naar medewerkers.
   3. Belonen van veilig gedragJe past beloningssystemen toe om veilig gedrag te stimuleren.
   4. Corrigeren van onveilig gedragJe corrigeert onveilig gedrag op een constructieve manier.
   5. Continuïteit en consistentie in leiderschapJe waarborgt continuïteit en consistentie in leiderschapsgedrag.
5. 5 Communicatie en betrokkenheid Je formuleert duidelijke instructies, stimuleert open communicatie en betrekt medewerkers bij veiligheidsbeslissingen.
   5 lessen

   1. Duidelijke instructies en verwachtingen formulerenJe stelt heldere instructies en verwachtingen op voor medewerkers.
   2. Feedback geven en ontvangenJe oefent met het geven en ontvangen van constructieve feedback.
   3. Open dialoog stimulerenJe stimuleert een open dialoog over veiligheid binnen teams.
   4. Medewerkers betrekken bij veiligheidsbeslissingenJe betrekt medewerkers actief bij het nemen van veiligheidsbeslissingen.
   5. Gebruik van visuele hulpmiddelen en meldsystemenJe gebruikt visuele hulpmiddelen en meldsystemen om veiligheid te bevorderen.
6. 6 Motivatie en gedragssturing Je creëert eigenaarschap, motiveert veilig gedrag en leert omgaan met weerstand bij gedragsverandering.
   5 lessen

   1. Creëren van eigenaarschap bij medewerkersJe stimuleert medewerkers om verantwoordelijkheid te nemen voor veiligheid.
   2. Incentives en erkenning van veilig gedragJe zet incentives en erkenning in om veilig gedrag zichtbaar te maken.
   3. Verbinden van individuele en teamdoelen aan veiligheidJe koppelt individuele en teamdoelen aan veiligheidsprestaties.
   4. Stimuleren van intrinsieke motivatieJe bevordert intrinsieke motivatie voor veilig gedrag.
   5. Omgaan met weerstand en negatieve patronenJe gaat om met weerstand en doorbreekt negatieve gedragspatronen.
7. 7 Ontwikkelen van gedragsrichtlijnen Je ontwikkelt en communiceert gedragsrichtlijnen die aansluiten op risico’s en de organisatiecultuur.
   5 lessen

   1. Vastleggen van gewenste veiligheidsnormenJe legt gewenste veiligheidsnormen vast in duidelijke richtlijnen.
   2. Integreren in werkprocessen en proceduresJe integreert gedragsrichtlijnen in bestaande werkprocessen.
   3. Afstemmen op risico’s en organisatiecultuurJe stemt richtlijnen af op specifieke risico’s en cultuur van de organisatie.
   4. Communicatie van gedragsregels aan medewerkersJe communiceert gedragsregels effectief naar medewerkers.
   5. Regelmatige herziening en aanpassingJe evalueert en past gedragsrichtlijnen regelmatig aan.
8. 8 Monitoring en evaluatie Je monitort gedrag, gebruikt veiligheidsindicatoren en koppelt bevindingen terug aan teams en management.
   5 lessen

   1. Observeren en beoordelen van gedragJe observeert en beoordeelt het gedrag van medewerkers op de werkvloer.
   2. Veiligheidsindicatoren gebruiken (incidenten, meldingen, audits)Je past veiligheidsindicatoren toe zoals incidenten, meldingen en audits.
   3. Registratie van verbeteringen en afwijkingenJe registreert verbeteringen en afwijkingen in gedrag en processen.
   4. Terugkoppeling aan teams en managementJe geeft terugkoppeling aan teams en management over de resultaten.
   5. Leren van afwijkingen en successenJe leert van afwijkingen en successen om verdere verbetering te realiseren.
9. 9 Cultuurverandering implementeren Je voert cultuurverandering stapsgewijs in en borgt nieuwe normen in dagelijkse routines.
   5 lessen

   1. Stapsgewijze invoering van nieuwe normenJe voert nieuwe normen gefaseerd in binnen de organisatie.
   2. Betrekken van sleutelpersonen en opinieleidersJe betrekt sleutelpersonen en opinieleiders bij de invoering.
   3. Integratie met bestaande veiligheidsmaatregelenJe integreert veranderingen met bestaande veiligheidsmaatregelen.
   4. Feedback en bijsturing tijdens implementatieJe verzamelt feedback en stuurt bij tijdens het implementatieproces.
   5. Borging van veranderingen in dagelijkse routinesJe borgt veranderingen in de dagelijkse werkroutines.
10. 10 Continue verbetering van veiligheidscultuur Je evalueert veiligheidscultuur, leert van incidenten en stimuleert een lerende organisatie.
    5 lessen

    1. Regelmatig evalueren van cultuur en gedragJe voert periodieke evaluaties uit van cultuur en gedrag.
    2. Leren van incidenten en bijna-ongevallenJe analyseert incidenten en bijna-ongevallen om te leren en te verbeteren.
    3. Bijstellen van beleid en processenJe past beleid en processen aan op basis van evaluaties.
    4. Stimuleer zelfreflectie en verantwoordelijkheidsgevoelJe stimuleert zelfreflectie en verantwoordelijkheidsgevoel bij medewerkers.
    5. Verankeren van een lerende en proactieve veiligheidsorganisatieJe verankert een lerende en proactieve houding in de organisatie.