HBO Praktijkcursus – Veilig gebruik van machines en gereedschappen

Je past veiligheidsmaatregelen toe bij het gebruik van machines en gereedschappen en voert risicoanalyses uit.

1. 1 Basisprincipes van machine- en gereedschapsveiligheid Je onderzoekt basisprincipes van veiligheid, verantwoordelijkheden, documentatie en samenwerking rond machinegebruik.
   10 lessen

   1. Definitie en kernbegrippen van machineveiligheidJe definieert begrippen en past deze toe op praktijksituaties.
   2. Soorten machines en gereedschappen en hun toepassingenJe benoemt typen machines en gereedschappen en koppelt deze aan hun gebruik.
   3. Risicoherkenning bij gebruik van machinesJe signaleert risico’s bij het gebruik van machines.
   4. Verschil tussen preventief en repressief handelenJe beschrijft het verschil tussen voorkomen en reageren op incidenten.
   5. Juridische verantwoordelijkheden van gebruikers en werkgeversJe benoemt juridische verantwoordelijkheden van gebruikers en werkgevers.
   6. Integriteit en ethiek bij veilig werkenJe bespreekt integriteit en ethiek bij veilig werken.
   7. Grenzen van bevoegdheden bij gebruik en toezichtJe bepaalt waar jouw bevoegdheden liggen bij gebruik en toezicht.
   8. Documentatie van inspecties en incidentenJe legt inspecties en incidenten gestructureerd vast.
   9. Samenwerking met collega’s, management en externe partijenJe werkt samen met collega’s, management en externe partijen.
   10. Evaluatie en continue verbetering van veiligheidspraktijkenJe evalueert en verbetert veiligheidspraktijken op basis van ervaringen.
2. 2 Wet- en regelgeving Je past wet- en regelgeving toe, controleert naleving en werkt samen met toezichthouders.
   10 lessen

   1. Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en machineveiligheidJe past de Arbowet toe op machineveiligheid.
   2. Richtlijnen van het Arbeidsinspectie en ISO-normenJe herkent richtlijnen van Arbeidsinspectie en ISO-normen in de praktijk.
   3. CE-markering en wettelijke vereisten voor machinesJe controleert machines op wettelijke vereisten en CE-markering.
   4. Veiligheidsvoorschriften voor elektrisch en mechanisch gereedschapJe past veiligheidsvoorschriften toe voor elektrisch en mechanisch gereedschap.
   5. Juridische gevolgen bij overtreding van veiligheidsregelsJe benoemt juridische gevolgen van het niet naleven van regels.
   6. Aansprakelijkheid van werkgevers en werknemersJe licht aansprakelijkheid van werkgevers en werknemers toe.
   7. Integratie van wet- en regelgeving in dagelijkse werkzaamhedenJe integreert wet- en regelgeving in je dagelijkse werkzaamheden.
   8. Samenwerking met toezichthouders en inspectiedienstenJe werkt samen met toezichthouders en inspectiediensten.
   9. Controle van naleving en handhavingJe controleert de naleving en handhaving van regels.
   10. Evaluatie van compliance en verbetermaatregelenJe evalueert compliance en stelt verbetermaatregelen voor.
3. 3 Risicoanalyse en preventie Je voert risicoanalyses uit, stelt preventieve maatregelen op en documenteert bevindingen.
   10 lessen

   1. Identificatie van risicovolle machines en gereedschappenJe identificeert risicovolle machines en gereedschappen.
   2. Analyse van mogelijke gevaren (mechanisch, elektrisch, thermisch)Je analyseert mechanische, elektrische en thermische gevaren.
   3. Classificatie van risico’s op basis van ernst en waarschijnlijkheidJe classificeert risico’s op ernst en waarschijnlijkheid.
   4. Preventieve maatregelen bij gebruik van machinesJe stelt preventieve maatregelen op voor veilig gebruik.
   5. Gebruik van checklists en inspectierapportenJe gebruikt checklists en inspectierapporten.
   6. Evaluatie van eerdere incidenten en bijna-ongevallenJe evalueert eerdere incidenten en bijna-ongevallen.
   7. Samenwerking met medewerkers en leidinggevendenJe werkt samen met medewerkers en leidinggevenden aan risicoanalyse.
   8. Documentatie van risico’s en voorgestelde maatregelenJe documenteert risico’s en maatregelen.
   9. Evaluatie van effectiviteit van preventieve maatregelenJe beoordeelt de effectiviteit van preventieve maatregelen.
   10. Continu verbeteren van risicoanalyseproceduresJe verbetert risicoanalyseprocedures op basis van evaluaties.
4. 4 Inspectie en onderhoud van machines Je inspecteert machines, signaleert gebreken en adviseert over onderhoud en reparatie.
   10 lessen

   1. Controle van keuringsbewijzen en onderhoudsdocumentatieJe controleert keuringsbewijzen en onderhoudsdocumentatie.
   2. Inspectie van bewegende delen, beschermkappen en sensorenJe inspecteert bewegende delen, beschermkappen en sensoren.
   3. Controle van elektrische bedrading en noodstopsystemenJe controleert elektrische bedrading en noodstopsystemen.
   4. Inspectie van hydraulische en pneumatische systemenJe inspecteert hydraulische en pneumatische systemen.
   5. Documentatie van gebreken en tekortkomingenJe documenteert gebreken en tekortkomingen.
   6. Advisering over reparatie en onderhoudJe adviseert over reparatie en onderhoud.
   7. Evaluatie van onderhoudsfrequenties en proceduresJe evalueert onderhoudsfrequenties en procedures.
   8. Samenwerking met technische dienst en leveranciersJe werkt samen met technische dienst en leveranciers.
   9. Preventieve maatregelen op basis van inspectiesJe stelt preventieve maatregelen op naar aanleiding van inspecties.
   10. Integratie van inspectieresultaten in veiligheidsbeleidJe verwerkt inspectieresultaten in het veiligheidsbeleid.
5. 5 Veilig gebruik van machines Je bedient machines veilig, controleert beschermingsmiddelen en signaleert onveilige situaties.
   10 lessen

   1. Correcte bediening van machines volgens voorschriftJe volgt de juiste bedieningsvoorschriften voor machines.
   2. Start- en stopprocedures voor veilig gebruikJe voert start- en stopprocedures uit voor veilig gebruik.
   3. Controle van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)Je controleert persoonlijke beschermingsmiddelen voor gebruik.
   4. Veilig werken met bewegende onderdelenJe werkt veilig met bewegende onderdelen.
   5. Lockout-tagout procedures bij onderhoudJe past lockout-tagout procedures toe bij onderhoud.
   6. Naleving van werkprocedures en instructiesJe volgt werkprocedures en instructies.
   7. Signaleren en rapporteren van onveilige situatiesJe signaleert en rapporteert onveilige situaties.
   8. Samenwerking met collega’s tijdens operatiesJe stemt handelingen af met collega’s tijdens operaties.
   9. Evaluatie van gebruiksveiligheid en nalevingJe evalueert de veiligheid van het gebruik en de naleving.
   10. Advisering over verbeteringen van gebruiksproceduresJe adviseert over verbeteringen van gebruiksprocedures.
6. 6 Veilig gebruik van gereedschappen Je inspecteert gereedschappen, herkent onveilige situaties en adviseert over vervanging of verbetering.
   10 lessen

   1. Handgereedschap versus elektrisch gereedschap: risicoanalyseJe analyseert risico’s van hand- en elektrisch gereedschap.
   2. Inspectie van gereedschappen op schade en slijtageJe controleert gereedschappen op schade en slijtage.
   3. Correct gebruik van handgereedschapJe gebruikt handgereedschap correct.
   4. Veilig gebruik van elektrisch gereedschap en compressorenJe werkt veilig met elektrisch gereedschap en compressoren.
   5. Opbergen en transporteren van gereedschappenJe bergt gereedschappen veilig op en transporteert ze verantwoord.
   6. Controle van PBM bij gebruik van gereedschappenJe controleert beschermingsmiddelen bij het gebruik van gereedschappen.
   7. Signaleren van onveilige werkmethodenJe signaleert onveilige werkmethoden.
   8. Rapportage van gebreken en bijna-ongevallenJe rapporteert gebreken en bijna-ongevallen.
   9. Evaluatie van gereedschapsveiligheid en onderhoudJe evalueert de veiligheid en het onderhoud van gereedschappen.
   10. Advisering over vervanging of verbetering van gereedschappenJe adviseert over vervanging of verbetering van gereedschappen.
7. 7 Machineveiligheid bij speciale werkzaamheden Je past veiligheidsmaatregelen toe bij speciale werkzaamheden en werkt samen met gespecialiseerde operators.
   10 lessen

   1. Veiligheid bij hijs- en transportmachinesJe beoordeelt veiligheidsaspecten bij hijs- en transportmachines.
   2. Veiligheid bij zagen, slijpen en borenJe werkt veilig bij zagen, slijpen en boren.
   3. Veiligheid bij lassen en snijwerkzaamhedenJe past veiligheidsmaatregelen toe bij lassen en snijwerkzaamheden.
   4. Veiligheid bij hoogwerkers en verrijdbare platformsJe werkt veilig met hoogwerkers en verrijdbare platforms.
   5. Risicoanalyse bij tijdelijke constructies en steigersJe voert risicoanalyses uit bij tijdelijke constructies en steigers.
   6. Inspectie van machines voor speciale werkzaamhedenJe inspecteert machines voor speciale werkzaamheden.
   7. Documentatie van controles en incidentenJe documenteert controles en incidenten.
   8. Advisering over preventieve maatregelenJe adviseert over preventieve maatregelen voor speciale werkzaamheden.
   9. Samenwerking met gespecialiseerde operatorsJe stemt af met gespecialiseerde operators.
   10. Evaluatie van veiligheidsmaatregelenJe evalueert de effectiviteit van veiligheidsmaatregelen.
8. 8 Brand- en noodveiligheid bij machinegebruik Je herkent brandrisico’s, past noodprocedures toe en werkt samen met hulpdiensten bij incidenten.
   10 lessen

   1. Identificatie van brandrisico’s door machinesJe identificeert brandrisico’s bij machinegebruik.
   2. Preventie van oververhitting en vonkvormingJe voorkomt oververhitting en vonkvorming.
   3. Brandblusmiddelen en hun toepassing bij incidentenJe kiest en gebruikt passende brandblusmiddelen.
   4. Evacuatieprocedures bij noodsituatiesJe volgt evacuatieprocedures bij noodsituaties.
   5. Communicatie tijdens calamiteitenJe communiceert effectief tijdens calamiteiten.
   6. Inspectie van noodstopsystemen en alarmsystemenJe inspecteert noodstopsystemen en alarmsystemen.
   7. Documentatie van incidenten en bijna-ongevallenJe documenteert incidenten en bijna-ongevallen.
   8. Samenwerking met brandweer en hulpdienstenJe werkt samen met brandweer en hulpdiensten.
   9. Evaluatie van maatregelen en proceduresJe evalueert maatregelen en procedures voor brandveiligheid.
   10. Verbetermaatregelen voor brandveilig gebruikJe stelt verbetermaatregelen op voor brandveilig gebruik.
9. 9 Gedragsveiligheid en communicatie Je observeert gedrag, communiceert over veiligheid en ondersteunt collega’s bij veilig werken.
   10 lessen

   1. Observeren van veilig en onveilig gedragJe observeert veilig en onveilig gedrag op de werkvloer.
   2. Signaleren van overtredingen en risicovol gedragJe signaleert overtredingen en risicovol gedrag.
   3. Communicatie met medewerkers over veilige werkwijzenJe communiceert met medewerkers over veilige werkwijzen.
   4. Feedback geven en bewustwording creërenJe geeft feedback en vergroot bewustzijn over veiligheid.
   5. Documentatie van gedragsobservatiesJe documenteert gedragsobservaties gestructureerd.
   6. Evaluatie van naleving van veiligheidsproceduresJe evalueert de naleving van veiligheidsprocedures.
   7. Samenwerking met team en leidinggevendenJe werkt samen met team en leidinggevenden aan gedragsveiligheid.
   8. Preventieve maatregelen via gedragsinterventiesJe voert preventieve gedragsinterventies uit.
   9. Coaching en ondersteuning bij veilige werkmethodenJe coacht en ondersteunt bij veilige werkmethoden.
   10. Integratie van gedragsveiligheid in dagelijkse routinesJe integreert gedragsveiligheid in dagelijkse routines.
10. 10 Rapportage, evaluatie en continue verbetering Je stelt rapportages op, analyseert incidenten en implementeert verbetermaatregelen in de praktijk.
    10 lessen

    1. Structuur en inhoud van inspectie- en gebruiksrapportenJe structureert en vult inspectie- en gebruiksrapporten in.
    2. Vastleggen van geconstateerde risico’s en incidentenJe legt risico’s en incidenten vast volgens richtlijnen.
    3. Juridische vereisten voor rapportageJe benoemt juridische vereisten voor rapportage.
    4. Digitale en schriftelijke documentatieJe documenteert digitaal en schriftelijk.
    5. Analyse van trends in incidenten en bijna-ongevallenJe analyseert trends in incidenten en bijna-ongevallen.
    6. Evaluatie van veiligheidsmaatregelen en werkproceduresJe evalueert veiligheidsmaatregelen en werkprocedures.
    7. Opstellen van verbeterplannen voor veilig gebruikJe stelt verbeterplannen op voor veilig gebruik.
    8. Integratie van evaluatie in veiligheidsbeleidJe verwerkt evaluaties in het veiligheidsbeleid.
    9. Reflectie op professioneel handelen en ethiekJe reflecteert op professioneel handelen en ethiek.
    10. Implementatie van verbetermaatregelen in dagelijkse praktijkJe implementeert verbetermaatregelen in de dagelijkse praktijk.