HBO Praktijkcursus – Psychosociale veiligheid van personeel en cliënten

Je analyseert psychosociale risico’s voor personeel en cliënten en past maatregelen toe voor een veilige werkomgeving.

1. 1 Basisprincipes van psychosociale veiligheid Je onderzoekt basisprincipes, rollen en verantwoordelijkheden rond psychosociale veiligheid in organisaties.
   10 lessen

   1. Definitie van psychosociale veiligheidJe definieert wat psychosociale veiligheid inhoudt en hoe dit zich uit in de praktijk.
   2. Relatie tussen welzijn, gedrag en veiligheidJe onderzoekt hoe welzijn, gedrag en veiligheid met elkaar samenhangen.
   3. Verschil tussen fysieke en psychosociale risico’sJe vergelijkt fysieke risico’s met psychosociale risico’s binnen organisaties.
   4. Invloed van werkomgeving op mentale gezondheidJe analyseert hoe de werkomgeving invloed heeft op mentale gezondheid.
   5. Rollen en verantwoordelijkheden binnen organisatiesJe beschrijft wie welke verantwoordelijkheid draagt voor psychosociale veiligheid.
   6. Preventief en corrigerend handelenJe onderscheidt preventieve en corrigerende acties bij psychosociale risico’s.
   7. Grenzen van professionele verantwoordelijkheidJe bepaalt waar de grenzen liggen van jouw professionele verantwoordelijkheid.
   8. Integriteit en ethisch handelenJe past integriteit en ethisch handelen toe in praktijksituaties.
   9. Vastleggen van veiligheidsafsprakenJe legt veiligheidsafspraken vast volgens geldende procedures.
   10. Continue verbetering van psychosociale veiligheidJe onderzoekt hoe je continu kunt werken aan verbetering van psychosociale veiligheid.
2. 2 Wet- en regelgeving Je past wet- en regelgeving toe rondom psychosociale arbeidsbelasting en cliëntveiligheid.
   10 lessen

   1. Arbeidsomstandighedenwet en psychosociale arbeidsbelastingJe past de Arbeidsomstandighedenwet toe op psychosociale arbeidsbelasting.
   2. Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)Je beschrijft de werking van de Wkkgz voor zorginstellingen.
   3. Zorgplicht van werkgevers en instellingenJe analyseert de zorgplicht van werkgevers en instellingen.
   4. Aansprakelijkheid bij psychosociale schadeJe onderzoekt aansprakelijkheid bij psychosociale schade.
   5. Privacywetgeving en vertrouwelijkheidJe past privacyregels en vertrouwelijkheid toe in je werk.
   6. Meld- en registratieverplichtingenJe benoemt meld- en registratieverplichtingen bij incidenten.
   7. Interne regelgeving en gedragscodesJe beschrijft het belang van interne regelgeving en gedragscodes.
   8. Toezicht en handhavingJe licht toe hoe toezicht en handhaving plaatsvinden binnen organisaties.
   9. Integratie van wetgeving in beleidJe verwerkt wetgeving in beleidsvoorstellen.
   10. Evaluatie van naleving en complianceJe evalueert of aan wet- en regelgeving is voldaan.
3. 3 Psychosociale risico’s bij personeel Je herkent, registreert en evalueert psychosociale risico’s bij personeel en stelt beheersmaatregelen voor.
   10 lessen

   1. Werkdruk en stressJe signaleert werkdruk en stressfactoren bij medewerkers.
   2. Burn-out en overbelastingJe herkent symptomen van burn-out en overbelasting.
   3. Agressie en geweld op de werkvloerJe analyseert situaties met agressie en geweld op de werkvloer.
   4. Ongewenst gedrag en intimidatieJe herkent ongewenst gedrag en intimidatie in teams.
   5. Discriminatie en uitsluitingJe benoemt vormen van discriminatie en uitsluiting op het werk.
   6. Onzekerheid en rolconflictenJe signaleert onzekerheid en rolconflicten bij collega’s.
   7. Invloed van ploegendienstenJe onderzoekt de impact van ploegendiensten op psychosociaal welzijn.
   8. Signaleren van stresssignalenJe signaleert stresssignalen en bespreekt deze met betrokkenen.
   9. Vastleggen van risico’s in rapportagesJe legt psychosociale risico’s vast in rapportages.
   10. Evaluatie van beheersmaatregelenJe evalueert de effectiviteit van beheersmaatregelen.
4. 4 Psychosociale risico’s bij cliënten Je signaleert en registreert psychosociale risico’s bij cliënten en stelt verbeteracties voor.
   10 lessen

   1. Angst en onveiligheidsgevoelensJe herkent angst en gevoelens van onveiligheid bij cliënten.
   2. AfhankelijkheidsrelatiesJe analyseert afhankelijkheidsrelaties tussen cliënten en medewerkers.
   3. Grensoverschrijdend gedragJe signaleert grensoverschrijdend gedrag bij cliënten.
   4. Trauma en kwetsbaarheidJe benoemt gevolgen van trauma en kwetsbaarheid bij cliënten.
   5. Conflicten tussen cliëntenJe onderzoekt conflicten tussen cliënten en hun oorzaken.
   6. Onvoldoende communicatie of informatieJe signaleert communicatieproblemen of gebrekkige informatievoorziening.
   7. Beperkingen in autonomieJe benoemt situaties waarin autonomie van cliënten beperkt is.
   8. Signaleren van psychosociale problemenJe signaleert psychosociale problemen bij cliënten.
   9. Registratie van cliëntgebonden risico’sJe registreert cliëntgebonden risico’s volgens de geldende afspraken.
   10. Verbetering van cliëntveiligheidJe stelt acties voor om de veiligheid van cliënten te verbeteren.
5. 5 Risicoanalyse en signalering Je voert risicoanalyses uit, signaleert knelpunten en verwerkt deze in het veiligheidsmanagement.
   10 lessen

   1. Inventarisatie van psychosociale risico’sJe inventariseert psychosociale risico’s bij personeel en cliënten.
   2. Gebruik van observaties en gesprekkenJe gebruikt observaties en gesprekken voor het signaleren van risico’s.
   3. Analyse van meldingen en incidentenJe analyseert meldingen en incidenten om trends te herkennen.
   4. Beoordeling van werk- en leefklimaatJe beoordeelt het werk- en leefklimaat op risico’s.
   5. Betrekken van medewerkers en cliëntenJe betrekt medewerkers en cliënten bij de risicoanalyse.
   6. Vastleggen van risico’s in systemenJe legt risico’s vast in digitale systemen.
   7. Prioriteren van interventiesJe prioriteert interventies op basis van risicoanalyse.
   8. Evaluatie van restrisico’sJe evalueert restrisico’s na genomen maatregelen.
   9. Actualiseren van risicoanalysesJe actualiseert risicoanalyses op basis van nieuwe informatie.
   10. Integratie in veiligheidsmanagementJe verwerkt risicoanalyses in het veiligheidsmanagement.
6. 6 Communicatie en professioneel handelen Je oefent met professionele communicatie en samenwerking om psychosociale veiligheid te bevorderen.
   10 lessen

   1. Respectvolle en duidelijke communicatieJe communiceert respectvol en duidelijk met collega’s en cliënten.
   2. Omgaan met emoties en weerstandJe gaat om met emoties en weerstand in gesprekken.
   3. Grenzen stellen en bewakenJe stelt grenzen en bewaakt deze in professionele situaties.
   4. ConflicthanteringJe past strategieën toe voor conflicthantering.
   5. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt constructieve feedback.
   6. Samenwerking binnen teamsJe werkt samen binnen teams aan psychosociale veiligheid.
   7. Aanspreken op gedragJe spreekt anderen aan op gedrag waar nodig.
   8. Vastleggen van communicatieafsprakenJe legt communicatieafspraken vast voor teams.
   9. Reflectie op eigen handelenJe reflecteert op je eigen professionele handelen.
   10. Verbeteren van professionele interactieJe verbetert de professionele interactie binnen de organisatie.
7. 7 Agressie, geweld en ongewenst gedrag Je herkent agressie, geweld en ongewenst gedrag en stelt passende maatregelen voor.
   10 lessen

   1. Herkennen van agressievormenJe herkent verschillende vormen van agressie in de praktijk.
   2. Risico’s bij klant- en cliëntcontactJe analyseert risico’s bij klant- en cliëntcontact.
   3. Preventieve maatregelenJe stelt preventieve maatregelen voor tegen ongewenst gedrag.
   4. Veilig omgaan met escalatiesJe handelt veilig bij escalaties.
   5. Bescherming van medewerkers en cliëntenJe beschermt medewerkers en cliënten tegen agressie en geweld.
   6. Registratie van incidentenJe registreert incidenten volgens de richtlijnen.
   7. Nazorg voor betrokkenenJe biedt nazorg aan betrokkenen na incidenten.
   8. Analyse van oorzaken en patronenJe analyseert oorzaken en patronen van incidenten.
   9. Evaluatie van maatregelenJe evalueert de effectiviteit van genomen maatregelen.
   10. Verbetering van sociale veiligheidJe werkt aan het vergroten van sociale veiligheid.
8. 8 Organisatiecultuur en leiderschap Je onderzoekt de invloed van organisatiecultuur en leiderschap op psychosociale veiligheid.
   10 lessen

   1. Invloed van cultuur op veiligheidJe analyseert hoe cultuur de veiligheid binnen een organisatie beïnvloedt.
   2. Voorbeeldgedrag van leidinggevendenJe beschrijft het belang van voorbeeldgedrag door leidinggevenden.
   3. Open aanspreekcultuurJe bevordert een open aanspreekcultuur binnen teams.
   4. Vertrouwen en transparantieJe stimuleert vertrouwen en transparantie in de organisatie.
   5. MeldingsbereidheidJe vergroot de meldingsbereidheid van medewerkers.
   6. Betrekken van medewerkers bij beleidJe betrekt medewerkers bij het veiligheidsbeleid.
   7. Vastleggen van cultuurafsprakenJe legt cultuurafspraken vast voor teams en afdelingen.
   8. Evaluatie van leiderschapsstijlJe evalueert de leiderschapsstijl binnen de organisatie.
   9. Verantwoordelijkheid en eigenaarschapJe stimuleert verantwoordelijkheid en eigenaarschap bij medewerkers.
   10. Duurzame verbetering van veiligheidscultuurJe werkt aan duurzame verbetering van de veiligheidscultuur.
9. 9 Registratie, rapportage en evaluatie Je legt psychosociale incidenten vast, analyseert rapportages en evalueert het registratieproces.
   10 lessen

   1. Vastleggen van psychosociale incidentenJe registreert psychosociale incidenten zorgvuldig.
   2. Objectieve en zorgvuldige verslagleggingJe stelt objectieve en zorgvuldige verslagen op.
   3. Bescherming van privacyJe beschermt privacy bij het verwerken van gegevens.
   4. Analyse van trends en patronenJe analyseert trends en patronen in incidentmeldingen.
   5. Rapportage aan managementJe rapporteert relevante informatie aan het management.
   6. Communicatie met toezichthoudersJe communiceert met toezichthouders over rapportages.
   7. Gebruik van gegevens voor preventieJe gebruikt gegevens om preventieve acties te onderbouwen.
   8. Reflectie op professioneel handelenJe reflecteert op je eigen rol in het rapportageproces.
   9. Evaluatie van rapportageprocessenJe evalueert het proces van rapporteren en registreren.
   10. Verbetering van registratiesystemenJe stelt verbeteringen voor aan registratiesystemen.
10. 10 Preventie, nazorg en continue verbetering Je ontwikkelt preventieve maatregelen, biedt nazorg en borgt continue verbetering van psychosociale veiligheid.
    10 lessen

    1. Preventieve maatregelen op organisatieniveauJe ontwikkelt preventieve maatregelen voor de hele organisatie.
    2. Ondersteuning van medewerkers en cliëntenJe ondersteunt medewerkers en cliënten na psychosociale incidenten.
    3. Nazorg na incidentenJe biedt nazorg na incidenten volgens de richtlijnen.
    4. Monitoring van welzijn en veiligheidJe monitort welzijn en veiligheid in de organisatie.
    5. Periodieke evaluatie van beleidJe voert periodieke evaluaties van beleid uit.
    6. Betrekken van stakeholders bij verbeteringenJe betrekt stakeholders bij het verbeteren van beleid.
    7. Integratie in kwaliteits- en veiligheidsmanagementJe integreert verbeteringen in kwaliteits- en veiligheidsmanagement.
    8. Innovaties in psychosociale veiligheidJe onderzoekt innovaties op het gebied van psychosociale veiligheid.
    9. Professionele en ethische afwegingenJe maakt professionele en ethische afwegingen bij beleid.
    10. Borging van psychosociale veiligheidJe borgt psychosociale veiligheid in de organisatie.