HBO Praktijkcursus – Bouwkundig ontwerpen

Je werkt aan bouwkundige ontwerpen, van analyse tot uitwerking, en past bouwtechniek, regelgeving en kostenbewaking toe.

1. 1 Ontwerpproces en fasering Je doorloopt het ontwerpproces in fasen, van analyse tot bouwvoorbereiding en documentatie.
   10 lessen

   1. Analyse van de ontwerpopgaveJe onderzoekt de eisen en randvoorwaarden van de ontwerpopgave.
   2. Programma van eisen opstellenJe stelt een programma van eisen op voor het project.
   3. Ontwerpconcept formulerenJe formuleert een concept als uitgangspunt voor het ontwerp.
   4. Schetsontwerp en voorlopig ontwerpJe werkt het ontwerp uit in schets- en voorlopige ontwerpen.
   5. Definitief ontwerp uitwerkenJe maakt een definitief ontwerp op basis van feedback en eisen.
   6. Technisch ontwerp opstellenJe werkt het ontwerp technisch uit tot op detailniveau.
   7. Toetsing aan wet- en regelgevingJe controleert het ontwerp op naleving van wet- en regelgeving.
   8. Werktekeningen voorbereidenJe bereidt werktekeningen voor de uitvoering voor.
   9. Bouwvoorbereiding en overdrachtJe zorgt voor een goede overdracht richting bouwvoorbereiding.
   10. Documenteren van ontwerpkeuzesJe legt ontwerpkeuzes vast en documenteert het proces.
2. 2 Functioneel en ruimtelijk ontwerpen Je onderzoekt ruimtelijke behoeftes en vertaalt deze naar functionele en gebruiksvriendelijke ontwerpen.
   10 lessen

   1. Analyse van ruimtelijke behoeftesJe brengt de ruimtelijke wensen en eisen van gebruikers in kaart.
   2. Indeling van plattegrondenJe maakt een logische indeling van plattegronden.
   3. Zichtlijnen en looproutes bepalenJe bepaalt zichtlijnen en looproutes in het ontwerp.
   4. Daglichttoetreding en oriëntatieJe houdt rekening met daglicht en oriëntatie van ruimten.
   5. Relatie tussen binnen- en buitenruimteJe stemt binnen- en buitenruimte goed op elkaar af.
   6. Gebruiksvriendelijkheid van ruimtenJe beoordeelt de gebruiksvriendelijkheid van ruimten.
   7. Doelgroepgericht ontwerpenJe stemt het ontwerp af op de doelgroep.
   8. Meubilering en inrichting meenemen in ontwerpJe verwerkt meubilering en inrichting in het ontwerp.
   9. Afstemming tussen functies en installatiesJe stemt functies en installaties op elkaar af.
   10. Tekenen van functionele relatieschema’sJe tekent relatieschema’s voor functionele indelingen.
3. 3 Constructieve basisprincipes Je past basisprincipes van constructies toe en beoordeelt de veiligheid en stabiliteit van ontwerpen.
   10 lessen

   1. Dragende en niet-dragende onderdelen herkennenJe onderscheidt dragende en niet-dragende onderdelen in een ontwerp.
   2. Basisprincipes van constructiesystemenJe past verschillende constructiesystemen toe.
   3. Materialisatie van draagstructurenJe kiest geschikte materialen voor draagstructuren.
   4. Interactie tussen constructie en ontwerpJe stemt constructieve keuzes af op het ontwerp.
   5. Samenwerking met constructeurJe werkt samen met de constructeur aan het ontwerp.
   6. Toepassen van liggers, kolommen en vloerenJe past liggers, kolommen en vloeren toe in je ontwerp.
   7. Stabiliteitsvoorzieningen integrerenJe integreert stabiliteitsvoorzieningen in het ontwerp.
   8. Funderingstechnieken begrijpenJe verdiept je in funderingstechnieken.
   9. Constructieve veiligheid beoordelenJe beoordeelt de constructieve veiligheid van het ontwerp.
   10. Rekening houden met krachtswerkingJe houdt rekening met krachtswerking in constructies.
4. 4 Bouwmaterialen en toepassingen Je onderzoekt eigenschappen en toepassingen van bouwmaterialen en maakt onderbouwde materiaalkeuzes.
   10 lessen

   1. Eigenschappen van gangbare bouwmaterialenJe onderzoekt eigenschappen van gangbare bouwmaterialen.
   2. Toepassing van hout, staal en betonJe vergelijkt toepassingen van hout, staal en beton.
   3. Verschillende metselwerk- en steenverbandenJe past verschillende metselwerkverbanden toe.
   4. Isolatiematerialen en afwerkingslagenJe selecteert isolatiematerialen en afwerkingslagen.
   5. Bouwfysische prestaties van materialenJe beoordeelt bouwfysische prestaties van materialen.
   6. Detailuitwerking van materiaalovergangenJe werkt materiaalovergangen tot in detail uit.
   7. Kosten-batenanalyse van materiaalkeuzeJe maakt een kosten-batenanalyse van materiaalkeuzes.
   8. Beheersing van materiaalkrimp en -uitzettingJe beheerst materiaalkrimp en -uitzetting in het ontwerp.
   9. Brandwerende en akoestische eigenschappenJe onderzoekt brandwerende en akoestische eigenschappen.
   10. Onderhoud en levensduur van materialenJe houdt rekening met onderhoud en levensduur van materialen.
5. 5 Bouwfysica en comfort Je analyseert bouwfysische aspecten en maakt keuzes voor comfort, ventilatie en binnenklimaat.
   10 lessen

   1. Inzicht in warmte-, lucht- en vochttransportJe brengt warmte-, lucht- en vochttransport in kaart.
   2. Geluidsoverdracht beperkenJe beperkt geluidsoverdracht in het ontwerp.
   3. Lichttoetreding en kunstlicht integrerenJe integreert daglicht en kunstlicht in ruimten.
   4. Binnenklimaat en thermisch comfortJe analyseert het binnenklimaat en thermisch comfort.
   5. Toepassen van ventilatievoorzieningenJe past ventilatievoorzieningen toe in het ontwerp.
   6. Zonering van ruimtes op basis van comfortJe zoneert ruimtes op basis van comfortbehoefte.
   7. Voorkomen van koudebruggenJe voorkomt koudebruggen in detaillering.
   8. Bouwfysische berekeningen uitvoerenJe voert bouwfysische berekeningen uit.
   9. Invloed van gebouworiëntatie op comfortJe onderzoekt de invloed van oriëntatie op comfort.
   10. Keuze van materialen op basis van comfortprestatiesJe selecteert materialen op comfortprestaties.
6. 6 Bouwtechniek en detaillering Je werkt technische details uit en controleert de uitvoerbaarheid van aansluitingen en bouwdelen.
   10 lessen

   1. Detailontwikkeling op schaalJe ontwikkelt bouwkundige details op verschillende schalen.
   2. Aansluitdetails tussen constructie en gevelJe werkt aansluitdetails tussen constructie en gevel uit.
   3. Detaillering van vloeren en plafondsJe detailleert vloeren en plafonds.
   4. Water- en luchtdichte aansluitingenJe zorgt voor water- en luchtdichte aansluitingen.
   5. Koudebrugvrije detailleringJe voorkomt koudebruggen in detaillering.
   6. Kozijn-, deur- en raamdetailsJe werkt kozijn-, deur- en raamdetails uit.
   7. Dakrand- en dakdoorvoerdetailsJe detailleert dakranden en dakdoorvoeren.
   8. Aansluitingen op bestaande bouwJe ontwerpt aansluitingen op bestaande bouw.
   9. Tekenen van technische details in CADJe tekent technische details in CAD-programma’s.
   10. Controle op uitvoerbaarheid van detailsJe controleert de uitvoerbaarheid van details.
7. 7 Bouwregelgeving en technische eisen Je past bouwregelgeving en technische eisen toe in je ontwerp en stemt af met het bevoegd gezag.
   10 lessen

   1. Basisprincipes van het BouwbesluitJe past de basisprincipes van het Bouwbesluit toe.
   2. Gebruiksfuncties en bijbehorende eisenJe koppelt gebruiksfuncties aan de juiste eisen.
   3. ToegankelijkheidseisenJe verwerkt toegankelijkheidseisen in het ontwerp.
   4. Brandveiligheid en vluchtroutesJe houdt rekening met brandveiligheid en vluchtroutes.
   5. Daglicht- en ventilatie-eisenJe past daglicht- en ventilatie-eisen toe.
   6. Geluidsnormen en grenswaardenJe houdt rekening met geluidsnormen en grenswaarden.
   7. Toetsing aan vergunningsvereistenJe toetst het ontwerp aan vergunningsvereisten.
   8. Juridische aansprakelijkheid van het ontwerpJe analyseert de juridische aansprakelijkheid van het ontwerp.
   9. Verwerking van regelgeving in het ontwerpJe verwerkt regelgeving in je ontwerptekeningen.
   10. Communicatie met bevoegd gezagJe communiceert met het bevoegd gezag over het ontwerp.
8. 8 Tekentechniek en visualisatie Je visualiseert ontwerpen met tekenprogramma’s, maakt presentaties en leest bouwtekeningen.
   10 lessen

   1. Schaalgebruik en maatvoeringJe past schaalgebruik en maatvoering toe in tekeningen.
   2. Orthogonale projectie en perspectiefJe tekent in orthogonale projectie en perspectief.
   3. Werktekeningen en plattegrondenJe maakt werktekeningen en plattegronden.
   4. Doorsneden en gevelaanzichtenJe tekent doorsneden en gevelaanzichten.
   5. Digitale tekenprogramma’s (bijv. AutoCAD, Revit)Je gebruikt digitale tekenprogramma’s voor ontwerpen.
   6. Handmatig schetsen en presentatietekeningenJe maakt handmatige schetsen en presentatietekeningen.
   7. Maquettebouw als ontwerpmiddelJe bouwt maquettes als hulpmiddel bij het ontwerpen.
   8. 3D-visualisaties en renderingJe maakt 3D-visualisaties en renderings.
   9. Presentatie van ontwerpen aan opdrachtgeversJe presenteert ontwerpen aan opdrachtgevers.
   10. Lezen en interpreteren van bouwtekeningenJe leest en interpreteert bouwtekeningen.
9. 9 Samenwerking in bouwprojecten Je werkt samen met verschillende partijen en coördineert het ontwerpproces binnen bouwprojecten.
   10 lessen

   1. Rollen binnen het bouwproces herkennenJe herkent de verschillende rollen in het bouwproces.
   2. Communicatie tussen ontwerpteam en uitvoeringJe stemt af tussen ontwerpteam en uitvoering.
   3. Afstemming met adviseurs (constructie, installatie, bouwfysica)Je overlegt met adviseurs over constructie en installaties.
   4. Gebruik van projectplanning en faseringJe gebruikt projectplanning en fasering in het proces.
   5. Informatie-uitwisseling via BIMJe wisselt informatie uit via BIM-modellen.
   6. Coördinatie van ontwerpaanpassingenJe coördineert ontwerpaanpassingen met het team.
   7. Opstellen van ontwerpnotities en rapportagesJe stelt ontwerpnotities en rapportages op.
   8. Vergaderstructuren en verslagleggingJe organiseert vergaderingen en legt deze vast.
   9. Omgaan met wijzigingen in opdrachtJe gaat om met wijzigingen in de opdracht.
   10. Evalueren van samenwerking en procesverloopJe evalueert de samenwerking en het procesverloop.
10. 10 Kosten en haalbaarheid Je maakt kostenramingen, bewaakt het budget en beoordeelt de financiële haalbaarheid van ontwerpen.
    10 lessen

    1. Schattingsmethoden voor bouwkostenJe past verschillende schattingsmethoden voor bouwkosten toe.
    2. Relatie tussen ontwerpkeuzes en kostenJe onderzoekt de invloed van ontwerpkeuzes op kosten.
    3. Kostenraming in verschillende fasenJe maakt kostenramingen in verschillende ontwerpfasen.
    4. Materiaal- en arbeidskosten vergelijkenJe vergelijkt materiaal- en arbeidskosten.
    5. Optimalisatie van ontwerp binnen budgetJe optimaliseert het ontwerp binnen het beschikbare budget.
    6. Effect van ontwerpwijzigingen op kostenJe analyseert het effect van ontwerpwijzigingen op kosten.
    7. Opstellen van een investeringsbegrotingJe stelt een investeringsbegroting op.
    8. Kostenbewaking tijdens het ontwerpprocesJe bewaakt de kosten gedurende het ontwerpproces.
    9. Inzicht in levenscycluskostenJe krijgt inzicht in de levenscycluskosten van gebouwen.
    10. Rekening houden met bouwtijd en uitvoeringskostenJe houdt rekening met bouwtijd en uitvoeringskosten.