HBO Exportmanagement (6 maanden)

Je stelt internationale contracten op, beoordeelt risico’s en kiest passende rechtsregels en geschillenprocedures.

1. 1 Inleiding internationaal contractenrecht Je onderzoekt de basis van internationaal contractenrecht en vergelijkt nationale en internationale regels.
   10 lessen

   1. Definitie en functie van internationale contractenJe beschrijft het doel en de functie van internationale contracten.
   2. Verschillen tussen nationaal en internationaal contractenrechtJe vergelijkt nationaal en internationaal contractenrecht op hoofdlijnen.
   3. Rechtsbronnen (verdragen, verdragsregels, soft law)Je benoemt de belangrijkste rechtsbronnen voor internationale contracten.
   4. Private en publieke internationale rechtsregelsJe onderscheidt private en publieke internationale rechtsregels.
   5. Contractvrijheid en beperkingenJe analyseert de grenzen van contractvrijheid in internationale context.
   6. De rol van nationale rechtsstelselsJe onderzoekt de invloed van nationale rechtsstelsels op internationale contracten.
   7. Het belang van goede contractopbouwJe beoordeelt het belang van een duidelijke contractopbouw.
   8. Taal en vertaling in internationale contractenJe bespreekt de rol van taal en vertaling bij internationale contracten.
   9. Juridisch kader binnen de Europese UnieJe onderzoekt het juridisch kader binnen de Europese Unie.
   10. Internationale organisaties (bijv. UNCITRAL, ICC)Je benoemt de rol van internationale organisaties bij contractenrecht.
2. 2 Internationale koopovereenkomsten Je past het Weens Koopverdrag toe en vergelijkt internationale koopovereenkomsten met nationale regelgeving.
   10 lessen

   1. Reikwijdte van het Weens Koopverdrag (CISG)Je bepaalt wanneer het Weens Koopverdrag van toepassing is.
   2. Toepasselijkheid en uitsluitingJe onderzoekt hoe toepasselijkheid en uitsluiting van verdragen werkt.
   3. Verplichtingen van koper en verkoperJe beschrijft de verplichtingen van koper en verkoper.
   4. Leveringsvoorwaarden en risico-overgangJe analyseert leveringsvoorwaarden en het moment van risico-overgang.
   5. Schadevergoeding en opschortingJe beoordeelt situaties waarin schadevergoeding of opschorting mogelijk is.
   6. Non-conformiteit en klachtenplichtJe onderzoekt wat non-conformiteit betekent en hoe de klachtenplicht werkt.
   7. Overmacht en onvoorziene omstandighedenJe herkent situaties van overmacht en onvoorziene omstandigheden.
   8. Beëindiging en ontbindingJe beschrijft de mogelijkheden tot beëindiging en ontbinding van contracten.
   9. Vergelijking met nationaal recht (bijv. BW)Je vergelijkt internationale en nationale regels, zoals het BW.
   10. Internationale casuïstiekJe analyseert praktijkvoorbeelden van internationale koopgeschillen.
3. 3 Contractvorming in internationale context Je onderzoekt het proces van contractvorming en de juridische aspecten van onderhandelingen over de grens.
   10 lessen

   1. Aanbod en aanvaarding: definities en vormenJe definieert aanbod en aanvaarding in internationale context.
   2. Precontractuele fase: geheimhouding, intentieverklaringJe beschrijft afspraken in de precontractuele fase, zoals geheimhouding.
   3. Battle of the formsJe analyseert het effect van verschillende algemene voorwaarden.
   4. Elektronisch contracterenJe bespreekt de juridische aspecten van elektronisch contracteren.
   5. Vormvereisten en bewijsJe benoemt vormvereisten en mogelijkheden voor bewijs.
   6. Grensoverschrijdende onderhandelingenJe onderzoekt hoe grensoverschrijdende onderhandelingen verlopen.
   7. Taalkeuze en interpretatieJe bespreekt de gevolgen van taalkeuze en interpretatie.
   8. Vertegenwoordiging en volmachtenJe beschrijft de rol van vertegenwoordiging en volmacht.
   9. Contractuele gebondenheid in common law vs. civil lawJe vergelijkt contractuele gebondenheid in common law en civil law.
   10. Good faith en fair dealing internationaalJe onderzoekt het belang van good faith en fair dealing internationaal.
4. 4 Keuze van recht en forum Je bepaalt welk recht en welke rechter bevoegd zijn bij internationale contracten en bestudeert relevante EU-verordeningen.
   10 lessen

   1. Lex contractus: toepasselijk recht bepalenJe bepaalt het toepasselijk recht op een contract.
   2. Forumkeuze: bevoegde rechterJe onderzoekt hoe je een bevoegde rechter kiest.
   3. Arbitrage vs. overheidsrechterJe vergelijkt arbitrage met de overheidsrechter.
   4. Brussels I-bis verordeningJe past de Brussels I-bis verordening toe op geschillen.
   5. Rome I-verordening (EU)Je analyseert de Rome I-verordening voor contracten binnen de EU.
   6. Internationale arbitrage-instellingen (ICC, LCIA)Je benoemt internationale arbitrage-instellingen en hun rol.
   7. Forum shopping en forum non conveniensJe onderzoekt forum shopping en forum non conveniens.
   8. Executie van buitenlandse vonnissenJe beschrijft de executie van buitenlandse vonnissen.
   9. Gevolgen van ontbreken van rechtskeuzeJe bespreekt de gevolgen als geen rechtskeuze is gemaakt.
   10. Jurisprudentie m.b.t. forum- en rechtskeuzeJe analyseert jurisprudentie over forum- en rechtskeuze.
5. 5 Opbouw en structuur van internationale contracten Je bouwt internationale contracten gestructureerd op en verwerkt relevante clausules en bijlagen.
   10 lessen

   1. Inleiding, considerans en definitiesJe stelt een inleiding, considerans en definities op.
   2. Rechten en verplichtingen van partijenJe formuleert rechten en verplichtingen van partijen.
   3. Looptijd en beëindigingJe bepaalt looptijd en voorwaarden voor beëindiging.
   4. Aansprakelijkheid en schadevergoedingJe verwerkt aansprakelijkheids- en schadevergoedingsbepalingen.
   5. Betalingsvoorwaarden en valutaJe stelt betalingsvoorwaarden en valuta-afspraken vast.
   6. Levering en eigendomsoverdrachtJe regelt levering en eigendomsoverdracht.
   7. Overmacht- en hardship-clausulesJe verwerkt overmacht- en hardship-clausules.
   8. GeschillenregelingJe kiest en formuleert een geschillenregeling.
   9. Toepasselijk recht en forumkeuzeJe legt vast welk recht en forum van toepassing zijn.
   10. Bijlagen en integratieclausuleJe voegt bijlagen en een integratieclausule toe.
6. 6 Specifieke contracttypes in internationale handel Je herkent en onderscheidt verschillende typen internationale contracten en hun specifieke kenmerken.
   10 lessen

   1. Koopovereenkomsten (goederen)Je analyseert de opbouw van koopovereenkomsten voor goederen.
   2. DistributieovereenkomstenJe onderzoekt de structuur van distributieovereenkomsten.
   3. AgentuurovereenkomstenJe beschrijft de inhoud van agentuurovereenkomsten.
   4. LicentieovereenkomstenJe bespreekt de kern van licentieovereenkomsten.
   5. Joint venture contractenJe analyseert joint venture contracten en hun doelstellingen.
   6. Geheimhoudingsovereenkomsten (NDA’s)Je stelt geheimhoudingsovereenkomsten (NDA’s) op.
   7. FranchiseovereenkomstenJe onderzoekt franchiseovereenkomsten en hun voorwaarden.
   8. Leveringscontracten (long-term supply)Je bespreekt langlopende leveringscontracten.
   9. Service Level Agreements (SLA’s)Je beoordeelt Service Level Agreements (SLA’s) op inhoud.
   10. Technologieoverdracht- en R&D-contractenJe analyseert technologieoverdracht- en R&D-contracten.
7. 7 Risicobeheersing en aansprakelijkheid Je beperkt aansprakelijkheid en beheerst risico’s in internationale contracten met passende clausules en zekerheden.
   10 lessen

   1. Aansprakelijkheidsbeperking en uitsluitingJe past aansprakelijkheidsbeperking en uitsluiting toe.
   2. Vrijwaring en indemnificatieclausulesJe stelt vrijwaring- en indemnificatieclausules op.
   3. Boetebeding en schadevergoedingJe verwerkt boetebedingen en schadevergoedingsafspraken.
   4. Zekerheden: borgtocht, pand, eigendomsvoorbehoudJe kiest passende zekerheden zoals borgtocht of pandrecht.
   5. Risicoverdeling bij non-conformiteitJe verdeelt risico’s bij non-conformiteit.
   6. Vertraging en gevolgen voor aansprakelijkheidJe analyseert de gevolgen van vertraging voor aansprakelijkheid.
   7. Force majeure-clausules in verschillende jurisdictiesJe vergelijkt force majeure-clausules in verschillende landen.
   8. Ingebrekestelling en remediesJe stelt ingebrekestellingen en remedies vast.
   9. Verzekering van internationale risico’sJe onderzoekt verzekeringsopties voor internationale risico’s.
   10. Case studies: aansprakelijkheid in de praktijkJe analyseert praktijkcases over aansprakelijkheid.
8. 8 Compliance, ethiek en duurzaamheid in contracten Je verwerkt compliance, ethiek en duurzaamheid in contracten en onderzoekt internationale standaarden en verplichtingen.
   10 lessen

   1. Anticorruptie- en antiwitwasbepalingenJe verwerkt anticorruptie- en antiwitwasbepalingen in contracten.
   2. Internationale sancties en exportcontroleJe onderzoekt de impact van internationale sancties en exportcontrole.
   3. MVO en ESG-clausulesJe past MVO- en ESG-clausules toe in contracten.
   4. Duurzaamheidsverplichtingen in de ketenJe beschrijft duurzaamheidsverplichtingen in de keten.
   5. Transparantie- en auditrechtenJe regelt transparantie- en auditrechten.
   6. Arbeidsvoorwaarden en mensenrechtenJe benoemt arbeidsvoorwaarden en mensenrechten in contracten.
   7. Milieuwetgeving en CO₂-clausulesJe verwerkt milieuwetgeving en CO₂-clausules.
   8. Whistleblower-regelingenJe bespreekt de rol van whistleblower-regelingen.
   9. Grensoverschrijdende geschiloplossing m.b.t. ethiekJe onderzoekt geschiloplossing bij ethische kwesties.
   10. Internationale standaarden (bijv. UN Guiding Principles)Je past internationale standaarden toe, zoals UN Guiding Principles.
9. 9 Onderhandelingstechnieken en cultuurverschillen Je bereidt onderhandelingen juridisch voor en houdt rekening met cultuurverschillen en onderhandelingsstijlen.
   10 lessen

   1. Juridisch voorbereiden op onderhandelingJe treft juridische voorbereidingen voor internationale onderhandelingen.
   2. Soft vs. hard onderhandelenJe vergelijkt soft en hard onderhandelen.
   3. OnderhandelingsfasenJe herkent de verschillende fasen van een onderhandeling.
   4. Cross-culturele communicatieJe analyseert cross-culturele communicatie in onderhandelingen.
   5. Invloed van nationale cultuur op contractstijlJe onderzoekt hoe cultuur invloed heeft op contractstijl.
   6. Macht en machtsverhoudingenJe bespreekt macht en machtsverhoudingen in onderhandelingen.
   7. Tactieken en valkuilenJe herkent tactieken en valkuilen bij onderhandelen.
   8. Emoties en juridische escalatieJe analyseert de rol van emoties en juridische escalatie.
   9. Gebruik van tussenpersonen en tolkenJe onderzoekt het gebruik van tussenpersonen en tolken.
   10. Praktijkvoorbeelden per regioJe bestudeert praktijkvoorbeelden uit verschillende regio’s.
10. 10 Geschillenbeslechting en contractuele handhaving Je kiest en formuleert effectieve geschillenbeslechting en handhavingsmethoden voor internationale contracten.
    10 lessen

    1. Escalatieclausules (minnelijke oplossing)Je stelt escalatieclausules op voor minnelijke oplossing van geschillen.
    2. Mediation in internationale contextJe onderzoekt mediation in internationale context.
    3. Arbitrage: regels en proceduresJe beschrijft arbitrageprocedures en regels.
    4. Arbitrageclausules opstellenJe formuleert arbitrageclausules voor contracten.
    5. Internationale arbitrage-instellingenJe benoemt internationale arbitrage-instellingen.
    6. Binding en uitvoerbaarheid arbitrale uitsprakenJe onderzoekt binding en uitvoerbaarheid van arbitrale uitspraken.
    7. Rechtspraak over contractbreukJe analyseert rechtspraak over contractbreuk.
    8. Bevoegde rechtbanken en procedureregelsJe beschrijft procedureregels bij bevoegde rechtbanken.
    9. Executie van uitspraken buiten EUJe onderzoekt de executie van uitspraken buiten de EU.
    10. Kosten en tijdsduur van geschiloplossingJe beoordeelt kosten en tijdsduur van geschiloplossing.

Je ontwikkelt strategieën voor internationale markten, voert analyses uit en beheert exportprocessen van begin tot eind.

1. 1 Internationale handelsomgeving Je onderzoekt hoe internationale handel werkt en welke invloeden en trends relevant zijn.
   10 lessen

   1. Wereldhandel en globaliseringJe analyseert hoe internationale handelsstromen en globalisering samenhangen.
   2. Economische blokken en handelsakkoorden (EU, NAFTA, ASEAN)Je vergelijkt economische blokken en beoordeelt de impact van handelsakkoorden.
   3. Invloed van internationale politiek en economieJe onderzoekt hoe politiek en economie internationale handel beïnvloeden.
   4. Valutamarkten en wisselkoersenJe bekijkt hoe valutamarkten en wisselkoersen de export beïnvloeden.
   5. Culturele verschillen en interculturele communicatieJe herkent culturele verschillen en past interculturele communicatie toe.
   6. Internationale markttrends en ontwikkelingenJe signaleert markttrends en beoordeelt hun invloed op internationale handel.
   7. Handelsbelemmeringen en protectionismeJe identificeert handelsbelemmeringen en analyseert protectionistische maatregelen.
   8. Internationale concurrentieanalyseJe voert een concurrentieanalyse uit op internationale markten.
   9. Juridische en ethische aspecten van internationale handelJe onderzoekt juridische en ethische vraagstukken in internationale handel.
   10. Duurzaamheid in internationale handelJe beoordeelt hoe duurzaamheid een rol speelt bij internationale handel.
2. 2 Exportstrategieën en marktselectie Je selecteert exportmarkten, ontwikkelt strategieën en stelt doelen voor marktbenadering.
   10 lessen

   1. Marktsegmentatie en doelgroepanalyseJe segmenteert markten en analyseert doelgroepen voor export.
   2. Criteria voor marktselectieJe stelt criteria op voor het kiezen van geschikte exportmarkten.
   3. Markttoetredingsstrategieën (direct, indirect, joint ventures)Je vergelijkt verschillende strategieën voor markttoetreding.
   4. Positionering op buitenlandse marktenJe bepaalt hoe je producten positioneert op buitenlandse markten.
   5. Concurrentiestrategieën in exportJe ontwikkelt concurrentiestrategieën voor exportactiviteiten.
   6. Risicoanalyse van marktenJe voert risicoanalyses uit voor nieuwe exportmarkten.
   7. Marketingmix aanpassen aan exportmarktenJe past de marketingmix aan op de eisen van exportmarkten.
   8. Prijsstrategieën voor exportproductenJe kiest prijsstrategieën die aansluiten bij exportdoelstellingen.
   9. Exportplanning en doelstellingenJe stelt een exportplan op en formuleert concrete doelen.
   10. Evaluatie en aanpassing van exportstrategieJe evalueert en past exportstrategieën aan op basis van resultaten.
3. 3 Internationaal marketing- en salesmanagement Je organiseert marketing en sales voor export en onderhoudt relaties met internationale klanten.
   10 lessen

   1. ExportmarketingconceptenJe past exportmarketingconcepten toe in internationale context.
   2. Opbouwen van internationale saleskanalenJe bouwt en beheert internationale saleskanalen.
   3. Onderhandelen met buitenlandse klantenJe oefent onderhandelen met buitenlandse klanten.
   4. Salesgesprekken in een internationale contextJe voert salesgesprekken in verschillende internationale situaties.
   5. Cultuursensitieve communicatieJe stemt communicatie af op culturele verschillen.
   6. Relatiebeheer met internationale klantenJe onderhoudt relaties met internationale klanten.
   7. Digitale marketing voor exportJe zet digitale marketing in voor exportdoeleinden.
   8. Trade fairs en internationale beurzenJe bereidt deelname aan internationale beurzen voor.
   9. Contractmanagement in exportJe beheert contracten binnen exporttrajecten.
   10. After-sales service en ondersteuningJe organiseert after-sales service voor internationale klanten.
4. 4 Logistiek en transport in export Je regelt logistiek en transport voor export en zorgt voor efficiënte distributie.
   10 lessen

   1. Internationale transportmodi (zee, lucht, weg, spoor)Je vergelijkt transportmodi en kiest passende opties voor export.
   2. Transportplanning en -optimalisatieJe plant en optimaliseert internationale transporten.
   3. Incoterms en leveringsvoorwaardenJe past Incoterms en leveringsvoorwaarden toe.
   4. Verpakkings- en etiketteringseisenJe controleert verpakkings- en etiketteringseisen voor export.
   5. Douaneprocedures en documentenJe stelt douanedocumenten op en volgt procedures.
   6. GoederentransportverzekeringenJe onderzoekt mogelijkheden voor goederentransportverzekeringen.
   7. Warehousing en distributie in het buitenlandJe regelt warehousing en distributie in het buitenland.
   8. Retourlogistiek bij exportJe organiseert retourlogistiek bij export.
   9. Tracking en trace systemenJe volgt goederen met tracking en trace systemen.
   10. Duurzame logistiek in exportJe past duurzame logistieke oplossingen toe bij export.
5. 5 Exportfinanciering en betalingsmethoden Je beheert financiering, betalingen en kosten bij export en voert financiële analyses uit.
   10 lessen

   1. Kosten en financieringsmogelijkheden van exportJe analyseert kosten en onderzoekt financieringsmogelijkheden voor export.
   2. Incoterms en betalingsconditiesJe past Incoterms en betalingscondities toe in exporttrajecten.
   3. Betalingsmethoden (akkreditive, documentaire incasso, vooruitbetaling)Je kiest en vergelijkt internationale betalingsmethoden.
   4. Risico’s in internationale betalingenJe herkent risico’s bij internationale betalingen en beperkt deze.
   5. Kredietverzekering en garantiesJe onderzoekt kredietverzekeringen en garanties.
   6. Valutarisico’s en hedgingJe beheert valutarisico’s en past hedging toe.
   7. Boekhouding en BTW bij exportJe verwerkt exporttransacties in de boekhouding en regelt BTW.
   8. Subsidies en ondersteuningsregelingenJe onderzoekt subsidies en ondersteuningsregelingen voor export.
   9. Kosten-batenanalyse van exportactiviteitenJe voert een kosten-batenanalyse uit voor exportactiviteiten.
   10. Financiële rapportage en controleJe stelt financiële rapportages op en voert controles uit.
6. 6 Juridische aspecten van exportmanagement Je past juridische regels toe en beschermt bedrijfsbelangen bij internationale handel.
   10 lessen

   1. Internationale handelsrecht en verdragenJe onderzoekt relevante internationale handelsverdragen.
   2. Contracten en algemene voorwaardenJe stelt contracten en algemene voorwaarden op voor export.
   3. Intellectuele eigendomsrechten internationaalJe beschermt intellectuele eigendomsrechten internationaal.
   4. Compliance en sanctiesJe zorgt voor compliance en houdt rekening met sancties.
   5. Productaansprakelijkheid en garantieJe beoordeelt productaansprakelijkheid en garantie bij export.
   6. Dispute resolution en arbitrageJe kiest passende vormen van geschiloplossing en arbitrage.
   7. Privacy- en databeveiliging bij internationale handelJe waarborgt privacy en databeveiliging bij internationale handel.
   8. Exportrestricties en embargo’sJe herkent exportrestricties en embargo’s.
   9. Douanewetgeving en importvereistenJe past douanewetgeving en importvereisten toe.
   10. Certificaten en keurmerkenJe onderzoekt certificaten en keurmerken voor exportproducten.
7. 7 Interculturele communicatie en onderhandelen Je communiceert effectief en onderhandelt in internationale en interculturele situaties.
   10 lessen

   1. Culturele waarden en normenJe herkent culturele waarden en normen in zakelijke context.
   2. Communicatiestijlen per cultuurJe past communicatiestijlen aan per cultuur.
   3. Omgaan met taalbarrièresJe overbrugt taalbarrières in internationale communicatie.
   4. Bouwstenen van vertrouwen in internationale relatiesJe bouwt vertrouwen op in internationale relaties.
   5. Onderhandelingstechnieken in diverse culturenJe past onderhandelingstechnieken toe in verschillende culturen.
   6. Conflicthantering en mediationJe hanteert conflicten en past mediation toe.
   7. Non-verbale communicatieJe interpreteert en gebruikt non-verbale communicatie.
   8. Protocol en etiquette in het buitenlandJe volgt protocol en etiquette in het buitenland.
   9. Relatiebeheer op lange termijnJe onderhoudt langdurige internationale zakelijke relaties.
   10. Aanpassen van leiderschapsstijlJe past je leiderschapsstijl aan op interculturele situaties.
8. 8 Risicomanagement in export Je signaleert, analyseert en beheert risico’s die bij export komen kijken.
   10 lessen

   1. Identificeren van exportrisico’sJe identificeert verschillende soorten exportrisico’s.
   2. Politieke en economische risico’sJe analyseert politieke en economische risico’s bij export.
   3. Valutarisico’s en koersschommelingenJe beoordeelt valutarisico’s en koersschommelingen.
   4. Operationele en logistieke risico’sJe onderzoekt operationele en logistieke risico’s.
   5. Juridische risico’s en contractuele beschermingJe beperkt juridische risico’s via contractuele afspraken.
   6. VerzekeringsmogelijkhedenJe onderzoekt verzekeringsmogelijkheden voor exportrisico’s.
   7. Crisismanagement en calamiteitenplanningJe stelt een crisismanagementplan op voor exportactiviteiten.
   8. Scenarioplanning en continuïteitszorgJe past scenarioplanning en continuïteitszorg toe.
   9. Monitoring van risico’s en early warning systemenJe monitort risico’s en gebruikt early warning systemen.
   10. Rapportage en risicobeheerstructuurJe rapporteert over risico’s en beheert de risicostructuur.
9. 9 Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord exporteren Je integreert duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid in exportprocessen.
   10 lessen

   1. Impact van export op milieu en samenlevingJe onderzoekt de impact van export op milieu en samenleving.
   2. Circulaire economie binnen exportprocessenJe past principes van circulaire economie toe binnen export.
   3. Ethische inkoop en leveranciersselectieJe selecteert leveranciers op basis van ethische criteria.
   4. Duurzame productontwikkelingJe ontwikkelt duurzame producten voor exportmarkten.
   5. Transparantie in ketens en rapportageJe zorgt voor transparantie in de exportketen.
   6. Certificeringen en standaarden (ISO, Fair Trade)Je onderzoekt certificeringen en standaarden voor duurzaamheid.
   7. Klimaatbeleid en CO₂-reductie in logistiekJe past klimaatbeleid toe in logistieke processen.
   8. Sociale verantwoordelijkheid in exportlandenJe bevordert sociale verantwoordelijkheid in exportlanden.
   9. Stakeholdermanagement rond duurzaamheidJe beheert stakeholders rond duurzaam exporteren.
   10. Innovaties voor duurzame exportJe onderzoekt innovaties die bijdragen aan duurzame export.
10. 10 Praktijkgericht onderzoek en innovatie in exportmanagement Je voert praktijkgericht onderzoek uit en implementeert innovaties in exportmanagement.
    10 lessen

    1. Formuleren van onderzoeksvragen binnen exportJe formuleert relevante onderzoeksvragen binnen export.
    2. Methodologieën voor marktonderzoekJe kiest en past methoden toe voor marktonderzoek.
    3. Data verzamelen en analyserenJe verzamelt en analyseert data voor exportbeslissingen.
    4. Benchmarking van exportprestatiesJe vergelijkt exportprestaties via benchmarking.
    5. Toetsen van exportstrategieënJe toetst de effectiviteit van exportstrategieën.
    6. Innovatieve oplossingen voor exportuitdagingenJe ontwikkelt innovatieve oplossingen voor exportvraagstukken.
    7. Rapporteren en presenteren van onderzoeksresultatenJe rapporteert en presenteert onderzoeksresultaten.
    8. Implementatie van verbeteringen in de praktijkJe implementeert verbeteringen in exportpraktijken.
    9. Evaluatie van exportprojectenJe evalueert het verloop van exportprojecten.
    10. Reflectie en professionele ontwikkelingJe reflecteert op je professionele ontwikkeling binnen exportmanagement.