HBO Praktijkcursus – Planning en control

Je ontwikkelt vaardigheden om plannings- en controlprocessen te analyseren, begrotingen op te stellen en prestaties te meten.

1. 1 Inleiding planning en control Je onderzoekt de basisprincipes, rollen en mechanismen van planning en control in organisaties.
   10 lessen

   1. Definitie en doel van planning en controlJe verkent het doel en de betekenis van planning en control binnen organisaties.
   2. Verschillen tussen strategisch, tactisch en operationeel niveauJe onderscheidt verschillende niveaus van sturing en hun kenmerken.
   3. Rollen van controllers, managers en toezichthoudersJe beschrijft taken van controllers, managers en toezichthouders.
   4. Sturingsmechanismen in organisatiesJe analyseert hoe organisaties sturen met verschillende mechanismen.
   5. De klassieke P&C-cyclus (planning, uitvoering, evaluatie, bijstelling)Je brengt de fasen van de P&C-cyclus in kaart en licht ze toe.
   6. De relatie tussen beleid, uitvoering en verantwoordingJe legt uit hoe beleid, uitvoering en verantwoording samenhangen.
   7. Transparantie en beheersing als uitgangspuntenJe benoemt het belang van transparantie en beheersing.
   8. Planning & Control in private en publieke sectorJe vergelijkt planning & control in private en publieke sectoren.
   9. Kritische succesfactoren voor effectieve sturingJe herkent factoren die effectieve sturing bevorderen.
   10. Juridische en ethische kaders van Planning & ControlJe bespreekt juridische en ethische kaders rond planning & control.
2. 2 Strategische planning en doelen Je vertaalt missie en visie naar doelen en analyseert strategische keuzes en scenario’s.
   10 lessen

   1. Missie, visie en kernwaarden vertalen naar strategische doelenJe koppelt missie en visie aan concrete strategische doelen.
   2. Omgevingsanalyse (SWOT, DESTEP, stakeholders)Je voert een omgevingsanalyse uit met relevante modellen.
   3. Lange- en middellangetermijnplanningJe plant op lange en middellange termijn.
   4. Kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) formulerenJe formuleert kritieke prestatie-indicatoren.
   5. Risicoanalyse in strategische planningJe voert een risicoanalyse uit voor strategische keuzes.
   6. Balans tussen ambities en middelenJe beoordeelt de verhouding tussen ambities en beschikbare middelen.
   7. Planning en scenarioanalyseJe past scenarioanalyse toe in planningsprocessen.
   8. Betrekken van interne en externe belanghebbendenJe betrekt interne en externe belanghebbenden bij strategie.
   9. Rol van governance en toezicht in strategieJe beschrijft de rol van governance en toezicht bij strategie.
   10. Monitoring van strategische doelstellingenJe monitort de voortgang van strategische doelstellingen.
3. 3 Begroten en budgetteren Je stelt begrotingen en deelbudgetten op en past verschillende methoden toe.
   10 lessen

   1. Functies van een begroting (plannen, sturen, beheersen, verantwoorden)Je benoemt de functies van een begroting in organisaties.
   2. Verschillende begrotingsmethoden (lineair, incrementeel, zero-based)Je vergelijkt verschillende begrotingsmethoden.
   3. Opmaken van een jaarbegrotingJe stelt een jaarbegroting op aan de hand van gegeven informatie.
   4. Opstellen van deelbudgetten en integratieJe werkt deelbudgetten uit en integreert deze tot een totaalbegroting.
   5. Budgethouderschap en verantwoordelijkheidJe licht het concept budgethouderschap en verantwoordelijkheid toe.
   6. Budgetteren binnen projectorganisatiesJe past budgettering toe binnen een projectorganisatie.
   7. Verschillen in begroten bij profit/non-profitJe analyseert verschillen in begroten tussen profit en non-profit.
   8. Flexibiliteit in budgettering (rolling forecast)Je past flexibiliteit toe bij het opstellen van budgetten.
   9. Afstemmen van begroting op doelen en prestatiesJe stemt begroting af op doelen en prestaties.
   10. Budgetcontrole en bijstellingJe voert budgetcontrole uit en stelt bij waar nodig.
4. 4 Financiële sturing en rapportage Je analyseert financiële rapportages en beoordeelt kosten, baten en liquiditeit.
   10 lessen

   1. Analyse van financiële rapportages (balans, resultatenrekening, kasstroom)Je analyseert balans, resultatenrekening en kasstroomoverzicht.
   2. Kostenbeheersing en kostentoerekeningJe beoordeelt kostenbeheersing en kostentoerekening.
   3. Budget versus realisatie: afwijkingsanalysesJe vergelijkt budget met realisatie en analyseert afwijkingen.
   4. Kosten-batenanalyses voor beslissingenJe voert kosten-batenanalyses uit voor beslissingen.
   5. Liquiditeitsbeheer en cashflowplanningJe beheert liquiditeit en plant cashflows.
   6. Gebruik van dashboards en kengetallenJe gebruikt dashboards en kengetallen bij rapportages.
   7. Rapporteren aan verschillende belanghebbendenJe rapporteert aan verschillende belanghebbenden.
   8. Maand-, kwartaal- en jaarrapportagesJe stelt maand-, kwartaal- en jaarrapportages op.
   9. Transparantie in financiële verslaggevingJe bevordert transparantie in financiële verslaggeving.
   10. Integriteit en betrouwbaarheid van rapportagesJe waarborgt integriteit en betrouwbaarheid van rapportages.
5. 5 Management control systemen Je onderzoekt management controlsystemen en de rol van leiderschap, cultuur en ICT hierin.
   10 lessen

   1. Definitie en doel van management controlJe beschrijft het doel van management control in organisaties.
   2. Formele versus informele beheersingsmechanismenJe vergelijkt formele en informele beheersingsmechanismen.
   3. Informatie- en controlesystemenJe analyseert informatie- en controlesystemen.
   4. Budgetcontrol, resultaatverantwoordelijkheidJe licht budgetcontrol en resultaatverantwoordelijkheid toe.
   5. Prestatiesturing: input, throughput, outputJe past prestatiesturing toe op input, throughput en output.
   6. Rol van leiderschap in controlJe onderzoekt de invloed van leiderschap op control.
   7. Controlinstrumenten (kpi’s, normen, signaleringswaarden)Je gebruikt controlinstrumenten zoals kpi’s en normen.
   8. Cultuur en gedrag binnen sturingsprocessenJe analyseert de invloed van cultuur en gedrag op sturing.
   9. ICT en automatisering in controlJe beoordeelt de rol van ICT en automatisering in control.
   10. Afstemming tussen strategie en controlsystemenJe stemt controlsystemen af op de strategie van de organisatie.
6. 6 Risicomanagement in de P&C-cyclus Je identificeert en beheerst risico’s en integreert risicomanagement in de P&C-cyclus.
   10 lessen

   1. Risico-identificatie en -classificatieJe brengt risico’s in kaart en classificeert deze.
   2. Kwantificeren van risico’sJe kwantificeert risico’s met relevante methoden.
   3. RisicobeheersingsmaatregelenJe kiest en beschrijft passende risicobeheersingsmaatregelen.
   4. Integratie van risicomanagement in de P&C-cyclusJe verwerkt risicomanagement in de P&C-cyclus.
   5. Continuïteitsplanning en crisismanagementJe stelt een continuïteitsplan op en behandelt crisismanagement.
   6. Compliance en interne beheersingJe beoordeelt compliance en interne beheersing.
   7. Opstellen van risicorapportagesJe stelt risicorapportages op.
   8. Governance en risicobewustzijnJe vergroot risicobewustzijn en beschrijft governance.
   9. Gebruik van risicokaarten en scenario'sJe gebruikt risicokaarten en scenario’s in analyses.
   10. Toetsing van de effectiviteit van beheersmaatregelenJe toetst de effectiviteit van beheersmaatregelen.
7. 7 Prestatiemeting en verantwoording Je meet prestaties, stelt verantwoordingsdocumenten op en reflecteert op uitkomsten.
   10 lessen

   1. Opstellen van prestatie-indicatoren (KPI’s)Je ontwikkelt prestatie-indicatoren voor verschillende doelen.
   2. Output- en outcome-metingenJe meet output en outcome van processen.
   3. Relatie tussen prestaties en doelenJe legt de relatie tussen prestaties en gestelde doelen uit.
   4. Verantwoordingsdocumenten (bv. jaarverslag, bestuursrapportages)Je stelt verantwoordingsdocumenten samen, zoals jaarverslagen.
   5. Interne versus externe verantwoordingJe onderscheidt interne en externe verantwoording.
   6. Effectiviteit, efficiëntie en doelmatigheid metenJe meet effectiviteit, efficiëntie en doelmatigheid.
   7. Transparantie richting stakeholdersJe bevordert transparantie richting stakeholders.
   8. Kritische reflectie op prestatiesJe reflecteert kritisch op behaalde prestaties.
   9. Gebruik van benchmarksJe vergelijkt prestaties met benchmarks.
   10. Leren van evaluatiesJe leert van evaluaties en past verbeteringen toe.
8. 8 Datagedreven sturen Je verzamelt, analyseert en visualiseert data voor datagedreven sturing en besluitvorming.
   10 lessen

   1. Belang van betrouwbare informatie voor planning en controlJe benoemt het belang van betrouwbare informatie voor sturing.
   2. Data verzamelen en structurerenJe verzamelt en structureert relevante data.
   3. Gebruik van dashboards en BI-toolsJe past dashboards en BI-tools toe voor inzicht.
   4. Interpretatie van stuurinformatieJe interpreteert stuurinformatie en trekt conclusies.
   5. Integratie van kwantitatieve en kwalitatieve dataJe combineert kwantitatieve en kwalitatieve data.
   6. Data-analyse voor voorspelling en bijsturingJe analyseert data voor voorspelling en bijsturing.
   7. AVG en ethiek bij datagebruikJe houdt rekening met AVG en ethiek bij datagebruik.
   8. Real-time monitoring en alertsJe monitort processen real-time en stelt alerts in.
   9. Visualisatie van data (grafieken, tabellen, infographics)Je visualiseert data met grafieken, tabellen en infographics.
   10. Datagestuurde besluitvorming stimulerenJe stimuleert datagestuurde besluitvorming in de organisatie.
9. 9 Interne controle en auditing Je richt interne controle en auditing in en beoordeelt de effectiviteit van beheersmaatregelen.
   10 lessen

   1. Doel en functie van interne controleJe beschrijft het doel en de functie van interne controle.
   2. Opzetten van een intern beheersingsraamwerk (bijv. COSO)Je zet een intern beheersingsraamwerk op.
   3. Detectieve en preventieve maatregelenJe past detectieve en preventieve maatregelen toe.
   4. Procesgericht auditenJe voert procesgerichte audits uit.
   5. Interne audit versus externe auditJe vergelijkt interne en externe audits.
   6. Audittechnieken en dossiervormingJe gebruikt audittechnieken en verzorgt dossiervorming.
   7. Rapportage en opvolging van auditsJe rapporteert over audits en volgt aanbevelingen op.
   8. Integriteit, betrouwbaarheid en transparantieJe waarborgt integriteit, betrouwbaarheid en transparantie.
   9. De rol van de controller in de interne controleJe licht de rol van de controller bij interne controle toe.
   10. Verhouding tussen interne controle en risicomanagementJe beschrijft de samenhang tussen interne controle en risicomanagement.
10. 10 Organisatie en gedragsaspecten van planning en control Je analyseert organisatiecultuur, samenwerking en gedragsaspecten binnen planning en control.
    10 lessen

    1. Organisatiecultuur en sturingsgedragJe onderzoekt hoe organisatiecultuur sturingsgedrag beïnvloedt.
    2. Samenwerking tussen control, beleid en uitvoeringJe analyseert samenwerking tussen control, beleid en uitvoering.
    3. Macht, gedrag en besluitvormingJe bespreekt de invloed van macht en gedrag op besluitvorming.
    4. Belonings- en motivatievraagstukkenJe behandelt belonings- en motivatievraagstukken.
    5. Conflicten en dilemma’s in controlJe herkent conflicten en dilemma’s in controlprocessen.
    6. Ethische kwesties en integriteitJe bespreekt ethische kwesties en integriteit.
    7. Sturing versus autonomieJe onderzoekt de balans tussen sturing en autonomie.
    8. De menselijke kant van controlJe besteedt aandacht aan de menselijke kant van control.
    9. Communicatie en beïnvloeding in P&C-processenJe analyseert communicatie en beïnvloeding in P&C-processen.
    10. Professionalisering van het controlvakJe werkt aan professionalisering van het controlvak.