HBO Praktijkcursus – Duurzaam en maatschappelijk verantwoord inkopen

Je past duurzaam en maatschappelijk verantwoord inkopen toe door beleid, selectiecriteria en leveranciers te beoordelen en te monitoren.

1. 1 Beleidskaders en regelgeving Je onderzoekt de wettelijke kaders, beleidsdoelen en richtlijnen die het inkoopproces sturen.
   10 lessen

   1. Wet- en regelgeving op nationaal en EU-niveauJe onderzoekt relevante nationale en Europese wetgeving voor duurzaam inkopen.
   2. Internationale verdragen en richtlijnenJe brengt internationale verdragen en richtlijnen in kaart voor maatschappelijk verantwoord inkopen.
   3. Inkoopbeleid van overheden en semioverhedenJe analyseert het inkoopbeleid van overheden en semioverheden.
   4. Toepassing van beleidsdoelen binnen inkoopJe past beleidsdoelen toe binnen het inkoopproces.
   5. Relevante kaders zoals SDG’s en OESO-richtlijnenJe benoemt relevante kaders zoals de SDG’s en OESO-richtlijnen.
   6. Verplichte en vrijwillige beleidsinstrumentenJe onderscheidt verplichte en vrijwillige beleidsinstrumenten.
   7. Juridische eisen bij overheidsopdrachtenJe toetst juridische eisen bij overheidsopdrachten.
   8. Voldoen aan aanbestedingsregels en proportionaliteitJe controleert of je voldoet aan aanbestedingsregels en proportionaliteit.
   9. Integratie van maatschappelijke criteria in beleidJe integreert maatschappelijke criteria in beleid.
   10. Gebruik van richtsnoeren en handreikingenJe gebruikt richtsnoeren en handreikingen in het inkoopproces.
2. 2 Inkoopethiek en integriteit Je herkent en bespreekt ethische vraagstukken en integreert integriteit in het inkoopproces.
   10 lessen

   1. Omgaan met belangenverstrengelingJe signaleert en voorkomt belangenverstrengeling bij inkoopbeslissingen.
   2. Transparantie in het inkoopprocesJe borgt transparantie in elke stap van het inkoopproces.
   3. Integriteitscodes en gedragscodesJe past integriteitscodes en gedragscodes toe.
   4. Toetsing op eerlijke arbeidsomstandighedenJe toetst leveranciers op eerlijke arbeidsomstandigheden.
   5. Vermijden van ongepaste beïnvloedingJe voorkomt ongepaste beïnvloeding in de inkoopketen.
   6. Ethische dilemma’s herkennen en besprekenJe herkent ethische dilemma’s en bespreekt deze met collega’s.
   7. Verantwoordelijkheid van inkopers binnen ketensJe neemt verantwoordelijkheid als inkoper binnen de keten.
   8. Rol van toezichthouders en auditsJe beschrijft de rol van toezichthouders en het belang van audits.
   9. Klokkenluidersregelingen en meldproceduresJe past klokkenluidersregelingen en meldprocedures toe.
   10. Opstellen van een ethisch afwegingskaderJe stelt een ethisch afwegingskader op voor inkoopbeslissingen.
3. 3 Leveranciersverantwoordelijkheid Je stelt eisen aan leveranciers en monitort de naleving van sociale en milieustandaarden.
   10 lessen

   1. Eisen stellen aan ketenverantwoordelijkheidJe formuleert eisen voor ketenverantwoordelijkheid richting leveranciers.
   2. Betrekken van leveranciers bij maatschappelijke doelenJe betrekt leveranciers bij het realiseren van maatschappelijke doelen.
   3. Monitoren van naleving van eisen en standaardenJe monitort of leveranciers voldoen aan gestelde eisen en standaarden.
   4. Verificatie van sociale en milieugegevensJe verifieert sociale en milieugegevens van leveranciers.
   5. Gebruik van gedragscodes voor leveranciersJe gebruikt gedragscodes om leveranciers aan te sturen.
   6. Werken met leveranciersverklaringen en auditsJe werkt met leveranciersverklaringen en voert audits uit.
   7. Aanpak van misstanden in productieketensJe pakt misstanden in productieketens aan.
   8. Dialoog en samenwerking in de ketenJe voert de dialoog en werkt samen binnen de keten.
   9. Transparantie over herkomst van productenJe zorgt voor transparantie over de herkomst van producten.
   10. Sancties bij niet-naleving van afsprakenJe past sancties toe bij niet-naleving van afspraken.
4. 4 Inkoopcriteria en selectie Je formuleert en hanteert selectiecriteria die maatschappelijke waarde en duurzaamheid borgen.
   10 lessen

   1. Integreren van maatschappelijke criteria in selectiesJe verwerkt maatschappelijke criteria bij het selecteren van leveranciers.
   2. Opstellen van geschiktheidseisen en gunningscriteriaJe stelt geschiktheidseisen en gunningscriteria op.
   3. Werken met kwaliteitsaspecten als circulariteit of herkomstJe beoordeelt kwaliteitsaspecten zoals circulariteit of herkomst.
   4. Minimumeisen formuleren die toetsbaar zijnJe formuleert toetsbare minimumeisen voor leveranciers.
   5. Gebruik van keurmerken en certificaten als bewijslastJe gebruikt keurmerken en certificaten als bewijs.
   6. Beoordeling op levenscyclusaspectenJe beoordeelt leveranciers op levenscyclusaspecten.
   7. Hanteren van gewogen beoordelingsmodellenJe past gewogen beoordelingsmodellen toe.
   8. Vermijden van greenwashing en window dressingJe voorkomt greenwashing en window dressing bij leveranciers.
   9. Evenwicht tussen prijs en maatschappelijke waardeJe vindt een balans tussen prijs en maatschappelijke waarde.
   10. Passende criteria per productgroep bepalenJe bepaalt passende criteria per productgroep.
5. 5 Ketentransparantie en herkomst Je onderzoekt de productieketen en beoordeelt de herkomst en traceerbaarheid van producten.
   10 lessen

   1. Inzicht krijgen in de productieketenJe brengt de productieketen in kaart.
   2. Achterhalen van de oorsprong van grondstoffenJe achterhaalt de oorsprong van gebruikte grondstoffen.
   3. Traceerbaarheid van productieprocessenJe beoordeelt de traceerbaarheid van productieprocessen.
   4. Gebruik van blockchain en trackingtoolsJe past blockchain en trackingtools toe voor ketentransparantie.
   5. Verantwoord omgaan met complexe ketensJe gaat verantwoord om met complexe ketens.
   6. Ketenanalyse voor risicoproductenJe voert ketenanalyse uit voor risicoproducten.
   7. Verificatie van leveranciersclaimsJe verifieert claims van leveranciers.
   8. Eisen stellen aan sub-leveranciersJe stelt eisen aan sub-leveranciers.
   9. Openbaar maken van keteninformatieJe maakt relevante keteninformatie openbaar.
   10. Samenwerking met ngo’s en externe controleursJe werkt samen met ngo’s en externe controleurs.
6. 6 Impactmeting en monitoring Je meet en monitort de maatschappelijke impact van het inkoopproces en leveranciersprestaties.
   10 lessen

   1. Bepalen van indicatoren voor maatschappelijke impactJe bepaalt indicatoren voor maatschappelijke impact.
   2. Meetbaar maken van inkoopdoelenJe maakt inkoopdoelen meetbaar.
   3. Gebruik van monitoringtools en dashboardsJe gebruikt monitoringtools en dashboards voor voortgang.
   4. Vergelijken van prestaties met benchmarksJe vergelijkt prestaties met relevante benchmarks.
   5. Periodiek evalueren van leveranciersprestatiesJe evalueert leveranciersprestaties periodiek.
   6. Toepassen van prestatiegericht contracterenJe past prestatiegericht contracteren toe.
   7. Verbeterplannen opstellen op basis van dataJe stelt verbeterplannen op op basis van data.
   8. Gebruik van externe audits en controlesJe zet externe audits en controles in.
   9. Rapporteren aan interne en externe stakeholdersJe rapporteert aan interne en externe stakeholders.
   10. Continu verbeteren op basis van metingenJe verbetert continu op basis van meetresultaten.
7. 7 Innovatiegericht inkopen Je benut inkoop als middel voor innovatie en stimuleert samenwerking met vernieuwende partijen.
   10 lessen

   1. Inkoop inzetten als middel voor innovatieJe zet inkoop in om innovatie te stimuleren.
   2. Openstaan voor nieuwe technologieën en processenJe staat open voor nieuwe technologieën en processen.
   3. Marktdialoog stimuleren vóór de aanvraagJe stimuleert marktdialoog voorafgaand aan de aanvraag.
   4. Samenwerking met startups en scale-upsJe werkt samen met startups en scale-ups.
   5. Inkoop van functionele in plaats van technische oplossingenJe kiest voor functionele oplossingen in plaats van technische specificaties.
   6. Proeftuinen en pilotprojecten mogelijk makenJe maakt proeftuinen en pilotprojecten mogelijk.
   7. Resultaatgerichte contracten opstellenJe stelt resultaatgerichte contracten op.
   8. Innovatiepartnerschappen organiserenJe organiseert innovatiepartnerschappen.
   9. Gebruik van innovatieve aanbestedingsvormenJe past innovatieve aanbestedingsvormen toe.
   10. Risicodeling bij innovatieve trajectenJe deelt risico’s bij innovatieve trajecten.
8. 8 Stakeholdermanagement Je betrekt stakeholders bij het inkoopproces en stemt belangen en verwachtingen zorgvuldig af.
   10 lessen

   1. In kaart brengen van interne en externe belanghebbendenJe brengt interne en externe belanghebbenden in kaart.
   2. Verwachtingen en belangen analyserenJe analyseert verwachtingen en belangen van stakeholders.
   3. Samenwerking met beleid, techniek en uitvoeringJe werkt samen met beleid, techniek en uitvoering.
   4. Afstemmen met directie en managementJe stemt af met directie en management.
   5. Betrekken van eindgebruikers bij keuzesJe betrekt eindgebruikers bij inkoopkeuzes.
   6. Relatiebeheer met maatschappelijke organisatiesJe onderhoudt relaties met maatschappelijke organisaties.
   7. Conflicterende belangen managenJe managet conflicterende belangen.
   8. Transparante communicatie met stakeholdersJe communiceert transparant met stakeholders.
   9. Input ophalen voor specificaties en criteriaJe haalt input op voor specificaties en criteria.
   10. Draagvlak creëren voor keuzes in het inkoopprocesJe creëert draagvlak voor keuzes in het inkoopproces.
9. 9 Risicoanalyse en beheersmaatregelen Je analyseert risico’s in de keten en neemt passende beheersmaatregelen voor verantwoord inkopen.
   10 lessen

   1. Herkennen van ketenrisico’s zoals uitbuiting of schaarsteJe herkent ketenrisico’s zoals uitbuiting en schaarste.
   2. Toepassen van risico-inventarisatie in vroege faseJe voert risico-inventarisatie uit in een vroeg stadium.
   3. Classificeren van leveranciersrisico’sJe classificeert leveranciersrisico’s.
   4. Maatregelen om risico’s te verminderenJe neemt maatregelen om risico’s te verminderen.
   5. Beoordelen van risicolanden en sectorenJe beoordeelt risicolanden en sectoren.
   6. Gebruik van risico-indicatorenJe gebruikt risico-indicatoren in je analyse.
   7. Escalatieprocedures vastleggenJe legt escalatieprocedures vast.
   8. Integreren van risico's in contractenJe integreert risico’s in contracten.
   9. Opstellen van mitigatie- en herstelplannenJe stelt mitigatie- en herstelplannen op.
   10. Samenwerken met risicodeskundigenJe werkt samen met risicodeskundigen.
10. 10 Contractvorming en naleving Je stelt contracten op met aandacht voor naleving, monitoring en sociale en ethische afspraken.
    10 lessen

    1. Opnemen van sociale en ethische clausulesJe neemt sociale en ethische clausules op in contracten.
    2. Afspraken maken over monitoring en rapportageJe maakt afspraken over monitoring en rapportage.
    3. Boeteclausules en bonus-malusregelingen formulerenJe formuleert boeteclausules en bonus-malusregelingen.
    4. Contractuele verplichtingen in lijn met beleidsdoelenJe stemt contractuele verplichtingen af op beleidsdoelen.
    5. Afspraken over audits en inzagerechtenJe maakt afspraken over audits en inzagerechten.
    6. Vaste evaluatiemomenten vastleggenJe legt vaste evaluatiemomenten vast in het contract.
    7. Juridische toetsing van clausulesJe toetst clausules juridisch.
    8. Duidelijkheid over escalatie en geschillenJe zorgt voor duidelijkheid over escalatie en geschillen.
    9. Flexibiliteit voor bijstelling bij nieuwe inzichtenJe borgt flexibiliteit voor bijstelling bij nieuwe inzichten.
    10. Gebruik van raamcontracten met nalevingskadersJe gebruikt raamcontracten met duidelijke nalevingskaders.