MHBO Bestuurskunde en Bestuursrecht (6 maanden)

Je onderzoekt hoe bestuur, beleid, financiën en communicatie binnen de overheid samenhangen en werkt met praktijkvoorbeelden.

1. 1 Inleiding tot bestuurskunde Je onderzoekt de basis van bestuurskunde en het werk van bestuurders en ambtenaren binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Wat is bestuurskunde en waarom is het belangrijk?Je verkent het vakgebied en bespreekt het belang van bestuurskundige inzichten.
   2. Het verschil tussen bestuurskunde en andere sociale wetenschappenJe vergelijkt bestuurskunde met andere sociale wetenschappen.
   3. De rol van bestuurders en ambtenaren in de overheidJe beschrijft de taken en verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenaren.
   4. Bestuurskundige theorieën en hun toepassingJe past bestuurskundige theorieën toe op praktijkvoorbeelden.
   5. De relatie tussen beleid, uitvoering en controle in de overheidJe analyseert hoe beleid, uitvoering en controle samenhangen binnen de overheid.
2. 2 Bestuurlijke organisatie en structuren Je krijgt inzicht in de organisatie van de overheid en de samenwerking tussen verschillende bestuurslagen.
   5 lessen

   1. De basisprincipes van de bestuurlijke organisatie (decentrale vs. centrale overheid)Je onderzoekt centrale en decentrale organisatievormen van de overheid.
   2. Verschillende bestuurslagen: lokaal, regionaal en nationaalJe benoemt en vergelijkt lokale, regionale en nationale bestuurslagen.
   3. Het verschil tussen publieke en private organisatiesJe onderscheidt publieke en private organisaties op basis van hun kenmerken.
   4. De rol van gemeentelijke, provinciale en landelijke overhedenJe beschrijft de rol van verschillende overheidsniveaus in de praktijk.
   5. Het belang van samenwerking tussen verschillende overheidsinstellingenJe bespreekt waarom samenwerking tussen overheidsinstellingen nodig is.
3. 3 Beleid en beleidsvorming Je analyseert hoe beleid tot stand komt en welke factoren en fasen daarbij een rol spelen.
   5 lessen

   1. Wat is beleidsvorming en welke processen zijn betrokken?Je beschrijft de stappen en actoren in het beleidsvormingsproces.
   2. Het belang van politieke, maatschappelijke en economische factoren in beleidsvormingJe onderzoekt politieke, maatschappelijke en economische invloeden op beleid.
   3. De verschillende fases van het beleidsproces: agenda-setting, beleidsvorming, uitvoering en evaluatieJe benoemt en verklaart de verschillende fasen van het beleidsproces.
   4. Het gebruik van beleidsinstrumenten en -modellenJe past beleidsinstrumenten en modellen toe op praktijkcasussen.
   5. Het betrekken van belanghebbenden bij beleidsontwikkelingJe bespreekt hoe belanghebbenden worden betrokken bij beleidsontwikkeling.
4. 4 Wet- en regelgeving in de overheid Je verdiept je in de werking van wet- en regelgeving en het proces van wetgeving binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Het belang van wetgeving en regelgeving in het functioneren van de overheidJe onderzoekt waarom wetgeving belangrijk is voor het functioneren van de overheid.
   2. Het verschil tussen formele en informele regelgevingJe maakt onderscheid tussen formele en informele regelgeving.
   3. De rol van de wetgever en de uitvoerende machtJe beschrijft de taken van de wetgever en de uitvoerende macht.
   4. Het proces van wetgeving: van initiatief tot implementatieJe volgt het traject van wetgeving van initiatief tot implementatie.
   5. Juridische en ethische overwegingen bij het opstellen van regelgevingJe bespreekt juridische en ethische aandachtspunten bij regelgeving.
5. 5 Publieke financiën en begrotingsbeleid Je onderzoekt hoe publieke financiën werken en hoe begrotingen en verantwoording worden vormgegeven.
   5 lessen

   1. Het belang van publieke financiën voor het functioneren van de overheidJe verkent het belang van publieke financiën voor het functioneren van de overheid.
   2. Het opstellen van een overheidsbegroting: inkomsten en uitgavenJe stelt een eenvoudige overheidsbegroting op met inkomsten en uitgaven.
   3. Het monitoren en controleren van overheidsfinanciënJe leert hoe overheidsfinanciën worden gemonitord en gecontroleerd.
   4. Het verschil tussen belastingheffing, subsidies en leningen in het publieke domeinJe vergelijkt belastingheffing, subsidies en leningen in het publieke domein.
   5. Het belang van transparantie en verantwoording in het financiële beheerJe bespreekt het belang van transparantie en verantwoording in financieel beheer.
6. 6 Bestuursrecht en verantwoordelijkheid Je maakt kennis met bestuursrecht en de verantwoordelijkheden van overheid en burgers.
   5 lessen

   1. Wat is bestuursrecht en waarom is het relevant voor bestuurskundigen?Je onderzoekt het belang van bestuursrecht voor het werk van bestuurskundigen.
   2. Het verschil tussen bestuursrecht en andere rechtsgebieden (bijv. strafrecht, civiel recht)Je vergelijkt bestuursrecht met andere rechtsgebieden.
   3. De rechtspositie van burgers ten opzichte van de overheidJe beschrijft de rechtspositie van burgers tegenover de overheid.
   4. Het belang van rechtsbescherming in bestuursrechtelijke proceduresJe legt uit waarom rechtsbescherming in procedures noodzakelijk is.
   5. Het principe van de legaliteit en de rol van de rechter in bestuurszakenJe bespreekt het legaliteitsbeginsel en de rol van de rechter in bestuurszaken.
7. 7 Bestuurscommunicatie en publieksvoorlichting Je leert hoe communicatie en publieksvoorlichting binnen de overheid worden vormgegeven en uitgevoerd.
   5 lessen

   1. Het belang van communicatie binnen de overheidJe onderzoekt het belang van goede communicatie in de overheid.
   2. Het opstellen van duidelijke en begrijpelijke communicatie voor het publiekJe oefent met het opstellen van begrijpelijke informatie voor het publiek.
   3. De rol van de overheid in publieksvoorlichting en crisiscommunicatieJe analyseert de rol van de overheid bij publieksvoorlichting en crisiscommunicatie.
   4. Het gebruik van traditionele en digitale media in bestuurscommunicatieJe vergelijkt het gebruik van traditionele en digitale media in communicatie.
   5. Het omgaan met publieke kritiek en transparantie in communicatieJe bespreekt hoe je omgaat met publieke kritiek en transparantie.
8. 8 Democratie, participatie en politieke systemen Je onderzoekt hoe democratie, politieke systemen en burgerparticipatie in Nederland functioneren.
   5 lessen

   1. Wat is democratie en hoe functioneert deze in Nederland?Je legt uit hoe democratie werkt en hoe deze is georganiseerd in Nederland.
   2. Het politieke systeem: de rol van de regering, parlement en lokale besturenJe beschrijft de rol van regering, parlement en lokale besturen.
   3. Participatie van burgers in besluitvorming en beleidJe onderzoekt hoe burgers participeren in besluitvorming en beleid.
   4. Het belang van publieke betrokkenheid en consultatieJe bespreekt het belang van betrokkenheid en consultatie van het publiek.
   5. De rol van verkiezingen en politieke partijen in het beleidsprocesJe analyseert de rol van verkiezingen en politieke partijen in het beleid.
9. 9 Publieke ethiek en integriteit Je verdiept je in integriteit, ethiek en gedragscodes binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Wat is integriteit binnen de overheid en waarom is het belangrijk?Je onderzoekt wat integriteit betekent voor medewerkers in de overheid.
   2. De ethische verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenarenJe beschrijft ethische verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenaren.
   3. De rol van transparantie en verantwoording in de publieke sectorJe bespreekt het belang van transparantie en verantwoording in de publieke sector.
   4. Het omgaan met belangenverstrengeling en corruptieJe leert omgaan met belangenverstrengeling en het herkennen van corruptie.
   5. Het belang van een ethisch kader en gedragscodes binnen overheidsinstellingenJe analyseert het nut van ethische kaders en gedragscodes bij overheidsinstellingen.
10. 10 Toezicht en verantwoording binnen de overheid Je onderzoekt hoe toezicht en verantwoording binnen de overheid zijn geregeld en welke instanties daarbij betrokken zijn.
    5 lessen

    1. Het belang van toezicht in de publieke sectorJe verkent waarom toezicht nodig is in de publieke sector.
    2. Verschillende vormen van toezicht (intern en extern, onafhankelijk toezichthouders)Je onderscheidt interne en externe vormen van toezicht en hun functies.
    3. De rol van de Algemene Rekenkamer en andere toezichthoudende instantiesJe beschrijft de taken van de Algemene Rekenkamer en andere toezichthouders.
    4. Het belang van verantwoording afleggen door overheidsorganisatiesJe bespreekt het belang van verantwoording afleggen door overheidsorganisaties.
    5. De relatie tussen toezicht, controle en beleidsuitvoeringJe legt uit hoe toezicht, controle en beleidsuitvoering samenhangen.

Je onderzoekt bestuursrechtelijke procedures, herkent bestuursorganen en past regels toe op besluiten en bezwaar.

1. 1 Inleiding tot bestuursrecht Je maakt kennis met de basisbegrippen, bronnen en de rol van de overheid binnen het bestuursrecht.
   5 lessen

   1. Definitie en belang van bestuursrechtJe onderzoekt hoe bestuursrecht wordt gedefinieerd en waarom het relevant is voor het dagelijks werk.
   2. Het verschil tussen bestuursrecht en andere rechtsgebiedenJe vergelijkt bestuursrecht met andere rechtsgebieden en benoemt de verschillen.
   3. Bronnen van het bestuursrecht (wetten, jurisprudentie, rechtsleer)Je herkent de belangrijkste bronnen van bestuursrecht, zoals wetten en jurisprudentie.
   4. Bestuursrechtelijke handhavingsinstrumentenJe bekijkt welke instrumenten de overheid gebruikt om regels te handhaven.
   5. De rol van de overheid in het bestuursrechtJe beschrijft hoe de overheid optreedt binnen het bestuursrecht.
2. 2 Bestuursorganen en hun bevoegdheden Je onderzoekt welke bestuursorganen er zijn, hun bevoegdheden en het verschil tussen besluiten en handelingen.
   5 lessen

   1. Wat is een bestuursorgaan?Je bepaalt wanneer sprake is van een bestuursorgaan.
   2. Verschillende soorten bestuursorganen (gemeente, provincie, rijksoverheid)Je onderscheidt bestuursorganen op verschillende niveaus.
   3. Bevoegdheden van bestuursorganenJe benoemt en verklaart de bevoegdheden van bestuursorganen.
   4. Het verschil tussen besluiten en handelingen van bestuursorganenJe legt uit wat het verschil is tussen besluiten en andere handelingen.
   5. Delegatie en mandaat in bestuursorganenJe beschrijft hoe delegatie en mandaat binnen bestuursorganen werken.
3. 3 Bestuursrechtelijke besluiten Je analyseert bestuursrechtelijke besluiten, hun vormen, het proces en het belang van rechtszekerheid.
   5 lessen

   1. Wat is een bestuursrechtelijk besluit?Je bepaalt wat een bestuursrechtelijk besluit inhoudt.
   2. De vormen van besluiten (bijvoorbeeld: vergunningen, subsidies)Je herkent verschillende soorten besluiten, zoals vergunningen en subsidies.
   3. Het proces van besluitvorming binnen de overheidJe volgt het proces van besluitvorming binnen de overheid.
   4. Het rechtskarakter van een bestuursrechtelijk besluitJe onderzoekt het rechtskarakter van een besluit.
   5. Het belang van rechtszekerheid bij besluitenJe legt uit waarom rechtszekerheid belangrijk is bij besluiten.
4. 4 De procedurele aspecten van het bestuursrecht Je verdiept je in procedurele regels, zoals de Awb, hoorplicht, inzage, termijnen en bezwaar en beroep.
   5 lessen

   1. De Algemene wet bestuursrecht (Awb)Je bekijkt de belangrijkste bepalingen uit de Algemene wet bestuursrecht.
   2. Het belang van de hoorplicht in bestuursrechtelijke proceduresJe onderzoekt waarom de hoorplicht geldt in procedures.
   3. Het recht op inzage in documentenJe beschrijft het recht op inzage in documenten.
   4. De termijn voor het nemen van besluitenJe bepaalt welke termijnen gelden voor het nemen van besluiten.
   5. Het recht op bezwaar en beroep tegen besluitenJe legt uit hoe bezwaar en beroep tegen besluiten verlopen.
5. 5 Bezwaar en beroep Je vergelijkt bezwaar en beroep, analyseert procedures en bespreekt de rol van de rechter.
   5 lessen

   1. Het verschil tussen bezwaar en beroepJe benoemt het verschil tussen bezwaar en beroep.
   2. De procedure voor bezwaar bij een bestuursorgaanJe beschrijft de stappen van een bezwaarprocedure.
   3. De rol van de onafhankelijke rechter bij beroepJe onderzoekt de rol van de rechter bij beroep.
   4. Termijnen voor bezwaar en beroepJe bepaalt welke termijnen gelden voor bezwaar en beroep.
   5. Wat kan een rechter doen bij beroep (vernietigen, wijzigen, of het besluit bevestigen)?Je bespreekt wat een rechter kan doen bij beroep op een besluit.
6. 6 Grondslagen van bestuursrechtelijke besluiten Je onderzoekt de rechtmatigheid van besluiten, de beginselen van behoorlijk bestuur en rechterlijke toetsing.
   5 lessen

   1. Rechtmatigheid van bestuursrechtelijke besluitenJe beoordeelt of besluiten voldoen aan de eisen van rechtmatigheid.
   2. De beginselen van behoorlijk bestuur (bijv. zorgvuldigheid, evenredigheid)Je past de beginselen van behoorlijk bestuur toe op praktijkvoorbeelden.
   3. Het recht op een deugdelijke motivering van besluitenJe analyseert het recht op een deugdelijke motivering van besluiten.
   4. Het begrip "discretionaire bevoegdheid" van bestuursorganenJe legt het begrip discretionaire bevoegdheid uit.
   5. De rechterlijke toetsing van besluitenJe onderzoekt hoe de rechter besluiten toetst.
7. 7 Handhaving en toezicht door de overheid Je bekijkt hoe de overheid handhaaft, toezicht houdt en welke rechtsbescherming er is bij handhaving.
   5 lessen

   1. Wat is bestuursdwang?Je beschrijft wat bestuursdwang inhoudt en wanneer dit wordt toegepast.
   2. Het opleggen van dwangsommenJe legt uit hoe en wanneer dwangsommen worden opgelegd.
   3. Boetes en andere handhavingsinstrumentenJe benoemt verschillende handhavingsinstrumenten, zoals boetes.
   4. Toezicht houden op naleving van regelsJe onderzoekt hoe toezicht op naleving plaatsvindt.
   5. Verhouding tussen handhaving en juridische rechtsbeschermingJe bespreekt de verhouding tussen handhaving en juridische bescherming.
8. 8 Bestuursrecht en burgerlijke rechten Je onderzoekt de betekenis van bestuursrecht voor burgers en bedrijven en de beschikbare rechtsmiddelen.
   5 lessen

   1. Het belang van bestuursrecht voor burgers en bedrijvenJe beschrijft waarom bestuursrecht relevant is voor burgers en bedrijven.
   2. De verhouding tussen bestuursrecht en civiel rechtJe vergelijkt bestuursrecht met civiel recht.
   3. Rechtsmiddelen voor burgers tegen bestuursbesluitenJe benoemt welke rechtsmiddelen burgers kunnen inzetten.
   4. Bestuursrechtelijke schadevergoedingJe onderzoekt hoe bestuursrechtelijke schadevergoeding werkt.
   5. De invloed van bestuursrecht op de dagelijkse praktijk van burgers en bedrijvenJe bekijkt hoe bestuursrecht invloed heeft op de praktijk van burgers en bedrijven.
9. 9 Bestuursrecht en Europees recht Je analyseert de invloed van Europees recht op het nationale bestuursrecht en grensoverschrijdende kwesties.
   5 lessen

   1. Het belang van Europees recht voor het nationale bestuursrechtJe onderzoekt hoe Europees recht het nationale bestuursrecht beïnvloedt.
   2. De werking van EU-regelgeving in NederlandJe beschrijft hoe EU-regelgeving werkt in Nederland.
   3. Europese jurisprudentie en de invloed op het nationale bestuursrechtJe bekijkt voorbeelden van Europese jurisprudentie.
   4. Europese procedures voor bezwaar en beroepJe legt uit hoe Europese bezwaar- en beroepsprocedures verlopen.
   5. Grensoverschrijdende bestuursrechtelijke kwestiesJe analyseert grensoverschrijdende bestuursrechtelijke situaties.
10. 10 Ethische en maatschappelijke aspecten van bestuursrecht Je onderzoekt ethische, maatschappelijke en communicatieve aspecten rond bestuursrecht en besluitvorming.
    5 lessen

    1. De rol van bestuursrecht in de bescherming van mensenrechtenJe beschrijft hoe bestuursrecht bijdraagt aan de bescherming van mensenrechten.
    2. De ethische verantwoordelijkheden van bestuursorganenJe onderzoekt de ethische verantwoordelijkheden van bestuursorganen.
    3. Het belang van transparantie en verantwoording in bestuursrechtelijke proceduresJe bespreekt het belang van transparantie en verantwoording.
    4. Publieke en private belangen in bestuursrechtJe analyseert de afweging tussen publieke en private belangen.
    5. De invloed van de media en publieke opinie op bestuursbesluitenJe bekijkt de invloed van media en publieke opinie op besluiten.