Basisopleiding Beleidsvoorbereiding en -uitvoering binnen de overheid

Je leert beleidsprocessen binnen de overheid analyseren, opstellen, uitvoeren, evalueren en verbeteren.

1. 1 Basis van beleidsontwikkeling Je onderzoekt hoe beleid binnen de overheid ontstaat en welke rol het speelt in publieke organisaties.
   5 lessen

   1. Definitie en functie van beleid binnen de overheidJe verkent hoe beleid binnen de overheid wordt gedefinieerd en welke functie het heeft.
   2. Onderscheid tussen beleid, strategie en uitvoeringJe maakt onderscheid tussen beleid, strategie en uitvoering aan de hand van voorbeelden.
   3. Belang van beleidskaders en prioriteitenJe benoemt hoe beleidskaders en prioriteiten richting geven aan beleid.
   4. Relatie tussen politiek en ambtelijke organisatieJe onderzoekt hoe politiek en ambtelijke organisatie samenwerken bij beleidsvorming.
   5. Rol van beleid in publieke dienstverleningJe beschrijft de invloed van beleid op de publieke dienstverlening.
2. 2 Beleidsanalyse en probleemdefinitie Je leert beleidsvraagstukken analyseren en het probleem en de betrokken belangen scherp te definiëren.
   5 lessen

   1. Vaststellen van het vraagstuk of probleemJe stelt het beleidsvraagstuk of probleem vast aan de hand van concrete casussen.
   2. Analyseren van relevante gegevens en feitenJe analyseert relevante gegevens en feiten die bij het beleidsvraagstuk horen.
   3. Belangen en perspectieven van stakeholders in kaart brengenJe brengt belangen en perspectieven van stakeholders systematisch in kaart.
   4. Onderzoek naar bestaande beleidsdocumentenJe onderzoekt bestaande beleidsdocumenten voor relevante informatie.
   5. Afbakenen van doel en scope van beleidJe bepaalt doel en scope van beleid op basis van de analyse.
3. 3 Beleidsdoelen en -indicatoren formuleren Je leert doelen en indicatoren formuleren en deze koppelen aan maatschappelijke effecten en besluitvorming.
   5 lessen

   1. SMART-doelstellingen opstellenJe stelt SMART-doelstellingen op voor een beleidsvraagstuk.
   2. Koppelen van doelen aan maatschappelijke effectenJe koppelt beleidsdoelen aan gewenste maatschappelijke effecten.
   3. Prioriteren van beleidsdoelenJe prioriteert doelen op basis van urgentie en haalbaarheid.
   4. Formuleren van meetbare indicatorenJe formuleert meetbare indicatoren voor het beleid.
   5. Afstemmen met politieke besluitvormingJe stemt doelen en indicatoren af met het politieke besluitvormingsproces.
4. 4 Onderzoek en dataverzameling Je verzamelt en beoordeelt informatie en data die nodig zijn voor beleidsvoorbereiding en -analyse.
   5 lessen

   1. Bronnen van betrouwbare informatie binnen de overheidJe selecteert betrouwbare informatiebronnen binnen de overheid.
   2. Gebruik van statistieken en onderzoeksrapportenJe gebruikt statistieken en onderzoeksrapporten als onderbouwing.
   3. Interviews en enquêtes met betrokkenenJe voert interviews en enquêtes uit met betrokkenen.
   4. Benchmarking met andere gemeenten of organisatiesJe vergelijkt beleid met dat van andere gemeenten of organisaties.
   5. Toepassen van analysemethodenJe past analysemethoden toe op verzamelde gegevens.
5. 5 Beleidsopties ontwikkelen en afwegen Je ontwikkelt beleidsalternatieven, weegt deze af en betrekt relevante experts bij de beoordeling.
   5 lessen

   1. Creëren van verschillende beleidsalternatievenJe bedenkt verschillende alternatieven voor het te voeren beleid.
   2. Analyseren van voor- en nadelenJe analyseert de voor- en nadelen van elk beleidsalternatief.
   3. Kosten-batenanalyse uitvoerenJe voert een kosten-batenanalyse uit voor de alternatieven.
   4. Toetsen op haalbaarheid en risico’sJe toetst alternatieven op haalbaarheid en risico’s.
   5. Betrekken van interne en externe expertsJe raadpleegt interne en externe experts bij de afweging.
6. 6 Besluitvormingsprocessen binnen de overheid Je krijgt inzicht in formele besluitvormingsprocessen en de rol van verschillende bestuursorganen.
   5 lessen

   1. Rol van college en gemeenteraad/provinciale statenJe beschrijft de rol van college, gemeenteraad of provinciale staten.
   2. Formele besluitvormingsproceduresJe volgt formele stappen binnen besluitvormingsprocedures.
   3. Advisering en ambtelijke voorbereidingJe ondersteunt advisering en ambtelijke voorbereiding van besluiten.
   4. Juridische toetsing van beleidsvoorstellenJe toetst beleidsvoorstellen juridisch op juistheid.
   5. Communicatie tijdens het besluitvormingsprocesJe communiceert over het proces met betrokkenen.
7. 7 Uitvoering van beleid Je vertaalt beleid naar uitvoeringsplannen en coördineert de uitvoering samen met interne en externe partners.
   5 lessen

   1. Vertalen van beleid naar concrete uitvoeringsplannenJe werkt beleid uit tot een concreet uitvoeringsplan.
   2. Rollen en verantwoordelijkheden van uitvoerende dienstenJe benoemt rollen en verantwoordelijkheden van uitvoerende diensten.
   3. Planning en fasering van activiteitenJe plant en fasert de benodigde activiteiten.
   4. Samenwerking met externe partnersJe stemt af met externe samenwerkingspartners.
   5. Bewaken van voortgang en kwaliteitJe bewaakt voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
8. 8 Monitoring en evaluatie van beleid Je monitort en evalueert beleidsresultaten en stelt rapportages op om bij te sturen waar nodig.
   5 lessen

   1. Meetmethoden voor beleidsresultatenJe kiest geschikte meetmethoden voor het volgen van beleidsresultaten.
   2. Verzamelen en analyseren van uitvoeringsdataJe verzamelt en analyseert uitvoeringsdata.
   3. Toetsen van beleid aan vooraf gestelde doelenJe toetst of het beleid de vooraf gestelde doelen bereikt.
   4. Leren van succesfactoren en knelpuntenJe evalueert succesfactoren en knelpunten in de uitvoering.
   5. Opstellen van evaluatierapportagesJe stelt een evaluatierapportage op met bevindingen en aanbevelingen.
9. 9 Communicatie rondom beleid Je communiceert helder over beleid met burgers, stakeholders, media en collega’s binnen de organisatie.
   5 lessen

   1. Informeren van burgers en stakeholdersJe informeert burgers en stakeholders over beleidsontwikkelingen.
   2. Gebruik van begrijpelijke taal en visuele hulpmiddelenJe gebruikt begrijpelijke taal en visuele hulpmiddelen in communicatie.
   3. Interne communicatie binnen de organisatieJe stemt interne communicatie af tussen verschillende afdelingen.
   4. Omgaan met media en persvragenJe beantwoordt vragen van media en pers op een professionele manier.
   5. Transparantie en openheid over resultatenJe zorgt voor transparantie en openheid over behaalde resultaten.
10. 10 Continu verbeteren van beleid Je stelt verbeterplannen op en past beleid aan op basis van evaluaties, feedback en veranderende omstandigheden.
    5 lessen

    1. Opstellen van verbeterplannen op basis van evaluatiesJe maakt een verbeterplan op basis van de uitkomsten van evaluaties.
    2. Integreren van feedback uit de praktijkJe verwerkt feedback uit de praktijk in nieuw beleid.
    3. Inspelen op veranderende wet- en regelgevingJe past beleid aan bij veranderende wet- en regelgeving.
    4. Innovatieve oplossingen in beleid opnemenJe onderzoekt en integreert innovatieve oplossingen in beleid.
    5. Verankeren van verbeteringen in de organisatieJe borgt verbeteringen structureel binnen de organisatie.