HBO Praktijkcursus – Onderzoeksvaardigheden

Je ontwikkelt vaardigheden om praktijkgericht onderzoek uit te voeren, analyseren en rapporteren binnen je werkcontext.

1. 1 Onderzoek in de beroepspraktijk Je verkent de rol van onderzoek in het werk, van vraagstelling tot samenwerking en ethiek.
   10 lessen

   1. Doel van praktijkgericht onderzoekJe onderzoekt waarom praktijkgericht onderzoek van waarde is voor verbetering op de werkvloer.
   2. Verschil tussen fundamenteel en toegepast onderzoekJe vergelijkt fundamenteel en toegepast onderzoek aan de hand van voorbeelden uit de praktijk.
   3. Koppeling van onderzoek aan beroepsvraagstukkenJe koppelt onderzoek aan actuele vraagstukken binnen je eigen werkomgeving.
   4. Criteria voor bruikbaarheid van onderzoeksresultatenJe beoordeelt wanneer onderzoeksresultaten bruikbaar zijn voor toepassing in het werk.
   5. Verantwoordelijkheden van de onderzoekerJe maakt inzichtelijk welke verantwoordelijkheden je als onderzoeker draagt.
   6. Ethische overwegingen in praktijkgericht onderzoekJe bespreekt ethische dilemma’s die kunnen spelen bij praktijkgericht onderzoek.
   7. Samenwerken met opdrachtgevers en belanghebbendenJe werkt samen met opdrachtgevers en belanghebbenden aan een gedragen onderzoeksproces.
   8. Formuleren van relevante onderzoeksvragenJe formuleert onderzoeksvragen die aansluiten bij praktijkproblemen.
   9. Vertalen van praktijkproblemen naar onderzoeksdoelenJe vertaalt werkproblemen naar haalbare onderzoeksdoelen.
   10. Rol van onderzoek binnen innovatie en verbeteringJe onderzoekt hoe onderzoek bijdraagt aan innovatie en verbetering op de werkvloer.
2. 2 Probleemstelling en vraagformulering Je leert een probleem herkennen, afbakenen en vertalen naar een heldere en haalbare onderzoeksvraag.
   10 lessen

   1. Herkennen van een probleem in de praktijkJe signaleert en benoemt problemen die zich voordoen in de beroepspraktijk.
   2. Afbakenen van het onderzoeksdomeinJe bepaalt welke aspecten van het probleem je onderzoekt en waar je de grenzen legt.
   3. Achtergrondanalyse en contextverkenningJe analyseert de achtergrond en context van het probleem om het beter te begrijpen.
   4. Doelstelling van het onderzoek formulerenJe formuleert een duidelijke doelstelling voor je onderzoek.
   5. Centrale vraag en deelvragen opstellenJe stelt een centrale vraag en deelvragen op die richting geven aan het onderzoek.
   6. Eisen aan een goede onderzoeksvraagJe past eisen toe waaraan een goede onderzoeksvraag moet voldoen.
   7. Begrippenkader en conceptuele verhelderingJe verduidelijkt kernbegrippen en maakt het begrippenkader inzichtelijk.
   8. Relatie tussen probleem, doel en vraagstellingJe legt de relatie tussen het probleem, het doel en de vraagstelling uit.
   9. Valkuilen bij het formuleren van vragenJe herkent veelgemaakte fouten bij het formuleren van onderzoeksvragen.
   10. Toetsing van de vraagstelling op haalbaarheidJe toetst of de vraagstelling uitvoerbaar is binnen de beschikbare middelen.
3. 3 Literatuuronderzoek en bronnengebruik Je zoekt, beoordeelt en verwerkt literatuur en bronnen op een correcte en verantwoorde manier.
   10 lessen

   1. Verschil tussen primaire en secundaire bronnenJe onderscheidt primaire van secundaire bronnen en bepaalt wanneer je welke gebruikt.
   2. Zoekstrategieën in databanken en bibliothekenJe past zoekstrategieën toe in databanken en bibliotheken om relevante literatuur te vinden.
   3. Gebruik van wetenschappelijke artikelenJe maakt gebruik van wetenschappelijke artikelen voor onderbouwing van je onderzoek.
   4. Beoordelen van bronkwaliteit en betrouwbaarheidJe beoordeelt bronnen op kwaliteit en betrouwbaarheid.
   5. Citeren en parafraseren volgens APA-richtlijnenJe citeert en parafraseert volgens de APA-richtlijnen.
   6. Annoteren en verwerken van literatuurJe annoteert en verwerkt gevonden literatuur in je onderzoek.
   7. Samenvatten van relevante theorieënJe vat relevante theorieën samen voor je theoretisch kader.
   8. Opstellen van een theoretisch kaderJe stelt een theoretisch kader op als basis voor je onderzoek.
   9. Bronnenbeheer met referentieprogramma’sJe beheert bronnen efficiënt met een referentieprogramma.
   10. Plagiaat voorkomen en ethisch omgaan met bronnenJe voorkomt plagiaat en gaat ethisch om met het gebruik van bronnen.
4. 4 Onderzoeksontwerp en methodologie Je kiest een passend onderzoeksontwerp en onderbouwt je methodologische keuzes.
   10 lessen

   1. Keuze tussen kwalitatief, kwantitatief of mixed methodsJe maakt een keuze tussen kwalitatief, kwantitatief of mixed methods onderzoek.
   2. Onderzoeksopzet en structuur van het onderzoekJe bepaalt de structuur en opzet van je onderzoek.
   3. Populatie, steekproef en representativiteitJe selecteert een populatie en stelt een steekproef samen.
   4. Validiteit en betrouwbaarheid van het onderzoekJe beoordeelt de validiteit en betrouwbaarheid van je onderzoek.
   5. Selectie van passende methoden en instrumentenJe selecteert geschikte onderzoeksmethoden en instrumenten.
   6. Tijdsplanning en fasering van het onderzoekJe plant het onderzoek in fasen en maakt een realistische tijdsplanning.
   7. Opstellen van een onderzoeksvoorstelJe stelt een helder onderzoeksvoorstel op.
   8. Beoordelingscriteria voor een goed ontwerpJe past beoordelingscriteria toe op je onderzoeksontwerp.
   9. Beperkingen en risico’s van de gekozen aanpakJe benoemt beperkingen en risico’s van je gekozen aanpak.
   10. Methodologische onderbouwing van keuzesJe onderbouwt methodologische keuzes met argumenten.
5. 5 Kwalitatieve onderzoeksmethoden Je past kwalitatieve onderzoeksmethoden toe en verwerkt kwalitatieve data tot bruikbare resultaten.
   10 lessen

   1. Observatie en participerende observatieJe voert observaties uit en past participerende observatie toe.
   2. Interviewtechnieken en gespreksvoeringJe past verschillende interviewtechnieken toe in gesprekken.
   3. Focusgroepen en groepsinterviewsJe organiseert en begeleidt focusgroepen of groepsinterviews.
   4. Coderen en thematiseren van dataJe codeert en thematiseert kwalitatieve data voor analyse.
   5. Gebruik van transcriptieprotocollenJe gebruikt transcriptieprotocollen bij het verwerken van interviews.
   6. Analyseren met kwalitatieve software (bijv. Atlas.ti)Je analyseert data met kwalitatieve software.
   7. Triangulatie in kwalitatief onderzoekJe past triangulatie toe om de betrouwbaarheid te vergroten.
   8. Betrouwbaarheid en transparantie waarborgenJe waarborgt betrouwbaarheid en transparantie in je onderzoek.
   9. Reflectie op de rol van de onderzoekerJe reflecteert op je eigen rol als onderzoeker.
   10. Rapportage van kwalitatieve resultatenJe rapporteert de bevindingen van kwalitatief onderzoek.
6. 6 Kwantitatieve onderzoeksmethoden Je voert kwantitatief onderzoek uit, verwerkt data en past statistische analyses toe.
   10 lessen

   1. Gebruik van enquêtes en vragenlijstenJe zet enquêtes en vragenlijsten in voor dataverzameling.
   2. Schaalconstructie en meetniveausJe ontwikkelt meetschalen en bepaalt meetniveaus.
   3. Opbouw van gesloten en open vragenJe bouwt vragenlijsten op met open en gesloten vragen.
   4. Data-invoer en -verwerking in Excel of SPSSJe voert data in en verwerkt deze in Excel of SPSS.
   5. Statistische basisbegrippen (gemiddelde, mediaan, modus)Je past statistische basisbegrippen toe bij je analyse.
   6. Toepassen van beschrijvende statistiekJe gebruikt beschrijvende statistiek voor het samenvatten van data.
   7. Correlatie- en regressieanalyseJe voert correlatie- en regressieanalyses uit.
   8. Toetsende statistiek (bijv. t-test, chi-kwadraat)Je past toetsende statistiek toe, zoals t-test of chi-kwadraat.
   9. Betrouwbaarheidsinterval en significantieJe berekent betrouwbaarheidsintervallen en beoordeelt significantie.
   10. Interpreteren van grafieken en tabellenJe interpreteert grafieken en tabellen bij het presenteren van resultaten.
7. 7 Dataverzameling en veldwerk Je bereidt de dataverzameling voor, voert veldwerk uit en bewaakt de kwaliteit van je gegevens.
   10 lessen

   1. Voorbereiden van een dataverzamelingsplanJe stelt een plan op voor het verzamelen van data.
   2. Selecteren van respondenten of casussenJe selecteert respondenten of casussen voor je onderzoek.
   3. Informed consent en ethische richtlijnenJe vraagt informed consent en volgt ethische richtlijnen.
   4. Praktische uitvoering van interviews en enquêtesJe voert interviews en enquêtes uit in de praktijk.
   5. Registratie en opslag van gegevensJe registreert en slaat onderzoeksgegevens zorgvuldig op.
   6. Anonimiseren van persoonlijke informatieJe anonimiseert persoonlijke informatie van deelnemers.
   7. Logboek en veldnotities bijhoudenJe houdt een logboek en maakt veldnotities tijdens het onderzoek.
   8. Kwaliteitsbewaking tijdens dataverzamelingJe bewaakt de kwaliteit van data tijdens het verzamelen.
   9. Feedback ophalen bij respondentenJe haalt feedback op bij respondenten over het onderzoek.
   10. Evalueren van de dataverzamelingsfaseJe evalueert het verloop van de dataverzamelingsfase.
8. 8 Data-analyse en interpretatie Je analyseert onderzoeksdata, trekt conclusies en formuleert aanbevelingen voor de praktijk.
   10 lessen

   1. Structureren van ruwe onderzoeksdataJe structureert ruwe data tot overzichtelijke informatie.
   2. Selecteren van geschikte analysemethodenJe kiest passende analysemethoden voor je data.
   3. Identificeren van patronen en verbandenJe identificeert patronen en verbanden in de resultaten.
   4. Gebruik van analyseprogramma’s (SPSS, Excel, Atlas.ti)Je gebruikt analyseprogramma’s voor het verwerken van data.
   5. Betekenis geven aan cijfers en citatenJe geeft betekenis aan cijfers en citaten uit je onderzoek.
   6. Koppelen van resultaten aan theorieJe koppelt resultaten aan bestaande theorieën.
   7. Reflectie op tegenstrijdige of onverwachte uitkomstenJe reflecteert op onverwachte of tegenstrijdige uitkomsten.
   8. Inzicht geven in beperkingen van de analyseJe benoemt beperkingen van je analyse en resultaten.
   9. Conclusies trekken op basis van dataJe trekt onderbouwde conclusies uit je data.
   10. Formuleren van onderbouwde aanbevelingenJe formuleert aanbevelingen op basis van de onderzoeksresultaten.
9. 9 Rapportage en presentatie Je leert onderzoeksresultaten helder rapporteren en presenteren aan verschillende doelgroepen.
   10 lessen

   1. Opbouw van een onderzoeksrapportJe bouwt een gestructureerd onderzoeksrapport op.
   2. Schrijven van een heldere samenvattingJe schrijft een heldere en beknopte samenvatting van je onderzoek.
   3. Structureren van de inleiding, methoden en resultatenJe structureert inleiding, methoden en resultaten logisch.
   4. Taalgebruik aanpassen aan doelgroepJe past je taalgebruik aan op de doelgroep van het rapport.
   5. Grafieken, tabellen en schema’s inzettenJe gebruikt grafieken, tabellen en schema’s om informatie te verduidelijken.
   6. Eindconclusies duidelijk formulerenJe formuleert eindconclusies die duidelijk en direct zijn.
   7. Aanbevelingen concreet en toepasbaar makenJe maakt aanbevelingen die praktisch toepasbaar zijn.
   8. Lay-out en vormgeving professioneel verzorgenJe verzorgt de lay-out en vormgeving van je rapport professioneel.
   9. Presenteren van onderzoeksresultaten aan stakeholdersJe presenteert onderzoeksresultaten aan stakeholders.
   10. Omgaan met kritische vragen en feedbackJe reageert op kritische vragen en verwerkt feedback in je presentatie.
10. 10 Kritisch denken en reflectie Je ontwikkelt kritisch denken en reflecteert op je aannames, keuzes en leerervaringen in onderzoek.
    10 lessen

    1. Onderzoeken van eigen aannames en vooroordelenJe onderzoekt eigen aannames en vooroordelen tijdens het onderzoeksproces.
    2. Beoordelen van de betrouwbaarheid van bronnenJe beoordeelt de betrouwbaarheid van bronnen die je gebruikt.
    3. Logisch redeneren en argumenterenJe past logisch redeneren en argumenteren toe in je analyse.
    4. Herkennen van denkfouten in analyse en conclusieJe herkent denkfouten bij het trekken van conclusies.
    5. Zelfreflectie op onderzoeksaanpak en -houdingJe reflecteert op je onderzoeksaanpak en houding.
    6. Afwegen van alternatieve interpretatiesJe weegt alternatieve interpretaties van je resultaten af.
    7. Gebruik van feedback voor verbeteringJe gebruikt feedback om je onderzoeksvaardigheden te verbeteren.
    8. Onderbouwen van keuzes met argumentenJe onderbouwt je keuzes met heldere argumenten.
    9. Objectiviteit versus subjectiviteit in onderzoekJe onderzoekt het verschil tussen objectiviteit en subjectiviteit.
    10. Leren van fouten en onverwachte uitkomstenJe leert van fouten en onverwachte uitkomsten in je onderzoek.