Basisopleiding Veiligheidscultuur ontwikkelen en gedrag sturen

Je analyseert veiligheidscultuur, herkent risicogedrag en ontwikkelt praktische gedragsrichtlijnen voor een veiliger werkomgeving.

1. 1 Begrip veiligheidscultuur Je onderzoekt wat veiligheidscultuur is en hoe waarden, normen en gedrag samenhangen binnen organisaties.
   5 lessen

   1. Definitie van veiligheidscultuur en kerncomponentenJe onderzoekt de bouwstenen van veiligheidscultuur en hun samenhang.
   2. Verband tussen cultuur en incidentpreventieJe legt uit hoe cultuur incidenten kan voorkomen of juist veroorzaken.
   3. Invloed van waarden en normen op gedragJe analyseert hoe waarden en normen het gedrag op de werkvloer beïnvloeden.
   4. Verschil tussen formele regels en informeel gedragJe vergelijkt formele regels met informeel gedrag in de praktijk.
   5. Cultuur als basis voor duurzame gedragsveranderingJe beschrijft hoe cultuur duurzame gedragsverandering ondersteunt.
2. 2 Analyse van huidige veiligheidscultuur Je brengt de huidige veiligheidscultuur in kaart door observatie, analyse en betrokkenheid van medewerkers.
   5 lessen

   1. Inventariseren van bestaande gewoonten en routinesJe inventariseert bestaande gewoonten en routines op de werkvloer.
   2. Observeren van werkpraktijkenJe observeert werkpraktijken om veiligheidscultuur zichtbaar te maken.
   3. Betrekken van medewerkers bij evaluatieJe betrekt medewerkers bij het evalueren van de veiligheidscultuur.
   4. Signaleren van sterktes en zwaktesJe signaleert sterke en zwakke punten in de huidige cultuur.
   5. Gebruik van incident- en meldingsgegevensJe gebruikt incident- en meldingsgegevens voor cultuurdiagnose.
3. 3 Risicogedrag identificeren Je herkent risicogedrag, analyseert incidenten en stemt bevindingen af op organisatieprocessen.
   5 lessen

   1. Herkennen van gedrag dat tot incidenten kan leidenJe herkent gedrag dat tot incidenten kan leiden in de praktijk.
   2. Analyse van bijna-ongevallen en ongevallenJe analyseert bijna-ongevallen en ongevallen om patronen te ontdekken.
   3. Registratie en documentatie van risicogedragJe registreert en documenteert risicogedrag gestructureerd.
   4. Identificeren van patronen en trendsJe identificeert terugkerende patronen en trends in gedrag.
   5. Afstemmen op organisatieprocessenJe stemt bevindingen af op bestaande organisatieprocessen.
4. 4 Leiderschap en voorbeeldgedrag Je onderzoekt hoe leiderschap en voorbeeldgedrag bijdragen aan veilig gedrag binnen teams.
   5 lessen

   1. Voorbeeldfunctie van leidinggevendenJe analyseert de rol van leidinggevenden als voorbeeld voor veiligheid.
   2. Communicatie van verwachtingenJe communiceert verwachtingen over veiligheid naar medewerkers.
   3. Belonen van veilig gedragJe past beloningen toe om veilig gedrag te stimuleren.
   4. Corrigeren van onveilig gedragJe corrigeert onveilig gedrag op een constructieve manier.
   5. Continuïteit en consistentie in leiderschapJe bewaakt continuïteit en consistentie in leiderschap rond veiligheid.
5. 5 Communicatie en betrokkenheid Je gebruikt effectieve communicatie en betrokkenheid om veiligheidsgedrag te versterken.
   5 lessen

   1. Duidelijke instructies en verwachtingen formulerenJe formuleert duidelijke instructies en verwachtingen voor veilig werken.
   2. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt feedback over veiligheidsgedrag.
   3. Open dialoog stimulerenJe stimuleert open dialoog over veiligheid binnen het team.
   4. Medewerkers betrekken bij veiligheidsbeslissingenJe betrekt medewerkers actief bij veiligheidsbeslissingen.
   5. Gebruik van visuele hulpmiddelen en meldsystemenJe zet visuele hulpmiddelen en meldsystemen in ter ondersteuning.
6. 6 Motivatie en gedragssturing Je stimuleert motivatie en eigenaarschap voor veilig gedrag en gaat om met weerstand.
   5 lessen

   1. Creëren van eigenaarschap bij medewerkersJe creëert eigenaarschap voor veiligheid bij medewerkers.
   2. Incentives en erkenning van veilig gedragJe zet incentives en erkenning in voor veilig gedrag.
   3. Verbinden van individuele en teamdoelen aan veiligheidJe koppelt individuele en teamdoelen aan veiligheidsgedrag.
   4. Stimuleren van intrinsieke motivatieJe stimuleert intrinsieke motivatie voor veilig werken.
   5. Omgaan met weerstand en negatieve patronenJe gaat om met weerstand en doorbreekt negatieve patronen.
7. 7 Ontwikkelen van gedragsrichtlijnen Je ontwikkelt en communiceert gedragsrichtlijnen die aansluiten bij risico’s en organisatiecultuur.
   5 lessen

   1. Vastleggen van gewenste veiligheidsnormenJe legt gewenste veiligheidsnormen vast in richtlijnen.
   2. Integreren in werkprocessen en proceduresJe integreert gedragsrichtlijnen in werkprocessen en procedures.
   3. Afstemmen op risico’s en organisatiecultuurJe stemt richtlijnen af op risico’s en cultuur van de organisatie.
   4. Communicatie van gedragsregels aan medewerkersJe communiceert gedragsregels helder naar medewerkers.
   5. Regelmatige herziening en aanpassingJe herziet en past richtlijnen regelmatig aan op basis van evaluatie.
8. 8 Monitoring en evaluatie Je monitort veiligheidsgedrag, gebruikt indicatoren en koppelt resultaten terug aan teams en management.
   5 lessen

   1. Observeren en beoordelen van gedragJe observeert en beoordeelt veiligheidsgedrag op de werkvloer.
   2. Veiligheidsindicatoren gebruiken (incidenten, meldingen, audits)Je gebruikt indicatoren zoals incidenten en meldingen voor analyse.
   3. Registratie van verbeteringen en afwijkingenJe registreert verbeteringen en afwijkingen in gedrag.
   4. Terugkoppeling aan teams en managementJe geeft terugkoppeling aan teams en management over resultaten.
   5. Leren van afwijkingen en successenJe leert van afwijkingen en successen voor verdere verbetering.
9. 9 Cultuurverandering implementeren Je voert cultuurverandering stapsgewijs door en borgt nieuwe normen in dagelijkse routines.
   5 lessen

   1. Stapsgewijze invoering van nieuwe normenJe voert nieuwe normen gefaseerd in binnen de organisatie.
   2. Betrekken van sleutelpersonen en opinieleidersJe betrekt sleutelpersonen en opinieleiders bij de verandering.
   3. Integratie met bestaande veiligheidsmaatregelenJe integreert veranderingen met bestaande veiligheidsmaatregelen.
   4. Feedback en bijsturing tijdens implementatieJe stuurt bij op basis van feedback tijdens implementatie.
   5. Borging van veranderingen in dagelijkse routinesJe borgt veranderingen in de dagelijkse werkpraktijk.
10. 10 Continue verbetering van veiligheidscultuur Je evalueert veiligheidscultuur regelmatig en stimuleert een lerende, proactieve organisatie.
    5 lessen

    1. Regelmatig evalueren van cultuur en gedragJe evalueert cultuur en gedrag op vaste momenten.
    2. Leren van incidenten en bijna-ongevallenJe leert van incidenten en bijna-ongevallen voor verbetering.
    3. Bijstellen van beleid en processenJe past beleid en processen aan op basis van evaluaties.
    4. Stimuleer zelfreflectie en verantwoordelijkheidsgevoelJe stimuleert zelfreflectie en verantwoordelijkheidsgevoel.
    5. Verankeren van een lerende en proactieve veiligheidsorganisatieJe verankert een lerende en proactieve veiligheidsorganisatie.