HBO Praktijkcursus – Veiligheidscultuur ontwikkelen en gedrag sturen

Je analyseert veiligheidscultuur en gedrag, en past methoden toe om veiligheid binnen organisaties te verbeteren.

1. 1 Cultuurprincipes Je onderzoekt cultuurprincipes en de invloed daarvan op veiligheid en gedrag in organisaties.
   10 lessen

   1. Definitie van veiligheidscultuurJe definieert wat veiligheidscultuur inhoudt binnen een organisatiecontext.
   2. Verschil tussen cultuur en veiligheidsklimaatJe vergelijkt cultuur met veiligheidsklimaat en benoemt de verschillen.
   3. Invloed van normen en waarden op gedragJe onderzoekt hoe normen en waarden het gedrag van medewerkers beïnvloeden.
   4. Organisatiecultuur en leiderschapsstijlJe beschrijft de relatie tussen organisatiecultuur en leiderschapsstijl.
   5. Relatie tussen cultuur en incidentfrequentieJe legt uit hoe cultuur samenhangt met het aantal incidenten.
   6. Identificatie van bestaande cultuurpatronenJe identificeert bestaande cultuurpatronen binnen een organisatie.
   7. Evaluatie van cultuur op veiligheidsaspectenJe beoordeelt cultuur op veiligheidsaspecten.
   8. Integratie van cultuur in beleid en processenJe integreert cultuuraspecten in beleid en processen.
   9. Historische ontwikkeling van veiligheidsdenkenJe beschrijft de ontwikkeling van veiligheidsdenken door de tijd heen.
   10. Medewerkersbetrokkenheid bij cultuurontwikkelingJe analyseert hoe medewerkers betrokken zijn bij cultuurontwikkeling.
2. 2 Gedragsprincipes Je onderzoekt gedragsprincipes en factoren die het gedrag van medewerkers beïnvloeden.
   10 lessen

   1. Basisbegrippen van menselijk gedragJe benoemt basisbegrippen van menselijk gedrag in relatie tot veiligheid.
   2. Factoren die gedrag beïnvloeden (psychologisch, sociaal, organisatorisch)Je analyseert psychologische, sociale en organisatorische invloeden op gedrag.
   3. Motivatie en drijfveren van medewerkersJe onderzoekt motivatie en drijfveren van medewerkers.
   4. Risicoperceptie en besluitvormingJe beschrijft hoe risicoperceptie en besluitvorming tot stand komen.
   5. Herkennen van onveilig gedragJe leert onveilig gedrag op de werkvloer herkennen.
   6. Gedragsnormen en standaardenJe benoemt gedragsnormen en standaarden binnen organisaties.
   7. Observatie- en analysetechniekenJe past observatie- en analysetechnieken toe op gedrag.
   8. Psychologische barrières bij gedragsveranderingJe benoemt psychologische barrières bij gedragsverandering.
   9. Effect van gedrag op veiligheidsprestatiesJe verklaart het effect van gedrag op veiligheidsprestaties.
   10. Relatie tussen gedrag en organisatorische doelstellingenJe legt uit hoe gedrag bijdraagt aan het behalen van organisatiedoelen.
3. 3 Leiderschap en rolmodellen Je onderzoekt de rol van leiderschap en rolmodellen bij het vormgeven van veiligheidscultuur.
   10 lessen

   1. Rol van leiderschap in veiligheidscultuurJe analyseert hoe leiderschap invloed heeft op veiligheidscultuur.
   2. Effect van voorbeeldgedrag op medewerkersJe beschrijft het effect van voorbeeldgedrag op medewerkers.
   3. Communicatie van veiligheidswaardenJe oefent met het communiceren van veiligheidswaarden.
   4. Betrokkenheid bij beslissingen en beleidJe onderzoekt betrokkenheid bij beslissingen en beleid.
   5. Stimuleren van meldingsbereidheidJe stimuleert meldingsbereidheid bij medewerkers.
   6. Feedback geven en ontvangenJe oefent met feedback geven en ontvangen.
   7. Vertrouwen en transparantie in teamsJe bevordert vertrouwen en transparantie binnen teams.
   8. Evaluatie van leiderschapseffectiviteitJe evalueert de effectiviteit van leiderschap.
   9. Continu verbeteren van leiderschapspraktijkenJe stelt verbeterpunten op voor leiderschapspraktijken.
   10. Integratie van leiderschap in veiligheidsstrategieënJe integreert leiderschap in veiligheidsstrategieën.
4. 4 Communicatie en bewustwording Je past communicatiestrategieën toe om bewustwording en veiligheidsgedrag te bevorderen.
   10 lessen

   1. Strategieën voor interne veiligheidscommunicatieJe ontwikkelt strategieën voor interne communicatie over veiligheid.
   2. Effectieve boodschapformuleringJe formuleert effectieve boodschappen voor verschillende doelgroepen.
   3. Visuele hulpmiddelen en signaleringJe gebruikt visuele hulpmiddelen en signalering.
   4. Creëren van bewustzijn rondom risico’sJe creëert bewustzijn rondom risico’s bij medewerkers.
   5. Beïnvloeding van attitudes en normenJe beïnvloedt attitudes en normen via communicatie.
   6. Digitale middelen en platforms gebruikenJe zet digitale middelen en platforms in voor communicatie.
   7. Feedbacksystemen voor medewerkersJe richt feedbacksystemen voor medewerkers in.
   8. Campagnes voor gedragsveranderingJe ontwikkelt campagnes gericht op gedragsverandering.
   9. Evaluatie van communicatie-effectiviteitJe evalueert de effectiviteit van communicatie.
   10. Integratie van communicatie in beleid en proceduresJe integreert communicatie in beleid en procedures.
5. 5 Gedragsbeïnvloeding Je past technieken toe om gedrag te beïnvloeden en gedragsverandering te monitoren.
   10 lessen

   1. Psychologische modellen van gedragsveranderingJe past psychologische modellen toe voor gedragsverandering.
   2. Beloning en erkenning van veilig gedragJe ontwikkelt systemen voor beloning en erkenning van veilig gedrag.
   3. Consequenties van onveilig gedragJe benoemt de consequenties van onveilig gedrag.
   4. Intrinsieke en extrinsieke motivatieJe onderscheidt intrinsieke en extrinsieke motivatie.
   5. Nudging en andere beïnvloedingsstrategieënJe past nudging en andere beïnvloedingsstrategieën toe.
   6. Sociale normering en peer pressureJe analyseert het effect van sociale normering en peer pressure.
   7. Betrekken van medewerkers bij gedragsdoelenJe betrekt medewerkers bij het stellen van gedragsdoelen.
   8. Monitoring van gedragsveranderingenJe monitort veranderingen in gedrag op de werkvloer.
   9. Evaluatie van interventiesJe evalueert de effectiviteit van interventies.
   10. Continue verbetering van gedragssturingJe verbetert gedragssturing op basis van resultaten.
6. 6 Organisatorische factoren Je onderzoekt organisatorische factoren die veiligheidscultuur en gedrag beïnvloeden.
   10 lessen

   1. Structuur en hiërarchie in veiligheidscultuurJe beschrijft de rol van structuur en hiërarchie in veiligheidscultuur.
   2. Procedures en protocollen als gedragssturingJe past procedures en protocollen toe als middel voor gedragssturing.
   3. Integratie van veiligheidsbeleid in dagelijkse takenJe integreert veiligheidsbeleid in dagelijkse werkzaamheden.
   4. Rol van middelen en faciliteitenJe benoemt de rol van middelen en faciliteiten bij veiligheid.
   5. Tijd- en werkdrukfactorenJe analyseert de invloed van tijd- en werkdruk.
   6. Evaluatie van organisatorische barrièresJe evalueert organisatorische barrières voor veiligheid.
   7. Betrekken van verschillende afdelingenJe betrekt verschillende afdelingen bij veiligheidsinitiatieven.
   8. Cultuurverandering via beleid en leiderschapJe past beleid en leiderschap toe voor cultuurverandering.
   9. Documentatie van organisatorische interventiesJe documenteert organisatorische interventies.
   10. Continue monitoring en aanpassing van organisatorische factorenJe monitort en past organisatorische factoren continu aan.
7. 7 Incidentanalyse en feedback Je gebruikt incidentanalyse en feedback om veiligheidscultuur en gedrag te verbeteren.
   10 lessen

   1. Gebruik van incidenten voor cultuurontwikkelingJe zet incidenten in als leermoment voor cultuurontwikkeling.
   2. Identificatie van gedragspatronen bij ongevallenJe identificeert gedragspatronen bij ongevallen.
   3. Feedbacksystemen voor leerervaringenJe richt feedbacksystemen in voor het delen van leerervaringen.
   4. Betrekken van medewerkers bij analysesJe betrekt medewerkers bij incidentanalyses.
   5. Rapportage van bevindingen in begrijpelijke taalJe rapporteert bevindingen in begrijpelijke taal.
   6. Correctieve acties en gedragsaanpassingJe stelt correctieve acties op en past gedrag aan.
   7. Lessons learned integreren in cultuurJe verwerkt lessons learned in de organisatiecultuur.
   8. Communicatie van verbetermaatregelenJe communiceert verbetermaatregelen binnen de organisatie.
   9. Monitoring van gedragsaanpassingenJe monitort de aanpassing van gedrag na incidenten.
   10. Evaluatie van feedbackeffectiviteitJe evalueert de effectiviteit van feedbackprocessen.
8. 8 Veiligheidsbewustzijn en perceptie Je onderzoekt veiligheidsbewustzijn en perceptie, en hoe deze factoren gedrag beïnvloeden.
   10 lessen

   1. Factoren die veiligheidsbewustzijn beïnvloedenJe benoemt factoren die het veiligheidsbewustzijn beïnvloeden.
   2. Training in risicoperceptie en herkenningJe traint in het herkennen van risico’s en risicoperceptie.
   3. Relatie tussen kennis en gedragJe onderzoekt de relatie tussen kennis en gedrag.
   4. Evaluatie van bewustzijnsniveausJe evalueert het niveau van veiligheidsbewustzijn.
   5. Visuele hulpmiddelen en signaleringJe gebruikt visuele hulpmiddelen en signalering voor bewustwording.
   6. Psychologische mechanismen van onderschatting van risico’sJe benoemt psychologische mechanismen van onderschatting van risico’s.
   7. Betrekken van teams bij bewustwordingJe betrekt teams bij het vergroten van bewustwording.
   8. Integratie van bewustwording in werkprocessenJe integreert bewustwording in werkprocessen.
   9. Meten van veiligheidsbewustzijnJe meet het veiligheidsbewustzijn in de organisatie.
   10. Continue verbetering van perceptie en alertheidJe verbetert perceptie en alertheid op basis van resultaten.
9. 9 Evaluatie en meting Je past evaluatie- en meetmethoden toe om veiligheidscultuur en gedrag te beoordelen.
   10 lessen

   1. Indicatoren voor veiligheidscultuurJe benoemt indicatoren die veiligheidscultuur zichtbaar maken.
   2. Methodes voor gedragsobservatieJe past gedragsobservatie toe als meetmethode.
   3. Enquêtes en vragenlijsten voor medewerkersJe gebruikt enquêtes en vragenlijsten voor medewerkers.
   4. Analyse van incident- en bijna-ongevallenstatistiekenJe analyseert incident- en bijna-ongevallenstatistieken.
   5. Benchmarking met best practicesJe vergelijkt uitkomsten met best practices.
   6. Evaluatie van interventie-effectiviteitJe evalueert de effectiviteit van interventies.
   7. Feedbackloops in cultuurontwikkelingJe gebruikt feedbackloops in cultuurontwikkeling.
   8. Data-analyse en rapportageJe voert data-analyse uit en rapporteert bevindingen.
   9. Identificatie van verbeterpuntenJe identificeert verbeterpunten op basis van analyses.
   10. Periodieke bijstelling van strategieënJe stelt strategieën periodiek bij op basis van evaluaties.
10. 10 Continu verbeteren Je past methoden toe voor continu verbeteren van veiligheidscultuur en gedragssturing.
    10 lessen

    1. Plan-Do-Check-Act-cyclus voor veiligheidscultuurJe gebruikt de Plan-Do-Check-Act-cyclus voor cultuurverbetering.
    2. Integratie van lessons learnedJe verwerkt lessons learned in verbeterprocessen.
    3. Bijstellen van gedragsinterventiesJe stelt gedragsinterventies bij op basis van resultaten.
    4. Monitoring van trends en patronenJe monitort trends en patronen in veiligheidsgedrag.
    5. Implementatie van innovatieve strategieënJe implementeert innovatieve strategieën voor veiligheid.
    6. Evaluatie van leiderschap en betrokkenheidJe evalueert leiderschap en betrokkenheid bij verbetering.
    7. Feedback van medewerkers verwerkenJe verwerkt feedback van medewerkers in verbeteracties.
    8. Borging van cultuurveranderingenJe borgt cultuurveranderingen in de organisatie.
    9. Documentatie van verbeteractiesJe documenteert uitgevoerde verbeteracties.
    10. Lange termijn strategie voor veiligheidsbewustzijnJe ontwikkelt een strategie voor langetermijn veiligheidsbewustzijn.