MBO Cybersecurity (6 maanden)

Je analyseert risico’s en maatregelen voor cyber- en fysieke veiligheid en leert incidenten herkennen, voorkomen en opvolgen.

1. 1 Dreigingsbeeld cyber en fysiek Je onderzoekt verschillende dreigingen, hun impact en de relatie tussen cyber en fysieke incidenten.
   5 lessen

   1. Typen cyberdreigingen (malware, phishing, sabotage)Je herkent vormen van digitale dreiging en leert hun kenmerken onderscheiden.
   2. Fysieke dreigingen (inbraak, vandalisme, sabotage)Je signaleert fysieke risico’s en beoordeelt situaties op mogelijke dreiging.
   3. Samenhang tussen cyber en fysieke incidentenJe onderzoekt hoe digitale en fysieke incidenten elkaar kunnen beïnvloeden.
   4. Dreigingsniveaus en impactanalyseJe voert een impactanalyse uit en bepaalt het dreigingsniveau in praktijksituaties.
   5. Herkennen van verdachte signalenJe oefent met het herkennen van verdachte signalen in de dagelijkse werkomgeving.
2. 2 Integrale risicoanalyse Je brengt kwetsbaarheden in kaart en combineert digitale en fysieke risico’s in een analyse.
   5 lessen

   1. Inventariseren van kwetsbaarhedenJe verzamelt informatie over zwakke plekken in systemen en processen.
   2. Combinatie van digitale en fysieke risico’sJe koppelt digitale en fysieke risico’s tot één geheel in je analyse.
   3. Risicoklassen en prioriteitenJe deelt risico’s in klassen en stelt prioriteiten vast voor actie.
   4. Gebruik van risicoanalyses in beveiligingsplannenJe gebruikt de risicoanalyse als basis voor beveiligingsmaatregelen.
   5. Continu bijwerken van risico-informatieJe leert risico-informatie actueel te houden en aan te passen bij veranderingen.
3. 3 Toegangsbeheer en identiteitscontrole Je past methoden toe voor toegangsbeheer en leert misbruik van toegang te herkennen.
   5 lessen

   1. Fysieke toegangscontrole (passen, sleutels, biometrie)Je vergelijkt verschillende vormen van fysieke toegangscontrole in de praktijk.
   2. Digitale toegangsrechten en accountsJe beheert digitale toegangsrechten en controleert gebruikersaccounts.
   3. Autorisatie en rollenstructurenJe stelt rollen en autorisaties vast en past deze toe in scenario’s.
   4. Misbruik van toegang herkennenJe signaleert tekenen van misbruik van toegang tot systemen of gebouwen.
   5. Procedures bij verlies of diefstalJe volgt procedures bij verlies of diefstal van toegangsmiddelen.
4. 4 Beveiligingssystemen en infrastructuur Je onderzoekt de werking van beveiligingssystemen en leert storingen en onderhoud herkennen.
   5 lessen

   1. Camerasystemen (CCTV) en sensorenJe bekijkt hoe camerasystemen en sensoren bijdragen aan beveiliging.
   2. Netwerk- en IT-beveiligingscomponentenJe benoemt onderdelen van netwerk- en IT-beveiliging en hun functie.
   3. Koppeling van fysieke en digitale systemenJe beschrijft hoe fysieke en digitale systemen samenwerken.
   4. Storingen en uitval herkennenJe leert signalen van storingen en uitval tijdig te herkennen.
   5. Basis onderhoud en controleJe voert basisonderhoud en controles uit aan beveiligingssystemen.
5. 5 Incidentdetectie en signalering Je signaleert incidenten en volgt stappen voor monitoring, alarmering en eerste acties.
   5 lessen

   1. Herkennen van cyberincidentenJe herkent signalen van cyberincidenten aan de hand van voorbeelden.
   2. Signaleren van fysieke beveiligingsincidentenJe signaleert fysieke incidenten en beoordeelt de ernst ervan.
   3. Monitoring en loggingJe gebruikt monitoring en logging voor het vastleggen van incidenten.
   4. Alarmering en meldproceduresJe volgt alarmerings- en meldprocedures bij beveiligingsincidenten.
   5. Eerste acties bij incidentenJe bepaalt welke eerste acties nodig zijn bij een incident.
6. 6 Communicatie en coördinatie bij incidenten Je coördineert communicatie en samenwerking tijdens incidenten, intern en extern.
   5 lessen

   1. Interne meldlijnen en escalatieJe gebruikt interne meldlijnen en weet wanneer je moet escaleren.
   2. Samenwerking met IT, beveiliging en managementJe stemt acties af met IT, beveiliging en management in incidentensituaties.
   3. Informatie delen onder tijdsdrukJe deelt relevante informatie snel en correct onder tijdsdruk.
   4. Afstemming met externe partijenJe werkt samen met externe partijen in het geval van een incident.
   5. Vastleggen van communicatieJe legt communicatie en gemaakte afspraken zorgvuldig vast.
7. 7 Menselijk gedrag en security awareness Je analyseert menselijk gedrag als risicofactor en oefent met veilig werken en rapporteren.
   5 lessen

   1. Menselijke fouten als risicofactorJe herkent hoe menselijke fouten kunnen leiden tot beveiligingsproblemen.
   2. Social engineering en manipulatieJe signaleert pogingen tot social engineering en manipulatie.
   3. Veilig omgaan met informatieJe past veilige omgang met informatie toe in werksituaties.
   4. Herkennen van afwijkend gedragJe leert afwijkend gedrag dat op risico’s wijst te herkennen.
   5. Aanspreken en rapporterenJe oefent met het aanspreken en rapporteren van onveilige situaties.
8. 8 Wet- en regelgeving in cyber en fysieke veiligheid Je past wet- en regelgeving toe op privacy, cameratoezicht en meldplichten bij incidenten.
   5 lessen

   1. Privacywetgeving (AVG)Je benoemt de belangrijkste regels rond privacy en gegevensbescherming.
   2. Cameratoezicht en dataverwerkingJe beschrijft wat mag en niet mag bij cameratoezicht en verwerking van data.
   3. Verantwoordelijkheden en bevoegdhedenJe kent de verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen beveiliging.
   4. Meldplichten bij incidentenJe volgt meldplichten bij incidenten volgens de geldende regels.
   5. Professionele en ethische grenzenJe bewaakt professionele en ethische grenzen in je werk.
9. 9 Preventieve maatregelen en beveiligingsprocedures Je kiest en past preventieve maatregelen toe in fysieke en digitale beveiliging.
   5 lessen

   1. Fysieke preventie (sloten, verlichting)Je selecteert fysieke maatregelen zoals sloten en verlichting voor beveiliging.
   2. Digitale preventie (wachtwoordbeleid, updates)Je voert digitale preventiemaatregelen uit, zoals wachtwoordbeleid en updates.
   3. Procedures en werkinstructiesJe volgt procedures en werkinstructies voor veilig werken.
   4. Toezicht en controleJe houdt toezicht en controleert of beveiligingsmaatregelen worden nageleefd.
   5. Continu verbeteren van beveiligingJe beoordeelt hoe beveiliging continu kan worden verbeterd.
10. 10 Evaluatie, herstel en continuïteit Je evalueert incidenten, formuleert herstelmaatregelen en borgt continuïteit.
    5 lessen

    1. Evalueren van incidentenJe analyseert incidenten en trekt conclusies voor verbetering.
    2. Herstelmaatregelen na cyber- en fysieke schadeJe stelt herstelmaatregelen op na schade door cyber of fysieke incidenten.
    3. Continuïteitsmaatregelen (business continuity)Je kiest maatregelen om de continuïteit van processen te waarborgen.
    4. Rapportage en aanbevelingenJe rapporteert incidenten en doet aanbevelingen voor de toekomst.
    5. Lessen vertalen naar verbeteractiesJe vertaalt geleerde lessen naar concrete verbeteracties in de organisatie.

Je leert crisissituaties herkennen, meldingen verwerken en effectief communiceren met betrokkenen en hulpdiensten.

1. 1 Crisisbewustzijn en risicoperceptie Je onderzoekt hoe je crisissituaties herkent, inschat en jouw rol daarin bepaalt.
   5 lessen

   1. Herkennen van crisissituatiesJe analyseert signalen die wijzen op een crisis.
   2. Inschatten van ernst en impactJe beoordeelt de ernst en gevolgen van een incident.
   3. Signaleren van dreigingen en afwijkingenJe signaleert afwijkingen en mogelijke dreigingen in de omgeving.
   4. Menselijk gedrag onder stressJe herkent reacties van mensen onder stress.
   5. Eigen rol en verantwoordelijkhedenJe bepaalt jouw taken en verantwoordelijkheden bij een crisis.
2. 2 Communicatiestructuren tijdens incidenten Je brengt communicatielijnen en procedures in kaart voor interne en externe communicatie bij incidenten.
   5 lessen

   1. Interne communicatielijnenJe beschrijft hoe je intern informatie uitwisselt tijdens incidenten.
   2. Externe communicatiekanalenJe benoemt externe kanalen voor communicatie met derden.
   3. EscalatieproceduresJe past escalatieprocedures toe als de situatie daarom vraagt.
   4. InformatiedoorstromingJe volgt de route van informatie door de organisatie.
   5. Samenwerking met ketenpartnersJe stemt af met andere organisaties en partners.
3. 3 Meldingssystemen en alarmering Je maakt kennis met verschillende meldingssystemen en leert hoe je deze inzet bij incidenten.
   5 lessen

   1. Soorten meldingssystemenJe vergelijkt verschillende systemen voor het melden van incidenten.
   2. Werking van alarmsystemenJe legt uit hoe alarmsystemen functioneren.
   3. Gebruik van meldkamersJe gebruikt meldkamers om informatie door te geven.
   4. Digitale meldplatformsJe werkt met digitale platforms voor meldingen.
   5. Betrouwbaarheid en storingenJe beoordeelt de betrouwbaarheid en mogelijke storingen van systemen.
4. 4 Eerste melding en informatieverzameling Je leert meldingen ontvangen, informatie verzamelen en prioriteiten stellen bij incidenten.
   5 lessen

   1. Ontvangen van een meldingJe ontvangt en registreert meldingen van incidenten.
   2. Doorvragen en verifiërenJe stelt gerichte vragen en controleert de informatie.
   3. Vastleggen van informatieJe legt gegevens vast volgens vaste procedures.
   4. Prioriteiten bepalenJe bepaalt welke meldingen direct actie vereisen.
   5. Correct doorzetten van meldingenJe zet meldingen correct door naar de juiste personen.
5. 5 Crisiscommunicatie met betrokkenen Je oefent met communicatie met slachtoffers, collega’s en anderen tijdens crisissituaties.
   5 lessen

   1. Communicatie met slachtoffersJe voert gesprekken met slachtoffers en biedt duidelijke informatie.
   2. Communicatie met collega’sJe stemt af met collega’s over de aanpak en voortgang.
   3. Omgaan met paniek en emotiesJe herkent en reageert op paniek en emoties.
   4. Duidelijke en begrijpelijke instructiesJe geeft heldere instructies die iedereen begrijpt.
   5. Culturele en sociale verschillenJe houdt rekening met culturele en sociale verschillen in communicatie.
6. 6 Schriftelijke en digitale verslaglegging Je legt incidenten schriftelijk en digitaal vast en let op privacy en objectiviteit.
   5 lessen

   1. Vastleggen van incidentgegevensJe noteert gegevens van incidenten nauwkeurig.
   2. Gebruik van rapportageformatsJe gebruikt vaste formats voor rapportages.
   3. Objectief en feitelijk schrijvenJe schrijft objectief en zonder oordeel.
   4. Digitale registratiesystemenJe werkt met digitale systemen voor verslaglegging.
   5. Privacy en vertrouwelijkheidJe houdt rekening met privacy en vertrouwelijkheid van gegevens.
7. 7 Gebruik van communicatiemiddelen Je gebruikt verschillende communicatiemiddelen effectief tijdens incidenten.
   5 lessen

   1. Portofoons en mobilofoonsJe zet portofoons en mobilofoons in voor snelle communicatie.
   2. Telefoon- en noodlijnenJe gebruikt telefoon- en noodlijnen waar nodig.
   3. Omroep- en waarschuwingssystemenJe bedient omroep- en waarschuwingssystemen.
   4. Sociale media als informatiebronJe beoordeelt informatie van sociale media tijdens incidenten.
   5. Beperkingen van communicatiemiddelenJe herkent de grenzen van verschillende communicatiemiddelen.
8. 8 Samenwerking met hulpdiensten en instanties Je stemt af met hulpdiensten en instanties en volgt instructies tijdens en na incidenten.
   5 lessen

   1. Rollen van politie, brandweer en ambulanceJe beschrijft de taken van politie, brandweer en ambulance.
   2. Informatiedeling met hulpdienstenJe deelt relevante informatie met hulpdiensten.
   3. Afstemming tijdens incidentenJe stemt acties af tijdens samenwerking met andere partijen.
   4. Volgen van instructies en bevelenJe volgt instructies en bevelen van hulpdiensten op.
   5. NazorgcommunicatieJe voert nazorggesprekken en communiceert over de afloop.
9. 9 Wet- en regelgeving binnen crisiscommunicatie Je leert welke regels gelden voor privacy, meldingen en informatieverstrekking bij incidenten.
   5 lessen

   1. Privacywetgeving (AVG)Je past de regels van de AVG toe bij informatieverwerking.
   2. Aansprakelijkheid en verantwoordelijkhedenJe kent je eigen verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid.
   3. Meldplichten bij incidentenJe weet wanneer je verplicht bent om incidenten te melden.
   4. Grenzen van informatieverstrekkingJe bewaakt de grenzen van wat je mag delen.
   5. Professionele beroepshoudingJe houdt je aan een professionele houding in communicatie.
10. 10 Evaluatie en nazorg na incidenten Je evalueert incidenten, reflecteert op je communicatie en benoemt verbeterpunten voor de toekomst.
    5 lessen

    1. Terugkoppeling van incidentenJe koppelt incidenten terug aan betrokkenen.
    2. Reflecteren op communicatieJe reflecteert op je eigen communicatie tijdens het incident.
    3. Leren van fouten en successenJe benoemt wat goed ging en wat beter kan.
    4. Omgaan met mentale belastingJe herkent signalen van mentale belasting na incidenten.
    5. Verbeteren van meldingsproceduresJe stelt verbeteringen voor in meldingsprocedures.