MBO Incidentenmanagement (6 maanden)

Je registreert incidenten en ongevallen zorgvuldig en werkt met digitale systemen volgens geldende regels.

1. 1 Begrippen en typen incidenten Je onderscheidt typen incidenten en leert de kenmerken van arbeidsongevallen, psychosociale en milieu-incidenten.
   5 lessen

   1. Verschil tussen incident, ongeval en bijna-ongevalJe vergelijkt incidenten, ongevallen en bijna-ongevallen en benoemt de verschillen.
   2. Arbeidsongevallen en bedrijfsongevallenJe herkent arbeidsongevallen en bedrijfsongevallen aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   3. Psychosociale incidentenJe benoemt psychosociale incidenten en hun impact op de werkvloer.
   4. Materiële schade en milieu-incidentenJe beschrijft situaties met materiële schade en milieu-incidenten.
   5. Classificatie van incidentenJe past classificatiecriteria toe op verschillende incidenten.
2. 2 Signaleren en melden van incidenten Je leert signalen van incidenten herkennen en de juiste meldprocedure binnen de organisatie toepassen.
   5 lessen

   1. Herkennen van meldingsplichtige situatiesJe beoordeelt situaties op meldingsplicht en bepaalt wanneer melding nodig is.
   2. Interne meldproceduresJe volgt stap voor stap de interne procedure voor het melden van incidenten.
   3. Tijdigheid van meldingenJe bepaalt het belang van tijdige melding en oefent met tijdslijnen.
   4. Rol van medewerkers en leidinggevendenJe beschrijft de rolverdeling tussen medewerkers en leidinggevenden bij meldingen.
   5. Vastleggen van eerste signalenJe legt de eerste signalen van incidenten vast volgens de richtlijnen.
3. 3 Eerste registratie na een incident Je registreert direct na een incident de juiste gegevens en voorkomt subjectieve interpretaties.
   5 lessen

   1. Vastleggen van tijd, plaats en betrokkenenJe noteert tijd, plaats en betrokkenen bij een incident.
   2. Beschrijven van feiten en omstandighedenJe beschrijft de feiten en omstandigheden zonder interpretatie.
   3. Gebruik van standaardregistratieformulierenJe vult een standaard registratieformulier correct in.
   4. Objectief en feitelijk registrerenJe oefent met objectief en feitelijk registreren van incidenten.
   5. Voorkomen van interpretaties en aannamesJe voorkomt aannames en blijft bij de feitelijke weergave van gebeurtenissen.
4. 4 Digitale registratiesystemen Je werkt met digitale registratiesystemen en waarborgt de kwaliteit, volledigheid en beveiliging van gegevens.
   5 lessen

   1. Werken met incidentregistratiesoftwareJe oefent met het invoeren van incidenten in digitale software.
   2. Invoeren en beheren van gegevensJe beheert en wijzigt gegevens in het registratiesysteem.
   3. Autorisaties en gebruikersrollenJe kent verschillende gebruikersrollen en past autorisaties toe.
   4. Datakwaliteit en volledigheidJe controleert of ingevoerde gegevens volledig en correct zijn.
   5. Beveiliging van registratiesystemenJe past beveiligingsmaatregelen toe binnen het registratiesysteem.
5. 5 Onderzoek en analyse van incidenten Je verzamelt aanvullende informatie en analyseert incidenten met passende methoden.
   5 lessen

   1. Verzamelen van aanvullende informatieJe verzamelt extra informatie na een incident voor een volledig beeld.
   2. Interviewen van betrokkenen en getuigenJe voert gesprekken met betrokkenen en getuigen om feiten te achterhalen.
   3. Vaststellen van oorzakenJe stelt oorzaken van incidenten vast aan de hand van verzamelde gegevens.
   4. Gebruik van analysemethodenJe gebruikt analysemethoden om incidenten te onderzoeken.
   5. Onderscheid tussen directe en achterliggende oorzakenJe maakt onderscheid tussen directe en achterliggende oorzaken.
6. 6 Wet- en regelgeving bij registratie Je past wet- en regelgeving toe bij registratie, inclusief meldplicht, privacy en bewaartermijnen.
   5 lessen

   1. Arbowet en meldplichtJe benoemt de meldplicht volgens de Arbowet.
   2. Privacywetgeving (AVG)Je houdt rekening met privacyregels bij het registreren van incidenten.
   3. Bewaartermijnen van gegevensJe past de juiste bewaartermijnen toe voor incidentgegevens.
   4. Verantwoordelijkheden van werkgever en werknemerJe beschrijft de verantwoordelijkheden van werkgevers en werknemers.
   5. Externe meldingen aan instantiesJe weet wanneer externe instanties geïnformeerd moeten worden.
7. 7 Rapportage en verslaglegging Je stelt rapportages op over incidenten en deelt deze binnen de organisatie volgens vaste structuur.
   5 lessen

   1. Opstellen van incidentrapportagesJe schrijft een incidentrapportage op basis van verzamelde gegevens.
   2. Structuur en opbouw van rapportenJe bouwt rapporten logisch op en gebruikt vaste onderdelen.
   3. Gebruik van objectieve taalJe gebruikt objectieve en feitelijke taal in rapportages.
   4. Delen van rapportages binnen de organisatieJe deelt rapportages op de juiste manier binnen de organisatie.
   5. Vastleggen van conclusies en aanbevelingenJe legt conclusies en aanbevelingen duidelijk vast in het verslag.
8. 8 Preventieve maatregelen en opvolging Je vertaalt analyses naar maatregelen, legt actiepunten vast en bewaakt de opvolging daarvan.
   5 lessen

   1. Vertalen van analyses naar maatregelenJe formuleert maatregelen op basis van analyse van incidenten.
   2. Vastleggen van actiepuntenJe legt actiepunten vast en documenteert deze.
   3. Toewijzen van verantwoordelijkhedenJe wijst verantwoordelijkheden toe aan de juiste personen.
   4. Bewaken van voortgangJe bewaakt de voortgang van afgesproken acties.
   5. Evalueren van genomen maatregelenJe evalueert of genomen maatregelen effectief zijn geweest.
9. 9 Communicatie over incidenten Je communiceert helder over incidenten met medewerkers en management en gaat zorgvuldig om met gevoeligheden.
   5 lessen

   1. Terugkoppeling naar medewerkersJe geeft medewerkers terugkoppeling over incidenten en opvolging.
   2. Communicatie met managementJe informeert het management op een duidelijke manier.
   3. Omgaan met emoties en gevoelighedenJe herkent emoties en gevoeligheden bij communicatie over incidenten.
   4. Duidelijkheid en transparantieJe zorgt voor transparantie en duidelijkheid in je communicatie.
   5. Leren van incidenten zonder schuldvraagJe bespreekt incidenten zonder te focussen op schuld.
10. 10 Trendanalyse en continue verbetering Je analyseert trends in incidentregistraties en stelt verbeteringen voor in het veiligheidsbeleid.
    5 lessen

    1. Herkennen van patronen in registratiesJe signaleert patronen in geregistreerde incidenten.
    2. Gebruik van statistieken en overzichtenJe gebruikt statistieken en overzichten voor trendanalyse.
    3. Periodieke evaluatiesJe voert periodieke evaluaties uit van incidenten en maatregelen.
    4. Verbeteren van meldingsbereidheidJe stimuleert medewerkers tot het melden van incidenten.
    5. Verankeren van leren in veiligheidsbeleidJe verwerkt leren in het veiligheidsbeleid en zorgt dat dit onderdeel blijft van de werkwijze.

Je onderzoekt incidenten, beoordeelt risico’s, rapporteert bevindingen en formuleert verbetermaatregelen binnen het veiligheidsdomein.

1. 1 Incidenttypen en ernstbepaling Je herkent verschillende soorten incidenten en bepaalt de ernst en prioriteit ervan.
   5 lessen

   1. Arbeidsongevallen en bijna-incidentenJe onderscheidt arbeidsongevallen en bijna-incidenten aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   2. Materiële schade en milieu-incidentenJe herkent incidenten met materiële schade en milieu-incidenten en benoemt de gevolgen.
   3. Psychosociale incidentenJe signaleert psychosociale incidenten en bespreekt de impact op medewerkers.
   4. Ernst- en impactcriteriaJe past criteria toe om de ernst en impact van incidenten vast te stellen.
   5. Prioritering van incidentenJe maakt keuzes in de volgorde van aanpak op basis van urgentie en ernst.
2. 2 Voorbereiding van incidentanalyse Je bereidt een incidentanalyse voor door het incident af te bakenen en informatie te verzamelen.
   5 lessen

   1. Afbakening van het incidentJe bepaalt het begin en einde van het incident en beschrijft de context.
   2. Vaststellen van analyse-doelJe stelt vast wat het doel van jouw analyse is en formuleert een heldere vraagstelling.
   3. Verzamelen van basisinformatieJe verzamelt basisinformatie zoals meldingen, foto’s en eerste getuigenissen.
   4. Bepalen van betrokkenenJe brengt in kaart wie betrokken zijn bij het incident en hun rol.
   5. Plannen van analyseactiviteitenJe plant welke stappen je neemt en wie je wanneer spreekt of benadert.
3. 3 Feitenvaststelling en dataverzameling Je verzamelt feiten en gegevens door observatie, documentatie en interviews.
   5 lessen

   1. Observeren van de incidentlocatieJe observeert de locatie van het incident en legt relevante details vast.
   2. Verzamelen van documentatieJe verzamelt documenten zoals logboeken, rapporten en foto’s.
   3. Interviewen van betrokkenenJe voert gesprekken met betrokkenen en noteert hun verklaringen.
   4. Vastleggen van tijdlijnenJe stelt een tijdlijn op van gebeurtenissen rondom het incident.
   5. Scheiden van feiten en meningenJe maakt onderscheid tussen objectieve feiten en meningen in je verslag.
4. 4 Oorzakenonderzoek Je onderzoekt directe en achterliggende oorzaken van incidenten en voorkomt tunnelvisie.
   5 lessen

   1. Directe oorzaken vaststellenJe benoemt de directe oorzaak van het incident aan de hand van verzamelde gegevens.
   2. Achterliggende oorzaken herkennenJe herkent achterliggende oorzaken door verder te vragen en te analyseren.
   3. Menselijke, technische en organisatorische factorenJe onderzoekt menselijke, technische en organisatorische factoren.
   4. Gebruik van oorzaak-gevolg relatiesJe legt oorzaak-gevolg relaties vast in je analyse.
   5. Voorkomen van tunnelvisieJe voorkomt tunnelvisie door verschillende invalshoeken te benutten.
5. 5 Analysemethoden Je past verschillende analysemethoden toe om incidenten te onderzoeken op MBO-niveau.
   5 lessen

   1. Eenvoudige oorzaak-gevolganalyseJe voert een eenvoudige oorzaak-gevolganalyse uit aan de hand van een voorbeeld.
   2. Waarom-waarom analyseJe gebruikt de waarom-waarom methode om dieperliggende oorzaken te vinden.
   3. IncidentboomdenkenJe past incidentboomdenken toe om het verloop van het incident te visualiseren.
   4. Basis van barrièremodellenJe maakt kennis met barrièremodellen en past de basis hiervan toe.
   5. Toepassen van methoden op MBO-niveauJe kiest en gebruikt een passende analysemethode voor een praktijkcasus.
6. 6 Risicobeoordeling na incidenten Je beoordeelt risico’s na incidenten en stemt beheersmaatregelen af op het veiligheidsbeleid.
   5 lessen

   1. Inschatten van herhalingskansJe schat in hoe groot de kans is dat een incident zich herhaalt.
   2. Beoordelen van rest-risico’sJe beoordeelt welke restrisico’s na het incident nog aanwezig zijn.
   3. Prioriteren van beheersmaatregelenJe bepaalt welke maatregelen het eerst uitgevoerd moeten worden.
   4. Afstemmen met veiligheidsbeleidJe stemt voorgestelde maatregelen af met het bestaande veiligheidsbeleid.
   5. Vastleggen van risico-uitkomstenJe legt de uitkomsten van je risicobeoordeling vast in een overzicht.
7. 7 Rapportagestructuur en taalgebruik Je stelt een incidentrapport op met duidelijke structuur, objectieve taal en passende visualisaties.
   5 lessen

   1. Opbouw van incidentrapportenJe bouwt een rapport op met inleiding, analyse, conclusies en aanbevelingen.
   2. Duidelijk en objectief formulerenJe formuleert bevindingen helder en zonder subjectieve bewoordingen.
   3. Gebruik van standaardformatsJe gebruikt standaardformats voor structuur en herkenbaarheid.
   4. Grafieken en tabellen toepassenJe verwerkt grafieken en tabellen om gegevens inzichtelijk te maken.
   5. Afstemmen op doelgroepJe stemt je rapportage af op de doelgroep die het rapport ontvangt.
8. 8 Formuleren van verbetermaatregelen Je vertaalt analyse-uitkomsten naar concrete, haalbare verbetermaatregelen met borging.
   5 lessen

   1. Vertalen van analyse naar actiesJe zet bevindingen om in acties die gericht zijn op verbetering.
   2. Realistische en haalbare maatregelenJe formuleert maatregelen die uitvoerbaar en realistisch zijn.
   3. Toewijzen van verantwoordelijkhedenJe wijst verantwoordelijkheden toe aan specifieke personen of teams.
   4. Vaststellen van termijnenJe stelt vast binnen welke termijn maatregelen uitgevoerd moeten worden.
   5. Borging van maatregelenJe beschrijft hoe je de uitvoering van maatregelen borgt.
9. 9 Communicatie over analyse en rapportage Je communiceert bevindingen en rapportages effectief en gaat om met reacties van betrokkenen.
   5 lessen

   1. Terugkoppeling naar betrokkenenJe koppelt resultaten terug aan betrokkenen op een heldere manier.
   2. Presenteren van bevindingenJe presenteert je bevindingen mondeling of schriftelijk aan collega’s of leidinggevenden.
   3. Omgaan met weerstand en emotiesJe herkent weerstand en emoties en reageert hier professioneel op.
   4. Transparantie en vertrouwelijkheidJe waarborgt transparantie en vertrouwelijkheid in de communicatie.
   5. Leren zonder schuldtoewijzingJe bespreekt leerpunten zonder schuld toe te wijzen aan personen.
10. 10 Evaluatie en continue verbetering Je evalueert genomen maatregelen, controleert effectiviteit en stimuleert leren binnen de organisatie.
    5 lessen

    1. Monitoren van genomen maatregelenJe monitort of afgesproken maatregelen daadwerkelijk zijn uitgevoerd.
    2. Controleren van effectiviteitJe controleert of de maatregelen het gewenste effect hebben gehad.
    3. Periodiek herzien van analysesJe herziet periodiek analyses om te leren van nieuwe inzichten.
    4. Integreren in veiligheidsmanagementJe integreert verbeteringen in het bestaande veiligheidsmanagement.
    5. Stimuleren van een lerende cultuurJe stimuleert een cultuur waarin leren en verbeteren centraal staan.