MBO Praktijkcursus – Veiligheidscultuur en gedragsbeïnvloeding

Je analyseert veiligheidscultuur, herkent gedragsfactoren en past methoden toe om veilig gedrag te stimuleren en te borgen.

1. 1 Begrip veiligheidscultuur Je onderzoekt wat veiligheidscultuur inhoudt en hoe deze het gedrag op de werkvloer beïnvloedt.
   5 lessen

   1. Definitie en kerncomponentenJe onderzoekt de belangrijkste kenmerken en bouwstenen van veiligheidscultuur.
   2. Verschil tussen veiligheidscultuur en veiligheidsbeleidJe vergelijkt veiligheidscultuur met formeel veiligheidsbeleid in de organisatie.
   3. Invloed op dagelijkse werkzaamhedenJe analyseert hoe veiligheidscultuur dagelijkse werkpraktijken beïnvloedt.
   4. Rollen van organisatie en medewerkersJe beschrijft de verantwoordelijkheden van organisatie en medewerkers voor veiligheid.
   5. Cultuur als basis voor gedragsveranderingJe onderzoekt hoe cultuurverandering bijdraagt aan het aanpassen van gedrag.
2. 2 Gedragsfactoren in veiligheid Je herkent welke gedragsfactoren een rol spelen bij veilig werken en hoe deze te beïnvloeden zijn.
   5 lessen

   1. Risicoperceptie van medewerkersJe onderzoekt hoe medewerkers risico’s inschatten en daarop reageren.
   2. Gewoonten en routinesJe benoemt hoe gewoonten en routines het veiligheidsgedrag bepalen.
   3. Motivatie en betrokkenheidJe analyseert de invloed van motivatie en betrokkenheid op veilig werken.
   4. Sociale normen en groepsdrukJe bespreekt het effect van sociale normen en groepsdruk op gedrag.
   5. Effect van leiderschap op gedragJe onderzoekt hoe leiderschap het gedrag van medewerkers kan beïnvloeden.
3. 3 Rol van leiderschap en voorbeeldgedrag Je past leiderschapsgedrag toe om veiligheid te bevorderen en medewerkers te ondersteunen.
   5 lessen

   1. Veilig gedrag voordoen als leidinggevendeJe oefent met het geven van het goede voorbeeld in veilig gedrag als leidinggevende.
   2. Communiceren over veiligheidJe leert hoe je effectief communiceert over veiligheid met medewerkers.
   3. Belonen van veilig gedragJe past het belonen van veilig gedrag toe in de praktijk.
   4. Corrigeren van onveilig gedragJe oefent met het aanspreken op en corrigeren van onveilig gedrag.
   5. Consistentie en zichtbaarheid van leiderschapJe onderzoekt het belang van consistent en zichtbaar leiderschap.
4. 4 Identificatie van risicogedrag Je leert risicogedrag te signaleren, analyseren en vast te leggen op de werkvloer.
   5 lessen

   1. Observeren van werkpraktijkenJe observeert werkpraktijken en herkent risicovol gedrag.
   2. Herkennen van afwijkingen van proceduresJe signaleert afwijkingen van vastgestelde procedures.
   3. Analyse van incidenten en bijna-ongevallenJe analyseert incidenten en bijna-ongevallen om oorzaken te achterhalen.
   4. Signaleren van gedragspatronenJe herkent terugkerende gedragspatronen die risico’s veroorzaken.
   5. Documenteren van bevindingenJe documenteert bevindingen op een gestructureerde manier.
5. 5 Communicatie over veiligheid Je past effectieve communicatie toe om veiligheid bespreekbaar te maken en misverstanden te voorkomen.
   5 lessen

   1. Duidelijke instructies gevenJe formuleert duidelijke en begrijpelijke veiligheidsinstructies.
   2. Feedback geven en ontvangenJe oefent met het geven en ontvangen van feedback over veiligheid.
   3. Open communicatie stimulerenJe stimuleert open communicatie over veiligheidskwesties.
   4. Omgaan met weerstand en misverstandenJe leert omgaan met weerstand en misverstanden in gesprekken over veiligheid.
   5. Gebruik van visuele hulpmiddelen en meldsystemenJe gebruikt visuele hulpmiddelen en meldsystemen om veiligheid te ondersteunen.
6. 6 Motivatie en betrokkenheid van medewerkers Je vergroot de betrokkenheid en motivatie van medewerkers bij veiligheidsvraagstukken.
   5 lessen

   1. Betrekken bij veiligheidsbeslissingenJe betrekt medewerkers bij het nemen van veiligheidsbeslissingen.
   2. Erkennen van inspanningen en bijdragenJe erkent en waardeert inspanningen en bijdragen aan veiligheid.
   3. Creëren van eigenaarschapJe stimuleert eigenaarschap voor veiligheid binnen het team.
   4. Teamdoelen koppelen aan veiligheidJe koppelt teamdoelen aan veiligheidsdoelstellingen.
   5. Cultuur van verantwoordelijkheid bevorderenJe bevordert een cultuur waarin iedereen verantwoordelijkheid neemt.
7. 7 Incidenten en gedragsanalyse Je analyseert incidenten en gebruikt gedragsinzichten om preventieve acties te formuleren.
   5 lessen

   1. Achterhalen van menselijk handelen bij incidentenJe onderzoekt menselijk handelen bij incidenten om oorzaken te achterhalen.
   2. Gebruik van incidentregistratie voor gedragsinzichtenJe gebruikt incidentregistratie om gedragspatronen te identificeren.
   3. Identificeren van herhalingsrisico’sJe signaleert risico’s op herhaling van onveilig gedrag.
   4. Formuleren van preventieve actiesJe formuleert acties om herhaling van incidenten te voorkomen.
   5. Terugkoppeling aan medewerkers zonder schuldvraagJe koppelt bevindingen terug aan medewerkers zonder te wijzen op schuld.
8. 8 Veiligheidsprestaties meten Je meet veiligheidsprestaties en rapporteert resultaten aan management en medewerkers.
   5 lessen

   1. Gebruik van observatie- en auditgegevensJe gebruikt observatie- en auditgegevens om veiligheid te beoordelen.
   2. Veiligheidsindicatoren (bijv. aantal meldingen, incidenten)Je past veiligheidsindicatoren toe om prestaties te meten.
   3. Benchmarken van gedrag en nalevingJe vergelijkt gedrag en naleving met interne of externe normen.
   4. Monitoren van verbetertrajectenJe monitort de voortgang van verbetertrajecten.
   5. Rapporteren aan management en medewerkersJe rapporteert bevindingen aan management en medewerkers.
9. 9 Cultuurverandering en implementatie Je begeleidt cultuurverandering door nieuwe normen te implementeren en te borgen in werkprocessen.
   5 lessen

   1. Stapsgewijze invoering van nieuwe gedragsnormenJe voert nieuwe gedragsnormen stapsgewijs in binnen de organisatie.
   2. Betrekken van sleutelpersonenJe betrekt sleutelpersonen bij het veranderproces.
   3. Integratie in bestaande werkprocessenJe integreert nieuwe normen in bestaande werkprocessen.
   4. Evaluatie en bijstellen van initiatievenJe evalueert en stelt initiatieven bij op basis van ervaringen.
   5. Borging van veranderingen in routinesJe borgt veranderingen door deze vast onderdeel van routines te maken.
10. 10 Continue verbetering van veiligheidscultuur Je stimuleert continue verbetering door regelmatig gedrag en cultuur te evalueren en aan te passen.
    5 lessen

    1. Regelmatige evaluatie van gedrag en cultuurJe voert periodieke evaluaties uit van gedrag en veiligheidscultuur.
    2. Leren van incidenten en bijna-ongevallenJe leert van incidenten en bijna-ongevallen om processen aan te passen.
    3. Actualiseren van beleid en proceduresJe actualiseert beleid en procedures op basis van nieuwe inzichten.
    4. Stimuleren van zelfreflectie en verantwoordelijkheidJe stimuleert zelfreflectie en een gevoel van verantwoordelijkheid.
    5. Verankeren van een lerende veiligheidsorganisatieJe verankert het leren en verbeteren in de organisatiecultuur.