MHBO Incidenten en crisiscommunicatie (6 maanden)

Je onderzoekt incidenten, analyseert oorzaken en rapporteert bevindingen volgens vaste methoden en structuren.

1. 1 Incidenttypen en ernstbepaling Je maakt onderscheid tussen typen incidenten en beoordeelt de ernst en prioriteit van situaties.
   5 lessen

   1. Arbeidsongevallen en bijna-incidentenJe herkent arbeidsongevallen en bijna-incidenten aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   2. Materiële schade en milieu-incidentenJe identificeert incidenten met materiële schade en gevolgen voor het milieu.
   3. Psychosociale incidentenJe signaleert psychosociale incidenten en benoemt de impact op betrokkenen.
   4. Ernst- en impactcriteriaJe past criteria toe om ernst en impact van incidenten te beoordelen.
   5. Prioritering van incidentenJe bepaalt welke incidenten voorrang krijgen bij analyse en opvolging.
2. 2 Voorbereiding van incidentanalyse Je bereidt de incidentanalyse voor door doelen en betrokkenen vast te stellen en informatie te verzamelen.
   5 lessen

   1. Afbakening van het incidentJe begrenst het incident en bepaalt wat wel en niet tot de analyse hoort.
   2. Vaststellen van analyse-doelJe formuleert het doel van de analyse en stemt dit af op de situatie.
   3. Verzamelen van basisinformatieJe verzamelt basisinformatie die nodig is voor een goede analyse.
   4. Bepalen van betrokkenenJe brengt in kaart wie bij het incident betrokken zijn.
   5. Plannen van analyseactiviteitenJe plant de stappen en activiteiten voor de analyse.
3. 3 Feitenvaststelling en dataverzameling Je verzamelt feiten en data door observatie, documentatie en gesprekken met betrokkenen.
   5 lessen

   1. Observeren van de incidentlocatieJe observeert de locatie en legt relevante details vast.
   2. Verzamelen van documentatieJe verzamelt documenten die inzicht geven in het incident.
   3. Interviewen van betrokkenenJe voert gesprekken met betrokkenen om aanvullende informatie te krijgen.
   4. Vastleggen van tijdlijnenJe stelt tijdlijnen op om het verloop van het incident te reconstrueren.
   5. Scheiden van feiten en meningenJe onderscheidt feiten van meningen in de verzamelde informatie.
4. 4 Oorzakenonderzoek Je onderzoekt oorzaken van incidenten, kijkt naar verschillende factoren en voorkomt tunnelvisie.
   5 lessen

   1. Directe oorzaken vaststellenJe stelt vast wat de directe oorzaken van het incident zijn.
   2. Achterliggende oorzaken herkennenJe herkent achterliggende oorzaken die minder zichtbaar zijn.
   3. Menselijke, technische en organisatorische factorenJe analyseert menselijke, technische en organisatorische factoren.
   4. Gebruik van oorzaak-gevolg relatiesJe brengt oorzaak-gevolg relaties in kaart voor een volledig beeld.
   5. Voorkomen van tunnelvisieJe let op een brede blik en voorkomt eenzijdige conclusies.
5. 5 Analysemethoden Je past verschillende analysemethoden toe om oorzaken en verbanden te structureren.
   5 lessen

   1. Eenvoudige oorzaak-gevolganalyseJe voert een eenvoudige oorzaak-gevolganalyse uit op basis van het incident.
   2. Waarom-waarom analyseJe gebruikt de waarom-waarom methode om dieperliggende oorzaken te vinden.
   3. IncidentboomdenkenJe past incidentboomdenken toe om verbanden te visualiseren.
   4. Basis van barrièremodellenJe maakt kennis met barrièremodellen voor het analyseren van incidenten.
   5. Toepassen van methoden op MBO-niveauJe oefent met het toepassen van analysemethoden op MBO-niveau.
6. 6 Risicobeoordeling na incidenten Je beoordeelt risico’s na incidenten en stemt beheersmaatregelen af op het veiligheidsbeleid.
   5 lessen

   1. Inschatten van herhalingskansJe schat in hoe groot de kans is dat het incident zich herhaalt.
   2. Beoordelen van rest-risico’sJe beoordeelt welke restrisico’s na het incident blijven bestaan.
   3. Prioriteren van beheersmaatregelenJe bepaalt welke beheersmaatregelen prioriteit krijgen.
   4. Afstemmen met veiligheidsbeleidJe stemt maatregelen af met het bestaande veiligheidsbeleid.
   5. Vastleggen van risico-uitkomstenJe legt de uitkomsten van de risicobeoordeling vast.
7. 7 Rapportagestructuur en taalgebruik Je stelt rapportages op en gebruikt duidelijke taal, standaardformats en visuele hulpmiddelen.
   5 lessen

   1. Opbouw van incidentrapportenJe bouwt een incidentrapport logisch op volgens vaste onderdelen.
   2. Duidelijk en objectief formulerenJe formuleert bevindingen helder en objectief.
   3. Gebruik van standaardformatsJe werkt met standaardformats voor rapportages.
   4. Grafieken en tabellen toepassenJe voegt grafieken en tabellen toe om informatie te verduidelijken.
   5. Afstemmen op doelgroepJe stemt de rapportage af op de doelgroep.
8. 8 Formuleren van verbetermaatregelen Je vertaalt analyse naar verbetermaatregelen en borgt de uitvoering binnen de organisatie.
   5 lessen

   1. Vertalen van analyse naar actiesJe zet bevindingen om in concrete acties voor verbetering.
   2. Realistische en haalbare maatregelenJe formuleert maatregelen die uitvoerbaar en haalbaar zijn.
   3. Toewijzen van verantwoordelijkhedenJe wijst verantwoordelijkheden toe voor de uitvoering van maatregelen.
   4. Vaststellen van termijnenJe stelt realistische termijnen vast voor het uitvoeren van acties.
   5. Borging van maatregelenJe borgt dat maatregelen worden opgevolgd en geëvalueerd.
9. 9 Communicatie over analyse en rapportage Je communiceert bevindingen, gaat om met weerstand en bevordert transparantie zonder schuldvraag.
   5 lessen

   1. Terugkoppeling naar betrokkenenJe koppelt resultaten terug naar betrokkenen op een passende manier.
   2. Presenteren van bevindingenJe presenteert bevindingen aan collega’s of leidinggevenden.
   3. Omgaan met weerstand en emotiesJe herkent en gaat om met weerstand en emoties bij betrokkenen.
   4. Transparantie en vertrouwelijkheidJe bewaakt transparantie en vertrouwelijkheid in de communicatie.
   5. Leren zonder schuldtoewijzingJe stimuleert leren van incidenten zonder te wijzen naar schuldigen.
10. 10 Evaluatie en continue verbetering Je evalueert genomen maatregelen, controleert effectiviteit en stimuleert een lerende organisatie.
    5 lessen

    1. Monitoren van genomen maatregelenJe monitort of maatregelen daadwerkelijk zijn uitgevoerd.
    2. Controleren van effectiviteitJe controleert of de maatregelen het gewenste effect hebben.
    3. Periodiek herzien van analysesJe herijkt analyses en past deze periodiek aan waar nodig.
    4. Integreren in veiligheidsmanagementJe integreert evaluatie in het veiligheidsmanagementsysteem.
    5. Stimuleren van een lerende cultuurJe stimuleert dat de organisatie blijft leren van incidenten.

Je leert crisissituaties herkennen, effectief communiceren en meldingssystemen juist gebruiken bij incidenten.

1. 1 Crisisbewustzijn en risicoperceptie Je onderzoekt hoe je crisissituaties herkent, inschat en welke rol gedrag en verantwoordelijkheden spelen.
   5 lessen

   1. Herkennen van crisissituatiesJe analyseert situaties om te bepalen of er sprake is van een crisis.
   2. Inschatten van ernst en impactJe beoordeelt hoe ernstig en ingrijpend een situatie is.
   3. Signaleren van dreigingen en afwijkingenJe signaleert afwijkingen en mogelijke dreigingen in je omgeving.
   4. Menselijk gedrag onder stressJe herkent reacties van mensen onder stress en past je communicatie daarop aan.
   5. Eigen rol en verantwoordelijkhedenJe bepaalt jouw taken en verantwoordelijkheden bij een crisis.
2. 2 Communicatiestructuren tijdens incidenten Je leert hoe communicatie tijdens incidenten verloopt en hoe je samenwerkt met interne en externe partijen.
   5 lessen

   1. Interne communicatielijnenJe brengt interne communicatielijnen in kaart en gebruikt deze effectief.
   2. Externe communicatiekanalenJe kiest passende externe kanalen voor communicatie met buitenstaanders.
   3. EscalatieproceduresJe volgt stappen bij het opschalen van meldingen.
   4. InformatiedoorstromingJe zorgt dat informatie snel en volledig wordt doorgegeven.
   5. Samenwerking met ketenpartnersJe stemt af met ketenpartners voor een goede samenwerking.
3. 3 Meldingssystemen en alarmering Je past verschillende meldings- en alarmsystemen toe en beoordeelt hun betrouwbaarheid.
   5 lessen

   1. Soorten meldingssystemenJe vergelijkt verschillende typen meldingssystemen.
   2. Werking van alarmsystemenJe onderzoekt hoe alarmsystemen werken in de praktijk.
   3. Gebruik van meldkamersJe gebruikt meldkamers voor het verwerken van meldingen.
   4. Digitale meldplatformsJe maakt kennis met digitale platforms voor meldingen.
   5. Betrouwbaarheid en storingenJe beoordeelt wat je doet bij storingen of onbetrouwbaarheid.
4. 4 Eerste melding en informatieverzameling Je verwerkt meldingen door informatie te verzamelen, te verifiëren en prioriteiten te stellen.
   5 lessen

   1. Ontvangen van een meldingJe ontvangt meldingen en bepaalt wat er nodig is.
   2. Doorvragen en verifiërenJe stelt gerichte vragen om informatie te controleren.
   3. Vastleggen van informatieJe legt gegevens van incidenten gestructureerd vast.
   4. Prioriteiten bepalenJe bepaalt welke meldingen voorrang krijgen.
   5. Correct doorzetten van meldingenJe stuurt meldingen door naar de juiste personen of instanties.
5. 5 Crisiscommunicatie met betrokkenen Je oefent met communicatie met slachtoffers, collega’s en het omgaan met emoties en verschillen.
   5 lessen

   1. Communicatie met slachtoffersJe communiceert op een passende manier met slachtoffers.
   2. Communicatie met collega’sJe stemt af met collega’s over acties en informatie.
   3. Omgaan met paniek en emotiesJe herkent paniek en emoties en reageert hierop.
   4. Duidelijke en begrijpelijke instructiesJe geeft duidelijke instructies die voor iedereen begrijpelijk zijn.
   5. Culturele en sociale verschillenJe houdt rekening met culturele en sociale verschillen in communicatie.
6. 6 Schriftelijke en digitale verslaglegging Je legt incidenten schriftelijk en digitaal vast volgens vaste formats en let op privacy.
   5 lessen

   1. Vastleggen van incidentgegevensJe registreert incidentgegevens nauwkeurig.
   2. Gebruik van rapportageformatsJe gebruikt standaardformats voor rapportages.
   3. Objectief en feitelijk schrijvenJe schrijft objectief en feitelijk in je verslag.
   4. Digitale registratiesystemenJe werkt met digitale systemen voor registratie.
   5. Privacy en vertrouwelijkheidJe waarborgt privacy en vertrouwelijkheid bij verslaglegging.
7. 7 Gebruik van communicatiemiddelen Je gebruikt verschillende communicatiemiddelen en herkent hun mogelijkheden en beperkingen.
   5 lessen

   1. Portofoons en mobilofoonsJe bedient portofoons en mobilofoons op de juiste manier.
   2. Telefoon- en noodlijnenJe schakelt over op telefoon- en noodlijnen bij incidenten.
   3. Omroep- en waarschuwingssystemenJe gebruikt omroepsystemen voor waarschuwingen.
   4. Sociale media als informatiebronJe zoekt informatie via sociale media bij incidenten.
   5. Beperkingen van communicatiemiddelenJe signaleert beperkingen van gebruikte communicatiemiddelen.
8. 8 Samenwerking met hulpdiensten en instanties Je werkt samen met hulpdiensten, deelt informatie en volgt instructies tijdens en na incidenten.
   5 lessen

   1. Rollen van politie, brandweer en ambulanceJe benoemt de taken van politie, brandweer en ambulance.
   2. Informatiedeling met hulpdienstenJe deelt relevante informatie met hulpdiensten.
   3. Afstemming tijdens incidentenJe stemt acties af met andere betrokken partijen.
   4. Volgen van instructies en bevelenJe volgt aanwijzingen en bevelen van hulpdiensten op.
   5. NazorgcommunicatieJe voert nazorgcommunicatie uit na een incident.
9. 9 Wet- en regelgeving binnen crisiscommunicatie Je past wet- en regelgeving toe bij crisiscommunicatie, met aandacht voor privacy en beroepshouding.
   5 lessen

   1. Privacywetgeving (AVG)Je houdt rekening met privacyregels zoals de AVG.
   2. Aansprakelijkheid en verantwoordelijkhedenJe bepaalt jouw aansprakelijkheid en verantwoordelijkheden.
   3. Meldplichten bij incidentenJe weet wanneer je verplicht bent incidenten te melden.
   4. Grenzen van informatieverstrekkingJe respecteert grenzen bij het verstrekken van informatie.
   5. Professionele beroepshoudingJe handelt volgens een professionele beroepshouding.
10. 10 Evaluatie en nazorg na incidenten Je evalueert incidenten, leert van ervaringen en zorgt voor nazorg en verbetering van procedures.
    5 lessen

    1. Terugkoppeling van incidentenJe koppelt incidenten terug aan betrokkenen.
    2. Reflecteren op communicatieJe reflecteert op je eigen communicatie tijdens een incident.
    3. Leren van fouten en successenJe analyseert wat goed en fout ging om hiervan te leren.
    4. Omgaan met mentale belastingJe herkent mentale belasting en zoekt passende ondersteuning.
    5. Verbeteren van meldingsproceduresJe stelt verbeteringen voor in meldingsprocedures.