MHBO Praktijkcursus – Incidentanalyse en rapportage

Je onderzoekt incidenten, analyseert oorzaken en rapporteert bevindingen volgens vaste methoden en structuren.

1. 1 Incidenttypen en ernstbepaling Je maakt onderscheid tussen typen incidenten en beoordeelt de ernst en prioriteit van situaties.
   5 lessen

   1. Arbeidsongevallen en bijna-incidentenJe herkent arbeidsongevallen en bijna-incidenten aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   2. Materiële schade en milieu-incidentenJe identificeert incidenten met materiële schade en gevolgen voor het milieu.
   3. Psychosociale incidentenJe signaleert psychosociale incidenten en benoemt de impact op betrokkenen.
   4. Ernst- en impactcriteriaJe past criteria toe om ernst en impact van incidenten te beoordelen.
   5. Prioritering van incidentenJe bepaalt welke incidenten voorrang krijgen bij analyse en opvolging.
2. 2 Voorbereiding van incidentanalyse Je bereidt de incidentanalyse voor door doelen en betrokkenen vast te stellen en informatie te verzamelen.
   5 lessen

   1. Afbakening van het incidentJe begrenst het incident en bepaalt wat wel en niet tot de analyse hoort.
   2. Vaststellen van analyse-doelJe formuleert het doel van de analyse en stemt dit af op de situatie.
   3. Verzamelen van basisinformatieJe verzamelt basisinformatie die nodig is voor een goede analyse.
   4. Bepalen van betrokkenenJe brengt in kaart wie bij het incident betrokken zijn.
   5. Plannen van analyseactiviteitenJe plant de stappen en activiteiten voor de analyse.
3. 3 Feitenvaststelling en dataverzameling Je verzamelt feiten en data door observatie, documentatie en gesprekken met betrokkenen.
   5 lessen

   1. Observeren van de incidentlocatieJe observeert de locatie en legt relevante details vast.
   2. Verzamelen van documentatieJe verzamelt documenten die inzicht geven in het incident.
   3. Interviewen van betrokkenenJe voert gesprekken met betrokkenen om aanvullende informatie te krijgen.
   4. Vastleggen van tijdlijnenJe stelt tijdlijnen op om het verloop van het incident te reconstrueren.
   5. Scheiden van feiten en meningenJe onderscheidt feiten van meningen in de verzamelde informatie.
4. 4 Oorzakenonderzoek Je onderzoekt oorzaken van incidenten, kijkt naar verschillende factoren en voorkomt tunnelvisie.
   5 lessen

   1. Directe oorzaken vaststellenJe stelt vast wat de directe oorzaken van het incident zijn.
   2. Achterliggende oorzaken herkennenJe herkent achterliggende oorzaken die minder zichtbaar zijn.
   3. Menselijke, technische en organisatorische factorenJe analyseert menselijke, technische en organisatorische factoren.
   4. Gebruik van oorzaak-gevolg relatiesJe brengt oorzaak-gevolg relaties in kaart voor een volledig beeld.
   5. Voorkomen van tunnelvisieJe let op een brede blik en voorkomt eenzijdige conclusies.
5. 5 Analysemethoden Je past verschillende analysemethoden toe om oorzaken en verbanden te structureren.
   5 lessen

   1. Eenvoudige oorzaak-gevolganalyseJe voert een eenvoudige oorzaak-gevolganalyse uit op basis van het incident.
   2. Waarom-waarom analyseJe gebruikt de waarom-waarom methode om dieperliggende oorzaken te vinden.
   3. IncidentboomdenkenJe past incidentboomdenken toe om verbanden te visualiseren.
   4. Basis van barrièremodellenJe maakt kennis met barrièremodellen voor het analyseren van incidenten.
   5. Toepassen van methoden op MBO-niveauJe oefent met het toepassen van analysemethoden op MBO-niveau.
6. 6 Risicobeoordeling na incidenten Je beoordeelt risico’s na incidenten en stemt beheersmaatregelen af op het veiligheidsbeleid.
   5 lessen

   1. Inschatten van herhalingskansJe schat in hoe groot de kans is dat het incident zich herhaalt.
   2. Beoordelen van rest-risico’sJe beoordeelt welke restrisico’s na het incident blijven bestaan.
   3. Prioriteren van beheersmaatregelenJe bepaalt welke beheersmaatregelen prioriteit krijgen.
   4. Afstemmen met veiligheidsbeleidJe stemt maatregelen af met het bestaande veiligheidsbeleid.
   5. Vastleggen van risico-uitkomstenJe legt de uitkomsten van de risicobeoordeling vast.
7. 7 Rapportagestructuur en taalgebruik Je stelt rapportages op en gebruikt duidelijke taal, standaardformats en visuele hulpmiddelen.
   5 lessen

   1. Opbouw van incidentrapportenJe bouwt een incidentrapport logisch op volgens vaste onderdelen.
   2. Duidelijk en objectief formulerenJe formuleert bevindingen helder en objectief.
   3. Gebruik van standaardformatsJe werkt met standaardformats voor rapportages.
   4. Grafieken en tabellen toepassenJe voegt grafieken en tabellen toe om informatie te verduidelijken.
   5. Afstemmen op doelgroepJe stemt de rapportage af op de doelgroep.
8. 8 Formuleren van verbetermaatregelen Je vertaalt analyse naar verbetermaatregelen en borgt de uitvoering binnen de organisatie.
   5 lessen

   1. Vertalen van analyse naar actiesJe zet bevindingen om in concrete acties voor verbetering.
   2. Realistische en haalbare maatregelenJe formuleert maatregelen die uitvoerbaar en haalbaar zijn.
   3. Toewijzen van verantwoordelijkhedenJe wijst verantwoordelijkheden toe voor de uitvoering van maatregelen.
   4. Vaststellen van termijnenJe stelt realistische termijnen vast voor het uitvoeren van acties.
   5. Borging van maatregelenJe borgt dat maatregelen worden opgevolgd en geëvalueerd.
9. 9 Communicatie over analyse en rapportage Je communiceert bevindingen, gaat om met weerstand en bevordert transparantie zonder schuldvraag.
   5 lessen

   1. Terugkoppeling naar betrokkenenJe koppelt resultaten terug naar betrokkenen op een passende manier.
   2. Presenteren van bevindingenJe presenteert bevindingen aan collega’s of leidinggevenden.
   3. Omgaan met weerstand en emotiesJe herkent en gaat om met weerstand en emoties bij betrokkenen.
   4. Transparantie en vertrouwelijkheidJe bewaakt transparantie en vertrouwelijkheid in de communicatie.
   5. Leren zonder schuldtoewijzingJe stimuleert leren van incidenten zonder te wijzen naar schuldigen.
10. 10 Evaluatie en continue verbetering Je evalueert genomen maatregelen, controleert effectiviteit en stimuleert een lerende organisatie.
    5 lessen

    1. Monitoren van genomen maatregelenJe monitort of maatregelen daadwerkelijk zijn uitgevoerd.
    2. Controleren van effectiviteitJe controleert of de maatregelen het gewenste effect hebben.
    3. Periodiek herzien van analysesJe herijkt analyses en past deze periodiek aan waar nodig.
    4. Integreren in veiligheidsmanagementJe integreert evaluatie in het veiligheidsmanagementsysteem.
    5. Stimuleren van een lerende cultuurJe stimuleert dat de organisatie blijft leren van incidenten.