MHBO Praktijkcursus – Veiligheidscultuur en gedragsbeïnvloeding

Je onderzoekt hoe veiligheidscultuur ontstaat, hoe gedrag wordt beïnvloed en hoe je deze factoren in de praktijk verbetert.

1. 1 Begrip veiligheidscultuur Je onderzoekt wat veiligheidscultuur inhoudt en hoe deze het gedrag op de werkvloer beïnvloedt.
   5 lessen

   1. Definitie en kerncomponentenJe benoemt de belangrijkste onderdelen van veiligheidscultuur.
   2. Verschil tussen veiligheidscultuur en veiligheidsbeleidJe vergelijkt cultuur met formeel beleid en ziet de verschillen in werking.
   3. Invloed op dagelijkse werkzaamhedenJe beschrijft hoe cultuur dagelijkse keuzes en handelingen stuurt.
   4. Rollen van organisatie en medewerkersJe brengt de invloed van medewerkers en organisatie in kaart.
   5. Cultuur als basis voor gedragsveranderingJe onderzoekt hoe cultuur gedragsverandering mogelijk maakt.
2. 2 Gedragsfactoren in veiligheid Je analyseert welke gedragsfactoren van invloed zijn op veiligheid binnen teams en organisaties.
   5 lessen

   1. Risicoperceptie van medewerkersJe onderzoekt hoe medewerkers risico’s inschatten.
   2. Gewoonten en routinesJe brengt gewoonten en routines in kaart die veiligheid beïnvloeden.
   3. Motivatie en betrokkenheidJe onderzoekt wat motivatie en betrokkenheid betekenen voor veilig gedrag.
   4. Sociale normen en groepsdrukJe herkent de rol van groepsdruk en sociale normen.
   5. Effect van leiderschap op gedragJe beschrijft hoe leiderschap gedrag positief of negatief kan sturen.
3. 3 Rol van leiderschap en voorbeeldgedrag Je onderzoekt hoe leidinggevenden door voorbeeldgedrag en communicatie veiligheid bevorderen.
   5 lessen

   1. Veilig gedrag voordoen als leidinggevendeJe bekijkt hoe leidinggevenden veilig gedrag kunnen tonen.
   2. Communiceren over veiligheidJe oefent met het duidelijk bespreken van veiligheid.
   3. Belonen van veilig gedragJe past beloningsmethoden toe voor veilig gedrag.
   4. Corrigeren van onveilig gedragJe leert onveilig gedrag op een constructieve manier te corrigeren.
   5. Consistentie en zichtbaarheid van leiderschapJe beoordeelt het belang van consequent en zichtbaar leiderschap.
4. 4 Identificatie van risicogedrag Je leert risicogedrag observeren, afwijkingen signaleren en bevindingen vastleggen.
   5 lessen

   1. Observeren van werkpraktijkenJe observeert werkpraktijken om onveilige situaties te herkennen.
   2. Herkennen van afwijkingen van proceduresJe identificeert afwijkingen van vastgestelde procedures.
   3. Analyse van incidenten en bijna-ongevallenJe analyseert incidenten en bijna-ongevallen voor patronen.
   4. Signaleren van gedragspatronenJe signaleert terugkerende gedragspatronen.
   5. Documenteren van bevindingenJe documenteert bevindingen op een gestructureerde manier.
5. 5 Communicatie over veiligheid Je oefent met het geven van instructies, feedback en het stimuleren van open communicatie over veiligheid.
   5 lessen

   1. Duidelijke instructies gevenJe formuleert heldere instructies voor veilig werken.
   2. Feedback geven en ontvangenJe oefent met het geven en ontvangen van feedback over veiligheid.
   3. Open communicatie stimulerenJe stimuleert een open gesprek over veiligheidskwesties.
   4. Omgaan met weerstand en misverstandenJe leert omgaan met weerstand en misverstanden.
   5. Gebruik van visuele hulpmiddelen en meldsystemenJe past visuele hulpmiddelen en meldsystemen toe.
6. 6 Motivatie en betrokkenheid van medewerkers Je onderzoekt hoe je medewerkers betrekt bij veiligheid en hun betrokkenheid vergroot.
   5 lessen

   1. Betrekken bij veiligheidsbeslissingenJe betrekt medewerkers actief bij beslissingen over veiligheid.
   2. Erkennen van inspanningen en bijdragenJe erkent inspanningen en waardeert bijdragen aan veiligheid.
   3. Creëren van eigenaarschapJe stimuleert eigenaarschap voor veilig gedrag.
   4. Teamdoelen koppelen aan veiligheidJe koppelt teamdoelen aan veiligheidsdoelen.
   5. Cultuur van verantwoordelijkheid bevorderenJe bevordert een cultuur waarin verantwoordelijkheid wordt genomen.
7. 7 Incidenten en gedragsanalyse Je analyseert incidenten en gebruikt deze inzichten om gedrag en processen te verbeteren.
   5 lessen

   1. Achterhalen van menselijk handelen bij incidentenJe onderzoekt menselijk handelen bij incidenten.
   2. Gebruik van incidentregistratie voor gedragsinzichtenJe gebruikt incidentregistratie om gedragsinzichten te verkrijgen.
   3. Identificeren van herhalingsrisico’sJe identificeert risico’s op herhaling van incidenten.
   4. Formuleren van preventieve actiesJe formuleert preventieve acties op basis van analyse.
   5. Terugkoppeling aan medewerkers zonder schuldvraagJe koppelt bevindingen terug aan medewerkers zonder schuld toe te wijzen.
8. 8 Veiligheidsprestaties meten Je leert veiligheidsprestaties meten en rapporteren met behulp van observaties en indicatoren.
   5 lessen

   1. Gebruik van observatie- en auditgegevensJe gebruikt observatie- en auditgegevens voor beoordeling.
   2. Veiligheidsindicatoren (bijv. aantal meldingen, incidenten)Je past veiligheidsindicatoren toe om prestaties te meten.
   3. Benchmarken van gedrag en nalevingJe vergelijkt gedrag en naleving binnen en buiten de organisatie.
   4. Monitoren van verbetertrajectenJe monitort de voortgang van verbetertrajecten.
   5. Rapporteren aan management en medewerkersJe rapporteert resultaten aan management en medewerkers.
9. 9 Cultuurverandering en implementatie Je werkt aan het invoeren en borgen van cultuurverandering binnen bestaande werkprocessen.
   5 lessen

   1. Stapsgewijze invoering van nieuwe gedragsnormenJe voert nieuwe gedragsnormen stap voor stap in.
   2. Betrekken van sleutelpersonenJe betrekt sleutelpersonen bij verandertrajecten.
   3. Integratie in bestaande werkprocessenJe integreert nieuwe normen in dagelijkse werkzaamheden.
   4. Evaluatie en bijstellen van initiatievenJe evalueert en past initiatieven aan waar nodig.
   5. Borging van veranderingen in routinesJe borgt veranderingen in routines en werkprocessen.
10. 10 Continue verbetering van veiligheidscultuur Je stimuleert continue verbetering door evaluatie, leren van incidenten en actualiseren van beleid.
    5 lessen

    1. Regelmatige evaluatie van gedrag en cultuurJe voert regelmatige evaluaties van gedrag en cultuur uit.
    2. Leren van incidenten en bijna-ongevallenJe leert van incidenten en bijna-ongevallen voor verbetering.
    3. Actualiseren van beleid en proceduresJe actualiseert beleid en procedures op basis van nieuwe inzichten.
    4. Stimuleren van zelfreflectie en verantwoordelijkheidJe stimuleert zelfreflectie en verantwoordelijkheidsgevoel.
    5. Verankeren van een lerende veiligheidsorganisatieJe verankert een lerende organisatie op het gebied van veiligheid.