MHBO Praktijkcursus – Veiligheidscultuur ontwikkelen en gedrag sturen

Je analyseert veiligheidscultuur, herkent risicogedrag en stuurt gedragsverandering aan binnen organisaties.

1. 1 Begrip veiligheidscultuur Je onderzoekt de opbouw van veiligheidscultuur en de invloed van waarden, normen en gedrag binnen organisaties.
   5 lessen

   1. Definitie van veiligheidscultuur en kerncomponentenJe beschrijft wat veiligheidscultuur inhoudt en welke onderdelen daarbij horen.
   2. Verband tussen cultuur en incidentpreventieJe legt het verband uit tussen cultuur en het voorkomen van incidenten.
   3. Invloed van waarden en normen op gedragJe analyseert hoe waarden en normen het gedrag op de werkvloer beïnvloeden.
   4. Verschil tussen formele regels en informeel gedragJe vergelijkt formele regels met informeel gedrag in de praktijk.
   5. Cultuur als basis voor duurzame gedragsveranderingJe onderzoekt hoe cultuur bijdraagt aan blijvende gedragsverandering.
2. 2 Analyse van huidige veiligheidscultuur Je brengt bestaande gewoonten en routines in kaart en betrekt medewerkers bij de analyse van veiligheidscultuur.
   5 lessen

   1. Inventariseren van bestaande gewoonten en routinesJe inventariseert welke gewoonten en routines er zijn rondom veiligheid.
   2. Observeren van werkpraktijkenJe observeert werkpraktijken om veiligheidscultuur te beoordelen.
   3. Betrekken van medewerkers bij evaluatieJe betrekt medewerkers bij het evalueren van de huidige situatie.
   4. Signaleren van sterktes en zwaktesJe signaleert sterke en zwakke punten in de veiligheidscultuur.
   5. Gebruik van incident- en meldingsgegevensJe gebruikt incident- en meldingsgegevens voor je analyse.
3. 3 Risicogedrag identificeren Je identificeert risicogedrag en legt vast welke gedragingen tot incidenten kunnen leiden.
   5 lessen

   1. Herkennen van gedrag dat tot incidenten kan leidenJe herkent gedrag dat een verhoogd risico op incidenten veroorzaakt.
   2. Analyse van bijna-ongevallen en ongevallenJe analyseert bijna-ongevallen en ongevallen om oorzaken te achterhalen.
   3. Registratie en documentatie van risicogedragJe registreert en documenteert risicogedrag systematisch.
   4. Identificeren van patronen en trendsJe identificeert patronen en trends in risicogedrag.
   5. Afstemmen op organisatieprocessenJe stemt je bevindingen af op bestaande organisatieprocessen.
4. 4 Leiderschap en voorbeeldgedrag Je onderzoekt de rol van leiderschap en voorbeeldgedrag bij het sturen van veiligheidsgedrag.
   5 lessen

   1. Voorbeeldfunctie van leidinggevendenJe analyseert hoe leidinggevenden als voorbeeld dienen.
   2. Communicatie van verwachtingenJe communiceert verwachtingen rondom veilig gedrag.
   3. Belonen van veilig gedragJe past beloningen toe om veilig gedrag te stimuleren.
   4. Corrigeren van onveilig gedragJe corrigeert onveilig gedrag op een constructieve manier.
   5. Continuïteit en consistentie in leiderschapJe waarborgt continuïteit en consistentie in leiderschap.
5. 5 Communicatie en betrokkenheid Je bevordert communicatie en betrokkenheid rond veiligheid binnen teams en de organisatie.
   5 lessen

   1. Duidelijke instructies en verwachtingen formulerenJe formuleert duidelijke instructies en verwachtingen voor medewerkers.
   2. Feedback geven en ontvangenJe oefent met het geven en ontvangen van feedback over veiligheid.
   3. Open dialoog stimulerenJe stimuleert open dialoog over veiligheid op de werkvloer.
   4. Medewerkers betrekken bij veiligheidsbeslissingenJe betrekt medewerkers bij het nemen van veiligheidsbeslissingen.
   5. Gebruik van visuele hulpmiddelen en meldsystemenJe zet visuele hulpmiddelen en meldsystemen in om veiligheid te bevorderen.
6. 6 Motivatie en gedragssturing Je stimuleert motivatie en eigenaarschap en stuurt gedrag richting veilige werkpraktijken.
   5 lessen

   1. Creëren van eigenaarschap bij medewerkersJe creëert eigenaarschap voor veiligheid bij medewerkers.
   2. Incentives en erkenning van veilig gedragJe past incentives toe en erkent veilig gedrag.
   3. Verbinden van individuele en teamdoelen aan veiligheidJe verbindt individuele en teamdoelen aan veiligheid.
   4. Stimuleren van intrinsieke motivatieJe stimuleert intrinsieke motivatie voor veilig werken.
   5. Omgaan met weerstand en negatieve patronenJe gaat om met weerstand en doorbreekt negatieve patronen.
7. 7 Ontwikkelen van gedragsrichtlijnen Je ontwikkelt gedragsrichtlijnen en zorgt voor integratie in werkprocessen en communicatie.
   5 lessen

   1. Vastleggen van gewenste veiligheidsnormenJe legt vast welke veiligheidsnormen gewenst zijn.
   2. Integreren in werkprocessen en proceduresJe integreert gedragsrichtlijnen in bestaande procedures.
   3. Afstemmen op risico’s en organisatiecultuurJe stemt richtlijnen af op risico’s en organisatiecultuur.
   4. Communicatie van gedragsregels aan medewerkersJe communiceert gedragsregels helder aan medewerkers.
   5. Regelmatige herziening en aanpassingJe herziet en past gedragsrichtlijnen regelmatig aan.
8. 8 Monitoring en evaluatie Je monitort en evalueert gedrag en veiligheidscultuur met behulp van indicatoren en terugkoppeling.
   5 lessen

   1. Observeren en beoordelen van gedragJe observeert en beoordeelt veiligheidsgedrag in de praktijk.
   2. Veiligheidsindicatoren gebruiken (incidenten, meldingen, audits)Je gebruikt indicatoren zoals incidenten en audits om veiligheid te meten.
   3. Registratie van verbeteringen en afwijkingenJe registreert verbeteringen en afwijkingen in gedrag en cultuur.
   4. Terugkoppeling aan teams en managementJe koppelt bevindingen terug aan teams en management.
   5. Leren van afwijkingen en successenJe leert van afwijkingen en successen binnen de organisatie.
9. 9 Cultuurverandering implementeren Je implementeert cultuurverandering door nieuwe normen in te voeren en medewerkers te betrekken.
   5 lessen

   1. Stapsgewijze invoering van nieuwe normenJe voert nieuwe normen stapsgewijs in binnen de organisatie.
   2. Betrekken van sleutelpersonen en opinieleidersJe betrekt sleutelpersonen en opinieleiders bij de implementatie.
   3. Integratie met bestaande veiligheidsmaatregelenJe integreert cultuurverandering met bestaande veiligheidsmaatregelen.
   4. Feedback en bijsturing tijdens implementatieJe verzamelt feedback en stuurt bij waar nodig.
   5. Borging van veranderingen in dagelijkse routinesJe borgt veranderingen in de dagelijkse routines.
10. 10 Continue verbetering van veiligheidscultuur Je stimuleert continue verbetering door evaluatie, zelfreflectie en aanpassing van beleid en processen.
    5 lessen

    1. Regelmatig evalueren van cultuur en gedragJe evalueert regelmatig de veiligheidscultuur en het gedrag.
    2. Leren van incidenten en bijna-ongevallenJe leert van incidenten en bijna-ongevallen voor verdere verbetering.
    3. Bijstellen van beleid en processenJe past beleid en processen aan op basis van evaluaties.
    4. Stimuleer zelfreflectie en verantwoordelijkheidsgevoelJe stimuleert zelfreflectie en verantwoordelijkheidsgevoel bij medewerkers.
    5. Verankeren van een lerende en proactieve veiligheidsorganisatieJe verankert een lerende en proactieve veiligheidsorganisatie.