HBO Praktijkcursus – Gespreksvoering voor sociaal werkers

Je voert doelgerichte gesprekken met cliënten, past gespreks- en luistertechnieken toe en documenteert professioneel.

1. 1 Basisprincipes van gespreksvoering Je past basisprincipes van gespreksvoering toe in contact met cliënten en collega’s.
   10 lessen

   1. Definities en functies van gespreksvoeringJe benoemt verschillende functies van gespreksvoering in sociaal werk.
   2. Verschillende gesprekstypes in sociaal werkJe onderscheidt gesprekstypes en kiest een passende aanpak per situatie.
   3. Verbale en non-verbale communicatieJe herkent verbale en non-verbale signalen in gesprekken.
   4. Actief luisteren en samenvattenJe oefent met actief luisteren en het samenvatten van wat de ander zegt.
   5. Open en gesloten vragen stellenJe formuleert open en gesloten vragen en past ze toe in gesprekken.
   6. Gebruik van stilte en pauzesJe gebruikt stilte en pauzes om het gesprek te verdiepen.
   7. Omgaan met emoties tijdens gesprekkenJe leert omgaan met emoties die tijdens gesprekken kunnen ontstaan.
   8. Vertrouwen opbouwen met cliëntenJe bouwt vertrouwen op door transparante en respectvolle communicatie.
   9. Grenzen bewaken in communicatieJe bewaakt je eigen grenzen en die van de ander in het gesprek.
   10. Het belang van empathie en respectJe toont empathie en respect in contact met cliënten.
2. 2 Communicatievaardigheden en technieken Je ontwikkelt en past verschillende communicatievaardigheden en gesprekstechnieken toe.
   10 lessen

   1. Reflecteren op wat cliënten zeggenJe reflecteert op uitspraken van cliënten om ze beter te begrijpen.
   2. Doorvragen en verdiepen van informatieJe stelt verdiepende vragen om meer informatie te krijgen.
   3. Motiverende gespreksvoeringJe past motiverende technieken toe om cliënten te activeren.
   4. Omgaan met weerstand en terughoudendheidJe leert omgaan met weerstand en terughoudendheid in gesprekken.
   5. Aandacht voor lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingenJe let op lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen tijdens het gesprek.
   6. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt constructieve feedback.
   7. Parafraseren en confronterenJe vat samen en confronteert waar nodig om duidelijkheid te scheppen.
   8. Gebruik van positieve taalJe gebruikt positieve taal om gesprekken constructief te houden.
   9. Structureren van gesprekkenJe structureert gesprekken voor overzicht en effectiviteit.
   10. Afsluiten en evalueren van gesprekkenJe sluit gesprekken zorgvuldig af en evalueert het verloop.
3. 3 Communiceren met diverse doelgroepen Je stemt je communicatie af op verschillende doelgroepen en situaties.
   10 lessen

   1. Aansluiten bij culturele verschillenJe houdt rekening met culturele verschillen in je communicatie.
   2. Communicatie met kinderen en jongerenJe past je gesprekstechniek aan bij kinderen en jongeren.
   3. Gesprekken met ouderen voerenJe voert gesprekken met ouderen op een passende manier.
   4. Omgaan met mensen met een beperkingJe communiceert zorgvuldig met mensen met een beperking.
   5. Werken met anderstaligen en tolkenJe werkt effectief met anderstaligen en schakelt indien nodig een tolk in.
   6. Aandacht voor laaggeletterdheidJe herkent en houdt rekening met laaggeletterdheid.
   7. Communicatie met mensen in crisisJe voert gesprekken met mensen in crisissituaties.
   8. Inzet van begrijpelijke taalJe gebruikt begrijpelijke taal om misverstanden te voorkomen.
   9. Vertrouwensrelaties opbouwen met kwetsbare groepenJe bouwt vertrouwensrelaties op met kwetsbare groepen.
   10. Grenzen van communicatie herkennenJe herkent de grenzen van communicatie in complexe situaties.
4. 4 Gesprekken in situaties van conflict Je voert gesprekken in conflictsituaties en past technieken voor conflicthantering toe.
   10 lessen

   1. Herkennen van conflicten en spanningenJe signaleert conflicten en spanningen in gesprekken.
   2. Technieken voor conflicthanteringJe gebruikt technieken om conflicten te hanteren.
   3. Actief luisteren in conflictsituatiesJe luistert actief, ook in gespannen situaties.
   4. Objectief blijven tijdens gesprekkenJe blijft objectief en professioneel tijdens het gesprek.
   5. Grenzen aangeven zonder escalatieJe geeft grenzen aan zonder het conflict te laten escaleren.
   6. Bemiddelen tussen partijenJe bemiddelt tussen partijen bij meningsverschillen.
   7. Onderhandelen en consensus bereikenJe onderhandelt en zoekt consensus waar mogelijk.
   8. Omgaan met agressie en boosheidJe gaat om met agressie en boosheid van gesprekspartners.
   9. Veiligheid waarborgen tijdens gesprekkenJe zorgt voor veiligheid tijdens lastige gesprekken.
   10. Nazorg en follow-up bij conflictenJe verzorgt nazorg en volgt op na een conflict.
5. 5 Professionele houding en ethiek Je ontwikkelt een professionele houding en maakt bewuste ethische keuzes in je communicatie.
   10 lessen

   1. Betrouwbaarheid en integriteit in gesprekkenJe waarborgt betrouwbaarheid en integriteit in gesprekken.
   2. Privacy en geheimhouding respecterenJe respecteert privacy en geheimhouding in je werk.
   3. Grenzen van professionele betrokkenheidJe herkent de grenzen van professionele betrokkenheid.
   4. Ethische dilemma’s herkennen en besprekenJe bespreekt ethische dilemma’s met collega’s of leidinggevenden.
   5. Reflectie op eigen communicatiegedragJe reflecteert op je eigen communicatiegedrag.
   6. Omgaan met macht en afhankelijkheidJe gaat zorgvuldig om met macht en afhankelijkheid.
   7. Respect voor diversiteit en inclusieJe toont respect voor diversiteit en inclusie.
   8. Transparantie in communicatieJe communiceert transparant over je handelen.
   9. Verantwoordelijkheid nemen voor foutenJe neemt verantwoordelijkheid voor gemaakte fouten.
   10. Bewaken van professionele afstandJe bewaakt professionele afstand in je contacten.
6. 6 Documenteren van gespreksverslagen Je legt gespreksverslagen zorgvuldig vast en verwerkt informatie volgens geldende afspraken.
   10 lessen

   1. Doel en functie van verslagleggingJe bepaalt het doel van verslaglegging in je werk.
   2. Objectief en feitelijk rapporterenJe rapporteert objectief en feitelijk over gesprekken.
   3. Essentiële elementen in gespreksverslagenJe benoemt de belangrijkste elementen van een gespreksverslag.
   4. Structuur en helderheid van tekstenJe zorgt voor een heldere en gestructureerde verslaglegging.
   5. Juridische aspecten van verslagleggingJe houdt rekening met juridische aspecten bij rapporteren.
   6. Privacygevoelige informatie verwerkenJe verwerkt privacygevoelige informatie zorgvuldig.
   7. Toegankelijkheid van verslagen voor collega’sJe maakt verslagen toegankelijk voor collega’s.
   8. Gebruik van digitale systemen voor rapportageJe gebruikt digitale systemen voor verslaglegging.
   9. Bewaren en delen van gespreksgegevensJe bewaart en deelt gespreksgegevens volgens afspraken.
   10. Reflectie en feedback op verslagleggingJe vraagt feedback op je verslaglegging en past deze toe.
7. 7 Motiverende gespreksvoering Je past motiverende gespreksvoering toe om gedragsverandering bij cliënten te ondersteunen.
   10 lessen

   1. Principes van motiverende gespreksvoering (MGV)Je past de principes van motiverende gespreksvoering toe.
   2. Veranderbereidheid herkennen en versterkenJe herkent en versterkt veranderbereidheid bij cliënten.
   3. Ambivalentie bespreekbaar makenJe bespreekt ambivalentie en stimuleert keuzes maken.
   4. Positieve verandering stimulerenJe stimuleert positieve verandering in gesprekken.
   5. Open vragen gebruiken in MGVJe stelt open vragen gericht op motivatie.
   6. Reflectief luisteren toepassenJe gebruikt reflectief luisteren om cliënten te ondersteunen.
   7. Zelfeffectiviteit vergroten bij cliëntenJe vergroot het gevoel van zelfeffectiviteit bij cliënten.
   8. Omgaan met weerstand en terugvalJe gaat om met weerstand en terugval in het proces.
   9. Opstellen van doelen samen met cliëntJe stelt samen met de cliënt doelen op.
   10. Evalueren van motivatieprocessenJe evalueert motivatieprocessen en stelt bij waar nodig.
8. 8 Gesprekken bij psychosociale problematiek Je signaleert psychosociale problematiek en voert ondersteunende gesprekken binnen je deskundigheid.
   10 lessen

   1. Herkennen van psychosociale signalenJe herkent signalen van psychosociale problematiek.
   2. Sensitief omgaan met emotionele klachtenJe gaat sensitief om met emotionele klachten van cliënten.
   3. Grenzen van eigen expertise kennenJe bepaalt wanneer je je eigen deskundigheid moet begrenzen.
   4. Doorverwijzen naar gespecialiseerde hulpJe verwijst cliënten door naar gespecialiseerde hulp.
   5. Ondersteuning bieden bij stress en rouwJe biedt ondersteuning bij stress en rouw.
   6. Structuur bieden in moeilijke gesprekkenJe biedt structuur in moeilijke gesprekken.
   7. Emotionele veiligheid creërenJe creëert emotionele veiligheid voor de cliënt.
   8. Omgaan met suïcidale gedachtenJe gaat zorgvuldig om met suïcidale gedachten.
   9. Herkennen van traumatische ervaringenJe signaleert traumatische ervaringen bij cliënten.
   10. Samenwerken met andere hulpverlenersJe werkt samen met andere hulpverleners waar nodig.
9. 9 Groepsgesprekken en bijeenkomsten Je begeleidt groepsgesprekken en bewaakt de groepsdynamiek binnen bijeenkomsten.
   10 lessen

   1. Voorbereiden en plannen van groepsgesprekkenJe bereidt groepsgesprekken voor en maakt een planning.
   2. Rollen en dynamiek binnen groepen herkennenJe herkent rollen en dynamiek binnen groepen.
   3. Faciliteren van interactie tussen groepsledenJe faciliteert interactie tussen groepsleden.
   4. Omgaan met verstorend gedragJe gaat om met verstorend gedrag in groepen.
   5. Stimuleren van participatie en betrokkenheidJe stimuleert participatie en betrokkenheid van groepsleden.
   6. Conflicten binnen groepen besprekenJe bespreekt conflicten binnen groepen op een constructieve manier.
   7. Gebruik van gespreksrondes en werkvormenJe zet gespreksrondes en werkvormen in.
   8. Evalueren van groepsprocessenJe evalueert groepsprocessen na afloop.
   9. Grenzen bewaken in groepssituatiesJe bewaakt grenzen in groepssituaties.
   10. Vastleggen van groepsuitkomstenJe legt groepsuitkomsten vast voor verslaglegging.
10. 10 Reflectie en persoonlijke ontwikkeling Je reflecteert op je eigen communicatie en werkt gericht aan je professionele ontwikkeling.
    10 lessen

    1. Zelfreflectie op communicatievaardighedenJe reflecteert op je eigen communicatievaardigheden.
    2. Feedback vragen en verwerkenJe vraagt feedback en verwerkt deze in je werk.
    3. Identificeren van leerpuntenJe benoemt persoonlijke leerpunten en ontwikkelpunten.
    4. Omgaan met eigen emoties tijdens gesprekkenJe leert omgaan met eigen emoties tijdens gesprekken.
    5. Grenzen van eigen handelen herkennenJe herkent de grenzen van je eigen handelen.
    6. Professionele groei plannenJe stelt een plan op voor professionele groei.
    7. Stressmanagement in het werkJe past stressmanagement toe in je werk.
    8. Effectief samenwerken met collega’sJe werkt effectief samen met collega’s.
    9. Gebruik van supervisie en intervisieJe maakt gebruik van supervisie en intervisie.
    10. Balans tussen werk en privé bewakenJe bewaakt de balans tussen werk en privé.