HBO Praktijkcursus – Observeren en rapporteren vanuit welzijn

Je leert observeren en rapporteren binnen het welzijnswerk, met aandacht voor ethiek, communicatie en digitale vaardigheden.

1. 1 Observeren in context Je onderzoekt hoe je observeert in verschillende contexten en reflecteert op je eigen houding.
   10 lessen

   1. Verschillende vormen van observatie (participerend, niet-participerend, systematisch)Je vergelijkt observatievormen en bepaalt wanneer je welke inzet.
   2. Doelen van observeren binnen welzijnswerkJe bepaalt het doel van observeren binnen het welzijnswerk.
   3. Het onderscheid tussen objectieve en subjectieve waarnemingJe maakt onderscheid tussen objectieve en subjectieve waarnemingen.
   4. Factoren die observatie beïnvloeden (omgeving, persoonlijke bias, cultuur)Je herkent factoren die invloed hebben op je observatie.
   5. Observeren bij individuen versus groepenJe past observatie toe bij individuen en groepen.
   6. Ethische grenzen bij observerenJe benoemt ethische grenzen bij observeren.
   7. Observeren van verbale en non-verbale communicatieJe observeert verbale en non-verbale communicatie.
   8. Registratie van observaties in het momentJe registreert observaties direct en nauwkeurig.
   9. Observeren vanuit verschillende perspectieven (cliënt, professional, omgeving)Je bekijkt situaties vanuit verschillende perspectieven.
   10. Reflectie op eigen observatiehoudingJe reflecteert op je eigen houding tijdens het observeren.
2. 2 Rapporteren in de praktijk Je leert rapportages opstellen die helder, feitelijk en passend zijn bij de praktijk van welzijnswerk.
   10 lessen

   1. Verschillende soorten rapportages (verslag, evaluatie, signaleringsrapport)Je kiest de juiste rapportagevorm voor verschillende situaties.
   2. Eisen aan helder en begrijpelijk taalgebruik (B2-niveau)Je past helder en begrijpelijk taalgebruik toe op B2-niveau.
   3. Het gebruik van vaktaal en alledaagse taal in balansJe vindt een balans tussen vaktaal en alledaagse taal.
   4. Objectief en feitelijk rapporterenJe rapporteert objectief en feitelijk.
   5. Signaleren versus interpreteren in rapportageJe onderscheidt signaleren van interpreteren in rapportages.
   6. Rapportagevormen afgestemd op doel en doelgroepJe stemt rapportagevormen af op doel en doelgroep.
   7. Het gebruik van formats en richtlijnenJe werkt met formats en volgt richtlijnen.
   8. Juridische en ethische kaders in rapportageJe past juridische en ethische kaders toe bij rapporteren.
   9. Feedback verwerken in rapportagesJe verwerkt feedback in je rapportages.
   10. Digitale vaardigheden voor rapportageJe gebruikt digitale vaardigheden voor rapportage.
3. 3 Professionele communicatie Je oefent met professionele communicatie, mondeling en schriftelijk, in contact met cliënten en collega’s.
   10 lessen

   1. Actief luisteren en doorvragenJe past actief luisteren en doorvragen toe in gesprekken.
   2. Het samenvatten en terugkoppelen van observatiesJe vat observaties samen en koppelt deze terug.
   3. Gesprekstechnieken passend bij cliënten en collega’sJe gebruikt gesprekstechnieken die passen bij verschillende doelgroepen.
   4. Mondelinge versus schriftelijke communicatieJe vergelijkt mondelinge en schriftelijke communicatie.
   5. Omgaan met taalbarrières en laaggeletterdheidJe gaat om met taalbarrières en laaggeletterdheid.
   6. Non-verbale signalen herkennen en benoemenJe herkent en benoemt non-verbale signalen.
   7. Rapporteren in teamoverlegJe rapporteert effectief in teamoverleg.
   8. Communiceren met ketenpartnersJe communiceert met ketenpartners over observaties.
   9. Het belang van toon en neutraliteitJe let op toon en neutraliteit in communicatie.
   10. Bewustwording van eigen communicatiestijlJe wordt je bewust van je eigen communicatiestijl.
4. 4 Ethisch handelen Je verdiept je in ethisch handelen bij observeren en rapporteren binnen het sociaal domein.
   10 lessen

   1. Privacyregels en AVG bij observatie en rapportageJe past privacyregels en AVG toe bij observatie en rapportage.
   2. Vertrouwelijkheid en beroepsgeheimJe waarborgt vertrouwelijkheid en beroepsgeheim.
   3. De balans tussen signaleren en respecterenJe bewaakt de balans tussen signaleren en respecteren.
   4. Het vermijden van stigmatiserende taalJe voorkomt stigmatiserende taal in rapportages.
   5. Bewustzijn van machtspositie als professionalJe bent je bewust van je machtspositie als professional.
   6. Meldplicht versus meldrechtJe maakt onderscheid tussen meldplicht en meldrecht.
   7. Ethische dilemma’s in observeren en rapporterenJe herkent ethische dilemma’s in je werk.
   8. Verantwoording afleggen over keuzesJe legt verantwoording af over gemaakte keuzes.
   9. Integriteit en transparantie in verslagleggingJe werkt integer en transparant in verslaglegging.
   10. Professionele grenzen bewakenJe bewaakt je professionele grenzen.
5. 5 Methodisch werken Je past methodisch werken toe bij observeren en rapporteren in het welzijnswerk.
   10 lessen

   1. Het stappenplan van methodisch handelenJe volgt een stappenplan voor methodisch handelen.
   2. Doelgericht observeren en rapporterenJe observeert en rapporteert doelgericht.
   3. Koppeling tussen observatie en begeleidingsplanJe koppelt observaties aan het begeleidingsplan.
   4. SMART formuleren in rapportagesJe formuleert SMART in rapportages.
   5. Toepassen van signaleringslijsten en checklistsJe gebruikt signaleringslijsten en checklists.
   6. Reflectie op methodisch handelenJe reflecteert op je methodisch handelen.
   7. Consistentie en continuïteit in verslagleggingJe zorgt voor consistentie in verslaglegging.
   8. Gebruik van methodieken passend bij de doelgroepJe kiest methodieken die passen bij de doelgroep.
   9. Samenwerking binnen multidisciplinair teamJe werkt samen binnen een multidisciplinair team.
   10. Leren van casuïstiekJe leert van casuïstiek uit de praktijk.
6. 6 Kritisch reflecteren Je ontwikkelt vaardigheden voor kritisch reflecteren op observaties, rapportages en eigen handelen.
   10 lessen

   1. Onderscheid maken tussen feiten en interpretatiesJe maakt onderscheid tussen feiten en interpretaties.
   2. Inzicht in eigen vooroordelen en aannamesJe onderzoekt je eigen vooroordelen en aannames.
   3. Feedback vragen op observatiesJe vraagt gericht feedback op je observaties.
   4. Zelfreflectie als professionalJe past zelfreflectie toe als professional.
   5. Casusreflectie in groepsverbandJe reflecteert op casussen in groepsverband.
   6. Reflectiemodellen toepassen (Korthagen, Gibbs)Je past reflectiemodellen toe in je werk.
   7. Reflectie verwerken in rapportagesJe verwerkt reflectie in je rapportages.
   8. Kritisch omgaan met observatiegegevensJe beoordeelt observatiegegevens kritisch.
   9. Professionele ontwikkeling door reflectieJe stimuleert je professionele ontwikkeling door reflectie.
   10. Het bespreken van morele dilemma’sJe bespreekt morele dilemma’s met anderen.
7. 7 Interculturele sensitiviteit Je vergroot je interculturele sensitiviteit bij observeren, rapporteren en communiceren.
   10 lessen

   1. Observeren zonder cultureel te kleurenJe observeert zonder culturele vooroordelen.
   2. Bewustzijn van culturele verschillen in gedrag en communicatieJe herkent culturele verschillen in gedrag en communicatie.
   3. Het voorkomen van culturele misinterpretatiesJe voorkomt culturele misinterpretaties.
   4. Diversiteit als kracht benoemen in rapportagesJe benoemt diversiteit als kracht in rapportages.
   5. Werken met tolken en intermediairsJe werkt samen met tolken en intermediairs.
   6. Communicatie aanpassen aan culturele contextJe past communicatie aan de culturele context aan.
   7. Observeren in multiculturele groepssituatiesJe observeert in multiculturele groepssituaties.
   8. Respectvolle taal in rapportagesJe gebruikt respectvolle taal in rapportages.
   9. Inclusief signaleren van behoeftenJe signaleert behoeften op een inclusieve manier.
   10. Reflectie op eigen culturele referentiekaderJe reflecteert op je eigen culturele referentiekader.
8. 8 Digitale vaardigheden Je ontwikkelt digitale vaardigheden voor het veilig en efficiënt werken met cliëntsystemen en rapportages.
   10 lessen

   1. Werken met digitale cliëntsystemenJe werkt met digitale systemen voor cliëntinformatie.
   2. Veilig opslaan en delen van rapportagesJe slaat rapportages veilig op en deelt ze verantwoord.
   3. Toepassen van schrijf- en spellingscontrolesJe gebruikt schrijf- en spellingscontrole bij verslaglegging.
   4. Het gebruik van standaardformulieren en sjablonenJe past standaardformulieren en sjablonen toe.
   5. Efficiënt werken met digitale observatietoolsJe werkt efficiënt met digitale observatietools.
   6. Analyseren van digitale gegevensJe analyseert digitale gegevens.
   7. Digitale verslaglegging in multidisciplinair overlegJe legt digitaal verslag in multidisciplinair overleg.
   8. Online communiceren met cliënten en collega’sJe communiceert online met cliënten en collega’s.
   9. Omgaan met cyberveiligheid en datalekkenJe herkent risico’s van cyberveiligheid en datalekken.
   10. Reflectie op digitale professionaliteitJe reflecteert op je digitale professionaliteit.
9. 9 Juridisch kader Je verdiept je in het juridisch kader rondom observeren en rapporteren in het sociaal domein.
   10 lessen

   1. Wet- en regelgeving in sociaal domeinJe benoemt relevante wet- en regelgeving in het sociaal domein.
   2. Rechten en plichten van cliëntenJe kent de rechten en plichten van cliënten.
   3. Beroepsgeheim en uitzonderingen daaropJe past beroepsgeheim toe en kent de uitzonderingen.
   4. Dossiervorming en bewaarplichtJe vormt dossiers en weet wat bewaarplicht inhoudt.
   5. Toegankelijkheid van rapportages voor cliëntenJe zorgt voor toegankelijke rapportages voor cliënten.
   6. Meldcodes (bijvoorbeeld huiselijk geweld en kindermishandeling)Je past meldcodes toe bij signalering van huiselijk geweld.
   7. Juridische consequenties van onjuiste rapportageJe herkent juridische gevolgen van onjuiste rapportage.
   8. Kwaliteitsstandaarden in het sociaal werkJe houdt rekening met kwaliteitsstandaarden.
   9. Verantwoordelijkheid binnen ketensamenwerkingJe weet welke verantwoordelijkheid je hebt in ketensamenwerking.
   10. Juridische taal versus begrijpelijke taalJe vertaalt juridische taal naar begrijpelijke taal.
10. 10 Praktijkgericht onderzoek Je past praktijkgericht onderzoek toe door gegevens te verzamelen, analyseren en rapporteren.
    10 lessen

    1. Het verzamelen van gegevens via observatieJe verzamelt gegevens door te observeren in de praktijk.
    2. Het systematisch analyseren van observatiesJe analyseert observaties op een systematische manier.
    3. Koppeling tussen observaties en onderzoeksvraagJe koppelt observaties aan een onderzoeksvraag.
    4. Verschil tussen praktijkgericht en wetenschappelijk onderzoekJe onderscheidt praktijkgericht van wetenschappelijk onderzoek.
    5. Het gebruik van kwalitatieve onderzoeksmethodenJe gebruikt kwalitatieve onderzoeksmethoden.
    6. Betrekken van cliënten bij onderzoekJe betrekt cliënten bij praktijkonderzoek.
    7. Data verwerken en presenterenJe verwerkt en presenteert onderzoeksdata.
    8. Onderzoeksrapportage op B2-niveauJe schrijft een onderzoeksrapport op B2-niveau.
    9. Toepassen van onderzoeksresultaten in praktijkJe past onderzoeksresultaten toe in de praktijk.
    10. Ethische afwegingen bij praktijkonderzoekJe maakt ethische afwegingen bij praktijkonderzoek.