MBO Praktijkcursus – Signaleren van zorg- en opvoedvragen

Je signaleert zorg- en opvoedvragen bij kinderen en volwassenen en legt observaties zorgvuldig vast.

1. 1 Basisprincipes van signaleren Je onderzoekt wat signaleren inhoudt, de rol van de professional en de grenzen van je deskundigheid.
   5 lessen

   1. Definitie van signaleren in zorg en welzijnJe verkent wat signaleren betekent binnen zorg en welzijn.
   2. Verschil tussen signaleren, observeren en rapporterenJe vergelijkt signaleren met observeren en rapporteren aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   3. Rol van professional in vroegtijdige signaleringJe onderzoekt jouw rol bij vroegtijdige signalering van problemen.
   4. Grenzen van eigen deskundigheid herkennenJe herkent tot waar jouw deskundigheid reikt en wanneer je moet overleggen of doorverwijzen.
   5. Betrokkenheid van cliënt en familieJe bespreekt hoe je cliënt en familie bij het signaleren betrekt.
2. 2 Observeren van gedrag en ontwikkeling Je leert gedrags- en ontwikkelingspatronen observeren en objectief noteren bij verschillende leeftijden.
   5 lessen

   1. Gedrags- en ontwikkelingspatronen herkennenJe herkent patronen in gedrag en ontwikkeling bij kinderen en volwassenen.
   2. Lichamelijke, emotionele en sociale signalen observerenJe observeert lichamelijke, emotionele en sociale signalen in de praktijk.
   3. Verschillen tussen leeftijdsfasen begrijpenJe vergelijkt signalen tussen verschillende leeftijdsgroepen.
   4. Invloed van omgeving op gedragJe onderzoekt hoe de omgeving het gedrag van de cliënt beïnvloedt.
   5. Objectief en feitelijk noterenJe oefent met het objectief en feitelijk vastleggen van je observaties.
3. 3 Gesprekstechnieken bij signalering Je past gespreksvaardigheden toe om signalen bespreekbaar te maken met cliënten en hun netwerk.
   5 lessen

   1. Actief luisteren en doorvragenJe oefent met actief luisteren en gerichte vervolgvragen stellen.
   2. Open en neutrale vragen stellenJe formuleert open en neutrale vragen in gesprekken over signalen.
   3. Empathisch communiceren met cliënt en oudersJe communiceert empathisch met cliënten en ouders over signalen.
   4. Non-verbale signalen interpreterenJe leert non-verbale signalen herkennen en interpreteren.
   5. Grenzen van vertrouwelijkheid respecterenJe respecteert de grenzen van vertrouwelijkheid in gesprekken.
4. 4 Psychosociale signalen herkennen Je signaleert psychosociale problemen zoals stress, angst, trauma en sociale isolatie.
   5 lessen

   1. Stress, angst en depressie bij kinderen en volwassenen herkennenJe herkent signalen van stress, angst en depressie bij verschillende doelgroepen.
   2. Relationele problemen binnen gezin of netwerk signalerenJe signaleert relationele problemen binnen gezinnen of netwerken.
   3. Verwaarlozing en mishandeling herkennenJe leert tekenen van verwaarlozing en mishandeling herkennen.
   4. Invloed van trauma op gedrag en welzijnJe onderzoekt de invloed van trauma op gedrag en welzijn.
   5. Signaleren van sociale isolatieJe signaleert wanneer iemand sociaal geïsoleerd raakt.
5. 5 Fysieke en gezondheidsgerelateerde signalen Je observeert fysieke signalen, veranderingen in gezondheid en koppelt deze aan psychosociale factoren.
   5 lessen

   1. Basiskennis van ziekte- en symptoomherkenningJe past basiskennis toe om ziekte- en symptoomsignalen te herkennen.
   2. Verandering in voeding, slaap of hygiëne signalerenJe signaleert veranderingen in voeding, slaap of hygiëne.
   3. Veiligheid en risico’s in leefomgeving herkennenJe herkent risico’s en onveilige situaties in de leefomgeving.
   4. Lichamelijke klachten koppelen aan psychosociale factorenJe koppelt lichamelijke klachten aan mogelijke psychosociale oorzaken.
   5. Documenteren van observatiesJe documenteert observaties zorgvuldig en systematisch.
6. 6 Signalering van opvoedvragen Je herkent opvoedproblemen, ondersteunt ouders en werkt samen met andere betrokkenen.
   5 lessen

   1. Herkennen van opvoedproblemen bij kinderenJe signaleert opvoedproblemen bij kinderen in verschillende situaties.
   2. Ondersteuningsvragen van ouders of verzorgers identificerenJe identificeert ondersteuningsvragen van ouders of verzorgers.
   3. Patronen in opvoedingsstijlen signalerenJe herkent patronen in verschillende opvoedingsstijlen.
   4. Samenwerking met school, kinderopvang of professionalsJe werkt samen met school, kinderopvang of andere professionals.
   5. Doorverwijzing naar passende hulpbronnenJe verwijst door naar passende hulpbronnen wanneer nodig.
7. 7 Signalering van zorgvragen bij volwassenen Je signaleert zorgvragen bij volwassenen en werkt samen met mantelzorgers en zorgpartners.
   5 lessen

   1. Herkennen van zelfredzaamheidsproblemenJe herkent problemen met zelfredzaamheid bij volwassenen.
   2. Behoeften bij dagelijkse activiteiten signalerenJe signaleert behoeften bij dagelijkse activiteiten en zelfzorg.
   3. Psychische en lichamelijke zorgvragen in kaart brengenJe brengt psychische en lichamelijke zorgvragen in kaart.
   4. Risico’s voor verwaarlozing of overbelasting van mantelzorgers herkennenJe herkent risico’s op verwaarlozing of overbelasting van mantelzorgers.
   5. Samenwerking met thuiszorg en andere zorgpartnersJe werkt samen met thuiszorg en andere zorgpartners.
8. 8 Documenteren en rapporteren Je legt signalen en observaties vast, waarborgt privacy en zorgt voor overdracht aan collega’s.
   5 lessen

   1. Feitelijk en concreet noteren van signalenJe noteert signalen feitelijk en concreet in rapportages.
   2. Gebruik van meld- en registratiesystemenJe gebruikt meld- en registratiesystemen correct.
   3. Structuur aanbrengen in observaties en rapportenJe brengt structuur aan in observaties en rapporten.
   4. Privacy en vertrouwelijkheid waarborgenJe waarborgt privacy en vertrouwelijkheid bij het vastleggen van gegevens.
   5. Evaluatie en overdracht aan collega’sJe evalueert en draagt informatie over aan collega’s.
9. 9 Doorverwijzen en samenwerken Je werkt samen met hulpverleningsinstanties en stemt af met cliënt en netwerk bij signalering.
   5 lessen

   1. Kennis van beschikbare hulpverleningsinstantiesJe benoemt relevante hulpverleningsinstanties bij signalen.
   2. Samenwerken met multidisciplinaire teamsJe werkt samen met multidisciplinaire teams rond de cliënt.
   3. Signalering koppelen aan passende interventiesJe koppelt signalering aan passende interventies.
   4. Overleg en afstemming met cliënt en netwerkJe stemt af met cliënt en betrokkenen over vervolgstappen.
   5. Escalatie bij acute risico’s toepassenJe past procedures toe bij acute risico’s of escalatie.
10. 10 Reflectie en ethiek bij signalering Je reflecteert op je eigen handelen en herkent ethische dilemma’s bij signalering.
    5 lessen

    1. Eigen vooroordelen en interpretaties kritisch bekijkenJe onderzoekt je eigen vooroordelen en interpretaties kritisch.
    2. Ethische dilemma’s in signaleren herkennenJe herkent ethische dilemma’s bij het signaleren van problemen.
    3. Grenzen van eigen rol respecterenJe respecteert de grenzen van je eigen rol in het proces.
    4. Betrokkenheid en professionaliteit in balans houdenJe houdt betrokkenheid en professionaliteit in balans.
    5. Reflectie op effectiviteit van acties en verbeterpuntenJe reflecteert op de effectiviteit van je acties en benoemt verbeterpunten.