MHBO Praktijkcursus – Psychosociale ondersteuning bieden

Je ondersteunt cliënten bij psychosociale vragen, signaleert behoeften en werkt samen met hun netwerk volgens professionele richtlijnen.

1. 1 Basisprincipes van psychosociale ondersteuning Je onderzoekt wat psychosociale ondersteuning inhoudt en welke verantwoordelijkheden je hebt als professional.
   5 lessen

   1. Definitie en doel van psychosociale ondersteuningJe verkent het doel van ondersteuning en de betekenis voor cliënten in verschillende situaties.
   2. Verschil tussen sociale, emotionele en praktische ondersteuningJe vergelijkt sociale, emotionele en praktische ondersteuning en past deze toe in casussen.
   3. Rol en verantwoordelijkheden van de professionalJe benoemt je taken en verantwoordelijkheden binnen psychosociale ondersteuning.
   4. Grenzen van eigen deskundigheidJe bepaalt waar jouw deskundigheid ophoudt en wanneer je doorverwijst.
   5. Vertrouwelijkheid en ethiekJe past vertrouwelijkheid en ethische principes toe bij ondersteuning van cliënten.
2. 2 Communicatieve vaardigheden voor ondersteuning Je oefent met gespreksvaardigheden en leert effectief en empathisch te communiceren met cliënten.
   5 lessen

   1. Actief luisteren en doorvragenJe past actief luisteren toe en stelt gerichte vragen in ondersteunende gesprekken.
   2. Open en empathisch communicerenJe oefent met open en empathische communicatie in verschillende situaties.
   3. Non-verbale signalen herkennenJe herkent non-verbale signalen en benoemt wat deze kunnen betekenen.
   4. Grenzen stellen in gesprekkenJe leert grenzen stellen in gesprekken en bewaakt je eigen positie.
   5. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt feedback op een constructieve manier.
3. 3 Observatie en signalering van behoeften Je leert gedrag en emoties observeren, signalen herkennen en je bevindingen zorgvuldig vastleggen.
   5 lessen

   1. Herkennen van psychosociale signalenJe signaleert psychosociale problemen door alert te zijn op veranderingen bij cliënten.
   2. Observeren van gedrag en emotiesJe observeert gedrag en emoties en noteert opvallende patronen.
   3. Documenteren van observatiesJe legt observaties nauwkeurig vast in rapportages.
   4. Signaleren van stress, angst of depressieJe herkent signalen van stress, angst of depressie en bespreekt deze waar nodig.
   5. Overleg met collega’s of deskundigen bij zorgenJe overlegt met collega’s of deskundigen als je je zorgen maakt over een cliënt.
4. 4 Opbouwen van een ondersteunende relatie Je bouwt een vertrouwensrelatie op met cliënten, met oog voor autonomie, diversiteit en duidelijke grenzen.
   5 lessen

   1. Vertrouwen creëren en behoudenJe creëert vertrouwen door betrouwbaar te zijn en afspraken na te komen.
   2. Respect tonen voor autonomie van cliëntenJe toont respect voor de keuzes en zelfstandigheid van cliënten.
   3. Grenzen en rollen duidelijk afbakenenJe maakt rollen en grenzen duidelijk in het contact met cliënten.
   4. Continuïteit en betrouwbaarheid waarborgenJe zorgt voor continuïteit en bent voorspelbaar in je ondersteuning.
   5. Aandacht voor diversiteit en individuele behoeftenJe houdt rekening met culturele verschillen en individuele wensen.
5. 5 Begeleiding bij stress en coping Je ondersteunt cliënten bij stress en leert technieken om hun copingvaardigheden te versterken.
   5 lessen

   1. Herkennen van stressfactoren bij cliëntenJe herkent stressfactoren en bespreekt deze met cliënten.
   2. Technieken om coping te versterkenJe past technieken toe die cliënten helpen om met stress om te gaan.
   3. Adviezen geven voor ontspanning en zelfzorgJe geeft praktische adviezen voor ontspanning en zelfzorg.
   4. Ondersteunen bij het stellen van haalbare doelenJe ondersteunt cliënten bij het formuleren van haalbare doelen.
   5. Evaluatie van copingstrategieënJe evalueert samen met cliënten de ingezette copingstrategieën.
6. 6 Omgaan met crisis- en conflictsituaties Je leert omgaan met crisissituaties en conflicten en weet wanneer je gespecialiseerde hulp inschakelt.
   5 lessen

   1. Herkennen van crisissignalenJe signaleert crisissituaties en herkent risicofactoren bij cliënten.
   2. Veilig en effectief reageren op crisisJe reageert veilig en effectief op acute situaties.
   3. Communicatie tijdens conflictsituatiesJe communiceert duidelijk tijdens conflicten en bewaart de rust.
   4. Het inschakelen van gespecialiseerde hulpJe schakelt tijdig hulp in van andere professionals als dat nodig is.
   5. Reflecteren op eigen handelen na incidentenJe reflecteert op je eigen handelen na een incident.
7. 7 Motiveren en stimuleren van cliënten Je stimuleert gedragsverandering en zelfredzaamheid bij cliënten, met aandacht voor maatwerk.
   5 lessen

   1. Technieken voor gedragsveranderingJe past technieken toe die gedragsverandering ondersteunen.
   2. Positieve bekrachtiging gebruikenJe gebruikt positieve bekrachtiging om cliënten te motiveren.
   3. Zelfredzaamheid en zelfstandigheid bevorderenJe bevordert zelfstandigheid door cliënten te stimuleren zelf keuzes te maken.
   4. Obstakels en weerstanden herkennenJe herkent belemmeringen en weerstanden bij cliënten.
   5. Maatwerk in begeleiding toepassenJe stemt je begeleiding af op de specifieke situatie van de cliënt.
8. 8 Samenwerken met familie en netwerk Je betrekt het netwerk van cliënten en werkt samen met familie en mantelzorgers volgens privacyregels.
   5 lessen

   1. Betrekken van mantelzorgers en naastenJe betrekt mantelzorgers en naasten bij de ondersteuning van cliënten.
   2. Grenzen van privacy respecterenJe bewaakt de privacy van cliënten bij samenwerking met hun netwerk.
   3. Overleggen en afstemmen met betrokkenenJe stemt af en overlegt met betrokkenen over de zorg en ondersteuning.
   4. Ondersteunen van netwerk bij psychosociale zorgJe ondersteunt het netwerk bij het bieden van psychosociale zorg.
   5. Gezamenlijke evaluatie van voortgangJe evalueert samen de voortgang van de ondersteuning.
9. 9 Documentatie en verslaglegging Je legt gesprekken en observaties correct vast en deelt relevante informatie met collega’s volgens richtlijnen.
   5 lessen

   1. Correct en volledig registreren van gesprekken en observatiesJe registreert gesprekken en observaties zorgvuldig en volledig.
   2. Gebruik van digitale cliëntdossiersJe werkt met digitale cliëntdossiers en houdt deze up-to-date.
   3. Rapportages gestructureerd en begrijpelijk opstellenJe stelt rapportages op die duidelijk en gestructureerd zijn.
   4. Wettelijke en ethische richtlijnen volgenJe volgt wettelijke en ethische regels bij verslaglegging.
   5. Delen van relevante informatie met betrokken professionalsJe deelt relevante informatie met andere professionals waar nodig.
10. 10 Zelfreflectie en professionele ontwikkeling Je reflecteert op je eigen handelen, verwerkt feedback en blijft je ontwikkelen als professional.
    5 lessen

    1. Eigen handelen evalueren en verbeterenJe evalueert je eigen handelen en stelt verbeterpunten vast.
    2. Omgaan met emoties en stress in de zorgverleningJe leert omgaan met emoties en stress in het werk.
    3. Feedback verwerken en toepassenJe verwerkt feedback van anderen en past deze toe in je werk.
    4. Bijblijven in kennis over psychosociale ondersteuningJe houdt je kennis over psychosociale ondersteuning actueel.
    5. Ethische dilemma’s herkennen en bespreekbaar makenJe herkent ethische dilemma’s en bespreekt deze met collega’s.