HBO Praktijkcursus – Effectief schrijven voor juristen

Je schrijft heldere, gestructureerde en juridisch correcte teksten voor verschillende situaties en doelgroepen.

1. 1 Juridisch taalgebruik en stijl Je past juridisch taalgebruik toe en stemt stijl, toon en precisie af op doel en doelgroep.
   10 lessen

   1. Kenmerken van juridisch taalgebruikJe analyseert kenmerken van juridisch taalgebruik in verschillende tekstsoorten.
   2. Verschil tussen formele en informele schrijfstijlJe vergelijkt formele en informele schrijfstijlen en past deze toe.
   3. Vermijden van archaïsche termenJe herkent en vervangt verouderde termen door eigentijdse alternatieven.
   4. Gebruik van vakjargon met toelichtingJe licht vakjargon toe voor verschillende lezersgroepen.
   5. Heldere zinsconstructies toepassenJe formuleert zinnen helder en overzichtelijk.
   6. Correcte grammaticale opbouwJe controleert teksten op correcte grammaticale opbouw.
   7. Afstemming op doel en doelgroepJe stemt je tekst af op het doel en de doelgroep.
   8. Gebruik van actieve en passieve vormenJe wisselt tussen actieve en passieve vormen afhankelijk van de context.
   9. Juridische precisie en nuanceJe brengt nuance aan en zorgt voor precisie in je formuleringen.
   10. Taalgebruik aanpassen aan contextJe past je taalgebruik aan de context van de tekst aan.
2. 2 Structureren van juridische teksten Je bouwt juridische teksten gestructureerd op en zorgt voor een logische en leesbare indeling.
   10 lessen

   1. Opbouw van juridische documentenJe bepaalt de opbouw van verschillende juridische documenten.
   2. Gebruik van een heldere indeling (kopjes, alinea’s)Je gebruikt kopjes en alinea’s voor een duidelijke indeling.
   3. Logische volgorde van argumentatieJe ordent argumenten in een logische volgorde.
   4. Inleiding, kern en conclusie toepassenJe verdeelt je tekst in inleiding, kern en conclusie.
   5. Consistent gebruik van opsommingen en verwijzingenJe past opsommingen en verwijzingen consequent toe.
   6. Overgangen tussen tekstonderdelen verduidelijkenJe maakt overgangen tussen tekstonderdelen duidelijk.
   7. Lezersgeleiding via signaalwoordenJe gebruikt signaalwoorden om de lezer te begeleiden.
   8. Visuele leesbaarheid verbeterenJe verbetert de visuele leesbaarheid van je tekst.
   9. Nummering en verwijzingssystemen hanterenJe hanteert nummering en verwijzingssystemen correct.
   10. Controle op structuur tijdens revisieJe controleert de structuur van je tekst tijdens revisie.
3. 3 Juridisch redeneren en argumenteren Je bouwt een juridische redenering op, onderbouwt standpunten en verwerkt bronnen en tegenargumenten.
   10 lessen

   1. Opbouw van een juridische redeneringJe ordent de stappen van een juridische redenering.
   2. Feiten en regels verbindenJe verbindt feiten aan toepasselijke regels.
   3. Onderbouwen van standpuntenJe onderbouwt je standpunt met argumenten.
   4. Beoordelen van tegenargumentenJe beoordeelt en weerlegt tegenargumenten.
   5. Hanteren van de IRAC-methode (Issue, Rule, Application, Conclusion)Je past de IRAC-methode toe in je analyse.
   6. Jurisprudentie en literatuur aanvoerenJe voert jurisprudentie en literatuur aan ter ondersteuning.
   7. Begrippen correct en logisch definiërenJe definieert begrippen correct en logisch.
   8. Zorgvuldig omgaan met aannamesJe gaat zorgvuldig om met aannames in je betoog.
   9. Weergave van wederzijdse standpuntenJe geeft wederzijdse standpunten overzichtelijk weer.
   10. Conclusies helder en beknopt formulerenJe formuleert conclusies helder en beknopt.
4. 4 Schrijven van adviezen en memo’s Je schrijft adviezen en memo’s die aansluiten bij de vraag en begrijpelijk zijn voor de opdrachtgever.
   10 lessen

   1. Doel en functie van een juridisch adviesJe bepaalt het doel en de functie van een juridisch advies.
   2. Afstemming op interne of externe opdrachtgeverJe stemt je tekst af op de interne of externe opdrachtgever.
   3. Structuur van een juridisch memoJe ordent een juridisch memo volgens vaste structuur.
   4. Duidelijkheid in probleemstelling en vraagJe formuleert een duidelijke probleemstelling en vraag.
   5. Analyse van relevante regelgevingJe analyseert relevante regelgeving voor het advies.
   6. Consequenties van keuzes toelichtenJe licht de gevolgen van keuzes helder toe.
   7. Juridisch-technische taal begrijpelijk makenJe maakt juridisch-technische taal begrijpelijk.
   8. Argumentatie in begrijpelijke bewoordingenJe verwoordt argumentatie in toegankelijke taal.
   9. Objectiviteit combineren met helder standpuntJe combineert objectiviteit met een helder standpunt.
   10. Formuleren van concrete aanbevelingenJe formuleert concrete aanbevelingen voor de lezer.
5. 5 Schrijven van processtukken Je stelt processtukken op volgens de formele eisen en onderbouwt deze met argumenten en bewijs.
   10 lessen

   1. Soorten processtukken herkennenJe herkent verschillende soorten processtukken.
   2. Eisen aan dagvaardingen en verzoekschriftenJe benoemt eisen voor dagvaardingen en verzoekschriften.
   3. Formele opbouw en vereiste inhoudJe ordent de formele opbouw en vereiste inhoud.
   4. Juridische grondslagen benoemenJe benoemt juridische grondslagen in je tekst.
   5. Ondersteunen met relevante jurisprudentieJe ondersteunt je standpunt met relevante jurisprudentie.
   6. Eisen aan taalgebruik in gerechtelijke contextJe past het juiste taalgebruik toe in gerechtelijke context.
   7. Argumenten opbouwen volgens proceslogicaJe bouwt argumenten op volgens proceslogica.
   8. Vermijden van subjectieve taalJe vermijdt subjectieve taal in je processtukken.
   9. Inbrengen van bewijsstukken en toelichtingJe voegt bewijsstukken toe en licht deze toe.
   10. Afsluiting en verzoek tot beslissingJe sluit af met een verzoek tot beslissing.
6. 6 Schrijven van besluiten en beschikkingen Je formuleert besluiten en beschikkingen zorgvuldig, motiveert keuzes en beschrijft rechtsgevolgen.
   10 lessen

   1. Opbouw van een beschikking of besluitJe ordent de opbouw van een beschikking of besluit.
   2. Toepassing van wet- en regelgeving beschrijvenJe beschrijft de toepassing van wet- en regelgeving.
   3. Motiveren van het genomen besluitJe motiveert het genomen besluit helder.
   4. Zorgvuldige weergave van feiten en omstandighedenJe geeft feiten en omstandigheden zorgvuldig weer.
   5. Duidelijke en neutrale toonJe kiest een duidelijke en neutrale toon.
   6. Formuleren van rechtsgevolgenJe formuleert de rechtsgevolgen van het besluit.
   7. Aanduiden van bezwaar- en beroepsmogelijkhedenJe duidt bezwaar- en beroepsmogelijkheden aan.
   8. Controle op volledigheid en rechtsgeldigheidJe controleert op volledigheid en rechtsgeldigheid.
   9. Consistente formulering van standaardpassagesJe formuleert standaardpassages consistent.
   10. Gebruik van begrijpelijke taal voor burgersJe gebruikt begrijpelijke taal voor niet-juridische lezers.
7. 7 Wetgevingstechniek en formuleren van regelgeving Je stelt regelgeving op met aandacht voor structuur, definities, consistentie en begrijpelijkheid.
   10 lessen

   1. Opbouw en structuur van wetgevingJe ordent de structuur van wetgeving.
   2. Gebruik van definities en begrippenkadersJe formuleert definities en begrippenkaders.
   3. Duidelijkheid in normstellingJe stelt normen duidelijk vast in je tekst.
   4. Formuleren van verboden, verplichtingen en bevoegdhedenJe formuleert verboden, verplichtingen en bevoegdheden.
   5. Interne consistentie van bepalingenJe bewaakt de interne consistentie van bepalingen.
   6. Gebruik van verwijzingen en samenhangJe gebruikt verwijzingen en bewaakt samenhang.
   7. Stijl en toon van wettelijke tekstenJe kiest een passende stijl en toon voor wettelijke teksten.
   8. Verschil tussen formele en materiële wetgevingJe maakt onderscheid tussen formele en materiële wetgeving.
   9. Toepassing van amendementen en wijzigingenJe verwerkt amendementen en wijzigingen in regelgeving.
   10. Controle op begrijpelijkheid en uitvoerbaarheidJe controleert op begrijpelijkheid en uitvoerbaarheid.
8. 8 Schriftelijke communicatie met cliënten en derden Je communiceert schriftelijk met cliënten en derden in begrijpelijke taal en met duidelijke structuur.
   10 lessen

   1. Juridische brieven opstellen (intake, advies, toelichting)Je stelt verschillende soorten juridische brieven op.
   2. Gebruik van klantvriendelijke taalJe gebruikt klantvriendelijke taal in je communicatie.
   3. Vermijden van vakjargon zonder toelichtingJe vermijdt onnodig vakjargon of licht dit toe.
   4. Duidelijke structuur met kernboodschap vooropJe plaatst de kernboodschap vooraan in je brief.
   5. Voorlichting over rechten en plichtenJe geeft voorlichting over rechten en plichten.
   6. Communicatie bij conflicten en geschillenJe communiceert zorgvuldig bij conflicten en geschillen.
   7. Briefvormen hanteren (formele/informele)Je kiest de juiste briefvorm voor de situatie.
   8. Aanpassen van toon aan situatie en relatieJe past de toon aan op situatie en relatie.
   9. Correct verwijzen naar bijlagen en documentenJe verwijst correct naar bijlagen en documenten.
   10. Sluitende afsluiting met contactgegevensJe sluit de brief correct af met contactgegevens.
9. 9 Redigeren en reviseren van juridische teksten Je reviseert juridische teksten op inhoud, stijl, grammatica en consistentie voor een professionele eindversie.
   10 lessen

   1. Controle op inhoudelijke juistheidJe controleert de inhoud op juistheid en volledigheid.
   2. Herformuleren van complexe zinnenJe herformuleert complexe zinnen voor meer duidelijkheid.
   3. Taalfouten en stijlfouten herkennenJe herkent en corrigeert taal- en stijlfouten.
   4. Redundantie en vaagheid verwijderenJe verwijdert overbodige of vage passages.
   5. Uniformeren van stijl en terminologieJe zorgt voor uniforme stijl en terminologie.
   6. Toetsen op consistentie en logicaJe toetst de tekst op consistentie en logica.
   7. Feedback van collega’s verwerkenJe verwerkt feedback van collega’s in de tekst.
   8. Spellingcontrole en juridische terminologieJe voert een spellingcontrole en checkt juridische termen.
   9. Inzet van checklists voor eindredactieJe gebruikt checklists voor de eindredactie.
   10. Afronden en finaliseren voor publicatie of verzendingJe rondt de tekst af voor publicatie of verzending.
10. 10 Juridische bronnen gebruiken en correct verwijzen Je herkent juridische bronnen, verwijst correct en controleert de betrouwbaarheid van je verwijzingen.
    10 lessen

    1. Bronnen herkennen: wetten, jurisprudentie, literatuurJe herkent wetten, jurisprudentie en literatuur als bron.
    2. Vindplaatsen correct noterenJe noteert vindplaatsen volgens de juiste conventies.
    3. Gebruik van juridische databankenJe gebruikt juridische databanken voor brononderzoek.
    4. Verwijzen naar artikelen en arrestenJe verwijst correct naar artikelen en arresten.
    5. Correct citeren volgens juridische normenJe citeert volgens juridische normen.
    6. Gebruik van voetnoten en eindnotenJe past voetnoten en eindnoten correct toe.
    7. Vermijden van plagiaatJe voorkomt plagiaat door correcte bronvermelding.
    8. Inbedden van citaten in eigen tekstJe verwerkt citaten op de juiste manier in eigen tekst.
    9. Verschillen tussen nationaal en internationaal verwijzenJe past nationale en internationale verwijzingen toe.
    10. Controleren van bronbetrouwbaarheidJe controleert bronnen op betrouwbaarheid.