MHBO Management en Financieel beheer (6 maanden)

Je onderzoekt hoe overheidsorganisaties werken, hoe beleid tot stand komt en welke rollen, processen en communicatie daarbij horen.

1. 1 Inleiding tot overheidsorganisaties Je onderzoekt de functies, niveaus en invloed van de overheid op het dagelijks leven en de wet- en regelgeving.
   5 lessen

   1. Wat is de overheid en wat zijn de functies ervan?Je beschrijft wat de overheid doet en welke taken en verantwoordelijkheden daarbij horen.
   2. Verschillende niveaus van de overheid: lokaal, regionaal, nationaalJe vergelijkt lokale, regionale en nationale overheden en hun taken.
   3. De rol van de overheid in het dagelijks leven van burgersJe onderzoekt hoe overheidsmaatregelen het dagelijks leven van burgers beïnvloeden.
   4. Verschil tussen publieke en private sectorJe analyseert verschillen tussen publieke en private organisaties.
   5. De wet- en regelgeving die de overheid stuurtJe bekijkt welke wet- en regelgeving het werk van de overheid bepaalt.
2. 2 Bestuurlijke indeling van de overheid Je krijgt inzicht in de bestuurlijke indeling, verantwoordelijkheden en het politieke systeem van de overheid.
   5 lessen

   1. Bestuurlijke indeling van Nederland (gemeenten, provincies, rijksoverheid)Je benoemt hoe Nederland bestuurlijk is georganiseerd en welke organen daarbij horen.
   2. Organogrammen van overheidsinstellingenJe leest en maakt organogrammen van verschillende overheidsinstellingen.
   3. Verantwoordelijkheden en bevoegdheden van overheidsorganenJe onderzoekt welke taken en bevoegdheden overheidsorganen hebben.
   4. Het politieke systeem en de invloed op het bestuurJe beschrijft hoe het politieke systeem invloed heeft op het bestuur.
   5. De rol van ambtenaren in de overheidJe licht toe welke rol ambtenaren binnen de overheid vervullen.
3. 3 Beleidsvorming binnen overheid Je analyseert het proces van beleidsvorming, van ontwikkeling tot evaluatie, en het belang van data.
   5 lessen

   1. Wat is beleidsvorming en waarom is het belangrijk?Je legt uit wat beleidsvorming inhoudt en waarom het een kernproces is.
   2. Het proces van beleidsontwikkelingJe beschrijft de stappen van beleidsontwikkeling binnen de overheid.
   3. Belang van onderzoeken en data in beleidsvormingJe onderzoekt hoe onderzoek en data beleidskeuzes ondersteunen.
   4. Het implementeren van beleid: van plan naar actieJe vertaalt beleidsplannen naar concrete acties en uitvoering.
   5. Evaluatie van beleid: succes en falen metenJe leert hoe je het succes van beleid meet en evalueert.
4. 4 Begrotingsproces van de overheid Je onderzoekt hoe het begrotingsproces werkt en hoe overheidsfinanciën verantwoord worden beheerd.
   5 lessen

   1. Het begrotingsproces in de overheidJe beschrijft de stappen van het begrotingsproces bij de overheid.
   2. Belang van transparantie in overheidsfinanciënJe licht toe waarom transparantie belangrijk is bij overheidsfinanciën.
   3. Het verschil tussen publieke en private financieringJe vergelijkt publieke en private financiering.
   4. Beheer van belastinggeld: ethiek en verantwoordingJe onderzoekt hoe belastinggeld wordt beheerd en verantwoord.
   5. Fiscale verantwoording en controlemechanismenJe bekijkt controlemechanismen voor fiscale verantwoording.
5. 5 Leiderschap in de publieke sector Je verkent kenmerken van leiderschap en besluitvorming in de publieke sector en het verschil met het bedrijfsleven.
   5 lessen

   1. Wat maakt goed leiderschap in de publieke sector?Je analyseert eigenschappen van effectief leiderschap in de publieke sector.
   2. Verschil tussen leidinggeven in de overheid en het bedrijfslevenJe vergelijkt leidinggeven in de overheid met leidinggeven in het bedrijfsleven.
   3. Politiek leiderschap vs. ambtelijk leiderschapJe onderzoekt verschillen tussen politiek en ambtelijk leiderschap.
   4. Effectieve communicatie voor leiders in de overheidJe oefent met effectieve communicatie voor overheidsleiders.
   5. Besluitvorming in een politieke contextJe bekijkt hoe besluiten tot stand komen in een politieke context.
6. 6 Opleidingen en ontwikkeling voor ambtenaren Je verdiept je in werving, ontwikkeling, diversiteit en welzijn van medewerkers binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Werving, selectie en arbeidsvoorwaarden in de overheidJe onderzoekt hoe werving en selectie bij de overheid verlopen.
   2. Het belang van diversiteit en inclusie binnen overheidsorganisatiesJe bespreekt het belang van diversiteit en inclusie in overheidsorganisaties.
   3. Opleidingen en ontwikkeling voor ambtenarenJe bekijkt mogelijkheden voor opleiding en ontwikkeling van ambtenaren.
   4. De cultuur van overheidsinstellingenJe analyseert de cultuur binnen overheidsinstellingen.
   5. Beheer van werkdruk en welzijn van medewerkersJe onderzoekt hoe werkdruk en welzijn van medewerkers worden beheerd.
7. 7 Projectmanagement in de publieke sector Je leert hoe projecten in de publieke sector worden opgezet, uitgevoerd, geëvalueerd en afgesloten.
   5 lessen

   1. Wat is projectmanagement in de publieke sector?Je beschrijft wat projectmanagement in de publieke sector inhoudt.
   2. Verschil tussen projectmanagement in de overheid en commerciële sectorJe vergelijkt projectmanagement in overheid en commerciële sector.
   3. Het opstellen van projectplannen en budgettenJe stelt projectplannen en budgetten op voor overheidsprojecten.
   4. Risicomanagement en het managen van verwachtingenJe analyseert risico's en managet verwachtingen binnen projecten.
   5. Evaluatie en afsluiting van projecten in de overheidJe evalueert en sluit projecten binnen de overheid af.
8. 8 Communicatiekanalen binnen de overheid Je onderzoekt communicatiekanalen, transparantie, privacy en digitale communicatie binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Communicatiekanalen binnen de overheidJe bekijkt welke interne en externe communicatiekanalen de overheid gebruikt.
   2. Het belang van transparante communicatie naar burgersJe onderzoekt het belang van duidelijke communicatie richting burgers.
   3. Crisiscommunicatie en mediarelatiesJe leert hoe crisiscommunicatie en mediarelaties worden aangepakt.
   4. Wet- en regelgeving rondom privacy en informatiebeheerJe verdiept je in privacywetgeving en informatiebeheer bij de overheid.
   5. Digitale communicatie en overheidswebsitesJe analyseert hoe digitale communicatie en websites door de overheid worden ingezet.
9. 9 Rechtsstaat en de rechtsbescherming Je verdiept je in de rechtsstaat, ethiek, integriteit en controlemechanismen binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Basisprincipes van de rechtsstaat en de rechtsbeschermingJe beschrijft de basisprincipes van de rechtsstaat en hoe burgers worden beschermd.
   2. Ethiek in de publieke sector: integriteit en verantwoordelijkheidJe onderzoekt het belang van integriteit en verantwoordelijkheid in de publieke sector.
   3. Wetgeving rondom ambtenaren en overheidsfunctionarissenJe bekijkt relevante wetgeving voor ambtenaren en overheidsfunctionarissen.
   4. Het omgaan met belangenconflicten in overheidsbesluitenJe leert omgaan met belangenconflicten bij overheidsbesluiten.
   5. Toezicht en controlemechanismen in de overheidJe analyseert hoe toezicht en controle in de overheid zijn geregeld.
10. 10 Overheid en NGO's Je onderzoekt samenwerkingsvormen tussen overheid, NGO’s, private partijen en internationale partners.
    5 lessen

    1. Overheid en NGO's: gezamenlijke projecten en samenwerkingJe analyseert hoe overheid en NGO’s samenwerken aan gezamenlijke projecten.
    2. Publiek-private samenwerking in de overheidJe bekijkt vormen van publiek-private samenwerking in de overheid.
    3. De rol van internationale samenwerking voor overheidsorganisatiesJe onderzoekt het belang van internationale samenwerking voor overheidsorganisaties.
    4. Netwerken en partnerschappen in de publieke sectorJe beschrijft hoe netwerken en partnerschappen in de publieke sector werken.
    5. Gemeentelijke samenwerking en de rol van lokale overhedenJe bekijkt hoe gemeenten samenwerken en welke rol lokale overheden hebben.

Je past financieel beheer toe binnen de overheid, van begroting tot verslaglegging en risicomanagement.

1. 1 Basisprincipes van overheidsfinanciën Je onderzoekt de basis van overheidsfinanciën en de relatie tussen beleid, begroting en verantwoording.
   5 lessen

   1. Verschil tussen commerciële en publieke financiële systemenJe vergelijkt financiële systemen van publieke en commerciële organisaties.
   2. Doel en functies van financieel beheer binnen de overheidJe beschrijft de doelen en functies van financieel beheer binnen een overheidsorganisatie.
   3. Begrippen als begroting, jaarrekening en kasstroomoverzichtJe herkent en gebruikt begrippen als begroting, jaarrekening en kasstroomoverzicht.
   4. Het belang van transparantie en verantwoordingJe licht toe waarom transparantie en verantwoording belangrijk zijn in het financiële proces.
   5. Relatie tussen beleid en financiële middelenJe onderzoekt hoe beleid en financiële middelen met elkaar samenhangen.
2. 2 Begrotingsprocessen binnen de overheid Je doorloopt het begrotingsproces, van meerjarenbegroting tot koppeling aan beleidsdoelen.
   5 lessen

   1. Opstellen van een meerjarenbegrotingJe stelt een meerjarenbegroting op voor een overheidsorganisatie.
   2. Verschillende begrotingsvormen (input-, output- en resultaatgericht)Je vergelijkt verschillende begrotingsvormen en past deze toe.
   3. Rollen van raad, college en ambtelijke organisatieJe benoemt de rollen van raad, college en ambtelijke organisatie in het begrotingsproces.
   4. Het begrotingsjaar en budgetcycliJe beschrijft het begrotingsjaar en de verschillende fasen van de budgetcyclus.
   5. Koppeling van begroting aan beleidsdoelenJe koppelt begrotingselementen aan beleidsdoelen en licht deze toe.
3. 3 Inkomstenbronnen van de overheid Je analyseert de verschillende inkomstenbronnen van de overheid, van belastingen tot subsidies.
   5 lessen

   1. Belastingopbrengsten (lokale en landelijke)Je onderscheidt lokale en landelijke belastingopbrengsten en hun toepassing.
   2. Heffingen en legesJe benoemt heffingen en leges en geeft voorbeelden van hun gebruik.
   3. Overdrachten van hogere overhedenJe beschrijft overdrachten van hogere overheden en hun rol in de financiering.
   4. Subsidies van nationale en Europese instantiesJe herkent subsidies van nationale en Europese instanties als inkomstenbron.
   5. Niet-belastingmiddelen zoals verhuur of verkoopJe benoemt niet-belastingmiddelen zoals verhuur of verkoop van eigendommen.
4. 4 Uitgavenbeheer en budgetbewaking Je verdeelt middelen, bewaakt budgetten en monitort uitgaven binnen een overheidsorganisatie.
   5 lessen

   1. Verdelen van middelen over beleidsterreinenJe verdeelt financiële middelen over verschillende beleidsterreinen.
   2. Controle op realisatie van uitgavenJe controleert de realisatie van uitgaven ten opzichte van de begroting.
   3. Herverdeling bij onder- of overschrijdingenJe voert herverdeling uit bij onder- of overschrijdingen van budgetten.
   4. Financiële rapportages en voortgangsmonitoringJe stelt financiële rapportages op en monitort de voortgang.
   5. Rol van budgethouders en controllersJe beschrijft de rol van budgethouders en controllers in het uitgavenbeheer.
5. 5 Financiële verslaglegging en rapportage Je stelt rapportages en jaarrekeningen op en voldoet aan transparantie-eisen in verslaglegging.
   5 lessen

   1. Opstellen van tussentijdse rapportagesJe maakt tussentijdse financiële rapportages voor de organisatie.
   2. Jaarrekening en jaarverslag samenstellenJe stelt een jaarrekening en jaarverslag samen volgens de richtlijnen.
   3. Verplichte publicatie en transparantie-eisenJe past verplichte publicatie- en transparantie-eisen toe in de verslaglegging.
   4. Gebruik van financiële kengetallenJe gebruikt financiële kengetallen bij het analyseren van rapportages.
   5. Afleggen van verantwoording aan de raadJe legt verantwoording af aan de raad over het gevoerde financiële beleid.
6. 6 Wet- en regelgeving in financieel beheer Je past relevante wet- en regelgeving toe bij financieel beheer binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Gemeentewet en ProvinciewetJe benoemt de belangrijkste bepalingen uit de Gemeentewet en Provinciewet.
   2. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)Je past het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) toe in de praktijk.
   3. Comptabiliteitswet voor het RijkJe herkent de toepassing van de Comptabiliteitswet voor het Rijk.
   4. Richtlijnen van de Rekenkamer en accountantJe volgt richtlijnen van de Rekenkamer en accountant bij financiële processen.
   5. Europese financiële voorschriftenJe benoemt Europese financiële voorschriften die van toepassing zijn.
7. 7 Interne controle en auditprocessen Je voert interne controles uit en werkt samen met toezichthouders aan een betrouwbare financiële organisatie.
   5 lessen

   1. Doel en opzet van interne controlesystemenJe zet een intern controlesysteem op binnen een overheidsorganisatie.
   2. Toetsen van naleving van regels en proceduresJe toetst de naleving van regels en procedures in financiële processen.
   3. Uitvoeren van interne auditsJe voert interne audits uit en legt bevindingen vast.
   4. Bevindingen rapporteren en verbetermaatregelen doorvoerenJe rapporteert bevindingen en stelt verbetermaatregelen voor.
   5. Samenwerking met externe toezichthoudersJe werkt samen met externe toezichthouders aan financiële controle.
8. 8 Risicomanagement in overheidsfinanciën Je herkent financiële risico’s, beoordeelt deze en stelt beheersmaatregelen op voor de organisatie.
   5 lessen

   1. Identificeren van financiële risico’sJe identificeert mogelijke financiële risico’s binnen de organisatie.
   2. Beoordelen van impact en waarschijnlijkheidJe beoordeelt de impact en waarschijnlijkheid van financiële risico’s.
   3. Risicobeheersmaatregelen opstellenJe stelt risicobeheersmaatregelen op en past deze toe.
   4. Opbouwen van weerstandsvermogenJe bouwt weerstandsvermogen op voor onverwachte financiële situaties.
   5. Monitoring en actualisatie van risicodossiersJe monitort en actualiseert risicodossiers periodiek.
9. 9 Liquiditeits- en kasbeheer Je beheert kasstromen, liquide middelen en tijdelijke financiering binnen een overheidsorganisatie.
   5 lessen

   1. Voorspellen van kasstromenJe voorspelt kasstromen op basis van inkomsten en uitgaven.
   2. Beheer van liquide middelenJe beheert de liquide middelen van de organisatie.
   3. Aantrekken van tijdelijke financieringJe onderzoekt mogelijkheden voor het aantrekken van tijdelijke financiering.
   4. Rente- en beleggingsbeleid bij de overheidJe past rente- en beleggingsbeleid toe bij het beheer van middelen.
   5. Relatie met schatkistbankierenJe legt uit hoe schatkistbankieren werkt binnen de overheid.
10. 10 Financiële analyse en besluitvorming Je analyseert financiële gegevens en ondersteunt beleidskeuzes met onderbouwde scenario’s.
    5 lessen

    1. Interpreteren van financiële gegevensJe interpreteert financiële gegevens voor beleids- en managementdoeleinden.
    2. Gebruik van kostprijsberekeningen voor beleidJe gebruikt kostprijsberekeningen bij het voorbereiden van beleid.
    3. Analyseren van trends in inkomsten en uitgavenJe analyseert trends in inkomsten en uitgaven over meerdere jaren.
    4. Ondersteunen van beleidskeuzes met financiële onderbouwingJe onderbouwt beleidskeuzes met financiële analyses.
    5. Presenteren van financiële scenario’s aan besluitvormersJe presenteert financiële scenario’s aan besluitvormers.