MHBO Management en Strategisch denken (1 jaar)

Je onderzoekt hoe overheidsorganisaties werken, hoe beleid tot stand komt en welke rollen, processen en communicatie daarbij horen.

1. 1 Inleiding tot overheidsorganisaties Je onderzoekt de functies, niveaus en invloed van de overheid op het dagelijks leven en de wet- en regelgeving.
   5 lessen

   1. Wat is de overheid en wat zijn de functies ervan?Je beschrijft wat de overheid doet en welke taken en verantwoordelijkheden daarbij horen.
   2. Verschillende niveaus van de overheid: lokaal, regionaal, nationaalJe vergelijkt lokale, regionale en nationale overheden en hun taken.
   3. De rol van de overheid in het dagelijks leven van burgersJe onderzoekt hoe overheidsmaatregelen het dagelijks leven van burgers beïnvloeden.
   4. Verschil tussen publieke en private sectorJe analyseert verschillen tussen publieke en private organisaties.
   5. De wet- en regelgeving die de overheid stuurtJe bekijkt welke wet- en regelgeving het werk van de overheid bepaalt.
2. 2 Bestuurlijke indeling van de overheid Je krijgt inzicht in de bestuurlijke indeling, verantwoordelijkheden en het politieke systeem van de overheid.
   5 lessen

   1. Bestuurlijke indeling van Nederland (gemeenten, provincies, rijksoverheid)Je benoemt hoe Nederland bestuurlijk is georganiseerd en welke organen daarbij horen.
   2. Organogrammen van overheidsinstellingenJe leest en maakt organogrammen van verschillende overheidsinstellingen.
   3. Verantwoordelijkheden en bevoegdheden van overheidsorganenJe onderzoekt welke taken en bevoegdheden overheidsorganen hebben.
   4. Het politieke systeem en de invloed op het bestuurJe beschrijft hoe het politieke systeem invloed heeft op het bestuur.
   5. De rol van ambtenaren in de overheidJe licht toe welke rol ambtenaren binnen de overheid vervullen.
3. 3 Beleidsvorming binnen overheid Je analyseert het proces van beleidsvorming, van ontwikkeling tot evaluatie, en het belang van data.
   5 lessen

   1. Wat is beleidsvorming en waarom is het belangrijk?Je legt uit wat beleidsvorming inhoudt en waarom het een kernproces is.
   2. Het proces van beleidsontwikkelingJe beschrijft de stappen van beleidsontwikkeling binnen de overheid.
   3. Belang van onderzoeken en data in beleidsvormingJe onderzoekt hoe onderzoek en data beleidskeuzes ondersteunen.
   4. Het implementeren van beleid: van plan naar actieJe vertaalt beleidsplannen naar concrete acties en uitvoering.
   5. Evaluatie van beleid: succes en falen metenJe leert hoe je het succes van beleid meet en evalueert.
4. 4 Begrotingsproces van de overheid Je onderzoekt hoe het begrotingsproces werkt en hoe overheidsfinanciën verantwoord worden beheerd.
   5 lessen

   1. Het begrotingsproces in de overheidJe beschrijft de stappen van het begrotingsproces bij de overheid.
   2. Belang van transparantie in overheidsfinanciënJe licht toe waarom transparantie belangrijk is bij overheidsfinanciën.
   3. Het verschil tussen publieke en private financieringJe vergelijkt publieke en private financiering.
   4. Beheer van belastinggeld: ethiek en verantwoordingJe onderzoekt hoe belastinggeld wordt beheerd en verantwoord.
   5. Fiscale verantwoording en controlemechanismenJe bekijkt controlemechanismen voor fiscale verantwoording.
5. 5 Leiderschap in de publieke sector Je verkent kenmerken van leiderschap en besluitvorming in de publieke sector en het verschil met het bedrijfsleven.
   5 lessen

   1. Wat maakt goed leiderschap in de publieke sector?Je analyseert eigenschappen van effectief leiderschap in de publieke sector.
   2. Verschil tussen leidinggeven in de overheid en het bedrijfslevenJe vergelijkt leidinggeven in de overheid met leidinggeven in het bedrijfsleven.
   3. Politiek leiderschap vs. ambtelijk leiderschapJe onderzoekt verschillen tussen politiek en ambtelijk leiderschap.
   4. Effectieve communicatie voor leiders in de overheidJe oefent met effectieve communicatie voor overheidsleiders.
   5. Besluitvorming in een politieke contextJe bekijkt hoe besluiten tot stand komen in een politieke context.
6. 6 Opleidingen en ontwikkeling voor ambtenaren Je verdiept je in werving, ontwikkeling, diversiteit en welzijn van medewerkers binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Werving, selectie en arbeidsvoorwaarden in de overheidJe onderzoekt hoe werving en selectie bij de overheid verlopen.
   2. Het belang van diversiteit en inclusie binnen overheidsorganisatiesJe bespreekt het belang van diversiteit en inclusie in overheidsorganisaties.
   3. Opleidingen en ontwikkeling voor ambtenarenJe bekijkt mogelijkheden voor opleiding en ontwikkeling van ambtenaren.
   4. De cultuur van overheidsinstellingenJe analyseert de cultuur binnen overheidsinstellingen.
   5. Beheer van werkdruk en welzijn van medewerkersJe onderzoekt hoe werkdruk en welzijn van medewerkers worden beheerd.
7. 7 Projectmanagement in de publieke sector Je leert hoe projecten in de publieke sector worden opgezet, uitgevoerd, geëvalueerd en afgesloten.
   5 lessen

   1. Wat is projectmanagement in de publieke sector?Je beschrijft wat projectmanagement in de publieke sector inhoudt.
   2. Verschil tussen projectmanagement in de overheid en commerciële sectorJe vergelijkt projectmanagement in overheid en commerciële sector.
   3. Het opstellen van projectplannen en budgettenJe stelt projectplannen en budgetten op voor overheidsprojecten.
   4. Risicomanagement en het managen van verwachtingenJe analyseert risico's en managet verwachtingen binnen projecten.
   5. Evaluatie en afsluiting van projecten in de overheidJe evalueert en sluit projecten binnen de overheid af.
8. 8 Communicatiekanalen binnen de overheid Je onderzoekt communicatiekanalen, transparantie, privacy en digitale communicatie binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Communicatiekanalen binnen de overheidJe bekijkt welke interne en externe communicatiekanalen de overheid gebruikt.
   2. Het belang van transparante communicatie naar burgersJe onderzoekt het belang van duidelijke communicatie richting burgers.
   3. Crisiscommunicatie en mediarelatiesJe leert hoe crisiscommunicatie en mediarelaties worden aangepakt.
   4. Wet- en regelgeving rondom privacy en informatiebeheerJe verdiept je in privacywetgeving en informatiebeheer bij de overheid.
   5. Digitale communicatie en overheidswebsitesJe analyseert hoe digitale communicatie en websites door de overheid worden ingezet.
9. 9 Rechtsstaat en de rechtsbescherming Je verdiept je in de rechtsstaat, ethiek, integriteit en controlemechanismen binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Basisprincipes van de rechtsstaat en de rechtsbeschermingJe beschrijft de basisprincipes van de rechtsstaat en hoe burgers worden beschermd.
   2. Ethiek in de publieke sector: integriteit en verantwoordelijkheidJe onderzoekt het belang van integriteit en verantwoordelijkheid in de publieke sector.
   3. Wetgeving rondom ambtenaren en overheidsfunctionarissenJe bekijkt relevante wetgeving voor ambtenaren en overheidsfunctionarissen.
   4. Het omgaan met belangenconflicten in overheidsbesluitenJe leert omgaan met belangenconflicten bij overheidsbesluiten.
   5. Toezicht en controlemechanismen in de overheidJe analyseert hoe toezicht en controle in de overheid zijn geregeld.
10. 10 Overheid en NGO's Je onderzoekt samenwerkingsvormen tussen overheid, NGO’s, private partijen en internationale partners.
    5 lessen

    1. Overheid en NGO's: gezamenlijke projecten en samenwerkingJe analyseert hoe overheid en NGO’s samenwerken aan gezamenlijke projecten.
    2. Publiek-private samenwerking in de overheidJe bekijkt vormen van publiek-private samenwerking in de overheid.
    3. De rol van internationale samenwerking voor overheidsorganisatiesJe onderzoekt het belang van internationale samenwerking voor overheidsorganisaties.
    4. Netwerken en partnerschappen in de publieke sectorJe beschrijft hoe netwerken en partnerschappen in de publieke sector werken.
    5. Gemeentelijke samenwerking en de rol van lokale overhedenJe bekijkt hoe gemeenten samenwerken en welke rol lokale overheden hebben.

Je ontwikkelt vaardigheden om strategisch te denken, te analyseren en keuzes te onderbouwen in je werkpraktijk.

1. 1 Inzicht in strategisch denken Je onderzoekt de kenmerken van strategisch denken en vergelijkt deze met andere denkniveaus.
   5 lessen

   1. Definitie en belang van strategisch denkenJe verkent wat strategisch denken inhoudt in verschillende organisatiesituaties.
   2. Verschil tussen tactisch, operationeel en strategisch niveauJe vergelijkt strategisch, tactisch en operationeel denken aan de hand van voorbeelden.
   3. Lange- en korte-termijn perspectieven afwegenJe oefent met het afwegen van korte- en langetermijnperspectieven in besluitvorming.
   4. Voorbeelden van strategisch succes in organisatiesJe analyseert praktijkvoorbeelden van strategisch succes binnen organisaties.
   5. Kritisch analyseren van strategische beslissingenJe beoordeelt strategische beslissingen kritisch op argumentatie en resultaat.
2. 2 Analyse van interne organisatie Je analyseert de interne organisatie en brengt sterke en zwakke punten systematisch in kaart.
   5 lessen

   1. Sterke en zwakke punten van de organisatie herkennenJe herkent en benoemt sterke en zwakke punten van een organisatie.
   2. Bedrijfscultuur en structuur begrijpenJe onderzoekt de invloed van cultuur en structuur op het functioneren.
   3. Huidige processen en middelen evaluerenJe evalueert processen en middelen op effectiviteit en efficiëntie.
   4. Personeel, vaardigheden en kennis inventariserenJe inventariseert personeel, vaardigheden en aanwezige kennis.
   5. Identificatie van kerncompetentiesJe identificeert kerncompetenties die onderscheidend zijn voor de organisatie.
3. 3 Analyse van externe omgeving Je onderzoekt externe factoren zoals markt, concurrentie en technologie en beoordeelt kansen en bedreigingen.
   5 lessen

   1. Marktontwikkelingen en trends volgenJe signaleert marktontwikkelingen en trends die relevant zijn voor de organisatie.
   2. Concurrentieanalyse uitvoerenJe voert een analyse uit van concurrenten en hun positie.
   3. Wet- en regelgeving en politieke factoren in kaart brengenJe brengt wet- en regelgeving en politieke invloeden in kaart.
   4. Technologische veranderingen monitorenJe volgt technologische veranderingen en beoordeelt hun impact.
   5. Kansen en bedreigingen (SWOT) identificerenJe identificeert kansen en bedreigingen met behulp van een SWOT-analyse.
4. 4 Visie en missie ontwikkelen Je ontwikkelt visie en missie en leert deze te koppelen aan strategische keuzes en communicatie.
   5 lessen

   1. Kernwaarden van de organisatie formulerenJe formuleert kernwaarden die richting geven aan het beleid.
   2. Lange-termijn doelen en ambities bepalenJe bepaalt langetermijndoelen en ambities op basis van analyse.
   3. Inspirerende en duidelijke missie opstellenJe stelt een heldere en inspirerende missie op.
   4. Visie koppelen aan strategische keuzesJe koppelt visie aan concrete strategische keuzes.
   5. Communicatie van visie en missie naar medewerkersJe oefent met het communiceren van visie en missie naar medewerkers.
5. 5 Strategische doelstellingen formuleren Je leert strategische doelstellingen formuleren, prioriteren en evalueren voor de organisatie.
   5 lessen

   1. SMART-doelen opstellen (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden)Je stelt SMART-doelen op die aansluiten bij de strategie.
   2. Prioriteiten stellen en focusgebieden kiezenJe kiest focusgebieden en stelt prioriteiten op basis van analyse.
   3. Koppeling tussen doelen en organisatieresultatenJe koppelt strategische doelen aan concrete organisatieresultaten.
   4. Mijlpalen en succescriteria definiërenJe definieert mijlpalen en succescriteria voor het behalen van doelen.
   5. Doelen evalueren en bijstellen indien nodigJe beoordeelt en past doelen aan op basis van voortgang en resultaten.
6. 6 Scenario- en risicoanalyse Je beoordeelt scenario’s en risico’s en ontwikkelt strategieën om met onzekerheid om te gaan.
   5 lessen

   1. Mogelijke toekomstige scenario’s schetsenJe schetst mogelijke toekomstscenario’s voor de organisatie.
   2. Impact en waarschijnlijkheid van risico’s beoordelenJe beoordeelt de impact en kans van verschillende risico’s.
   3. Mitigatie- en beheersmaatregelen bedenkenJe bedenkt maatregelen om risico’s te beheersen en te beperken.
   4. Flexibele strategieën ontwikkelenJe ontwikkelt flexibele strategieën voor veranderende omstandigheden.
   5. Beslissingen onder onzekerheid ondersteunenJe ondersteunt besluitvorming onder onzekerheid met scenarioanalyse.
7. 7 Strategische keuzes en besluitvorming Je weegt strategische alternatieven af en onderbouwt keuzes met analyses en belangenafweging.
   5 lessen

   1. Alternatieven en opties systematisch afwegenJe vergelijkt alternatieven en opties systematisch op effect en haalbaarheid.
   2. Kosten-batenanalyse uitvoerenJe voert een kosten-batenanalyse uit voor strategische keuzes.
   3. Stakeholders en belangen meenemen in beslissingenJe betrekt stakeholders en hun belangen bij besluitvorming.
   4. Prioriteiten stellen en trade-offs overwegenJe stelt prioriteiten en overweegt de gevolgen van keuzes.
   5. Implementatieplanning koppelen aan keuzesJe koppelt gemaakte keuzes aan een implementatieplanning.
8. 8 Innovatie en verandering stimuleren Je stimuleert innovatie en begeleidt veranderingen die aansluiten bij de strategie van de organisatie.
   5 lessen

   1. Creatieve oplossingen en nieuwe ideeën bevorderenJe bevordert het bedenken van creatieve oplossingen en nieuwe ideeën.
   2. Trends en technologische ontwikkelingen benuttenJe benut trends en technologische ontwikkelingen voor innovatie.
   3. Verandering effectief communiceren en begeleidenJe communiceert en begeleidt veranderingen binnen de organisatie.
   4. Innovatie koppelen aan strategische doelstellingenJe koppelt innovatie aan strategische doelstellingen.
   5. Weerstand en obstakels herkennen en overwinnenJe herkent weerstand en obstakels en werkt aan oplossingen.
9. 9 Evaluatie en bijsturing van strategie Je evalueert de voortgang van strategie en gebruikt feedback om plannen te verbeteren en bij te sturen.
   5 lessen

   1. Monitoring van voortgang en prestatiesJe monitort de voortgang en prestaties van strategische plannen.
   2. KPI’s en meetbare indicatoren gebruikenJe gebruikt KPI’s en meetbare indicatoren om resultaten te volgen.
   3. Analyse van resultaten en afwijkingenJe analyseert afwijkingen en resultaten ten opzichte van de doelen.
   4. Continu verbeteren van strategische plannenJe past strategische plannen aan op basis van evaluatie.
   5. Feedback gebruiken om strategie aan te passenJe gebruikt feedback om strategieën verder te ontwikkelen.
10. 10 Strategische communicatie en samenwerking Je communiceert strategie helder en stimuleert samenwerking en betrokkenheid binnen teams.
    5 lessen

    1. Strategie duidelijk uitleggen aan medewerkersJe legt strategie duidelijk uit aan medewerkers en teams.
    2. Betrokkenheid van teams en stakeholders creërenJe creëert betrokkenheid bij teams en stakeholders rondom de strategie.
    3. Transparante communicatie over doelen en keuzesJe communiceert transparant over doelen en gemaakte keuzes.
    4. Samenwerking bevorderen tussen afdelingenJe stimuleert samenwerking tussen verschillende afdelingen.
    5. Conflicten en tegenstrijdige belangen constructief aanpakkenJe pakt conflicten en tegenstrijdige belangen constructief aan.

Je ontwikkelt vaardigheden voor leidinggeven, communiceren, plannen, besluiten nemen en werken met teams.

1. 1 Inleiding tot managementvaardigheden Je onderzoekt de basis van management, de rol van de manager en verschillende benaderingen.
   5 lessen

   1. Definitie en functies van managementJe bekijkt wat management inhoudt en welke taken en functies erbij horen.
   2. Verschillende managementstijlenJe vergelijkt verschillende manieren van leidinggeven en hun toepassing.
   3. Rol van de manager in een organisatieJe onderzoekt welke rol een manager speelt binnen een organisatie.
   4. Ethiek en verantwoordelijkheden van managersJe bespreekt ethische kwesties en verantwoordelijkheden voor managers.
   5. Overzicht van managementtheorieënJe maakt kennis met bekende theorieën over management.
2. 2 Communicatievaardigheden Je oefent met verschillende vormen van communicatie binnen organisaties en teams.
   5 lessen

   1. Effectieve mondelinge communicatieJe past technieken toe voor duidelijk en doelgericht mondeling overleg.
   2. Schrijfvaardigheden voor rapportages en e-mailsJe leert rapportages en e-mails helder en gestructureerd op te stellen.
   3. Actief luisteren en empathieJe oefent met actief luisteren en het tonen van empathie in gesprekken.
   4. Non-verbale communicatieJe herkent en gebruikt non-verbale signalen in communicatie.
   5. Communiceren in diverse teamsJe past communicatiestrategieën toe in teams met verschillende achtergronden.
3. 3 Leiderschap Je onderzoekt wat leiderschap inhoudt en hoe je medewerkers motiveert en inspireert.
   5 lessen

   1. Verschil tussen management en leiderschapJe vergelijkt de rollen van manager en leider in organisaties.
   2. Kenmerken van een goede leiderJe benoemt eigenschappen die bijdragen aan goed leiderschap.
   3. Inspireren en motiveren van medewerkersJe leert hoe je medewerkers kunt inspireren en motiveren.
   4. Leiderschapsstijlen en hun impactJe analyseert verschillende leiderschapsstijlen en hun effecten.
   5. Situational leadership: aanpassingsvermogenJe past leiderschap aan op verschillende situaties en behoeften.
4. 4 Teammanagement Je leert teams samenstellen, begeleiden en prestaties beoordelen.
   5 lessen

   1. Opbouwen en onderhouden van effectieve teamsJe onderzoekt hoe je een effectief team samenstelt en onderhoudt.
   2. Rollen en verantwoordelijkheden binnen een teamJe verdeelt rollen en verantwoordelijkheden binnen een team.
   3. TeambuildingtechniekenJe past technieken toe om de samenwerking in teams te versterken.
   4. Conflictoplossing binnen teamsJe oefent met het oplossen van conflicten binnen teams.
   5. Evaluatie en feedback voor teamledenJe geeft constructieve feedback en beoordeelt teamleden.
5. 5 Plannen en organiseren Je ontwikkelt vaardigheden voor het plannen, organiseren en flexibel aanpassen van werkprocessen.
   5 lessen

   1. Basisprincipes van planningJe leert de basisstappen van het opstellen van een planning.
   2. Prioriteiten stellen en tijdbeheerJe oefent met prioriteiten stellen en efficiënt omgaan met tijd.
   3. Tools voor projectmanagementJe maakt kennis met hulpmiddelen voor projectmanagement.
   4. Effectief gebruik van middelenJe onderzoekt hoe je middelen effectief inzet bij het organiseren van werk.
   5. Flexibiliteit en aanpassing van plannenJe past plannen aan bij veranderende omstandigheden.
6. 6 Besluitvorming Je verdiept je in het besluitvormingsproces en leert verschillende technieken toepassen.
   5 lessen

   1. Het besluitvormingsprocesJe doorloopt de stappen van het nemen van een besluit.
   2. Technieken voor effectieve besluitvormingJe past methoden toe voor het nemen van effectieve besluiten.
   3. Groepsbesluitvorming en consensusJe onderzoekt hoe je samen met anderen tot een besluit komt.
   4. Risicoanalyse en -beheer bij besluitvormingJe beoordeelt risico’s en beheert deze bij het nemen van besluiten.
   5. Evalueren van beslissingen en resultatenJe evalueert genomen besluiten en de behaalde resultaten.
7. 7 Verandering en innovatie Je leert hoe je veranderingen en innovatie in organisaties kunt begeleiden.
   5 lessen

   1. Het belang van verandering in organisatiesJe onderzoekt waarom verandering nodig is binnen organisaties.
   2. VerandermanagementprocessenJe volgt stappen voor het begeleiden van veranderprocessen.
   3. Innovatiemanagement en creativiteitJe stimuleert creativiteit en innovatie in het werk.
   4. Omgaan met weerstand tegen veranderingJe leert omgaan met weerstand tegen veranderingen.
   5. Voorbeelden van succesvolle verandertrajectenJe analyseert praktijkvoorbeelden van geslaagde veranderingen.
8. 8 Personeelsmanagement Je verdiept je in personeelsmanagement, van werving tot ontwikkeling en diversiteit.
   5 lessen

   1. Werving en selectie van personeelJe beoordeelt methoden voor het aantrekken en selecteren van personeel.
   2. Prestatiebeoordeling en feedbackJe voert prestatiegesprekken en geeft constructieve feedback.
   3. Loopbaanontwikkeling en trainingJe ondersteunt medewerkers bij hun loopbaan en ontwikkeling.
   4. Motivatie en beloningssystemenJe onderzoekt manieren om medewerkers te motiveren en te belonen.
   5. Diversiteit en inclusie op de werkplekJe bevordert diversiteit en inclusie op de werkvloer.
9. 9 Financieel management Je maakt kennis met financieel management en leert financiële gegevens toepassen in je werk.
   5 lessen

   1. Basisprincipes van financieel beheerJe leert de basis van financieel beheer binnen organisaties.
   2. Budgettering en kostenbeheersingJe stelt een budget op en beheerst kosten in de praktijk.
   3. Lezen en begrijpen van financiële rapportenJe leest en interpreteert financiële rapportages.
   4. Analyse van financiële prestatiesJe analyseert de financiële prestaties van een organisatie.
   5. Impact van financiële beslissingen op de organisatieJe onderzoekt hoe financiële keuzes doorwerken in de organisatie.
10. 10 Visie en strategie Je ontwikkelt vaardigheden om visie en strategie te formuleren, uit te voeren en te communiceren.
    5 lessen

    1. Het belang van een duidelijke visieJe onderzoekt het belang van een heldere visie voor organisaties.
    2. Strategische planning en uitvoeringJe stelt een strategisch plan op en voert dit uit.
    3. SWOT-analyse voor strategische besluitvormingJe past SWOT-analyse toe bij het nemen van strategische besluiten.
    4. Evalueren en bijstellen van strategieënJe beoordeelt en past strategieën aan op basis van resultaten.
    5. Communiceren van de visie naar het teamJe brengt de visie duidelijk over naar je team.

Je past financieel beheer toe binnen de overheid, van begroting tot verslaglegging en risicomanagement.

1. 1 Basisprincipes van overheidsfinanciën Je onderzoekt de basis van overheidsfinanciën en de relatie tussen beleid, begroting en verantwoording.
   5 lessen

   1. Verschil tussen commerciële en publieke financiële systemenJe vergelijkt financiële systemen van publieke en commerciële organisaties.
   2. Doel en functies van financieel beheer binnen de overheidJe beschrijft de doelen en functies van financieel beheer binnen een overheidsorganisatie.
   3. Begrippen als begroting, jaarrekening en kasstroomoverzichtJe herkent en gebruikt begrippen als begroting, jaarrekening en kasstroomoverzicht.
   4. Het belang van transparantie en verantwoordingJe licht toe waarom transparantie en verantwoording belangrijk zijn in het financiële proces.
   5. Relatie tussen beleid en financiële middelenJe onderzoekt hoe beleid en financiële middelen met elkaar samenhangen.
2. 2 Begrotingsprocessen binnen de overheid Je doorloopt het begrotingsproces, van meerjarenbegroting tot koppeling aan beleidsdoelen.
   5 lessen

   1. Opstellen van een meerjarenbegrotingJe stelt een meerjarenbegroting op voor een overheidsorganisatie.
   2. Verschillende begrotingsvormen (input-, output- en resultaatgericht)Je vergelijkt verschillende begrotingsvormen en past deze toe.
   3. Rollen van raad, college en ambtelijke organisatieJe benoemt de rollen van raad, college en ambtelijke organisatie in het begrotingsproces.
   4. Het begrotingsjaar en budgetcycliJe beschrijft het begrotingsjaar en de verschillende fasen van de budgetcyclus.
   5. Koppeling van begroting aan beleidsdoelenJe koppelt begrotingselementen aan beleidsdoelen en licht deze toe.
3. 3 Inkomstenbronnen van de overheid Je analyseert de verschillende inkomstenbronnen van de overheid, van belastingen tot subsidies.
   5 lessen

   1. Belastingopbrengsten (lokale en landelijke)Je onderscheidt lokale en landelijke belastingopbrengsten en hun toepassing.
   2. Heffingen en legesJe benoemt heffingen en leges en geeft voorbeelden van hun gebruik.
   3. Overdrachten van hogere overhedenJe beschrijft overdrachten van hogere overheden en hun rol in de financiering.
   4. Subsidies van nationale en Europese instantiesJe herkent subsidies van nationale en Europese instanties als inkomstenbron.
   5. Niet-belastingmiddelen zoals verhuur of verkoopJe benoemt niet-belastingmiddelen zoals verhuur of verkoop van eigendommen.
4. 4 Uitgavenbeheer en budgetbewaking Je verdeelt middelen, bewaakt budgetten en monitort uitgaven binnen een overheidsorganisatie.
   5 lessen

   1. Verdelen van middelen over beleidsterreinenJe verdeelt financiële middelen over verschillende beleidsterreinen.
   2. Controle op realisatie van uitgavenJe controleert de realisatie van uitgaven ten opzichte van de begroting.
   3. Herverdeling bij onder- of overschrijdingenJe voert herverdeling uit bij onder- of overschrijdingen van budgetten.
   4. Financiële rapportages en voortgangsmonitoringJe stelt financiële rapportages op en monitort de voortgang.
   5. Rol van budgethouders en controllersJe beschrijft de rol van budgethouders en controllers in het uitgavenbeheer.
5. 5 Financiële verslaglegging en rapportage Je stelt rapportages en jaarrekeningen op en voldoet aan transparantie-eisen in verslaglegging.
   5 lessen

   1. Opstellen van tussentijdse rapportagesJe maakt tussentijdse financiële rapportages voor de organisatie.
   2. Jaarrekening en jaarverslag samenstellenJe stelt een jaarrekening en jaarverslag samen volgens de richtlijnen.
   3. Verplichte publicatie en transparantie-eisenJe past verplichte publicatie- en transparantie-eisen toe in de verslaglegging.
   4. Gebruik van financiële kengetallenJe gebruikt financiële kengetallen bij het analyseren van rapportages.
   5. Afleggen van verantwoording aan de raadJe legt verantwoording af aan de raad over het gevoerde financiële beleid.
6. 6 Wet- en regelgeving in financieel beheer Je past relevante wet- en regelgeving toe bij financieel beheer binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Gemeentewet en ProvinciewetJe benoemt de belangrijkste bepalingen uit de Gemeentewet en Provinciewet.
   2. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)Je past het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) toe in de praktijk.
   3. Comptabiliteitswet voor het RijkJe herkent de toepassing van de Comptabiliteitswet voor het Rijk.
   4. Richtlijnen van de Rekenkamer en accountantJe volgt richtlijnen van de Rekenkamer en accountant bij financiële processen.
   5. Europese financiële voorschriftenJe benoemt Europese financiële voorschriften die van toepassing zijn.
7. 7 Interne controle en auditprocessen Je voert interne controles uit en werkt samen met toezichthouders aan een betrouwbare financiële organisatie.
   5 lessen

   1. Doel en opzet van interne controlesystemenJe zet een intern controlesysteem op binnen een overheidsorganisatie.
   2. Toetsen van naleving van regels en proceduresJe toetst de naleving van regels en procedures in financiële processen.
   3. Uitvoeren van interne auditsJe voert interne audits uit en legt bevindingen vast.
   4. Bevindingen rapporteren en verbetermaatregelen doorvoerenJe rapporteert bevindingen en stelt verbetermaatregelen voor.
   5. Samenwerking met externe toezichthoudersJe werkt samen met externe toezichthouders aan financiële controle.
8. 8 Risicomanagement in overheidsfinanciën Je herkent financiële risico’s, beoordeelt deze en stelt beheersmaatregelen op voor de organisatie.
   5 lessen

   1. Identificeren van financiële risico’sJe identificeert mogelijke financiële risico’s binnen de organisatie.
   2. Beoordelen van impact en waarschijnlijkheidJe beoordeelt de impact en waarschijnlijkheid van financiële risico’s.
   3. Risicobeheersmaatregelen opstellenJe stelt risicobeheersmaatregelen op en past deze toe.
   4. Opbouwen van weerstandsvermogenJe bouwt weerstandsvermogen op voor onverwachte financiële situaties.
   5. Monitoring en actualisatie van risicodossiersJe monitort en actualiseert risicodossiers periodiek.
9. 9 Liquiditeits- en kasbeheer Je beheert kasstromen, liquide middelen en tijdelijke financiering binnen een overheidsorganisatie.
   5 lessen

   1. Voorspellen van kasstromenJe voorspelt kasstromen op basis van inkomsten en uitgaven.
   2. Beheer van liquide middelenJe beheert de liquide middelen van de organisatie.
   3. Aantrekken van tijdelijke financieringJe onderzoekt mogelijkheden voor het aantrekken van tijdelijke financiering.
   4. Rente- en beleggingsbeleid bij de overheidJe past rente- en beleggingsbeleid toe bij het beheer van middelen.
   5. Relatie met schatkistbankierenJe legt uit hoe schatkistbankieren werkt binnen de overheid.
10. 10 Financiële analyse en besluitvorming Je analyseert financiële gegevens en ondersteunt beleidskeuzes met onderbouwde scenario’s.
    5 lessen

    1. Interpreteren van financiële gegevensJe interpreteert financiële gegevens voor beleids- en managementdoeleinden.
    2. Gebruik van kostprijsberekeningen voor beleidJe gebruikt kostprijsberekeningen bij het voorbereiden van beleid.
    3. Analyseren van trends in inkomsten en uitgavenJe analyseert trends in inkomsten en uitgaven over meerdere jaren.
    4. Ondersteunen van beleidskeuzes met financiële onderbouwingJe onderbouwt beleidskeuzes met financiële analyses.
    5. Presenteren van financiële scenario’s aan besluitvormersJe presenteert financiële scenario’s aan besluitvormers.