HBO Management en Strategie (6 maanden)

Je onderzoekt hoe overheidsorganisaties functioneren, hoe beleid ontstaat en hoe je effectief samenwerkt en stuurt binnen de publieke sector.

1. 1 Overheidsstructuur en bestuurslagen Je onderzoekt de opbouw van de overheid, de samenwerking tussen bestuurslagen en de rol van regelgeving.
   10 lessen

   1. Overzicht van de Nederlandse bestuursstructuurJe brengt de structuur van het Nederlandse bestuur in kaart.
   2. Taken en bevoegdheden van Rijksoverheid, provincies en gemeentenJe benoemt taken en bevoegdheden van verschillende overheidslagen.
   3. Samenwerking tussen verschillende bestuurslagenJe analyseert hoe bestuurslagen samenwerken.
   4. Rol van waterschappen en andere decentrale overhedenJe onderzoekt de rol van waterschappen en andere decentrale overheden.
   5. Publieke versus private sector verschillenJe vergelijkt publieke en private sectoren op structuur en werkwijze.
   6. Wet- en regelgeving rondom bestuursorganenJe bestudeert relevante wet- en regelgeving voor bestuursorganen.
   7. Politieke besluitvormingsprocessenJe beschrijft hoe politieke besluitvorming tot stand komt.
   8. Invloed van Europese regelgeving op lokaal bestuurJe onderzoekt de invloed van Europese regels op lokaal bestuur.
   9. Democratische legitimatie en participatieJe bespreekt hoe legitimatie en participatie in de democratie werken.
   10. Transparantie en verantwoordingsplichtJe beoordeelt hoe transparantie en verantwoording worden vormgegeven.
2. 2 Organisatiekunde binnen de overheid Je analyseert organisatiestructuren, interne processen en samenwerking binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Organisatiestructuren in publieke instellingenJe onderzoekt verschillende organisatiestructuren in publieke instellingen.
   2. Functies en rollen binnen overheidsorganisatiesJe benoemt functies en rollen binnen overheidsorganisaties.
   3. Bestuurlijke en ambtelijke hiërarchieJe beschrijft bestuurlijke en ambtelijke hiërarchieën.
   4. Cultuurverschillen tussen publieke en private sectorJe vergelijkt cultuurverschillen tussen publieke en private sectoren.
   5. Interne communicatie en informatievoorzieningJe analyseert interne communicatie en informatievoorziening.
   6. Veranderingsprocessen in overheidsorganisatiesJe onderzoekt hoe veranderingsprocessen verlopen.
   7. Samenwerking binnen en tussen afdelingenJe beoordeelt samenwerking binnen en tussen afdelingen.
   8. Netwerkmanagement en interbestuurlijke samenwerkingJe past netwerkmanagement en interbestuurlijke samenwerking toe.
   9. Organisatie-effectiviteit en prestatiemetingJe meet organisatie-effectiviteit en prestaties.
   10. Innovatie en flexibiliteit binnen de overheidJe onderzoekt hoe innovatie en flexibiliteit worden gestimuleerd.
3. 3 Publiek management en leiderschap Je ontwikkelt vaardigheden in publiek leiderschap, besluitvorming en omgaan met publieke druk.
   10 lessen

   1. Kenmerken van publiek leiderschapJe herkent kenmerken van leiderschap in de publieke sector.
   2. Verschil tussen leiderschap en managementJe onderscheidt management van leiderschap.
   3. Politiek-bestuurlijke sensitiviteitJe past politiek-bestuurlijke sensitiviteit toe in praktijksituaties.
   4. Motiveren en aansturen van ambtenarenJe motiveert en stuurt ambtenaren aan.
   5. Besluitvorming en conflicthanteringJe hanteert besluitvorming en conflictoplossing.
   6. Ethiek en integriteit in publieke functiesJe past ethiek en integriteit toe in publieke functies.
   7. Resultaatgericht sturen binnen publieke kadersJe stuurt resultaatgericht binnen publieke kaders.
   8. Leiderschapsstijlen en hun effectJe vergelijkt verschillende leiderschapsstijlen en hun effecten.
   9. Omgaan met publieke druk en mediaJe gaat om met publieke druk en media-aandacht.
   10. Ontwikkelen van een visie en strategieJe ontwikkelt een visie en strategie voor publieke organisaties.
4. 4 Beleidscyclus en beleidsanalyse Je past de beleidscyclus toe, voert beleidsanalyses uit en communiceert over beleid.
   10 lessen

   1. Fasen van de beleidscyclus (agenda, formuleren, implementatie, evaluatie)Je benoemt en doorloopt de fasen van de beleidscyclus.
   2. Instrumenten voor beleidsanalyseJe gebruikt instrumenten om beleid te analyseren.
   3. Stakeholderanalyse in beleidsprocessenJe voert een stakeholderanalyse uit in beleidsprocessen.
   4. Kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethodenJe past kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden toe.
   5. Kosten-batenanalyse en impactassessmentJe voert kosten-batenanalyses en impactassessments uit.
   6. Formuleren van SMART-beleidsdoelstellingenJe formuleert SMART-beleidsdoelstellingen.
   7. Monitoren en evalueren van beleidJe monitort en evalueert beleid.
   8. Omgaan met beleidswijzigingen en crisesJe reageert op beleidswijzigingen en crises.
   9. Communicatie over beleid met burgers en politiekJe communiceert over beleid met burgers en politiek.
   10. Gebruik van digitale tools bij beleidsontwikkelingJe gebruikt digitale tools bij beleidsontwikkeling.
5. 5 Financieel management en begrotingsproces Je leert begrotingen opstellen, financiële processen beheren en verantwoording afleggen.
   10 lessen

   1. Begrotingssystematiek binnen de overheidJe beschrijft de begrotingssystematiek van de overheid.
   2. Opstellen en analyseren van begrotingenJe stelt begrotingen op en analyseert deze.
   3. Financiële verantwoording en controleJe voert financiële verantwoording en controle uit.
   4. Inkomsten- en uitgavenbeheerJe beheert inkomsten en uitgaven.
   5. Investeringen en kapitaalsbegrotingJe beoordeelt investeringen en kapitaalsbegrotingen.
   6. Risicomanagement in financiële planningJe past risicomanagement toe in financiële planning.
   7. Kostenbewustzijn en budgetdisciplineJe bevordert kostenbewustzijn en budgetdiscipline.
   8. Toezicht en audit binnen publieke financiënJe voert toezicht en audits uit binnen publieke financiën.
   9. Meerjarenramingen en scenarioanalysesJe maakt meerjarenramingen en scenarioanalyses.
   10. Transparantie en verantwoording richting stakeholdersJe verantwoordt financiële keuzes aan stakeholders.
6. 6 Juridische kaders en governance Je past juridische kaders toe, herkent governanceprincipes en beheerst compliance en integriteit.
   10 lessen

   1. Publiekrechtelijke en privaatrechtelijke wetgevingJe onderscheidt publiekrechtelijke en privaatrechtelijke wetgeving.
   2. Bestuursrecht en handhavingJe past bestuursrecht en handhaving toe.
   3. Wet openbaarheid van bestuur (Wob)Je werkt met de Wet openbaarheid van bestuur.
   4. Governanceprincipes in de publieke sectorJe benoemt governanceprincipes in de publieke sector.
   5. Compliance en risicobeheersingJe beheerst compliance en risicobeheersing.
   6. Omgang met bezwaar en beroepJe behandelt bezwaar- en beroepsprocedures.
   7. Rollen van toezichthouders en controle-instantiesJe beschrijft de rollen van toezichthouders en controle-instanties.
   8. Vertrouwelijkheid en gegevensbeschermingJe waarborgt vertrouwelijkheid en gegevensbescherming.
   9. Juridische procedures en procesvoeringJe voert juridische procedures en procesvoering uit.
   10. Integriteit en fraudepreventieJe herkent integriteitsvraagstukken en voorkomt fraude.
7. 7 Kwaliteitsmanagement en prestatiebeoordeling Je ontwikkelt methoden voor kwaliteitsmanagement en beoordeelt prestaties in publieke dienstverlening.
   10 lessen

   1. Kwaliteitsnormen in publieke dienstverleningJe past kwaliteitsnormen toe in publieke dienstverlening.
   2. Opstellen van prestatie-indicatoren (KPI’s)Je stelt prestatie-indicatoren op.
   3. Klantgerichtheid en servicekwaliteitJe bevordert klantgerichtheid en servicekwaliteit.
   4. Procesoptimalisatie en lean managementJe optimaliseert processen met lean management.
   5. Benchmarking binnen en tussen overhedenJe vergelijkt prestaties met benchmarking.
   6. Evaluatiemethoden en auditsJe voert evaluaties en audits uit.
   7. Continu verbeteren en innovatie stimulerenJe stimuleert continu verbeteren en innovatie.
   8. Omgaan met klachten en feedbackJe handelt klachten en feedback af.
   9. Verantwoording en transparantie naar burgersJe legt verantwoording af aan burgers.
   10. Gebruik van ICT voor kwaliteitsmonitoringJe gebruikt ICT voor kwaliteitsmonitoring.
8. 8 Communicatie en participatie Je ontwikkelt communicatiestrategieën en betrekt burgers bij overheidsprocessen.
   10 lessen

   1. Communicatiestrategieën binnen de overheidJe ontwikkelt communicatiestrategieën voor de overheid.
   2. Publieksvoorlichting en informatievoorzieningJe verzorgt publieksvoorlichting en informatievoorziening.
   3. Mediarelaties en crisiscommunicatieJe beheert mediarelaties en crisiscommunicatie.
   4. Digitale communicatiekanalenJe gebruikt digitale communicatiekanalen.
   5. Burgerparticipatie en inspraakmethodenJe past burgerparticipatie en inspraakmethoden toe.
   6. Omgaan met diverse doelgroepenJe stemt communicatie af op diverse doelgroepen.
   7. Lobbyen en belangenbehartigingJe voert lobby- en belangenbehartigingsactiviteiten uit.
   8. Transparantie en open dataJe bevordert transparantie en open data.
   9. Storytelling en framing van beleidsinformatieJe past storytelling en framing toe bij beleidsinformatie.
   10. Evalueren van communicatie-effectiviteitJe evalueert de effectiviteit van communicatie.
9. 9 Project- en verandermanagement Je past projectmanagementmethoden toe en begeleidt verandertrajecten binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Projectmanagementmethodieken (PRINCE2, Agile) toegepast in de overheidJe gebruikt projectmanagementmethodieken in de overheid.
   2. Opstellen van projectplannen en business casesJe stelt projectplannen en business cases op.
   3. Stakeholdermanagement binnen projectenJe beheert stakeholders binnen projecten.
   4. Risicoanalyse en -beheersingJe voert risicoanalyses uit en beheerst risico’s.
   5. Implementeren van veranderingen in organisatiesJe implementeert veranderingen in organisaties.
   6. Omgaan met weerstand en conflictenJe gaat om met weerstand en conflicten.
   7. Monitoring en rapportage van projectvoortgangJe monitort en rapporteert projectvoortgang.
   8. Financieel beheer van projectenJe beheert de financiën van projecten.
   9. Evaluatie en borging van projectresultatenJe evalueert en borgt projectresultaten.
   10. Cultuurverandering en leiderschap bij transitiesJe begeleidt cultuurverandering en leiderschap bij transities.
10. 10 Duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid Je onderzoekt duurzaamheidsprincipes en maatschappelijke verantwoordelijkheid in overheidsbeleid.
    10 lessen

    1. Duurzaamheidsprincipes in overheidsbeleidJe past duurzaamheidsprincipes toe in beleid.
    2. Klimaatbeleid en energietransitieJe analyseert klimaatbeleid en energietransitie.
    3. Sociale inclusie en gelijke kansenJe bevordert sociale inclusie en gelijke kansen.
    4. Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI)Je past maatschappelijk verantwoord inkopen toe.
    5. Circulaire economie en afvalbeheerJe onderzoekt circulaire economie en afvalbeheer.
    6. Transparantie en verantwoording over duurzaamheidJe verantwoordt duurzaamheidsbeleid richting stakeholders.
    7. Samenwerking met maatschappelijke partnersJe werkt samen met maatschappelijke partners.
    8. Impactmeting van duurzaamheidsinitiatievenJe meet de impact van duurzaamheidsinitiatieven.
    9. Innovatieve technologieën voor duurzaamheidJe onderzoekt innovatieve technologieën voor duurzaamheid.
    10. Communicatie over maatschappelijke impactJe communiceert over maatschappelijke impact.

Je analyseert strategische vraagstukken, ontwikkelt strategieën en past deze toe in verschillende organisatiecontexten.

1. 1 Strategische analyse Je voert analyses uit van de omgeving, organisatie en concurrenten en integreert deze in een SWOT.
   10 lessen

   1. externe omgeving analyseren (DESTEP, PESTEL)Je onderzoekt externe invloeden met DESTEP of PESTEL en brengt kansen en bedreigingen in kaart.
   2. interne analyse uitvoeren (resources en capabilities)Je brengt interne sterke en zwakke punten in beeld aan de hand van middelen en vaardigheden.
   3. concurrentieanalyse (Porter’s Five Forces)Je onderzoekt de concurrentiekrachten en hun impact op de branche.
   4. strategische posities bepalenJe bepaalt de strategische positie van de organisatie ten opzichte van de markt.
   5. stakeholderanalyse uitvoerenJe identificeert en analyseert de belangen van stakeholders.
   6. kerncompetenties van de organisatie herkennenJe herkent onderscheidende vaardigheden die de organisatie succesvol maken.
   7. klantwaarde analyserenJe onderzoekt welke waarde je organisatie levert aan klanten.
   8. benchmarking met concurrentenJe vergelijkt prestaties en processen met die van concurrenten.
   9. analyseren van trends en onzekerhedenJe signaleert relevante trends en schat onzekerheden in.
   10. integratie van analyses in SWOTJe integreert de analyses tot een overzicht van sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen.
2. 2 Strategievorming Je formuleert missie, visie en doelstellingen en ontwikkelt strategische opties en keuzes.
   10 lessen

   1. missie, visie en kernwaarden formulerenJe stelt missie, visie en kernwaarden op voor de organisatie.
   2. strategische doelstellingen opstellenJe formuleert meetbare strategische doelstellingen.
   3. strategische opties ontwikkelenJe ontwikkelt verschillende strategische alternatieven.
   4. groeistrategieën beoordelen (Ansoff-matrix)Je beoordeelt groeimogelijkheden met behulp van de Ansoff-matrix.
   5. Porter’s generieke strategieën toepassenJe past generieke strategieën toe op de organisatie.
   6. strategisch kader creëren voor besluitvormingJe creëert een kader voor strategische besluitvorming.
   7. positioneringsstrategie bepalenJe bepaalt hoe de organisatie zich positioneert in de markt.
   8. keuzes maken tussen innovatie en kostenleiderschapJe maakt keuzes tussen innovatiegerichtheid en kostenbewustzijn.
   9. integratie- en diversificatiestrategieënJe onderzoekt integratie- en diversificatiemogelijkheden.
   10. besluitvorming onder onzekerheidJe maakt keuzes onder onzekere omstandigheden.
3. 3 Concurrentiestrategie Je onderzoekt concurrentievoordelen en past verschillende concurrentiestrategieën toe.
   10 lessen

   1. concurrentievoordelen creëren en behoudenJe ontwikkelt strategieën om concurrentievoordeel te behalen en te behouden.
   2. analyse van concurrenten en marktdynamiekJe analyseert concurrenten en marktdynamiek.
   3. kostenleiderschap en differentiatie toepassenJe past kostenleiderschap en differentiatie toe in scenario’s.
   4. focusstrategie en nichemarkten benuttenJe benut focusstrategieën voor specifieke marktsegmenten.
   5. reactiepatronen van concurrenten voorspellenJe voorspelt mogelijke reacties van concurrenten.
   6. first-mover vs. fast-follower strategieënJe vergelijkt first-mover en fast-follower benaderingen.
   7. marktsegmentatie in strategisch perspectiefJe onderzoekt marktsegmentatie vanuit strategisch oogpunt.
   8. barrières voor toetreding analyserenJe analyseert toetredingsdrempels voor nieuwe spelers.
   9. strategische allianties beoordelenJe beoordeelt strategische allianties en samenwerkingen.
   10. evaluatie van concurrentieprestatiesJe evalueert de prestaties van concurrenten.
4. 4 Innovatiestrategie Je onderzoekt innovatievormen en ontwikkelt strategieën voor innovatie binnen organisaties.
   10 lessen

   1. verschil tussen radicale en incrementele innovatieJe onderscheidt radicale en incrementele innovatievormen.
   2. innovatieprocessen binnen organisaties begrijpenJe krijgt inzicht in innovatieprocessen binnen organisaties.
   3. time-to-market verkortenJe onderzoekt hoe je de tijd tot marktintroductie kunt verkorten.
   4. strategische waarde van R&DJe beoordeelt de rol van R&D voor de strategie.
   5. marktintroducties plannenJe plant de introductie van nieuwe producten of diensten.
   6. concurrentievoordeel via innovatie ontwikkelenJe ontwikkelt concurrentievoordeel door innovatie.
   7. omgaan met technologische veranderingenJe leert omgaan met technologische veranderingen.
   8. interne versus externe innovatieJe vergelijkt interne en externe innovatievormen.
   9. businessmodelinnovatie verkennenJe verkent nieuwe businessmodellen door innovatie.
   10. portfolioanalyse van innovatieprojectenJe analyseert een portfolio van innovatieprojecten.
5. 5 Internationaal strategisch management Je onderzoekt internationale strategieën en past deze toe op globalisering en expansie.
   10 lessen

   1. globalisering en strategische keuzesJe analyseert globalisering en maakt strategische keuzes voor internationale activiteiten.
   2. internationaliseringsstrategieën (Uppsala-model, born globals)Je onderzoekt verschillende internationaliseringsstrategieën.
   3. risico’s van internationale expansieJe brengt risico’s van internationale uitbreiding in kaart.
   4. marktselectie en toetredingsstrategieënJe selecteert markten en toetredingsstrategieën.
   5. cultuurverschillen in strategisch perspectiefJe onderzoekt de impact van cultuurverschillen op strategie.
   6. waardeketens internationaliserenJe analyseert het internationaliseren van waardeketens.
   7. strategische partnerships wereldwijdJe beoordeelt wereldwijde strategische partnerschappen.
   8. standaardisatie versus differentiatieJe maakt afwegingen tussen standaardisatie en differentiatie.
   9. coördinatie en controle op afstandJe onderzoekt hoe je coördineert en controleert op afstand.
   10. internationale herstructureringJe analyseert internationale herstructurering.
6. 6 Strategische besluitvorming Je analyseert besluitvormingsprocessen en past verschillende besluitvormingsmodellen toe.
   10 lessen

   1. besluitvormingsprocessen analyserenJe onderzoekt hoe besluitvormingsprocessen verlopen.
   2. rationele versus intuïtieve besluitvormingJe vergelijkt rationele en intuïtieve manieren van besluiten nemen.
   3. besluitvorming onder onzekerheidJe maakt keuzes bij onzekerheid en beperkte informatie.
   4. gebruik van besluitvormingsmodellenJe past besluitvormingsmodellen toe op praktijksituaties.
   5. belang van data en informatievoorzieningJe beoordeelt het belang van data en informatie bij besluiten.
   6. omgaan met bias en heuristiekenJe herkent bias en heuristieken in besluitvorming.
   7. groepsdynamiek in besluitvormingJe onderzoekt groepsdynamiek bij het nemen van besluiten.
   8. escalatie van commitment herkennenJe signaleert escalatie van commitment in besluitprocessen.
   9. besluitvorming binnen teams en MT’sJe analyseert besluitvorming binnen teams en managementteams.
   10. verantwoording en transparantie bij besluitenJe borgt verantwoording en transparantie bij besluiten.
7. 7 Strategische implementatie Je vertaalt strategie naar uitvoering en beheert het implementatieproces binnen organisaties.
   10 lessen

   1. vertalen van strategie naar operationele doelenJe vertaalt strategische plannen naar concrete operationele doelen.
   2. fasering van implementatieprocessenJe structureert het implementatieproces in fasen.
   3. rollen en verantwoordelijkheden binnen implementatieJe verdeelt rollen en verantwoordelijkheden bij implementatie.
   4. veranderstrategieën koppelen aan implementatieJe koppelt veranderstrategieën aan implementatieplannen.
   5. succes- en faalfactoren van implementatieJe onderzoekt factoren die succes of falen bepalen.
   6. weerstand en obstakels managenJe leert omgaan met weerstand en obstakels tijdens implementatie.
   7. prestatie-indicatoren (KPI’s) formulerenJe formuleert prestatie-indicatoren om voortgang te meten.
   8. monitoring en bijsturing van strategieJe monitort voortgang en stuurt bij waar nodig.
   9. communicatieplan opstellen bij implementatieJe stelt een communicatieplan op voor de implementatie.
   10. managementcontrolsystemen inzettenJe zet managementcontrolsystemen in voor sturing.
8. 8 Organisatiestructuur en strategie Je onderzoekt de relatie tussen organisatiestructuur en strategie en past structuren aan op strategische doelen.
   10 lessen

   1. structuur volgt strategie (Chandler’s principle)Je past het principe toe dat structuur volgt op strategie.
   2. typen organisatiestructuren (lijn, matrix, netwerk)Je vergelijkt verschillende typen organisatiestructuren.
   3. strategische keuzes en invloed op structuurJe onderzoekt hoe strategische keuzes de structuur beïnvloeden.
   4. centralisatie versus decentralisatieJe maakt afwegingen tussen centralisatie en decentralisatie.
   5. schaalgrootte en coördinatievraagstukkenJe analyseert schaalgrootte en coördinatievraagstukken.
   6. processen structureren rondom klantwaardeJe structureert processen rondom klantwaarde.
   7. invloed van structuur op flexibiliteitJe onderzoekt de invloed van structuur op flexibiliteit.
   8. integratie en afstemming tussen afdelingenJe stemt afdelingen op elkaar af voor betere samenwerking.
   9. dynamische structuren (agile, holacracy)Je verkent dynamische organisatievormen zoals agile of holacracy.
   10. structuurwijzigingen als strategisch instrumentJe past structuurwijzigingen toe als strategisch instrument.
9. 9 Strategie en leiderschap Je onderzoekt de rol van leiderschap bij strategieontwikkeling, implementatie en verandering.
   10 lessen

   1. rol van leiderschap in strategische processenJe analyseert hoe leiderschap strategische processen beïnvloedt.
   2. strategisch leiderschap versus operationeel leiderschapJe vergelijkt strategisch en operationeel leiderschap.
   3. visieontwikkeling en overtuigingskrachtJe ontwikkelt visie en overtuigingskracht als leider.
   4. leiderschapsstijlen in veranderingstrajectenJe past verschillende leiderschapsstijlen toe bij veranderingen.
   5. besluitvorming en voorbeeldgedragJe koppelt besluitvorming aan voorbeeldgedrag.
   6. creëren van alignment binnen de organisatieJe creëert alignment binnen de organisatie.
   7. omgaan met weerstand en onzekerheidJe gaat om met weerstand en onzekerheid in verandertrajecten.
   8. leiderschap bij implementatie van strategieJe leidt de implementatie van strategie als leidinggevende.
   9. leiderschapsontwikkeling in de organisatieJe stimuleert leiderschapsontwikkeling binnen teams.
   10. evaluatie van leiderschapseffectiviteitJe evalueert de effectiviteit van leiderschap.
10. 10 Prestatiemeting en strategische controle Je meet prestaties, stelt indicatoren op en gebruikt deze voor strategische sturing en controle.
    10 lessen

    1. meten van strategische voortgangJe meet de voortgang van strategische plannen.
    2. kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) kiezenJe kiest passende kritieke prestatie-indicatoren.
    3. balanced scorecard gebruikenJe gebruikt de balanced scorecard voor sturing.
    4. financiële en niet-financiële stuurinformatieJe analyseert financiële en niet-financiële stuurinformatie.
    5. dashboards en rapportages opstellenJe stelt dashboards en rapportages op.
    6. evaluatiecycli inbouwen (PDCA)Je bouwt evaluatiecycli in met bijvoorbeeld PDCA.
    7. signaleren van afwijkingen en trendsJe signaleert afwijkingen en trends in prestaties.
    8. strategische risico’s monitorenJe monitort strategische risico’s.
    9. feedbackloop naar strategieherzieningJe gebruikt feedback om strategieën te herzien.
    10. leren van strategische fouten en successenJe analyseert en leert van fouten en successen.