MBO Praktijkcursus – Beleidsvoorbereiding en -uitvoering binnen de overheid

Je bereidt beleid voor en voert het uit binnen de overheid, van analyse tot evaluatie en verbetering.

1. 1 Basis van beleidsontwikkeling Je onderzoekt hoe beleid ontstaat en welke rol het speelt binnen de overheid en publieke dienstverlening.
   5 lessen

   1. Definitie en functie van beleid binnen de overheidJe beschrijft wat beleid is en hoe het functioneert binnen de overheid.
   2. Onderscheid tussen beleid, strategie en uitvoeringJe maakt onderscheid tussen beleid, strategie en uitvoering aan de hand van voorbeelden.
   3. Belang van beleidskaders en prioriteitenJe benoemt hoe beleidskaders en prioriteiten richting geven aan beleid.
   4. Relatie tussen politiek en ambtelijke organisatieJe legt uit hoe politiek en ambtelijke organisatie samenwerken bij beleid.
   5. Rol van beleid in publieke dienstverleningJe analyseert de rol van beleid in het leveren van publieke diensten.
2. 2 Beleidsanalyse en probleemdefinitie Je brengt een beleidsprobleem in kaart en onderzoekt relevante gegevens en belangen van betrokkenen.
   5 lessen

   1. Vaststellen van het vraagstuk of probleemJe stelt het vraagstuk vast dat aanleiding geeft tot nieuw beleid.
   2. Analyseren van relevante gegevens en feitenJe verzamelt en analyseert feiten en gegevens die van belang zijn voor het probleem.
   3. Belangen en perspectieven van stakeholders in kaart brengenJe brengt belangen en standpunten van stakeholders overzichtelijk in beeld.
   4. Onderzoek naar bestaande beleidsdocumentenJe onderzoekt bestaande beleidsdocumenten ter voorbereiding op nieuw beleid.
   5. Afbakenen van doel en scope van beleidJe bakent het doel en de reikwijdte van het beleid duidelijk af.
3. 3 Beleidsdoelen en -indicatoren formuleren Je formuleert concrete beleidsdoelen en indicatoren en stemt deze af met de politieke besluitvorming.
   5 lessen

   1. SMART-doelstellingen opstellenJe stelt SMART-doelstellingen op voor het beleid.
   2. Koppelen van doelen aan maatschappelijke effectenJe koppelt beleidsdoelen aan de gewenste maatschappelijke effecten.
   3. Prioriteren van beleidsdoelenJe bepaalt welke doelen prioriteit krijgen in het beleidsproces.
   4. Formuleren van meetbare indicatorenJe formuleert indicatoren waarmee je het behalen van doelen kunt meten.
   5. Afstemmen met politieke besluitvormingJe stemt de doelen en indicatoren af met de politieke kaders.
4. 4 Onderzoek en dataverzameling Je verzamelt en analyseert data via verschillende bronnen, statistieken en interviews voor beleidsvoorbereiding.
   5 lessen

   1. Bronnen van betrouwbare informatie binnen de overheidJe selecteert betrouwbare informatiebronnen binnen de overheid.
   2. Gebruik van statistieken en onderzoeksrapportenJe gebruikt statistieken en onderzoeksrapporten als input voor beleid.
   3. Interviews en enquêtes met betrokkenenJe voert interviews en enquêtes uit met betrokkenen.
   4. Benchmarking met andere gemeenten of organisatiesJe vergelijkt beleid met andere gemeenten of organisaties (benchmarking).
   5. Toepassen van analysemethodenJe past analysemethoden toe om gegevens te interpreteren.
5. 5 Beleidsopties ontwikkelen en afwegen Je ontwikkelt beleidsopties, weegt alternatieven af en betrekt experts bij je analyse.
   5 lessen

   1. Creëren van verschillende beleidsalternatievenJe bedenkt verschillende alternatieven voor het te voeren beleid.
   2. Analyseren van voor- en nadelenJe analyseert de voor- en nadelen van de beleidsopties.
   3. Kosten-batenanalyse uitvoerenJe voert een kosten-batenanalyse uit voor de alternatieven.
   4. Toetsen op haalbaarheid en risico’sJe toetst de haalbaarheid en risico’s van de beleidsopties.
   5. Betrekken van interne en externe expertsJe betrekt interne en externe experts bij het afwegen van opties.
6. 6 Besluitvormingsprocessen binnen de overheid Je beschrijft hoe besluitvorming binnen de overheid verloopt en welke procedures en communicatie daarbij horen.
   5 lessen

   1. Rol van college en gemeenteraad/provinciale statenJe legt uit welke rol het college en de raad of staten spelen bij besluitvorming.
   2. Formele besluitvormingsproceduresJe beschrijft de formele procedures voor het nemen van besluiten.
   3. Advisering en ambtelijke voorbereidingJe licht toe hoe advisering en voorbereiding door ambtenaren plaatsvindt.
   4. Juridische toetsing van beleidsvoorstellenJe onderzoekt hoe beleidsvoorstellen juridisch worden getoetst.
   5. Communicatie tijdens het besluitvormingsprocesJe benoemt hoe communicatie verloopt tijdens het besluitvormingsproces.
7. 7 Uitvoering van beleid Je vertaalt beleid naar een uitvoeringsplan, stemt taken af en bewaakt voortgang en samenwerking.
   5 lessen

   1. Vertalen van beleid naar concrete uitvoeringsplannenJe werkt beleid uit tot een concreet uitvoeringsplan.
   2. Rollen en verantwoordelijkheden van uitvoerende dienstenJe benoemt de rollen en verantwoordelijkheden van uitvoerende diensten.
   3. Planning en fasering van activiteitenJe plant en fasert de activiteiten voor uitvoering.
   4. Samenwerking met externe partnersJe organiseert samenwerking met externe partners.
   5. Bewaken van voortgang en kwaliteitJe bewaakt de voortgang en kwaliteit tijdens de uitvoering.
8. 8 Monitoring en evaluatie van beleid Je monitort en evalueert beleid, verzamelt resultaten en stelt rapportages op voor verdere verbetering.
   5 lessen

   1. Meetmethoden voor beleidsresultatenJe kiest passende meetmethoden voor het beoordelen van beleidsresultaten.
   2. Verzamelen en analyseren van uitvoeringsdataJe verzamelt en analyseert data over de uitvoering van beleid.
   3. Toetsen van beleid aan vooraf gestelde doelenJe toetst of het beleid de vooraf gestelde doelen behaalt.
   4. Leren van succesfactoren en knelpuntenJe identificeert succesfactoren en knelpunten in de uitvoering.
   5. Opstellen van evaluatierapportagesJe stelt een evaluatierapportage op met bevindingen en adviezen.
9. 9 Communicatie rondom beleid Je communiceert helder over beleid met burgers, stakeholders, media en collega’s, en zorgt voor transparantie.
   5 lessen

   1. Informeren van burgers en stakeholdersJe informeert burgers en stakeholders over beleidsontwikkelingen.
   2. Gebruik van begrijpelijke taal en visuele hulpmiddelenJe maakt gebruik van begrijpelijke taal en visuele hulpmiddelen.
   3. Interne communicatie binnen de organisatieJe verzorgt interne communicatie over beleid binnen de organisatie.
   4. Omgaan met media en persvragenJe handelt mediavragen en perscontacten professioneel af.
   5. Transparantie en openheid over resultatenJe zorgt voor transparantie en openheid over behaalde resultaten.
10. 10 Continu verbeteren van beleid Je stelt verbeterplannen op, verwerkt feedback en past beleid aan op basis van evaluaties en ontwikkelingen.
    5 lessen

    1. Opstellen van verbeterplannen op basis van evaluatiesJe stelt een verbeterplan op naar aanleiding van evaluaties.
    2. Integreren van feedback uit de praktijkJe verwerkt feedback uit de praktijk in het beleid.
    3. Inspelen op veranderende wet- en regelgevingJe past beleid aan bij veranderende wet- en regelgeving.
    4. Innovatieve oplossingen in beleid opnemenJe neemt innovatieve oplossingen op in nieuw beleid.
    5. Verankeren van verbeteringen in de organisatieJe borgt verbeteringen structureel in de organisatie.