MHBO Praktijkcursus – Bestuurskunde

Je onderzoekt hoe bestuur, beleid, financiën en communicatie binnen de overheid samenhangen en werkt met praktijkvoorbeelden.

1. 1 Inleiding tot bestuurskunde Je onderzoekt de basis van bestuurskunde en het werk van bestuurders en ambtenaren binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Wat is bestuurskunde en waarom is het belangrijk?Je verkent het vakgebied en bespreekt het belang van bestuurskundige inzichten.
   2. Het verschil tussen bestuurskunde en andere sociale wetenschappenJe vergelijkt bestuurskunde met andere sociale wetenschappen.
   3. De rol van bestuurders en ambtenaren in de overheidJe beschrijft de taken en verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenaren.
   4. Bestuurskundige theorieën en hun toepassingJe past bestuurskundige theorieën toe op praktijkvoorbeelden.
   5. De relatie tussen beleid, uitvoering en controle in de overheidJe analyseert hoe beleid, uitvoering en controle samenhangen binnen de overheid.
2. 2 Bestuurlijke organisatie en structuren Je krijgt inzicht in de organisatie van de overheid en de samenwerking tussen verschillende bestuurslagen.
   5 lessen

   1. De basisprincipes van de bestuurlijke organisatie (decentrale vs. centrale overheid)Je onderzoekt centrale en decentrale organisatievormen van de overheid.
   2. Verschillende bestuurslagen: lokaal, regionaal en nationaalJe benoemt en vergelijkt lokale, regionale en nationale bestuurslagen.
   3. Het verschil tussen publieke en private organisatiesJe onderscheidt publieke en private organisaties op basis van hun kenmerken.
   4. De rol van gemeentelijke, provinciale en landelijke overhedenJe beschrijft de rol van verschillende overheidsniveaus in de praktijk.
   5. Het belang van samenwerking tussen verschillende overheidsinstellingenJe bespreekt waarom samenwerking tussen overheidsinstellingen nodig is.
3. 3 Beleid en beleidsvorming Je analyseert hoe beleid tot stand komt en welke factoren en fasen daarbij een rol spelen.
   5 lessen

   1. Wat is beleidsvorming en welke processen zijn betrokken?Je beschrijft de stappen en actoren in het beleidsvormingsproces.
   2. Het belang van politieke, maatschappelijke en economische factoren in beleidsvormingJe onderzoekt politieke, maatschappelijke en economische invloeden op beleid.
   3. De verschillende fases van het beleidsproces: agenda-setting, beleidsvorming, uitvoering en evaluatieJe benoemt en verklaart de verschillende fasen van het beleidsproces.
   4. Het gebruik van beleidsinstrumenten en -modellenJe past beleidsinstrumenten en modellen toe op praktijkcasussen.
   5. Het betrekken van belanghebbenden bij beleidsontwikkelingJe bespreekt hoe belanghebbenden worden betrokken bij beleidsontwikkeling.
4. 4 Wet- en regelgeving in de overheid Je verdiept je in de werking van wet- en regelgeving en het proces van wetgeving binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Het belang van wetgeving en regelgeving in het functioneren van de overheidJe onderzoekt waarom wetgeving belangrijk is voor het functioneren van de overheid.
   2. Het verschil tussen formele en informele regelgevingJe maakt onderscheid tussen formele en informele regelgeving.
   3. De rol van de wetgever en de uitvoerende machtJe beschrijft de taken van de wetgever en de uitvoerende macht.
   4. Het proces van wetgeving: van initiatief tot implementatieJe volgt het traject van wetgeving van initiatief tot implementatie.
   5. Juridische en ethische overwegingen bij het opstellen van regelgevingJe bespreekt juridische en ethische aandachtspunten bij regelgeving.
5. 5 Publieke financiën en begrotingsbeleid Je onderzoekt hoe publieke financiën werken en hoe begrotingen en verantwoording worden vormgegeven.
   5 lessen

   1. Het belang van publieke financiën voor het functioneren van de overheidJe verkent het belang van publieke financiën voor het functioneren van de overheid.
   2. Het opstellen van een overheidsbegroting: inkomsten en uitgavenJe stelt een eenvoudige overheidsbegroting op met inkomsten en uitgaven.
   3. Het monitoren en controleren van overheidsfinanciënJe leert hoe overheidsfinanciën worden gemonitord en gecontroleerd.
   4. Het verschil tussen belastingheffing, subsidies en leningen in het publieke domeinJe vergelijkt belastingheffing, subsidies en leningen in het publieke domein.
   5. Het belang van transparantie en verantwoording in het financiële beheerJe bespreekt het belang van transparantie en verantwoording in financieel beheer.
6. 6 Bestuursrecht en verantwoordelijkheid Je maakt kennis met bestuursrecht en de verantwoordelijkheden van overheid en burgers.
   5 lessen

   1. Wat is bestuursrecht en waarom is het relevant voor bestuurskundigen?Je onderzoekt het belang van bestuursrecht voor het werk van bestuurskundigen.
   2. Het verschil tussen bestuursrecht en andere rechtsgebieden (bijv. strafrecht, civiel recht)Je vergelijkt bestuursrecht met andere rechtsgebieden.
   3. De rechtspositie van burgers ten opzichte van de overheidJe beschrijft de rechtspositie van burgers tegenover de overheid.
   4. Het belang van rechtsbescherming in bestuursrechtelijke proceduresJe legt uit waarom rechtsbescherming in procedures noodzakelijk is.
   5. Het principe van de legaliteit en de rol van de rechter in bestuurszakenJe bespreekt het legaliteitsbeginsel en de rol van de rechter in bestuurszaken.
7. 7 Bestuurscommunicatie en publieksvoorlichting Je leert hoe communicatie en publieksvoorlichting binnen de overheid worden vormgegeven en uitgevoerd.
   5 lessen

   1. Het belang van communicatie binnen de overheidJe onderzoekt het belang van goede communicatie in de overheid.
   2. Het opstellen van duidelijke en begrijpelijke communicatie voor het publiekJe oefent met het opstellen van begrijpelijke informatie voor het publiek.
   3. De rol van de overheid in publieksvoorlichting en crisiscommunicatieJe analyseert de rol van de overheid bij publieksvoorlichting en crisiscommunicatie.
   4. Het gebruik van traditionele en digitale media in bestuurscommunicatieJe vergelijkt het gebruik van traditionele en digitale media in communicatie.
   5. Het omgaan met publieke kritiek en transparantie in communicatieJe bespreekt hoe je omgaat met publieke kritiek en transparantie.
8. 8 Democratie, participatie en politieke systemen Je onderzoekt hoe democratie, politieke systemen en burgerparticipatie in Nederland functioneren.
   5 lessen

   1. Wat is democratie en hoe functioneert deze in Nederland?Je legt uit hoe democratie werkt en hoe deze is georganiseerd in Nederland.
   2. Het politieke systeem: de rol van de regering, parlement en lokale besturenJe beschrijft de rol van regering, parlement en lokale besturen.
   3. Participatie van burgers in besluitvorming en beleidJe onderzoekt hoe burgers participeren in besluitvorming en beleid.
   4. Het belang van publieke betrokkenheid en consultatieJe bespreekt het belang van betrokkenheid en consultatie van het publiek.
   5. De rol van verkiezingen en politieke partijen in het beleidsprocesJe analyseert de rol van verkiezingen en politieke partijen in het beleid.
9. 9 Publieke ethiek en integriteit Je verdiept je in integriteit, ethiek en gedragscodes binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Wat is integriteit binnen de overheid en waarom is het belangrijk?Je onderzoekt wat integriteit betekent voor medewerkers in de overheid.
   2. De ethische verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenarenJe beschrijft ethische verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenaren.
   3. De rol van transparantie en verantwoording in de publieke sectorJe bespreekt het belang van transparantie en verantwoording in de publieke sector.
   4. Het omgaan met belangenverstrengeling en corruptieJe leert omgaan met belangenverstrengeling en het herkennen van corruptie.
   5. Het belang van een ethisch kader en gedragscodes binnen overheidsinstellingenJe analyseert het nut van ethische kaders en gedragscodes bij overheidsinstellingen.
10. 10 Toezicht en verantwoording binnen de overheid Je onderzoekt hoe toezicht en verantwoording binnen de overheid zijn geregeld en welke instanties daarbij betrokken zijn.
    5 lessen

    1. Het belang van toezicht in de publieke sectorJe verkent waarom toezicht nodig is in de publieke sector.
    2. Verschillende vormen van toezicht (intern en extern, onafhankelijk toezichthouders)Je onderscheidt interne en externe vormen van toezicht en hun functies.
    3. De rol van de Algemene Rekenkamer en andere toezichthoudende instantiesJe beschrijft de taken van de Algemene Rekenkamer en andere toezichthouders.
    4. Het belang van verantwoording afleggen door overheidsorganisatiesJe bespreekt het belang van verantwoording afleggen door overheidsorganisaties.
    5. De relatie tussen toezicht, controle en beleidsuitvoeringJe legt uit hoe toezicht, controle en beleidsuitvoering samenhangen.