HBO Praktijkcursus – Bestuurskundige processen

Je onderzoekt hoe bestuursprocessen werken, van organisatie en beleid tot communicatie, samenwerking en verantwoording.

1. 1 Bestuurlijke organisatie Je bestudeert de organisatie, structuur en cultuur van het bestuur en de invloed van verschillende bestuurslagen.
   10 lessen

   1. Structuur van overheid en publieke instellingenJe brengt de structuur van overheids- en publieke organisaties in kaart.
   2. Verschillende bestuurslagen: lokaal, regionaal, nationaalJe vergelijkt de rollen van lokale, regionale en nationale bestuurslagen.
   3. Taken en bevoegdheden van overheidsorganenJe onderzoekt taken en bevoegdheden van verschillende overheidsorganen.
   4. Relaties tussen politiek en ambtelijke organisatieJe analyseert de relatie tussen politiek en ambtelijke organisatie.
   5. Rol van ministeries en departementenJe beschrijft de rol van ministeries en departementen in het bestuur.
   6. Bestuursmodellen en -theorieënJe vergelijkt verschillende bestuursmodellen en theorieën.
   7. Publieke versus private organisatiesJe onderscheidt publieke en private organisaties op basis van kenmerken.
   8. Organisatiecultuur binnen het openbaar bestuurJe onderzoekt hoe organisatiecultuur invloed heeft op het openbaar bestuur.
   9. Invloed van Europese Unie en internationale organisatiesJe beschrijft de invloed van Europese en internationale organisaties.
   10. Samenwerking tussen bestuurslagenJe analyseert hoe bestuurslagen samenwerken in de praktijk.
2. 2 Beleidsvorming en besluitvorming Je volgt de stappen van beleidsvorming en besluitvorming, en leert actoren en instrumenten te herkennen.
   10 lessen

   1. Fasen van beleidsprocesJe benoemt de fasen van het beleidsproces en hun kenmerken.
   2. Actoren in beleidsontwikkelingJe identificeert actoren die betrokken zijn bij beleidsontwikkeling.
   3. Agendasetting en beleidsagenda’sJe onderzoekt hoe onderwerpen op de beleidsagenda komen.
   4. Instrumenten voor beleidsanalyseJe past instrumenten toe voor het analyseren van beleid.
   5. Besluitvormingsmodellen en -strategieënJe vergelijkt besluitvormingsmodellen en strategieën.
   6. Rol van belangenorganisaties en lobby’sJe beschrijft de rol van belangenorganisaties en lobby’s.
   7. Transparantie en participatie in besluitvormingJe beoordeelt het belang van transparantie en participatie in besluitvorming.
   8. Beleidsimplementatie en uitvoeringJe analyseert hoe beleid wordt geïmplementeerd en uitgevoerd.
   9. Evaluatie van beleidseffectenJe evalueert de effecten van beleid aan de hand van voorbeelden.
   10. Beleidsadviezen en rapportagesJe stelt beleidsadviezen en rapportages op.
3. 3 Publiekrechtelijke regelgeving Je verdiept je in publiekrechtelijke regels, procedures en de rol van toezicht, bezwaar en ethiek.
   10 lessen

   1. Basisprincipes van bestuursrechtJe benoemt de basisprincipes van het bestuursrecht.
   2. Wet- en regelgeving binnen het openbaar bestuurJe beschrijft relevante wet- en regelgeving voor het openbaar bestuur.
   3. Algemene wet bestuursrecht (Awb)Je past de Algemene wet bestuursrecht toe op casussen.
   4. Handhaving en toezicht door bestuursorganenJe analyseert hoe handhaving en toezicht plaatsvinden.
   5. Procedures bij bezwaar en beroepJe volgt procedures bij bezwaar en beroep in bestuurszaken.
   6. Vergunningverlening en sanctiesJe beschrijft het proces van vergunningverlening en sancties.
   7. Juridische aspecten van beleidsuitvoeringJe onderzoekt juridische aspecten van beleidsuitvoering.
   8. Rol van de rechterlijke macht in bestuurszakenJe licht de rol van de rechterlijke macht in bestuurszaken toe.
   9. Transparantie- en informatieplichtJe legt uit wat de transparantie- en informatieplicht inhoudt.
   10. Ethische normen en integriteitJe reflecteert op ethische normen en integriteit binnen het bestuur.
4. 4 Interbestuurlijke samenwerking Je onderzoekt samenwerkingsvormen tussen bestuursorganen en analyseert knelpunten en succesfactoren.
   10 lessen

   1. Noodzaak van samenwerking binnen publieke sectorJe benoemt waarom samenwerking in de publieke sector nodig is.
   2. Vormen van samenwerking (netwerken, allianties)Je vergelijkt verschillende vormen van samenwerking.
   3. Rol van convenanten en samenwerkingsafsprakenJe beschrijft het belang van convenanten en afspraken.
   4. Coördinatie tussen bestuursorganenJe analyseert hoe coördinatie tussen bestuursorganen plaatsvindt.
   5. Conflicthantering binnen samenwerkingJe past methoden voor conflicthantering toe in samenwerkingen.
   6. Informatiedeling en communicatieJe onderzoekt hoe informatie en communicatie gedeeld worden.
   7. Knelpunten en kansen in samenwerkingJe signaleert knelpunten en kansen bij samenwerking.
   8. Best practices van regionale samenwerkingJe bestudeert succesvolle voorbeelden van regionale samenwerking.
   9. Financiële afspraken en middelenbeheerJe analyseert financiële afspraken en middelenbeheer.
   10. Evaluatie en bijstelling van samenwerkingJe evalueert en stelt samenwerking bij waar nodig.
5. 5 Bestuurlijke communicatie Je leert hoe communicatie binnen en buiten het bestuur verloopt, en hoe je deze effectief inzet en evalueert.
   10 lessen

   1. Doelen van communicatie binnen bestuursprocessenJe benoemt de doelen van communicatie in bestuursprocessen.
   2. Interne communicatie tussen bestuurslagenJe analyseert interne communicatie tussen bestuurslagen.
   3. Communicatie met burgers en belanghebbendenJe onderzoekt communicatie met burgers en belanghebbenden.
   4. Omgaan met media en publieke opinieJe beschrijft hoe je met media en publieke opinie omgaat.
   5. Crisiscommunicatie in publieke sectorJe past principes van crisiscommunicatie toe.
   6. Transparantie en openbaarheid van bestuurJe licht het belang van openbaarheid van bestuur toe.
   7. Gebruik van digitale communicatiekanalenJe maakt gebruik van digitale communicatiekanalen.
   8. Feedback- en participatieprocessenJe organiseert feedback- en participatieprocessen.
   9. Beïnvloeding en framing van boodschappenJe onderzoekt hoe boodschappen worden beïnvloed en geframed.
   10. Evalueren van communicatie-effectiviteitJe evalueert de effectiviteit van communicatie.
6. 6 Politiek-bestuurlijke verhoudingen Je analyseert de verhoudingen tussen politiek en bestuur en de invloed van politieke processen op beleid.
   10 lessen

   1. Rol van politieke partijen binnen bestuurJe beschrijft de rol van politieke partijen in het bestuur.
   2. Bestuurlijke verantwoordelijkheid en machtJe onderzoekt bestuurlijke verantwoordelijkheid en machtsverdeling.
   3. Verhoudingen tussen politiek en ambtelijk apparaatJe analyseert de samenwerking tussen politiek en ambtelijk apparaat.
   4. Invloed van verkiezingen op beleidsprocessenJe beoordeelt de invloed van verkiezingen op beleidsprocessen.
   5. Rol van gemeenteraad, provinciale staten en parlementJe licht de rol van verschillende bestuursorganen toe.
   6. Politieke besluitvorming en consensusvormingJe onderzoekt hoe politieke besluitvorming en consensusvorming verlopen.
   7. Conflicten en machtsstrijd binnen bestuurJe signaleert conflicten en machtsstrijd binnen het bestuur.
   8. Lobbyen en belangenbehartigingJe beschrijft de invloed van lobbyen en belangenbehartiging.
   9. Democratische legitimiteit en transparantieJe beoordeelt de democratische legitimiteit en transparantie.
   10. Effecten van politieke dynamiek op bestuurJe analyseert hoe politieke dynamiek het bestuur beïnvloedt.
7. 7 Veranderprocessen in de publieke sector Je onderzoekt veranderprocessen, innovatie en cultuurverandering binnen publieke organisaties.
   10 lessen

   1. Noodzaak van veranderingen binnen bestuurJe benoemt redenen voor veranderingen binnen het bestuur.
   2. Veranderkundige theorieën en modellenJe vergelijkt veranderkundige theorieën en modellen.
   3. Implementeren van innovaties en hervormingenJe past stappen toe voor het implementeren van innovaties.
   4. Weerstand tegen veranderingen begrijpen en managenJe herkent en managet weerstand tegen veranderingen.
   5. Rollen van verandermanagers en leidersJe beschrijft de rol van verandermanagers en leiders.
   6. Participatie van medewerkers en belanghebbendenJe betrekt medewerkers en belanghebbenden bij veranderingen.
   7. Communicatiestrategieën bij veranderingJe ontwikkelt communicatiestrategieën voor verandertrajecten.
   8. Evaluatie van veranderprocessenJe evalueert het verloop van veranderprocessen.
   9. Leren van succesvolle en mislukte veranderingenJe analyseert lessen uit geslaagde en mislukte veranderingen.
   10. Cultuurverandering binnen publieke organisatiesJe onderzoekt hoe cultuurverandering plaatsvindt in organisaties.
8. 8 Participatie en democratische processen Je onderzoekt hoe participatie en democratische processen bijdragen aan beleidsvorming en uitvoering.
   10 lessen

   1. Betekenis van burgerparticipatieJe geeft de betekenis van burgerparticipatie weer.
   2. Instrumenten voor participatie (bijv. inspraakavonden, enquêtes)Je past verschillende participatie-instrumenten toe.
   3. Rol van adviesraden en wijkplatformsJe beschrijft de rol van adviesraden en wijkplatforms.
   4. Democratische legitimiteit vergrotenJe onderzoekt hoe je democratische legitimiteit kunt vergroten.
   5. Omgaan met conflicten en verschillende belangenJe gaat om met conflicten en verschillende belangen.
   6. Digitale participatievormenJe maakt gebruik van digitale participatievormen.
   7. Beleid maken met participatie als uitgangspuntJe ontwikkelt beleid met participatie als uitgangspunt.
   8. Participatie in beleidsontwikkeling en uitvoeringJe betrekt participatie bij beleidsontwikkeling en uitvoering.
   9. Effecten van participatie op besluitvormingJe analyseert de effecten van participatie op besluitvorming.
   10. Grenzen en kansen van burgerparticipatieJe benoemt grenzen en kansen van burgerparticipatie.
9. 9 Projectmanagement binnen bestuur Je past projectmanagement toe binnen bestuursprocessen, van voorbereiding tot evaluatie en leren van projecten.
   10 lessen

   1. Projectmatig werken in publieke organisatiesJe werkt projectmatig binnen publieke organisaties.
   2. Opstellen van projectdoelen en -plannenJe stelt projectdoelen en -plannen op.
   3. Fasering en beheersing van projectenJe verdeelt projecten in fasen en bewaakt de voortgang.
   4. Risico- en kwaliteitsmanagementJe beheert risico’s en bewaakt de kwaliteit van projecten.
   5. Stakeholdermanagement in projectenJe betrekt stakeholders bij projecten en onderhoudt contact.
   6. Afstemming met beleids- en bestuursprocessenJe stemt projecten af op beleids- en bestuursprocessen.
   7. Evaluatie van projectresultatenJe evalueert projectresultaten en trekt conclusies.
   8. Communicatie tijdens projectenJe communiceert effectief tijdens projecten.
   9. Gebruik van ICT en projectmanagementtoolsJe gebruikt ICT en projectmanagementtools waar nodig.
   10. Leren van projectervaringenJe reflecteert op projectervaringen en past lessen toe.
10. 10 Evaluatie en verantwoording Je onderzoekt hoe evaluatie en verantwoording bijdragen aan transparantie en verbetering van bestuursprocessen.
    10 lessen

    1. Functies van evaluatie in bestuurJe benoemt de functies van evaluatie in het bestuur.
    2. Methodes voor beleids- en projectevaluatieJe past methodes toe voor beleids- en projectevaluatie.
    3. Indicatoren en meetinstrumentenJe kiest indicatoren en meetinstrumenten voor evaluatie.
    4. Betrekken van stakeholders bij evaluatieJe betrekt stakeholders bij het evaluatieproces.
    5. Rapporteren aan bestuur en publiekJe rapporteert evaluatieresultaten aan bestuur en publiek.
    6. Transparantie en openbaarheid van evaluatieresultatenJe zorgt voor transparantie van evaluatieresultaten.
    7. Gebruik van evaluatie voor beleidsverbeteringJe gebruikt evaluatie om beleid te verbeteren.
    8. Toetsen van effecten en doelmatigheidJe toetst effecten en doelmatigheid van beleid en projecten.
    9. Interne en externe verantwoordingJe verantwoordt resultaten intern en extern.
    10. Leren en continu verbeteren binnen bestuurJe stimuleert continu leren en verbeteren binnen het bestuur.