HBO Praktijkcursus – Begeleiden van ouderen

Je begeleidt ouderen professioneel en ondersteunt bij psychische, sociale en praktische vraagstukken in de zorg.

1. 1 Ouderenpsychologie Je onderzoekt psychische ontwikkeling, aandoeningen en psychosociale vraagstukken bij ouderen.
   10 lessen

   1. Onderzoek naar de mentale en emotionele ontwikkeling van ouderen.Je analyseert hoe mentale en emotionele ontwikkeling bij ouderen verloopt.
   2. Ontwikkelingsfasen bij ouderenJe brengt ontwikkelingsfasen van ouderen in kaart en herkent kenmerken.
   3. Veelvoorkomende psychische aandoeningenJe signaleert veelvoorkomende psychische aandoeningen bij ouderen.
   4. Verliesverwerking en rouwJe bespreekt hoe verlies en rouw ouderen beïnvloeden.
   5. Cognitieve achteruitgang en dementieJe herkent signalen van cognitieve achteruitgang en dementie.
   6. Depressie bij ouderenJe leert depressie bij ouderen te signaleren en bespreekbaar te maken.
   7. Zelfbeeld en identiteitsvormingJe onderzoekt hoe zelfbeeld en identiteit zich ontwikkelen op latere leeftijd.
   8. Eenzaamheid en sociaal isolementJe signaleert eenzaamheid en sociaal isolement en bespreekt interventies.
   9. Psychosociale interventiesJe past psychosociale interventies toe in de begeleiding van ouderen.
   10. Zingeving en levensvragenJe bespreekt zingeving en levensvragen met ouderen.
2. 2 Preventie van psychische klachten Je oefent communicatievaardigheden en leert preventief omgaan met psychische klachten bij ouderen.
   10 lessen

   1. CommunicatievaardighedenJe ontwikkelt vaardigheden voor duidelijke communicatie in de zorg.
   2. Effectief communiceren met ouderen, familie en collega’s.Je past effectieve communicatie toe met ouderen, familie en collega's.
   3. Verbale en non-verbale communicatieJe herkent het verschil tussen verbale en non-verbale signalen.
   4. Actief luisterenJe oefent met actief luisteren in gesprekken met ouderen.
   5. Communiceren bij cognitieve beperkingenJe leert communiceren bij cognitieve beperkingen.
   6. Empathie en bejegeningJe toont empathie en past passende bejegening toe.
   7. Cultuursensitieve communicatieJe stemt communicatie af op culturele achtergronden.
   8. Gespreksvoering met familieJe voert gesprekken met familieleden van ouderen.
   9. Omgaan met conflictenJe leert conflicten herkennen en hanteren in de zorgpraktijk.
   10. Schriftelijke verslagleggingJe stelt schriftelijke verslagen op over de begeleiding van ouderen.
3. 3 Gebruik van eenvoudige taal (B1-niveau) Je past eenvoudige taal toe en verdiept je in de maatschappelijke context van ouderen.
   10 lessen

   1. Digitale communicatie met ouderenJe communiceert digitaal met ouderen op begrijpelijk niveau.
   2. Levensloop en maatschappelijke contextJe onderzoekt de levensloop en maatschappelijke context van ouderen.
   3. Begrip van de levensgeschiedenis en maatschappelijke positie van ouderen.Je verdiept je in de levensgeschiedenis en positie van ouderen.
   4. Historische en culturele achtergrond van generatiesJe brengt historische en culturele achtergronden van generaties in kaart.
   5. Invloed van maatschappelijke veranderingenJe analyseert de invloed van maatschappelijke veranderingen op ouderen.
   6. Pensioen, werk en zingevingJe bespreekt pensioen, werk en zingeving bij ouderen.
   7. Relaties en sociale netwerkenJe onderzoekt relaties en sociale netwerken van ouderen.
   8. Woonvormen en migratieJe bespreekt woonvormen en migratie bij ouderen.
   9. Gender en seksualiteit bij ouderenJe signaleert thema’s rond gender en seksualiteit bij ouderen.
   10. Armoede en financiële problematiekJe herkent armoede en financiële problematiek bij ouderen.
4. 4 Ervaringen met zorgsystemen Je leert hoe ouderen zorgsystemen ervaren en verdiept je in lichamelijke gezondheid en participatie.
   10 lessen

   1. Burgerschap en participatieJe stimuleert burgerschap en participatie bij ouderen.
   2. Generatieverschillen begrijpenJe herkent generatieverschillen in de zorg.
   3. Lichamelijke gezondheid en verouderingJe onderzoekt de lichamelijke gezondheid van ouderen.
   4. Kennis van het lichamelijke proces van ouder worden.Je verdiept je in het lichamelijke proces van ouder worden.
   5. Fysiologische veranderingen bij ouderdomJe benoemt fysiologische veranderingen bij ouderdom.
   6. Chronische ziekten en multimorbiditeitJe signaleert chronische ziekten en multimorbiditeit.
   7. Medicijngebruik en polyfarmacieJe bespreekt medicijngebruik en polyfarmacie.
   8. Valpreventie en mobiliteitJe leert valpreventie en bevordert mobiliteit.
   9. Voeding en ondervoedingJe signaleert ondervoeding en bespreekt voeding bij ouderen.
   10. Mondzorg en hygiëneJe besteedt aandacht aan mondzorg en hygiëne.
5. 5 Zintuiglijke achteruitgang Je herkent zintuiglijke achteruitgang en past wet- en regelgeving toe in de ouderenzorg.
   10 lessen

   1. Zelfzorg en ADL-ondersteuningJe ondersteunt ouderen bij zelfzorg en dagelijkse activiteiten.
   2. Signalen van achteruitgang herkennenJe signaleert achteruitgang in zintuiglijke functies.
   3. Samenwerking met medische professionalsJe stemt af met medische professionals over de zorg voor ouderen.
   4. Wet- en regelgeving in de ouderenzorgJe past relevante wet- en regelgeving toe in de praktijk.
   5. Inzicht in juridische kaders en beroepsethiek.Je krijgt inzicht in juridische kaders en beroepsethiek.
   6. Wet zorg en dwangJe past de Wet zorg en dwang toe in je handelen.
   7. Wet langdurige zorgJe herkent situaties die onder de Wet langdurige zorg vallen.
   8. Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)Je past de WGBO toe in de begeleiding van ouderen.
   9. Privacy en AVGJe waarborgt privacy en houdt rekening met de AVG.
   10. Recht op zelfbeschikkingJe respecteert het recht op zelfbeschikking van ouderen.
6. 6 Meldcode huiselijk geweld Je leert werken met de meldcode huiselijk geweld en methodisch begeleiden van ouderen.
   10 lessen

   1. Rechten van de cliëntJe kent de rechten van de cliënt en past deze toe.
   2. Verantwoordingsplicht en rapportageJe legt verantwoording af en rapporteert over je handelen.
   3. Kwaliteitskaders in de zorgJe past kwaliteitskaders toe in de zorgpraktijk.
   4. Ethische dilemma’s besprekenJe bespreekt ethische dilemma’s in de begeleiding.
   5. Methoden van begeleidenJe kiest passende begeleidingsmethoden voor ouderen.
   6. Methodisch handelen in de begeleiding van ouderen.Je handelt methodisch bij de begeleiding van ouderen.
   7. Intakegesprek en vraagverhelderingJe voert intakegesprekken en verheldert vragen van ouderen.
   8. Opstellen van een begeleidingsplanJe stelt een begeleidingsplan op voor de cliënt.
   9. Doelen stellen met de cliëntJe formuleert samen met de cliënt concrete doelen.
   10. Planmatig werkenJe werkt planmatig aan de begeleiding van ouderen.
7. 7 Evalueren en bijstellen Je evalueert en stelt begeleiding bij, met aandacht voor samenwerking en praktijkgericht werken.
   10 lessen

   1. Ondersteunen van zelfregieJe ondersteunt ouderen bij het nemen van eigen regie.
   2. Praktijkgericht werkenJe werkt praktijkgericht in de begeleiding van ouderen.
   3. Oplossingsgericht begeleidenJe begeleidt ouderen op een oplossingsgerichte manier.
   4. Ondersteunen bij dagelijkse activiteitenJe ondersteunt bij dagelijkse activiteiten waar nodig.
   5. Gebruik van ondersteunende hulpmiddelenJe zet hulpmiddelen in ter ondersteuning van ouderen.
   6. Multidisciplinaire samenwerkingJe werkt samen in een multidisciplinair team.
   7. Samenwerken met diverse professionals rond de oudere.Je stemt af met diverse professionals rond de oudere.
   8. Rollen binnen het zorg- en welzijnsnetwerkJe herkent rollen binnen het zorg- en welzijnsnetwerk.
   9. Overlegvormen en casuïstiekbesprekingJe neemt deel aan overleg en bespreekt casuïstiek.
   10. Afstemmen van taken en verantwoordelijkhedenJe stemt taken en verantwoordelijkheden af binnen het team.
8. 8 Samenwerken met mantelzorgers Je werkt samen met mantelzorgers, vrijwilligers en instanties rond de woon- en leefsituatie van ouderen.
   10 lessen

   1. Samenwerking met vrijwilligersJe stemt af met vrijwilligers in de zorg voor ouderen.
   2. Interprofessionele communicatieJe communiceert interprofessioneel binnen het zorgnetwerk.
   3. Conflicthantering binnen teamsJe herkent en hanteert conflicten binnen teams.
   4. Grenzen van het eigen beroep herkennenJe bepaalt de grenzen van het eigen beroep in de samenwerking.
   5. Ketenzorg en transmurale samenwerkingJe werkt samen in ketenzorg en bij transmurale trajecten.
   6. Samenwerken met gemeenten en instantiesJe stemt af met gemeenten en andere instanties.
   7. Wonen en leefomgevingJe onderzoekt de invloed van de woonomgeving op ouderen.
   8. De invloed van de woonomgeving op het welzijn van ouderen.Je bespreekt hoe de woonomgeving het welzijn van ouderen beïnvloedt.
   9. Woonvormen voor ouderenJe vergelijkt verschillende woonvormen voor ouderen.
   10. Thuis wonen versus zorginstellingJe bespreekt de verschillen tussen thuis wonen en zorginstellingen.
9. 9 Woonbehoeften en woonwensen Je inventariseert woonbehoeften en begeleidt ouderen bij woonkeuzes en ethische vraagstukken.
   10 lessen

   1. Leefbaarheid en veiligheidJe beoordeelt leefbaarheid en veiligheid van de woonomgeving.
   2. Domotica en technologische ondersteuningJe onderzoekt technologische ondersteuning in de woning.
   3. Rol van de wijk en buurtJe analyseert de rol van wijk en buurt voor ouderen.
   4. Mantelzorgondersteuning aan huisJe ondersteunt mantelzorg aan huis.
   5. Overgang naar verpleeghuisJe begeleidt ouderen bij de overgang naar een verpleeghuis.
   6. Begeleiden bij verhuizingJe ondersteunt bij verhuizing naar een andere woonvorm.
   7. Inrichting van de leefomgevingJe denkt mee over de inrichting van de leefomgeving.
   8. Ethiek en zingevingJe bespreekt ethische en zingevingsvragen met ouderen.
   9. Zorg voor spirituele en morele vraagstukken bij ouderen.Je ondersteunt bij spirituele en morele vraagstukken.
   10. Omgaan met levensvragenJe gaat in gesprek over levensvragen met ouderen.
10. 10 Zingeving in de laatste levensfase Je begeleidt ouderen bij zingeving, ethische reflectie en palliatieve zorg in de laatste levensfase.
    10 lessen

    1. Ethische reflectie op handelenJe reflecteert op je eigen handelen in ethische situaties.
    2. Levensbeschouwelijke diversiteitJe houdt rekening met levensbeschouwelijke diversiteit.
    3. Luisteren naar levensverhalenJe luistert naar levensverhalen van ouderen.
    4. Bespreken van euthanasiewensenJe bespreekt euthanasiewensen op respectvolle wijze.
    5. Palliatieve zorg en stervensbegeleidingJe ondersteunt bij palliatieve zorg en stervensbegeleiding.
    6. Respectvolle omgang met waardenJe gaat respectvol om met waarden van ouderen.
    7. Waardigheid en autonomieJe bewaakt waardigheid en autonomie van de cliënt.
    8. Grenzen van professionele nabijheidJe herkent grenzen van professionele nabijheid.
    9. Professionele ontwikkeling en reflectieJe werkt aan je professionele ontwikkeling en reflecteert daarop.
    10. Bewustwording van het eigen handelen en professioneel groeien.Je wordt je bewust van je eigen handelen en ontwikkelt je professioneel.