HBO Praktijkcursus – Psychiatrische basiszorg

Je onderzoekt psychiatrische problematiek, past diagnostiek toe en handelt professioneel in zorgsituaties.

1. 1 Psychopathologie Je onderzoekt verschillende psychische stoornissen en leert deze te onderscheiden.
   10 lessen

   1. Indeling van psychische stoornissen volgens DSM-5Je analyseert hoe psychische stoornissen worden geclassificeerd en ingedeeld.
   2. Angststoornissen: kenmerken, verloop en behandelingJe onderzoekt kenmerken, verloop en behandelopties van angststoornissen.
   3. Stemmingsstoornissen: depressie en bipolaire stoornisJe vergelijkt symptomen en verloop van depressie en bipolaire stoornis.
   4. Psychotische stoornissen, inclusief schizofrenieJe herkent psychotische stoornissen en bespreekt kenmerken van schizofrenie.
   5. Persoonlijkheidsstoornissen: types en benaderingJe benoemt verschillende persoonlijkheidsstoornissen en passende benaderingen.
   6. Verslavingsproblematiek en comorbiditeitJe onderzoekt verslavingsproblematiek en het voorkomen van comorbiditeit.
   7. Eetstoornissen en lichaamsbeeldJe bespreekt eetstoornissen en het effect op het lichaamsbeeld van cliënten.
   8. Trauma en posttraumatische stressstoornis (PTSS)Je signaleert trauma en PTSS en bespreekt gevolgen voor het functioneren.
   9. Neurobiologische modellen van psychische aandoeningenJe beschrijft neurobiologische verklaringen voor psychische aandoeningen.
   10. Differentiaaldiagnostiek en signaleringJe past differentiaaldiagnostiek toe en leert signalen van stoornissen herkennen.
2. 2 Diagnostiek Je past verschillende diagnostische methoden toe binnen de psychiatrie.
   10 lessen

   1. Observeren van gedrag en interactiepatronenJe observeert gedrag en analyseert interactiepatronen bij cliënten.
   2. Afname van psychiatrische anamnesesJe voert een psychiatrische anamnese uit en verzamelt relevante informatie.
   3. Gebruik van gestandaardiseerde vragenlijstenJe gebruikt gestandaardiseerde vragenlijsten bij diagnostisch onderzoek.
   4. Interpretatie van psychologische testenJe interpreteert resultaten van psychologische testen.
   5. Inschatting van suïciderisico en veiligheidsanalyseJe schat suïciderisico in en voert een veiligheidsanalyse uit.
   6. Diagnostiek bij mensen met een verstandelijke beperkingJe past diagnostiek toe bij cliënten met een verstandelijke beperking.
   7. Cultuursensitieve diagnostiekJe houdt rekening met culturele factoren bij het stellen van diagnoses.
   8. Diagnostiek bij kinderen en adolescentenJe onderzoekt psychiatrische problematiek bij kinderen en jongeren.
   9. Multidisciplinaire samenwerking in diagnostiekJe werkt samen met andere disciplines in het diagnostisch proces.
   10. Rapportage en overdracht in de praktijkJe stelt een rapportage op en draagt informatie over in de praktijk.
3. 3 Bejegening en communicatie Je oefent met effectieve communicatie en bejegening in de psychiatrische zorg.
   10 lessen

   1. Basisprincipes van empathische communicatieJe past empathische communicatie toe in contact met cliënten.
   2. Actief luisteren en non-verbale signalen herkennenJe herkent non-verbale signalen en luistert actief tijdens gesprekken.
   3. Gespreksvoering bij emotionele ontregelingJe voert gesprekken met cliënten die emotioneel ontregeld zijn.
   4. Grenzen stellen en omgaan met agressieJe stelt grenzen en gaat professioneel om met agressief gedrag.
   5. Moti­verende gespreksvoeringJe zet motiverende gespreksvoering in bij gedragsverandering.
   6. Contact maken met cliënten met wanen of hallucinatiesJe maakt contact met cliënten die wanen of hallucinaties ervaren.
   7. Psycho-educatie aan cliënt en naastenJe geeft psycho-educatie aan cliënten en hun naasten.
   8. Oordeelsvrije houding in gesprekstechniekenJe oefent een oordeelsvrije houding in verschillende gesprekstechnieken.
   9. Omgaan met culturele verschillen in communicatieJe houdt rekening met culturele verschillen in communicatie.
   10. Reflectie op eigen communicatiegedragJe reflecteert op je eigen communicatiegedrag in de zorgpraktijk.
4. 4 Farmacologie in de psychiatrie Je verdiept je in medicatiegebruik en farmacologie binnen de psychiatrie.
   10 lessen

   1. Soorten psychofarmaca en werkingsmechanismenJe beschrijft soorten psychofarmaca en hun werking.
   2. Antidepressiva: indicaties en bijwerkingenJe benoemt indicaties en bijwerkingen van antidepressiva.
   3. Antipsychotica: werking, bijwerkingen en risico’sJe onderzoekt werking, bijwerkingen en risico’s van antipsychotica.
   4. Stemmingsstabilisatoren en hun toepassingenJe bespreekt toepassingen van stemmingsstabilisatoren.
   5. Benzodiazepines: gebruik en verslavingsrisicoJe signaleert het verslavingsrisico bij gebruik van benzodiazepines.
   6. Interactie tussen medicatie en psychische klachtenJe analyseert interacties tussen medicatie en psychische klachten.
   7. Medicatieveiligheid en toedieningswijzenJe past medicatieveiligheid toe en kiest passende toedieningswijzen.
   8. Voorlichting over medicatie aan cliëntenJe geeft voorlichting over medicatie aan cliënten.
   9. Signaleren van bijwerkingen en therapietrouwJe signaleert bijwerkingen en bevordert therapietrouw.
   10. Begeleiden van medicatie-afbouwJe begeleidt cliënten bij het afbouwen van medicatie.
5. 5 Praktijkgericht handelen Je voert praktijkgerichte interventies uit in de psychiatrische zorg.
   10 lessen

   1. Verpleegkundige observaties in de psychiatrieJe observeert psychiatrische symptomen bij cliënten.
   2. Toepassen van interventies uit de SRH-methodiekJe past interventies uit de SRH-methodiek toe in de praktijk.
   3. Structureren van het dagelijks leven van cliëntenJe brengt structuur aan in het dagelijks leven van cliënten.
   4. Herstelondersteunende zorg in de praktijkJe ondersteunt herstelgericht werken in de zorg.
   5. Crisisinterventie en vroegsignaleringJe handelt bij crisissituaties en signaleert vroegtijdig problemen.
   6. Preventie van terugval en signaleringsplannenJe werkt met signaleringsplannen om terugval te voorkomen.
   7. Afnemen van zelfredzaamheidslijstenJe neemt zelfredzaamheidslijsten af bij cliënten.
   8. Samenwerken met familie en netwerkJe betrekt familie en het netwerk bij de zorgverlening.
   9. Registratie en verslaglegging volgens richtlijnenJe registreert en legt verslag volgens geldende richtlijnen.
   10. Werken met zorgpaden en behandelplannenJe werkt met zorgpaden en stelt behandelplannen op.
6. 6 Ethiek en beroepshouding Je reflecteert op ethische vraagstukken en je beroepshouding in de psychiatrie.
   10 lessen

   1. Ethiek in de geestelijke gezondheidszorgJe bespreekt ethische kwesties binnen de geestelijke gezondheidszorg.
   2. Reflectie op eigen normen en waardenJe reflecteert op je eigen normen en waarden in de zorgpraktijk.
   3. Privacy en beroepsgeheim in de psychiatrieJe waarborgt privacy en beroepsgeheim in de psychiatrie.
   4. Zelfbeschikking versus zorgverantwoordelijkheidJe weegt zelfbeschikking af tegen zorgverantwoordelijkheid.
   5. Dilemma’s bij dwang en drangJe analyseert dilemma’s rondom dwang en drang.
   6. Beroepscode en professionele grenzenJe past de beroepscode toe en bewaakt professionele grenzen.
   7. Omgaan met grensoverschrijdend gedragJe reageert op grensoverschrijdend gedrag van cliënten of collega’s.
   8. Verantwoordelijkheid binnen multidisciplinaire teamsJe neemt verantwoordelijkheid binnen multidisciplinaire teams.
   9. Omgaan met morele stressJe gaat om met morele stress in de zorgpraktijk.
   10. Leren van incidenten en foutenJe leert van incidenten en fouten in het werk.
7. 7 Forensische psychiatrie Je onderzoekt forensische psychiatrie en werkt met cliënten binnen een strafrechtelijke context.
   10 lessen

   1. Werken met cliënten met een strafrechtelijke achtergrondJe werkt met cliënten met een strafrechtelijke achtergrond.
   2. Diagnostiek binnen forensische contextJe past diagnostiek toe in een forensische setting.
   3. Risicotaxatie van gewelddadig gedragJe voert risicotaxaties uit bij mogelijk gewelddadig gedrag.
   4. Behandeling van psychopathieJe bespreekt behandelopties bij psychopathie.
   5. Reclassering en nazorgJe ondersteunt reclassering en nazorgtrajecten.
   6. Juridisch kader: TBS en strafrechtelijke maatregelenJe benoemt het juridisch kader rond TBS en maatregelen.
   7. Signaleren van recidivegevaarJe signaleert risico’s op recidive bij cliënten.
   8. Agressiehantering in gesloten settingsJe past agressiehantering toe in gesloten settings.
   9. Samenwerking met politie en justitieJe werkt samen met politie en justitie in de zorgketen.
   10. Ethiek binnen forensisch werkenJe bespreekt ethische vraagstukken binnen forensisch werken.
8. 8 Ontwikkelingspsychopathologie Je verdiept je in ontwikkelingspsychopathologie bij jeugd en jongeren.
   10 lessen

   1. Psychische ontwikkeling van kinderen en jongerenJe beschrijft psychische ontwikkeling van kinderen en jongeren.
   2. Hechting en gedragsproblemenJe herkent hechtingsproblemen en gedragsproblemen bij jeugdigen.
   3. ADHD en autismespectrumstoornissenJe onderzoekt ADHD en autismespectrumstoornissen bij jongeren.
   4. Externaliserend en internaliserend gedragJe onderscheidt externaliserend en internaliserend gedrag.
   5. Jeugdzorg en psychiatrie: samenwerkenJe werkt samen met jeugdzorg en psychiatrie.
   6. Ouderlijke belasting en opvoedondersteuningJe ondersteunt ouders bij opvoedvraagstukken.
   7. Jeugdtrauma en veerkrachtJe signaleert jeugdtrauma en bevordert veerkracht.
   8. Transitie naar volwassenenzorgJe begeleidt jongeren bij de overgang naar volwassenenzorg.
   9. Diagnostische instrumenten voor jeugdJe gebruikt diagnostische instrumenten voor jeugd.
   10. Behandelstrategieën per leeftijdsgroepJe past behandelstrategieën toe per leeftijdsgroep.
9. 9 Somatische zorg en psychiatrie Je integreert somatische zorgaspecten binnen de psychiatrische praktijk.
   10 lessen

   1. Somatische screening bij psychiatrische cliëntenJe voert somatische screening uit bij psychiatrische cliënten.
   2. Effect van lichamelijke aandoeningen op psycheJe analyseert het effect van lichamelijke aandoeningen op de psyche.
   3. Somatisatie en conversiestoornissenJe herkent somatisatie en conversiestoornissen.
   4. Leefstijlinterventies bij psychiatrische problematiekJe past leefstijlinterventies toe bij psychiatrische problematiek.
   5. Voeding, slaap en beweging als zorgonderdelenJe bespreekt voeding, slaap en beweging als onderdeel van zorg.
   6. Verslaving en lichamelijke gevolgenJe signaleert lichamelijke gevolgen van verslaving.
   7. Zelfzorg en hygiëne begeleidenJe begeleidt cliënten bij zelfzorg en hygiëne.
   8. Samenwerking met huisartsen en specialistenJe werkt samen met huisartsen en specialisten.
   9. Monitoring van lichamelijke bijwerkingen van medicatieJe monitort lichamelijke bijwerkingen van medicatie.
   10. Signaleren van medische urgentie bij psychiatrieJe signaleert medische urgentie bij psychiatrische cliënten.
10. 10 Samenwerking in het zorgnetwerk Je werkt samen binnen het zorgnetwerk rondom psychiatrische cliënten.
    10 lessen

    1. Multidisciplinair samenwerken in GGZ-teamsJe werkt multidisciplinair samen in GGZ-teams.
    2. Verwijzing en ketenzorg in de psychiatrieJe regelt verwijzing en ketenzorg in de psychiatrie.
    3. Contact met mantelzorgers en familieJe onderhoudt contact met mantelzorgers en familie.
    4. Sociaal domein en GGZ: samenwerkingJe stemt af met het sociaal domein en GGZ.
    5. Rol van de POH-GGZ in de ketenJe benoemt de rol van de POH-GGZ in de zorgketen.
    6. Wet- en regelgeving rond samenwerkingJe past wet- en regelgeving toe bij samenwerking.
    7. Zorgcoördinatie en casemanagementJe coördineert zorg en voert casemanagement uit.
    8. Samenwerken met ervaringsdeskundigenJe werkt samen met ervaringsdeskundigen.
    9. Overdracht bij ontslag en nazorgJe zorgt voor een goede overdracht bij ontslag en nazorg.
    10. Communicatie tussen instellingen en disciplinesJe bevordert communicatie tussen instellingen en disciplines.