HBO Praktijkcursus – Voeding en diëtetiek in de zorg

Je past voedings- en dieetkennis toe binnen de zorg, afgestemd op diverse doelgroepen en ziektebeelden.

1. 1 Voedingsleer Je onderzoekt de samenstelling van voeding, de rol van nutriënten en de invloed op gezondheid en ziekte.
   10 lessen

   1. Macro- en micronutriëntenJe onderscheidt macro- en micronutriënten en hun functies in het lichaam.
   2. Energiebehoefte en stofwisselingJe berekent energiebehoefte en beoordeelt factoren die het metabolisme beïnvloeden.
   3. Voedingsrichtlijnen (Schijf van Vijf, WHO)Je vergelijkt voedingsrichtlijnen en past deze toe op praktijksituaties.
   4. Voedselvertering en -opnameJe volgt het proces van voedselvertering en opname in het lichaam.
   5. Voeding en het immuunsysteemJe beschrijft hoe voeding het immuunsysteem ondersteunt of beïnvloedt.
   6. Voedingsstatus en deficiëntiesJe signaleert deficiënties en beoordeelt de voedingsstatus van cliënten.
   7. Hydratatie en vochtbalansJe beoordeelt vochtbalans en herkent signalen van dehydratie of overhydratie.
   8. Voeding voor verschillende levensfasenJe past voedingskennis toe op verschillende levensfasen, van kind tot oudere.
   9. Interactie tussen voeding en medicatieJe analyseert interacties tussen voeding en medicatie bij cliënten.
   10. Laboratoriumwaarden en voedingJe interpreteert laboratoriumwaarden in relatie tot voedingstoestand.
2. 2 Anatomie en fysiologie Je koppelt kennis van anatomie en fysiologie aan voeding en de gevolgen van ziekte op het lichaam.
   10 lessen

   1. SpijsverteringsstelselJe beschrijft de werking van het spijsverteringsstelsel en de invloed op voedingsopname.
   2. Hormonaal systeem en metabolismeJe legt uit hoe het hormonaal systeem en metabolisme voeding beïnvloeden.
   3. Cardiovasculair systeemJe benoemt de relatie tussen voeding en het cardiovasculair systeem.
   4. Nieren en vochthuishoudingJe verklaart de rol van nieren in vochthuishouding en voeding.
   5. Ademhalingsstelsel en energievoorzieningJe koppelt ademhaling en energievoorziening aan voedingsstatus.
   6. Neurologische functies en voedingJe herkent de invloed van voeding op neurologische functies.
   7. Spier- en skeletstelsel in relatie tot voedingJe relateert voeding aan het functioneren van spieren en botten.
   8. Verouderingsprocessen en fysiologieJe analyseert fysiologische veranderingen door veroudering en de impact op voeding.
   9. Regulatie van eetlust en verzadigingJe beschrijft mechanismen van eetlustregulatie en verzadiging.
   10. Invloed van ziekte op lichaamsfunctiesJe beoordeelt hoe ziekte lichaamsfuncties en voedingsbehoefte beïnvloedt.
3. 3 Ziekteleer Je herkent voedingsproblemen bij veelvoorkomende ziekten en past aangepaste voeding toe.
   10 lessen

   1. Chronische ziekten (diabetes, COPD)Je analyseert voedingszorg bij chronische ziekten zoals diabetes en COPD.
   2. Hart- en vaatziektenJe benoemt voedingsinterventies bij hart- en vaatziekten.
   3. Maag- en darmziektenJe past kennis toe bij voedingsproblemen bij maag- en darmziekten.
   4. NierziektenJe onderzoekt voedingsadviezen bij nierziekten.
   5. Kanker en cachexieJe bespreekt voeding bij kanker en cachexie.
   6. Onder- en overgewichtJe signaleert onder- en overgewicht en stelt passende adviezen op.
   7. Voedselallergieën en intolerantiesJe herkent en begeleidt cliënten met voedselallergieën of intoleranties.
   8. EetstoornissenJe signaleert en begeleidt eetstoornissen in de zorgcontext.
   9. Infectieziekten en voedingJe koppelt voeding aan infectieziekten en herstel.
   10. Ouderdomsziekten (o.a. dementie)Je past voedingszorg toe bij ouderdomsziekten zoals dementie.
4. 4 Diëtetisch handelen Je voert het diëtetisch proces uit: van intake tot evaluatie en communicatie met het zorgteam.
   10 lessen

   1. Anamnese en voedingsstatus bepalenJe verzamelt informatie over voedingsstatus en stelt een anamnese op.
   2. Diagnostiek en probleemdefinitieJe stelt een voedingsdiagnose en definieert het probleem.
   3. Doelen opstellen en behandelplan makenJe formuleert doelen en werkt een behandelplan uit.
   4. Advisering op maatJe geeft individueel voedingsadvies afgestemd op de cliënt.
   5. Motiverende gespreksvoeringJe past motiverende gespreksvoering toe in cliëntcontact.
   6. Evaluatie en monitoring van effectJe evalueert het effect van je adviezen en monitort voortgang.
   7. Communicatie met zorgteam en cliëntJe communiceert effectief met zorgteam en cliënt over voedingszorg.
   8. Dossiervorming en verslagleggingJe legt bevindingen vast in dossiers volgens richtlijnen.
   9. Evidence-based werkenJe werkt onderbouwd met actuele wetenschappelijke inzichten.
   10. Reflectie op eigen handelenJe reflecteert op je eigen handelen en verbetert waar nodig.
5. 5 Voeding bij doelgroepen Je stemt voedingsadviezen af op specifieke doelgroepen binnen en buiten de zorg.
   10 lessen

   1. Kinderen en adolescentenJe past voedingsadviezen toe voor kinderen en jongeren.
   2. Ouderen en geriatrische patiëntenJe richt voeding in voor ouderen en geriatrische cliënten.
   3. Zwangeren en lactatieJe analyseert voedingsbehoeften bij zwangerschap en lactatie.
   4. Sporters en actieve mensenJe adviseert sporters en mensen met een actieve leefstijl.
   5. Lage sociaaleconomische statusJe houdt rekening met sociaaleconomische factoren bij voedingsadvies.
   6. Migranten en culturele diversiteitJe stemt voeding af op culturele diversiteit en migratieachtergrond.
   7. Mensen met een verstandelijke beperkingJe past voeding aan voor mensen met een verstandelijke beperking.
   8. Klinische populaties (ziekenhuis)Je werkt met voedingszorg in klinische settings zoals het ziekenhuis.
   9. Mantelzorg en familiecontextJe betrekt mantelzorg en familie bij voedingsadvies.
   10. Voedselzekerheid en armoedeJe signaleert problemen rondom voedselzekerheid en armoede.
6. 6 Klinische voedingszorg Je past klinische voedingszorg toe, van enterale voeding tot samenwerking in het zorgteam.
   10 lessen

   1. Enterale en parenterale voedingJe kiest tussen enterale en parenterale voeding bij verschillende indicaties.
   2. Voedingsinterventies in ziekenhuizenJe voert voedingsinterventies uit in de ziekenhuissetting.
   3. Multidisciplinaire samenwerkingJe werkt samen met andere disciplines rondom voedingszorg.
   4. Medische voeding en dieetproductenJe selecteert medische voeding en dieetproducten waar nodig.
   5. Voedingsbehoefte bij intensieve zorgJe bepaalt voedingsbehoefte bij cliënten met intensieve zorg.
   6. Voeding rondom operatiesJe past voeding aan rondom operaties.
   7. Slikproblemen en aangepaste voedingJe signaleert slikproblemen en past voeding aan.
   8. Zorgpaden in de diëtetiekJe volgt zorgpaden binnen de diëtetiek.
   9. Revalidatie en voedingJe ondersteunt voeding bij revalidatie.
   10. Patiëntveiligheid en voedingJe borgt patiëntveiligheid bij voedingszorg.
7. 7 Psychosociale aspecten Je onderzoekt psychosociale factoren die invloed hebben op eetgedrag en voedingskeuzes.
   10 lessen

   1. Gedrag en eetgewoontenJe analyseert factoren die eetgewoonten en gedrag beïnvloeden.
   2. Eetproblemen door psychische aandoeningenJe signaleert eetproblemen door psychische aandoeningen.
   3. Motivatie en gedragsveranderingJe stimuleert motivatie en ondersteunt gedragsverandering.
   4. Cultuur en voedingJe houdt rekening met culturele invloeden op voeding.
   5. Stigma rondom gewichtJe bespreekt het effect van stigma op gewicht en eetgedrag.
   6. Emotie-eten en stressJe herkent emotie-eten en stress als factor bij voeding.
   7. Cognitieve gedragstherapie basisprincipesJe past basisprincipes van cognitieve gedragstherapie toe.
   8. Communicatie bij gevoelige onderwerpenJe communiceert zorgvuldig over gevoelige voedingsonderwerpen.
   9. Zelfbeeld en voedingJe signaleert de invloed van zelfbeeld op voedingskeuzes.
   10. Sociale omgeving en ondersteuningJe betrekt de sociale omgeving bij voedingsadvies en ondersteuning.
8. 8 Gezondheidsbevordering Je werkt aan gezondheidsbevordering door preventie, voorlichting en leefstijlcoaching in de zorg.
   10 lessen

   1. Preventie van leefstijlziektenJe ontwikkelt strategieën voor preventie van leefstijlziekten.
   2. Voorlichting en educatie in de zorgJe verzorgt voorlichting en educatie over voeding in de zorg.
   3. Signaleren van risicogedragJe signaleert risicogedrag rond voeding en gezondheid.
   4. Positieve gezondheidJe past het concept positieve gezondheid toe in je werk.
   5. Coaching bij leefstijlveranderingJe coacht cliënten bij het veranderen van leefstijl.
   6. Samenwerking met GGD en huisartsJe werkt samen met GGD en huisarts aan voedingszorg.
   7. Community health en voedingsinterventiesJe ontwikkelt en evalueert community health interventies.
   8. Leefstijlmonitoring en screeningsJe voert leefstijlmonitoring en screenings uit.
   9. Publieke voedingscampagnes analyserenJe analyseert publieke voedingscampagnes op effectiviteit.
   10. Digitale tools bij gezondheidsbevorderingJe zet digitale tools in bij gezondheidsbevordering.
9. 9 Onderzoek en praktijkgericht werken Je ontwikkelt onderzoeksvaardigheden en past praktijkgericht onderzoek toe binnen de voedingszorg.
   10 lessen

   1. Onderzoeksvaardigheden en methodologieJe past basale onderzoeksvaardigheden en methodologie toe.
   2. Kwantitatief en kwalitatief onderzoekJe onderscheidt kwantitatief en kwalitatief onderzoek in de praktijk.
   3. Dataverzameling en analyseJe verzamelt en analyseert relevante data.
   4. Kritisch lezen van literatuurJe beoordeelt wetenschappelijke literatuur kritisch.
   5. Opzetten van praktijkonderzoekJe zet een praktijkonderzoek op binnen de zorg.
   6. Evidence-based practice toepassenJe past evidence-based practice toe in je werk.
   7. Schrijven van onderzoeksverslagJe schrijft een gestructureerd onderzoeksverslag.
   8. Toetsen van interventies in de praktijkJe toetst voedingsinterventies in de praktijk.
   9. Betrekken van doelgroep bij onderzoekJe betrekt de doelgroep actief bij onderzoek.
   10. Reflectie op onderzoeksresultatenJe reflecteert op onderzoeksresultaten en trekt conclusies.
10. 10 Wet- en regelgeving Je past wet- en regelgeving toe binnen de diëtetiek en kent de beroepscode en rechten van cliënten.
    10 lessen

    1. Beroepscode voor diëtistenJe past de beroepscode toe in je dagelijkse praktijk.
    2. Wet BIG en beroepsregistratieJe benoemt de betekenis van de Wet BIG en beroepsregistratie.
    3. Privacy en AVG in zorgcontextJe waarborgt privacy en past de AVG toe in de zorgcontext.
    4. Vergoeding en zorgverzekeraarsJe herkent vergoedingsmogelijkheden via zorgverzekeraars.
    5. Kwaliteitszorg en richtlijnenJe borgt kwaliteit door te werken volgens richtlijnen.
    6. Verantwoordelijkheden in multidisciplinair teamJe benoemt verantwoordelijkheden in het multidisciplinair team.
    7. Cliëntenrechten en informed consentJe respecteert cliëntenrechten en zorgt voor informed consent.
    8. Richtlijnen van de Nederlandse ZorgautoriteitJe volgt richtlijnen van de Nederlandse Zorgautoriteit.
    9. Wetgeving rondom medische voedingJe past wetgeving toe rondom medische voeding.
    10. Juridische aspecten van adviseringJe herkent juridische aspecten bij het geven van voedingsadvies.