HBO Gesprekstechnieken in de praktijk (6 maanden)

Je oefent met het voeren van professionele gesprekken in de zorg, van voorbereiding tot evaluatie.

1. 1 Gespreksvoorbereiding Je bereidt gesprekken doelgericht voor, verzamelt informatie en plant praktisch.
   10 lessen

   1. Doel en onderwerp van het gesprek bepalenJe bepaalt wat je wilt bereiken en waar het gesprek over zal gaan.
   2. Gespreksstructuur kiezenJe kiest een passende opbouw voor het gesprek.
   3. Informatie verzamelen over gesprekspartnerJe verzamelt relevante informatie over je gesprekspartner.
   4. Verwachtingen formulerenJe formuleert je verwachtingen voorafgaand aan het gesprek.
   5. Omgaan met spanning voorafJe leert omgaan met spanning voor het gesprek.
   6. Locatie en tijd praktisch plannenJe plant locatie en tijd van het gesprek zorgvuldig.
   7. Communicatiedoel afstemmen op contextJe stemt je communicatiedoel af op de situatie.
   8. Anticiperen op weerstandenJe anticipeert op mogelijke weerstand tijdens het gesprek.
   9. Hulpmiddelen voorbereiden (notities, agenda)Je bereidt hulpmiddelen voor, zoals notities of een agenda.
   10. Verwachte uitkomsten benoemenJe benoemt welke uitkomsten je van het gesprek verwacht.
2. 2 Luistervaardigheden Je past luistervaardigheden toe en herkent verbale en non-verbale signalen.
   10 lessen

   1. Actief luisteren toepassenJe oefent met actief luisteren tijdens gesprekken.
   2. Samenvatten wat de ander zegtJe vat samen wat de ander zegt om duidelijkheid te creëren.
   3. Doorvragen op kernpuntenJe vraagt door op belangrijke punten.
   4. Open lichaamstaal tonenJe gebruikt open lichaamstaal om betrokkenheid te tonen.
   5. Afleidingen beperken (intern/extern)Je beperkt afleidingen tijdens het gesprek.
   6. Stiltes benuttenJe benut stiltes om het gesprek te verdiepen.
   7. Non-verbale signalen herkennenJe herkent non-verbale signalen van de gesprekspartner.
   8. Bevestigende signalen geven (knikken, hummen)Je geeft bevestigende signalen, zoals knikken of hummen.
   9. Vooroordelen herkennen en parkerenJe herkent eigen vooroordelen en parkeert deze.
   10. Emotionele signalen opvangenJe vangt emotionele signalen op tijdens het gesprek.
3. 3 Vraagtechnieken Je gebruikt verschillende vraagtechnieken om informatie te verkrijgen en helderheid te scheppen.
   10 lessen

   1. Open vragen stellenJe stelt open vragen om het gesprek op gang te brengen.
   2. Gesloten vragen bewust inzettenJe zet gesloten vragen gericht in voor duidelijkheid.
   3. Reflectieve vragen gebruikenJe gebruikt reflectieve vragen om dieper in te gaan op antwoorden.
   4. Controlerende vragen toepassenJe past controlerende vragen toe om informatie te checken.
   5. Suggestieve vragen vermijdenJe vermijdt suggestieve vragen in gesprekken.
   6. Vragen structureren in fasesJe structureert je vragen in logische fases.
   7. Aansluiten bij taalgebruik van de anderJe sluit aan bij het taalgebruik van de ander.
   8. Vragen stellen bij weerstandJe stelt vragen bij weerstand om het gesprek open te houden.
   9. Combineren van vraagtypesJe combineert verschillende vraagtypes voor verdieping.
   10. Vragen gebruiken om helderheid te scheppenJe gebruikt vragen om onduidelijkheden weg te nemen.
4. 4 Feedback geven en ontvangen Je oefent met het geven en ontvangen van feedback op een constructieve manier.
   10 lessen

   1. Feedbackmodel toepassen (zoals 4G of SBI)Je past een feedbackmodel toe in gesprekken.
   2. Concrete voorbeelden gebruikenJe gebruikt concrete voorbeelden bij het geven van feedback.
   3. Feedback richten op gedrag, niet persoonJe richt feedback op gedrag in plaats van op de persoon.
   4. Balans tussen positief en kritischJe bewaakt de balans tussen positieve en kritische feedback.
   5. Ruimte geven voor reactieJe geeft ruimte voor een reactie op feedback.
   6. Feedback vragen en ontvangenJe vraagt en ontvangt feedback van anderen.
   7. Kritiek constructief verwerkenJe verwerkt kritiek op een constructieve manier.
   8. Reflecteren op feedbackmomentenJe reflecteert op momenten waarop je feedback gaf of kreeg.
   9. Non-verbale feedback herkennenJe herkent non-verbale feedbacksignalen.
   10. Feedbackgesprekken evaluerenJe evalueert hoe feedbackgesprekken zijn verlopen.
5. 5 Omgaan met weerstand en moeilijke gesprekken Je leert omgaan met weerstand en moeilijke situaties in gesprekken.
   10 lessen

   1. Weerstand herkennen in houding en taalJe herkent weerstand aan houding en taalgebruik.
   2. Emoties benoemen zonder oordeelJe benoemt emoties zonder te oordelen.
   3. Rust bewaren in conflictsituatiesJe bewaart rust in conflictsituaties.
   4. Technieken voor de-escalatieJe past technieken toe om escalatie te voorkomen.
   5. Grenzen aangeven op een respectvolle manierJe geeft grenzen aan op een respectvolle manier.
   6. Onderliggende belangen benoemenJe benoemt onderliggende belangen in het gesprek.
   7. Win-win benadering zoekenJe zoekt naar een win-win benadering.
   8. “Ik-boodschappen” gebruikenJe gebruikt ik-boodschappen in lastige situaties.
   9. Escalatie herkennen en voorkomenJe herkent signalen van escalatie en grijpt tijdig in.
   10. Constructief afronden van lastige gesprekkenJe rondt lastige gesprekken constructief af.
6. 6 Professionele gespreksvoering Je voert gesprekken professioneel, passend bij de werkomgeving en verschillende rollen.
   10 lessen

   1. Formeel vs informeel taalgebruik kiezenJe kiest bewust voor formeel of informeel taalgebruik.
   2. Doelgericht communicerenJe communiceert doelgericht tijdens gesprekken.
   3. Gespreksrollen herkennen en innemenJe herkent en neemt verschillende gespreksrollen in.
   4. Respect tonen voor hiërarchie en cultuurJe toont respect voor hiërarchie en cultuur.
   5. Gesprekken plannen in werkomgevingJe plant gesprekken binnen de werkomgeving.
   6. Professionele openingszinnen gebruikenJe gebruikt professionele openingszinnen.
   7. Afsluiting en follow-up structurerenJe structureert de afsluiting en follow-up van gesprekken.
   8. Afstemmen op communicatiestijl van de anderJe stemt af op de communicatiestijl van de ander.
   9. Vertrouwelijkheid bewakenJe bewaakt vertrouwelijkheid tijdens gesprekken.
   10. Gespreksverslagen opstellenJe stelt gespreksverslagen op na afloop.
7. 7 Interculturele communicatie Je stemt je communicatie af op verschillende culturen en voorkomt misverstanden.
   10 lessen

   1. Cultuurverschillen in communicatie herkennenJe herkent cultuurverschillen in communicatie.
   2. Oordelen uitstellenJe stelt oordelen uit bij interculturele situaties.
   3. Respect tonen voor andere normen en waardenJe toont respect voor andere normen en waarden.
   4. Afstemmen op taal- en denkniveauJe stemt af op het taal- en denkniveau van de ander.
   5. Aandacht voor non-verbale verschillenJe let op non-verbale verschillen tussen culturen.
   6. Stereotypen vermijdenJe vermijdt stereotypen in gesprekken.
   7. Empathie tonenJe toont empathie in interculturele communicatie.
   8. Taalbarrières overbruggenJe overbrugt taalbarrières waar nodig.
   9. Misverstanden tijdig corrigerenJe corrigeert misverstanden tijdig.
   10. Multiculturele teams begeleidenJe begeleidt multiculturele teams in gesprekken.
8. 8 Gesprekken met meerdere personen Je begeleidt gesprekken met meerdere personen en zorgt voor structuur en betrokkenheid.
   10 lessen

   1. Rollen in groepsgesprekken herkennenJe herkent verschillende rollen in groepsgesprekken.
   2. Gesprek structureren en faserenJe structureert en faseert groepsgesprekken.
   3. Beurten verdelen en regie houdenJe verdeelt beurten en houdt de regie.
   4. Samenvatten en parafraserenJe vat samen en parafraseert tijdens het gesprek.
   5. Betrokkenheid van iedereen stimulerenJe stimuleert betrokkenheid van alle deelnemers.
   6. Meningsverschillen begeleidenJe begeleidt meningsverschillen in de groep.
   7. Tijd bewakenJe bewaakt de tijd tijdens groepsgesprekken.
   8. Afspraken vastleggenJe legt afspraken vast die gemaakt zijn.
   9. Feedback vragen van groepJe vraagt feedback van de groep.
   10. Afronding en actiepunten benoemenJe benoemt actiepunten bij de afronding.
9. 9 Digitale gespreksvoering Je voert digitale gesprekken effectief en gebruikt passende online communicatietools.
   10 lessen

   1. Technische voorbereiding (toolgebruik)Je bereidt digitale gesprekken technisch voor.
   2. Non-verbale communicatie online compenserenJe compenseert non-verbale communicatie online.
   3. Digitale etiquette toepassenJe past digitale etiquette toe in gesprekken.
   4. Chat- en mailcommunicatie structurerenJe structureert chat- en mailcommunicatie.
   5. Digitale presentaties voorbereidenJe bereidt digitale presentaties voor.
   6. Online gespreksdoelen formulerenJe formuleert doelen voor online gesprekken.
   7. Aandacht vasthouden bij deelnemersJe houdt de aandacht vast bij online deelnemers.
   8. Break-outrooms en tools gebruikenJe gebruikt break-outrooms en digitale tools.
   9. Omgaan met vertraging of storingJe gaat om met vertraging of technische storingen.
   10. Digitale gesprekken evaluerenJe evalueert digitale gesprekken na afloop.
10. 10 Reflectie op gespreksvoering Je reflecteert op je gespreksvoering en stelt doelen voor verdere ontwikkeling.
    10 lessen

    1. Eigen rol in gesprekken evaluerenJe evalueert je eigen rol in gesprekken.
    2. Doelen en resultaten vergelijkenJe vergelijkt behaalde resultaten met je doelen.
    3. Feedback verwerken in toekomstig gedragJe verwerkt ontvangen feedback in je gedrag.
    4. Leren van foutenJe leert van fouten die je hebt gemaakt.
    5. Kwaliteiten en valkuilen benoemenJe benoemt je kwaliteiten en valkuilen als gespreksvoerder.
    6. Reflectieverslagen schrijvenJe schrijft reflectieverslagen na gesprekken.
    7. Gespreksopnamen terugluisteren/bekijkenJe luistert of kijkt gespreksopnamen terug.
    8. Gespreksvoorbereiding verbeterenJe verbetert je voorbereiding op toekomstige gesprekken.
    9. Zelfontwikkeling bijhouden (logboek)Je houdt je eigen ontwikkeling bij in een logboek.
    10. SMART leerdoelen opstellenJe stelt SMART leerdoelen voor je gespreksvaardigheden.

Je onderzoekt hoe teams functioneren, oefent met teamrollen, leiderschap, communicatie en samenwerking, en past methoden toe voor teamontwikkeling.

1. 1 Basisprincipes van teamontwikkeling Je onderzoekt wat een team is, hoe teams zich ontwikkelen en welke factoren bijdragen aan effectieve samenwerking.
   10 lessen

   1. Definitie van een teamJe onderscheidt teams van andere samenwerkingsvormen en benoemt kenmerken.
   2. Verschil tussen groep en teamJe vergelijkt groepen met teams en benoemt de verschillen in functioneren.
   3. Doelen van teamontwikkelingJe benoemt doelen van teamontwikkeling en vertaalt deze naar de praktijk.
   4. Fasen van teamontwikkeling (Tuckman-model)Je analyseert de fasen van teamontwikkeling volgens het Tuckman-model.
   5. Rollen binnen teams (Belbin)Je beschrijft verschillende rollen binnen teams met het model van Belbin.
   6. Invloed van organisatiecultuur op teamsJe bekijkt hoe organisatiecultuur het functioneren van teams beïnvloedt.
   7. Samenwerkingsvormen en structurenJe onderzoekt samenwerkingsvormen en structuren binnen teams.
   8. Succesfactoren van effectieve teamsJe benoemt factoren die bijdragen aan effectieve teams.
   9. Valkuilen bij teamvormingJe signaleert valkuilen bij het vormen van teams en benoemt deze.
   10. Teamontwikkeling in de praktijkJe past inzichten toe op praktijksituaties van teamontwikkeling.
2. 2 Teamrollen en groepsdynamiek Je analyseert teamrollen, groepsdynamiek en de invloed van diversiteit, macht en informele processen.
   10 lessen

   1. Belbin-teamrollen uitgelegdJe legt de Belbin-teamrollen uit en koppelt deze aan praktijksituaties.
   2. Herkennen van natuurlijke en aangeleerde rollenJe herkent natuurlijke en aangeleerde rollen bij teamleden.
   3. Synergie tussen rollenJe onderzoekt hoe verschillende rollen samen tot synergie kunnen leiden.
   4. Groepsnormen en groepsdrukJe signaleert groepsnormen en de invloed van groepsdruk.
   5. Positie en status binnen een teamJe benoemt hoe positie en status binnen teams worden bepaald.
   6. Machtsverhoudingen in teamsJe analyseert machtsverhoudingen en de impact op samenwerking.
   7. Subgroepen en coalitievormingJe herkent subgroepen en coalities binnen teams.
   8. Invloed van diversiteit op dynamiekJe onderzoekt de invloed van diversiteit op de groepsdynamiek.
   9. Omgaan met informele leidersJe gaat om met informele leiders en hun rol binnen het team.
   10. Balans tussen individu en groepJe bewaakt de balans tussen individuele belangen en groepsdoelen.
3. 3 Leiderschap in teams Je onderzoekt leiderschapsstijlen, past situationeel leiderschap toe en ontwikkelt coachende vaardigheden.
   10 lessen

   1. Verschillende leiderschapsstijlenJe vergelijkt verschillende leiderschapsstijlen en hun effect op teams.
   2. Situationeel leiderschap toepassenJe past situationeel leiderschap toe in verschillende situaties.
   3. Coachend leiderschap ontwikkelenJe ontwikkelt coachende vaardigheden als leider.
   4. Leiderschap in zelfsturende teamsJe analyseert leiderschap in zelfsturende teams.
   5. Vertrouwen opbouwen als leiderJe leert vertrouwen op te bouwen als leider.
   6. Leiderschap en besluitvormingJe neemt leiderschap bij besluitvorming onder de loep.
   7. Feedback geven en ontvangenJe oefent met het geven en ontvangen van feedback.
   8. Motiveren van teamledenJe motiveert teamleden met passende interventies.
   9. Leiderschap versus managementJe onderscheidt leiderschap van management in teams.
   10. Ontwikkelen van persoonlijk leiderschapJe werkt aan het ontwikkelen van persoonlijk leiderschap.
4. 4 Communicatie binnen teams Je onderzoekt communicatieprocessen, oefent met luisteren, feedback en vergadertechnieken en voorkomt miscommunicatie.
   10 lessen

   1. Effectieve communicatieprocessenJe analyseert hoe effectieve communicatie in teams verloopt.
   2. Verbaal en non-verbaal gedragJe herkent en past verbaal en non-verbaal gedrag toe.
   3. Actief luisteren en samenvattenJe oefent actief luisteren en het samenvatten van gesprekken.
   4. Informatieoverdracht en transparantieJe zorgt voor heldere informatieoverdracht en transparantie.
   5. Ruis en miscommunicatie herkennenJe signaleert ruis en voorkomt miscommunicatie.
   6. Feedbackregels en -structurenJe past feedbackregels en -structuren toe in teams.
   7. Teamvergaderingen faciliterenJe faciliteert effectieve teamvergaderingen.
   8. Conflicten door communicatie voorkomenJe voorkomt conflicten door duidelijke communicatie.
   9. Digitale communicatie in teamsJe gebruikt digitale middelen voor communicatie in teams.
   10. Interculturele communicatieJe past interculturele communicatie toe in teamsamenwerking.
5. 5 Conflicthantering en samenwerking Je herkent conflicten, past modellen voor conflicthantering toe en werkt aan herstel en vertrouwen binnen teams.
   10 lessen

   1. Oorzaken van conflicten in teamsJe benoemt oorzaken van conflicten in teams.
   2. Typen conflicten herkennenJe herkent verschillende typen conflicten.
   3. Het Thomas-Kilmann model toepassenJe past het Thomas-Kilmann model toe bij conflicten.
   4. Conflict als kans voor groeiJe ziet conflict als kans voor groei en ontwikkeling.
   5. De rol van emoties in conflictenJe onderzoekt de rol van emoties bij conflicten.
   6. Mediatie binnen teamsJe past mediatie toe bij conflicten in teams.
   7. Gespreksmodellen voor conflictbemiddelingJe gebruikt gespreksmodellen voor conflictbemiddeling.
   8. Omgaan met weerstandJe gaat om met weerstand binnen teams.
   9. Herstellen van verstoorde samenwerkingJe werkt aan het herstellen van verstoorde samenwerking.
   10. Bouwen aan hernieuwd vertrouwenJe bouwt aan hernieuwd vertrouwen in teams.
6. 6 Motivatie en betrokkenheid Je onderzoekt motivatiebronnen, stimuleert eigenaarschap en betrokkenheid, en herkent signalen van demotivatie.
   10 lessen

   1. Intrinsieke en extrinsieke motivatieJe onderscheidt intrinsieke en extrinsieke motivatiebronnen.
   2. Motivatiemodellen (o.a. Maslow, Herzberg)Je past motivatiemodellen toe, zoals Maslow en Herzberg.
   3. Het belang van waardering en erkenningJe benoemt het belang van waardering en erkenning in teams.
   4. Teamdoelen formuleren en delenJe formuleert en deelt teamdoelen met anderen.
   5. Eigenaarschap stimulerenJe stimuleert eigenaarschap bij teamleden.
   6. Werkplezier vergrotenJe vergroot werkplezier door gerichte acties.
   7. Autonomie binnen het teamJe onderzoekt de rol van autonomie binnen teams.
   8. Betrokkenheid meten en bevorderenJe meet en bevordert betrokkenheid van teamleden.
   9. Herkennen van demotivatieJe herkent signalen van demotivatie in het team.
   10. Duurzaam motiveren van teamledenJe motiveert teamleden op duurzame wijze.
7. 7 Feedback en reflectie Je past feedbackmethoden toe, stimuleert reflectie en evalueert samenwerking en werkprocessen in teams.
   10 lessen

   1. Het nut van feedback in teamontwikkelingJe benoemt het nut van feedback bij teamontwikkeling.
   2. Feedbackregels toepassen (4G-methode, SBI)Je past feedbackregels toe met de 4G-methode en SBI.
   3. Feedforward inzettenJe zet feedforward in om vooruit te kijken.
   4. Reflectiemodellen (Korthagen, Gibbs)Je gebruikt reflectiemodellen zoals Korthagen en Gibbs.
   5. Zelfreflectie stimuleren bij teamledenJe stimuleert zelfreflectie bij teamleden.
   6. Intervisie als leermiddelJe gebruikt intervisie als leermiddel in teams.
   7. Reflectieve werkvormen kiezenJe kiest passende reflectieve werkvormen.
   8. Cultuur van openheid creërenJe creëert een cultuur van openheid in teams.
   9. Evaluatie van samenwerkingJe evalueert de samenwerking binnen het team.
   10. Feedback integreren in werkprocessenJe integreert feedback in dagelijkse werkprocessen.
8. 8 Teamresultaten en prestatiemeting Je stelt doelen op, meet teamresultaten en gebruikt prestatie-indicatoren en verbetercycli om prestaties te evalueren.
   10 lessen

   1. Doelen SMART formulerenJe formuleert doelen volgens de SMART-methode.
   2. Prestatie-indicatoren vaststellenJe stelt prestatie-indicatoren vast voor teams.
   3. Teamresultaten evaluerenJe evalueert teamresultaten aan de hand van criteria.
   4. Gebruik van KPI’s in teamverbandJe gebruikt KPI’s om prestaties te monitoren.
   5. Dashboarding en teamrapportagesJe maakt teamrapportages en gebruikt dashboards.
   6. Individuele bijdrage metenJe meet individuele bijdragen binnen het team.
   7. Balans tussen proces en resultaatJe bewaakt de balans tussen proces en resultaat.
   8. Continu verbeteren (PDCA-cyclus)Je past de PDCA-cyclus toe voor continu verbeteren.
   9. Leren van successen en foutenJe leert van successen en fouten binnen het team.
   10. Prestatiebeloning en waarderingJe onderzoekt de rol van prestatiebeloning en waardering.
9. 9 Verandering en teamontwikkeling Je analyseert veranderingsprocessen in teams, herkent weerstand en past modellen toe voor teamontwikkeling tijdens verandering.
   10 lessen

   1. Veranderingsprocessen binnen teamsJe onderzoekt hoe veranderingsprocessen in teams verlopen.
   2. Het ADKAR-model toepassenJe past het ADKAR-model toe bij teamverandering.
   3. Weerstand bij teamverandering herkennenJe herkent en benoemt weerstand bij teamverandering.
   4. Rol van de leider in veranderingJe bekijkt de rol van de leider bij veranderingen.
   5. Communicatie bij veranderingenJe analyseert communicatie bij veranderingen in teams.
   6. Teamveerkracht ontwikkelenJe ontwikkelt teamveerkracht bij verandering.
   7. Omgaan met onzekerheidJe gaat om met onzekerheid tijdens veranderingsprocessen.
   8. Fasen van emotionele verandering (Kubler-Ross)Je herkent fasen van emotionele verandering met Kubler-Ross.
   9. Verandering als leerprocesJe ziet verandering als een leerproces voor teams.
   10. Teamontwikkeling in veranderende contextenJe past teamontwikkeling toe in veranderende contexten.
10. 10 Psychologische veiligheid en vertrouwen Je onderzoekt psychologische veiligheid, creëert vertrouwen en herkent voorwaarden voor openheid en veilig samenwerken.
    10 lessen

    1. Definitie van psychologische veiligheidJe definieert psychologische veiligheid in teams.
    2. Het belang van veiligheid voor innovatieJe benoemt waarom veiligheid innovatie bevordert.
    3. Voorwaarden voor openheid in teamsJe herkent voorwaarden voor openheid in teams.
    4. Vertrouwen als fundament van samenwerkingJe ziet vertrouwen als fundament voor samenwerking.
    5. Veiligheid creëren als teamleiderJe leert veiligheid te creëren als teamleider.
    6. Omgaan met kwetsbaarheidJe gaat om met kwetsbaarheid in teams.
    7. Herkennen van onveilige situatiesJe herkent signalen van onveilige situaties.
    8. Gespreksklimaat en veiligheidJe bevordert een veilig gespreksklimaat.
    9. Veilige feedbackstructurenJe past veilige feedbackstructuren toe.
    10. Vertrouwen duurzaam opbouwenJe bouwt vertrouwen op binnen teams.