MHBO Praktijkcursus – Staatsrecht

Je onderzoekt de structuur van het Nederlandse staatsrecht en past deze kennis toe op actuele vraagstukken en casussen.

1. 1 Inleiding tot staatsrecht Je verkent de basis van het staatsrecht en het onderscheid met andere rechtsgebieden.
   5 lessen

   1. Definitie en doel van staatsrechtJe formuleert wat onder staatsrecht wordt verstaan en waarom het bestaat.
   2. Verschil tussen staatsrecht, bestuursrecht en strafrechtJe vergelijkt staatsrecht met bestuursrecht en strafrecht aan de hand van voorbeelden.
   3. Belang van staatsrecht voor de samenlevingJe onderzoekt hoe staatsrecht invloed heeft op het functioneren van de samenleving.
   4. Basisprincipes van rechtsstaat en democratieJe legt de kernwaarden van de rechtsstaat en democratie uit.
   5. Overzicht van kernwetten en grondwetJe benoemt de belangrijkste wetten en de rol van de Grondwet.
2. 2 De Grondwet en basisprincipes Je bestudeert de Grondwet, de opbouw en de belangrijkste rechten en plichten.
   5 lessen

   1. Structuur en inhoud van de Nederlandse GrondwetJe beschrijft hoe de Grondwet is opgebouwd en welke onderwerpen aan bod komen.
   2. Rechten en plichten van burgersJe licht toe welke rechten en plichten burgers hebben volgens de Grondwet.
   3. Scheiding der machten: wetgevende, uitvoerende en rechterlijke machtJe legt uit hoe de macht is verdeeld tussen verschillende staatsorganen.
   4. Constitutionele waarborgen van vrijhedenJe geeft voorbeelden van vrijheden die door de Grondwet worden beschermd.
   5. Wijzigingen en aanpassingen van de GrondwetJe onderzoekt hoe en waarom de Grondwet kan worden aangepast.
3. 3 Wetgevende macht Je analyseert het wetgevingsproces en de rol van de Staten-Generaal en het kabinet.
   5 lessen

   1. Rol van de Staten-Generaal (Tweede en Eerste Kamer)Je beschrijft de taken van de Tweede en Eerste Kamer binnen het wetgevingsproces.
   2. Proces van wetgeving: van voorstel tot publicatieJe volgt het traject van een wetsvoorstel tot aan de publicatie.
   3. Functie van ministers en kabinet in wetgevingJe onderzoekt de rol van ministers en het kabinet bij het maken van wetten.
   4. Burgerparticipatie en consultatie bij wetgevingJe bekijkt hoe burgers kunnen meedenken en reageren op wetsvoorstellen.
   5. Toetsing van wetten aan de GrondwetJe bespreekt hoe wetten worden getoetst aan de Grondwet.
4. 4 Uitvoerende macht Je onderzoekt de uitvoerende macht en de samenwerking met andere staatsorganen.
   5 lessen

   1. Rol van de regering en ministersJe bekijkt de rol van de regering en ministers bij het uitvoeren van beleid.
   2. Taken en bevoegdheden van ambtenarenJe benoemt de taken en bevoegdheden van ambtenaren in de praktijk.
   3. Relatie tussen uitvoerende en wetgevende machtJe analyseert de relatie tussen uitvoerende en wetgevende macht.
   4. Beleidsvorming en uitvoering van wettenJe legt uit hoe beleid wordt ontwikkeld en wetten worden uitgevoerd.
   5. Controlemechanismen op uitvoerende machtJe bespreekt welke controlemechanismen er zijn op de uitvoerende macht.
5. 5 Rechterlijke macht Je verdiept je in de rechterlijke macht en de procedures binnen de rechtspraak.
   5 lessen

   1. Onafhankelijkheid van de rechterlijke machtJe onderzoekt het belang van een onafhankelijke rechterlijke macht.
   2. Taken van de civiele, straf- en bestuursrechterJe beschrijft de taken van verschillende rechters in civiele, straf- en bestuurszaken.
   3. Procedures en rechtsmiddelenJe verkent de procedures en beschikbare rechtsmiddelen bij geschillen.
   4. Toetsing van overheidshandelingen aan de GrondwetJe bekijkt hoe de rechter overheidshandelingen aan de Grondwet toetst.
   5. Belang van precedenten en jurisprudentieJe herkent het belang van jurisprudentie en precedenten in de rechtspraak.
6. 6 Fundamentele rechten en vrijheden Je onderzoekt fundamentele rechten en vrijheden en past deze toe in praktijksituaties.
   5 lessen

   1. Vrijheid van meningsuiting, godsdienst en verenigingJe benoemt en verklaart de belangrijkste vrijheden in Nederland.
   2. Recht op privacy en bescherming van persoonsgegevensJe licht toe hoe privacy en persoonsgegevens worden beschermd.
   3. Gelijke behandeling en non-discriminatieJe bespreekt het recht op gelijke behandeling en non-discriminatie.
   4. Bescherming tegen overheidshandelenJe onderzoekt hoe burgers worden beschermd tegen overheidshandelen.
   5. Toepassing van rechten in praktijkvoorbeeldenJe past rechten en vrijheden toe in concrete voorbeelden.
7. 7 Decentralisatie en lokale overheid Je bekijkt de rol van gemeenten en provincies en hun relatie met de rijksoverheid.
   5 lessen

   1. Taken en bevoegdheden van gemeenten en provinciesJe beschrijft de taken en bevoegdheden van lokale overheden.
   2. Relatie tussen rijksoverheid en lokale overhedenJe analyseert de samenwerking tussen rijk en lokale overheden.
   3. Wet- en regelgeving op lokaal niveauJe onderzoekt welke regels gelden op lokaal niveau.
   4. Financiële en organisatorische autonomieJe bekijkt hoe gemeenten en provincies hun autonomie organiseren en financieren.
   5. Burgerparticipatie op lokaal niveauJe bespreekt hoe burgers kunnen participeren op lokaal niveau.
8. 8 Constitutionele toetsing en controle Je onderzoekt hoe wetten en overheidshandelen worden getoetst en gecontroleerd.
   5 lessen

   1. Rol van de rechter bij toetsing van wettenJe bekijkt de rol van de rechter bij het toetsen van wetten.
   2. Parlementaire controle op de uitvoerende machtJe beschrijft hoe het parlement toezicht houdt op de uitvoerende macht.
   3. Ombudsman en andere toezichthoudersJe onderzoekt de rol van de ombudsman en andere toezichthouders.
   4. Procedures voor het aanvechten van overheidshandelingenJe licht toe hoe burgers overheidshandelen kunnen aanvechten.
   5. Voorbeelden van constitutionele conflictenJe bespreekt voorbeelden van conflicten rond de Grondwet.
9. 9 Europese en internationale invloed op staatsrecht Je analyseert de invloed van Europese en internationale regels op het Nederlandse staatsrecht.
   5 lessen

   1. Relatie tussen Nederlands recht en EU-wetgevingJe onderzoekt de verhouding tussen Nederlands recht en EU-wetgeving.
   2. Invloed van internationale verdragenJe licht toe hoe internationale verdragen het staatsrecht beïnvloeden.
   3. Europese Hof voor de Rechten van de MensJe bekijkt de rol van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.
   4. Toepassing van internationaal recht in nationale contextJe past internationaal recht toe binnen de nationale context.
   5. Samenwerking tussen staten en supranationale organisatiesJe beschrijft hoe staten samenwerken binnen internationale organisaties.
10. 10 Actualiteit en ontwikkelingen in staatsrecht Je volgt actuele ontwikkelingen en bespreekt de impact daarvan op het staatsrecht.
    5 lessen

    1. Recente wetswijzigingen en constitutionele discussiesJe analyseert recente wetswijzigingen en actuele discussies rond de Grondwet.
    2. Debatten over grondrechten en burgerparticipatieJe bespreekt actuele debatten over grondrechten en burgerparticipatie.
    3. Digitalisering en impact op staatsrechtJe onderzoekt de gevolgen van digitalisering voor het staatsrecht.
    4. Politieke en maatschappelijke invloed op wetgevingJe bekijkt hoe politieke en maatschappelijke ontwikkelingen wetgeving beïnvloeden.
    5. Trends en toekomstige uitdagingen in staatsrechtJe benoemt trends en uitdagingen voor de toekomst van het staatsrecht.