HBO Management en lean in de overheid (6 maanden)

Je onderzoekt hoe overheidsorganisaties functioneren, hoe beleid ontstaat en hoe je effectief samenwerkt en stuurt binnen de publieke sector.

1. 1 Overheidsstructuur en bestuurslagen Je onderzoekt de opbouw van de overheid, de samenwerking tussen bestuurslagen en de rol van regelgeving.
   10 lessen

   1. Overzicht van de Nederlandse bestuursstructuurJe brengt de structuur van het Nederlandse bestuur in kaart.
   2. Taken en bevoegdheden van Rijksoverheid, provincies en gemeentenJe benoemt taken en bevoegdheden van verschillende overheidslagen.
   3. Samenwerking tussen verschillende bestuurslagenJe analyseert hoe bestuurslagen samenwerken.
   4. Rol van waterschappen en andere decentrale overhedenJe onderzoekt de rol van waterschappen en andere decentrale overheden.
   5. Publieke versus private sector verschillenJe vergelijkt publieke en private sectoren op structuur en werkwijze.
   6. Wet- en regelgeving rondom bestuursorganenJe bestudeert relevante wet- en regelgeving voor bestuursorganen.
   7. Politieke besluitvormingsprocessenJe beschrijft hoe politieke besluitvorming tot stand komt.
   8. Invloed van Europese regelgeving op lokaal bestuurJe onderzoekt de invloed van Europese regels op lokaal bestuur.
   9. Democratische legitimatie en participatieJe bespreekt hoe legitimatie en participatie in de democratie werken.
   10. Transparantie en verantwoordingsplichtJe beoordeelt hoe transparantie en verantwoording worden vormgegeven.
2. 2 Organisatiekunde binnen de overheid Je analyseert organisatiestructuren, interne processen en samenwerking binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Organisatiestructuren in publieke instellingenJe onderzoekt verschillende organisatiestructuren in publieke instellingen.
   2. Functies en rollen binnen overheidsorganisatiesJe benoemt functies en rollen binnen overheidsorganisaties.
   3. Bestuurlijke en ambtelijke hiërarchieJe beschrijft bestuurlijke en ambtelijke hiërarchieën.
   4. Cultuurverschillen tussen publieke en private sectorJe vergelijkt cultuurverschillen tussen publieke en private sectoren.
   5. Interne communicatie en informatievoorzieningJe analyseert interne communicatie en informatievoorziening.
   6. Veranderingsprocessen in overheidsorganisatiesJe onderzoekt hoe veranderingsprocessen verlopen.
   7. Samenwerking binnen en tussen afdelingenJe beoordeelt samenwerking binnen en tussen afdelingen.
   8. Netwerkmanagement en interbestuurlijke samenwerkingJe past netwerkmanagement en interbestuurlijke samenwerking toe.
   9. Organisatie-effectiviteit en prestatiemetingJe meet organisatie-effectiviteit en prestaties.
   10. Innovatie en flexibiliteit binnen de overheidJe onderzoekt hoe innovatie en flexibiliteit worden gestimuleerd.
3. 3 Publiek management en leiderschap Je ontwikkelt vaardigheden in publiek leiderschap, besluitvorming en omgaan met publieke druk.
   10 lessen

   1. Kenmerken van publiek leiderschapJe herkent kenmerken van leiderschap in de publieke sector.
   2. Verschil tussen leiderschap en managementJe onderscheidt management van leiderschap.
   3. Politiek-bestuurlijke sensitiviteitJe past politiek-bestuurlijke sensitiviteit toe in praktijksituaties.
   4. Motiveren en aansturen van ambtenarenJe motiveert en stuurt ambtenaren aan.
   5. Besluitvorming en conflicthanteringJe hanteert besluitvorming en conflictoplossing.
   6. Ethiek en integriteit in publieke functiesJe past ethiek en integriteit toe in publieke functies.
   7. Resultaatgericht sturen binnen publieke kadersJe stuurt resultaatgericht binnen publieke kaders.
   8. Leiderschapsstijlen en hun effectJe vergelijkt verschillende leiderschapsstijlen en hun effecten.
   9. Omgaan met publieke druk en mediaJe gaat om met publieke druk en media-aandacht.
   10. Ontwikkelen van een visie en strategieJe ontwikkelt een visie en strategie voor publieke organisaties.
4. 4 Beleidscyclus en beleidsanalyse Je past de beleidscyclus toe, voert beleidsanalyses uit en communiceert over beleid.
   10 lessen

   1. Fasen van de beleidscyclus (agenda, formuleren, implementatie, evaluatie)Je benoemt en doorloopt de fasen van de beleidscyclus.
   2. Instrumenten voor beleidsanalyseJe gebruikt instrumenten om beleid te analyseren.
   3. Stakeholderanalyse in beleidsprocessenJe voert een stakeholderanalyse uit in beleidsprocessen.
   4. Kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethodenJe past kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden toe.
   5. Kosten-batenanalyse en impactassessmentJe voert kosten-batenanalyses en impactassessments uit.
   6. Formuleren van SMART-beleidsdoelstellingenJe formuleert SMART-beleidsdoelstellingen.
   7. Monitoren en evalueren van beleidJe monitort en evalueert beleid.
   8. Omgaan met beleidswijzigingen en crisesJe reageert op beleidswijzigingen en crises.
   9. Communicatie over beleid met burgers en politiekJe communiceert over beleid met burgers en politiek.
   10. Gebruik van digitale tools bij beleidsontwikkelingJe gebruikt digitale tools bij beleidsontwikkeling.
5. 5 Financieel management en begrotingsproces Je leert begrotingen opstellen, financiële processen beheren en verantwoording afleggen.
   10 lessen

   1. Begrotingssystematiek binnen de overheidJe beschrijft de begrotingssystematiek van de overheid.
   2. Opstellen en analyseren van begrotingenJe stelt begrotingen op en analyseert deze.
   3. Financiële verantwoording en controleJe voert financiële verantwoording en controle uit.
   4. Inkomsten- en uitgavenbeheerJe beheert inkomsten en uitgaven.
   5. Investeringen en kapitaalsbegrotingJe beoordeelt investeringen en kapitaalsbegrotingen.
   6. Risicomanagement in financiële planningJe past risicomanagement toe in financiële planning.
   7. Kostenbewustzijn en budgetdisciplineJe bevordert kostenbewustzijn en budgetdiscipline.
   8. Toezicht en audit binnen publieke financiënJe voert toezicht en audits uit binnen publieke financiën.
   9. Meerjarenramingen en scenarioanalysesJe maakt meerjarenramingen en scenarioanalyses.
   10. Transparantie en verantwoording richting stakeholdersJe verantwoordt financiële keuzes aan stakeholders.
6. 6 Juridische kaders en governance Je past juridische kaders toe, herkent governanceprincipes en beheerst compliance en integriteit.
   10 lessen

   1. Publiekrechtelijke en privaatrechtelijke wetgevingJe onderscheidt publiekrechtelijke en privaatrechtelijke wetgeving.
   2. Bestuursrecht en handhavingJe past bestuursrecht en handhaving toe.
   3. Wet openbaarheid van bestuur (Wob)Je werkt met de Wet openbaarheid van bestuur.
   4. Governanceprincipes in de publieke sectorJe benoemt governanceprincipes in de publieke sector.
   5. Compliance en risicobeheersingJe beheerst compliance en risicobeheersing.
   6. Omgang met bezwaar en beroepJe behandelt bezwaar- en beroepsprocedures.
   7. Rollen van toezichthouders en controle-instantiesJe beschrijft de rollen van toezichthouders en controle-instanties.
   8. Vertrouwelijkheid en gegevensbeschermingJe waarborgt vertrouwelijkheid en gegevensbescherming.
   9. Juridische procedures en procesvoeringJe voert juridische procedures en procesvoering uit.
   10. Integriteit en fraudepreventieJe herkent integriteitsvraagstukken en voorkomt fraude.
7. 7 Kwaliteitsmanagement en prestatiebeoordeling Je ontwikkelt methoden voor kwaliteitsmanagement en beoordeelt prestaties in publieke dienstverlening.
   10 lessen

   1. Kwaliteitsnormen in publieke dienstverleningJe past kwaliteitsnormen toe in publieke dienstverlening.
   2. Opstellen van prestatie-indicatoren (KPI’s)Je stelt prestatie-indicatoren op.
   3. Klantgerichtheid en servicekwaliteitJe bevordert klantgerichtheid en servicekwaliteit.
   4. Procesoptimalisatie en lean managementJe optimaliseert processen met lean management.
   5. Benchmarking binnen en tussen overhedenJe vergelijkt prestaties met benchmarking.
   6. Evaluatiemethoden en auditsJe voert evaluaties en audits uit.
   7. Continu verbeteren en innovatie stimulerenJe stimuleert continu verbeteren en innovatie.
   8. Omgaan met klachten en feedbackJe handelt klachten en feedback af.
   9. Verantwoording en transparantie naar burgersJe legt verantwoording af aan burgers.
   10. Gebruik van ICT voor kwaliteitsmonitoringJe gebruikt ICT voor kwaliteitsmonitoring.
8. 8 Communicatie en participatie Je ontwikkelt communicatiestrategieën en betrekt burgers bij overheidsprocessen.
   10 lessen

   1. Communicatiestrategieën binnen de overheidJe ontwikkelt communicatiestrategieën voor de overheid.
   2. Publieksvoorlichting en informatievoorzieningJe verzorgt publieksvoorlichting en informatievoorziening.
   3. Mediarelaties en crisiscommunicatieJe beheert mediarelaties en crisiscommunicatie.
   4. Digitale communicatiekanalenJe gebruikt digitale communicatiekanalen.
   5. Burgerparticipatie en inspraakmethodenJe past burgerparticipatie en inspraakmethoden toe.
   6. Omgaan met diverse doelgroepenJe stemt communicatie af op diverse doelgroepen.
   7. Lobbyen en belangenbehartigingJe voert lobby- en belangenbehartigingsactiviteiten uit.
   8. Transparantie en open dataJe bevordert transparantie en open data.
   9. Storytelling en framing van beleidsinformatieJe past storytelling en framing toe bij beleidsinformatie.
   10. Evalueren van communicatie-effectiviteitJe evalueert de effectiviteit van communicatie.
9. 9 Project- en verandermanagement Je past projectmanagementmethoden toe en begeleidt verandertrajecten binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Projectmanagementmethodieken (PRINCE2, Agile) toegepast in de overheidJe gebruikt projectmanagementmethodieken in de overheid.
   2. Opstellen van projectplannen en business casesJe stelt projectplannen en business cases op.
   3. Stakeholdermanagement binnen projectenJe beheert stakeholders binnen projecten.
   4. Risicoanalyse en -beheersingJe voert risicoanalyses uit en beheerst risico’s.
   5. Implementeren van veranderingen in organisatiesJe implementeert veranderingen in organisaties.
   6. Omgaan met weerstand en conflictenJe gaat om met weerstand en conflicten.
   7. Monitoring en rapportage van projectvoortgangJe monitort en rapporteert projectvoortgang.
   8. Financieel beheer van projectenJe beheert de financiën van projecten.
   9. Evaluatie en borging van projectresultatenJe evalueert en borgt projectresultaten.
   10. Cultuurverandering en leiderschap bij transitiesJe begeleidt cultuurverandering en leiderschap bij transities.
10. 10 Duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid Je onderzoekt duurzaamheidsprincipes en maatschappelijke verantwoordelijkheid in overheidsbeleid.
    10 lessen

    1. Duurzaamheidsprincipes in overheidsbeleidJe past duurzaamheidsprincipes toe in beleid.
    2. Klimaatbeleid en energietransitieJe analyseert klimaatbeleid en energietransitie.
    3. Sociale inclusie en gelijke kansenJe bevordert sociale inclusie en gelijke kansen.
    4. Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI)Je past maatschappelijk verantwoord inkopen toe.
    5. Circulaire economie en afvalbeheerJe onderzoekt circulaire economie en afvalbeheer.
    6. Transparantie en verantwoording over duurzaamheidJe verantwoordt duurzaamheidsbeleid richting stakeholders.
    7. Samenwerking met maatschappelijke partnersJe werkt samen met maatschappelijke partners.
    8. Impactmeting van duurzaamheidsinitiatievenJe meet de impact van duurzaamheidsinitiatieven.
    9. Innovatieve technologieën voor duurzaamheidJe onderzoekt innovatieve technologieën voor duurzaamheid.
    10. Communicatie over maatschappelijke impactJe communiceert over maatschappelijke impact.

Je past Lean toe op processen binnen de overheid en verbetert dienstverlening met concrete methoden en tools.

1. 1 lean-principes in de overheid Je onderzoekt hoe Lean-principes werken in de overheid en hoe je waarde creëert voor de burger.
   10 lessen

   1. Definitie van leanJe omschrijft wat Lean inhoudt en waar het voor staat.
   2. Historie en ontwikkeling van leanJe plaatst Lean in historisch perspectief en benoemt belangrijke ontwikkelingen.
   3. Kernwaarden van leanJe benoemt de kernwaarden van Lean en hun betekenis voor de overheid.
   4. lean denken versus traditioneel denkenJe vergelijkt Lean denken met traditionele werkwijzen.
   5. Waarde voor de burger bepalenJe bepaalt wat waardevol is voor burgers binnen overheidsprocessen.
   6. Verspilling herkennen (muda)Je herkent verschillende vormen van verspilling in processen.
   7. Continu verbeteren (kaizen)Je past het principe van continu verbeteren toe op je werkpraktijk.
   8. Procesgericht werken in de overheidJe werkt procesgericht en brengt overheidsprocessen in kaart.
   9. Rol van medewerkers in leanJe benoemt de rol van medewerkers bij Lean-toepassing.
   10. lean cultuur ontwikkelenJe beschrijft hoe je een cultuur van Lean binnen een organisatie ontwikkelt.
2. 2 Procesanalyse en procesoptimalisatie Je analyseert en optimaliseert processen binnen overheidsorganisaties met Lean-instrumenten.
   10 lessen

   1. Procesidentificatie binnen overheidsorganisatiesJe identificeert processen en brengt ze in kaart binnen je organisatie.
   2. Procesmapping en flowcharts makenJe maakt flowcharts om processtappen visueel weer te geven.
   3. Waardestroomanalyse (Value Stream Mapping)Je voert een waardestroomanalyse uit om waarde en verspilling te onderscheiden.
   4. Kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) bepalenJe stelt kritische prestatie-indicatoren op voor procesverbetering.
   5. Bottlenecks identificerenJe signaleert knelpunten die processen vertragen of verstoren.
   6. Procesvariatie meten en verminderenJe meet variatie in processen en zoekt naar mogelijkheden om deze te verminderen.
   7. Doorlooptijd verkortenJe onderzoekt hoe je doorlooptijden kunt verkorten.
   8. Inzet van lean-tools bij optimalisatieJe kiest en past Lean-tools toe voor procesoptimalisatie.
   9. Stakeholderanalyse binnen processenJe voert een stakeholderanalyse uit binnen processen.
   10. Rapportage van procesresultatenJe rapporteert procesresultaten op een gestructureerde manier.
3. 3 lean-methodieken en tools Je werkt met Lean-methodieken en tools om processen in de publieke sector te verbeteren.
   10 lessen

   1. 5S methode toepassenJe past de 5S-methode toe om werkplekken te organiseren.
   2. Kaizen events organiserenJe organiseert Kaizen events voor procesverbetering.
   3. PDCA-cyclus gebruikenJe gebruikt de PDCA-cyclus voor stapsgewijze verbetering.
   4. A3-probleemoplossingJe lost problemen op met de A3-methode.
   5. Visuele managementtechniekenJe zet visuele managementtechnieken in voor procesoverzicht.
   6. FMEA (Failure Mode and Effects Analysis)Je voert een FMEA uit om risico’s in processen te analyseren.
   7. Kanban in overheidsprocessenJe past Kanban toe in overheidsprocessen voor betere doorstroming.
   8. Root cause analysis (visgraatdiagram)Je analyseert oorzaken van problemen met het visgraatdiagram.
   9. Just-in-time principesJe past just-in-time principes toe voor efficiënte processen.
   10. Standard work documenten opstellenJe stelt standaard werkinstructies op voor consistente uitvoering.
4. 4 Verandermanagement bij lean-implementatie Je begeleidt veranderingen bij Lean-implementatie en creëert draagvlak binnen de organisatie.
   10 lessen

   1. Veranderingstheorieën binnen overhedenJe onderzoekt relevante veranderingstheorieën voor de overheid.
   2. Weerstand tegen verandering herkennenJe herkent weerstand tegen verandering bij medewerkers.
   3. Communicatieplannen opstellenJe stelt een communicatieplan op voor verandertrajecten.
   4. Rollen en verantwoordelijkheden bij veranderingJe verdeelt rollen en verantwoordelijkheden bij veranderingen.
   5. Betrekken van stakeholdersJe betrekt stakeholders actief bij het veranderproces.
   6. Motivatie en draagvlak creërenJe stimuleert motivatie en creëert draagvlak voor Lean.
   7. Training en coaching van medewerkersJe organiseert training en coaching voor medewerkers.
   8. Succesfactoren voor implementatieJe benoemt succesfactoren voor een geslaagde Lean-implementatie.
   9. Evaluatie en bijsturing van verandertrajectenJe evalueert en stuurt verandertrajecten bij waar nodig.
   10. Borging van lean in de organisatiecultuurJe borgt Lean in de organisatiecultuur voor blijvend resultaat.
5. 5 Kwaliteitsmanagement in de publieke sector Je beheert en verbetert kwaliteit binnen de publieke sector met aandacht voor normen en klantgerichtheid.
   10 lessen

   1. Kwaliteitsnormen en certificeringenJe benoemt kwaliteitsnormen en mogelijke certificeringen in de sector.
   2. Klantgerichtheid en burgertevredenheidJe meet klantgerichtheid en tevredenheid van burgers.
   3. Risicomanagement binnen processenJe voert risicomanagement uit binnen processen.
   4. Audits en inspecties uitvoerenJe voert audits en inspecties uit om kwaliteit te bewaken.
   5. Documentatie en processtandaardenJe beheert documentatie en processtandaarden.
   6. Continu verbeteren en kwaliteitszorgJe past methoden toe voor continu verbeteren van kwaliteit.
   7. Benchmarking met andere overheidsinstellingenJe vergelijkt prestaties met andere overheidsinstellingen.
   8. Feedbacksystemen voor kwaliteitJe zet feedbacksystemen in voor kwaliteitsverbetering.
   9. Rapporteren over kwaliteitsprestatiesJe rapporteert over kwaliteitsprestaties aan betrokkenen.
   10. Innovaties in kwaliteitsmanagementJe onderzoekt innovaties in kwaliteitsmanagement.
6. 6 Data-analyse en besluitvorming Je gebruikt data-analyse om processen te verbeteren en onderbouwde besluiten te nemen in de overheid.
   10 lessen

   1. Data verzamelen en verwerkenJe verzamelt en verwerkt relevante data uit processen.
   2. Kwantitatieve versus kwalitatieve dataJe onderscheidt kwantitatieve van kwalitatieve data.
   3. Statistische basisvaardighedenJe past basisstatistiek toe op verzamelde gegevens.
   4. Visualisatie van data (dashboards)Je visualiseert data met dashboards en grafieken.
   5. Data-driven decision makingJe neemt besluiten op basis van data-analyse.
   6. Gebruik van lean metricsJe gebruikt Lean-metrics voor procesverbetering.
   7. Interpretatie van resultatenJe interpreteert resultaten en trekt conclusies.
   8. Toepassen van data in beleidsvormingJe past data toe bij het opstellen van beleid.
   9. Data-ethiek en privacyJe houdt rekening met data-ethiek en privacyregels.
   10. Rapporteren en presenteren van bevindingenJe presenteert bevindingen uit data-analyse aan anderen.
7. 7 Projectmanagement binnen lean Je past projectmanagement toe binnen Lean-trajecten in de overheid en bewaakt voortgang en resultaten.
   10 lessen

   1. Projectinitiatie en afbakeningJe start projecten op en bepaalt de reikwijdte.
   2. SMART-doelen formulerenJe formuleert SMART-doelen voor projecten.
   3. Planningstechnieken (zoals Gantt en Scrum)Je gebruikt planningstechnieken zoals Gantt en Scrum.
   4. Risicomanagement in projectenJe voert risicomanagement uit in projecten.
   5. Resource managementJe beheert inzet van middelen en resources.
   6. StakeholdermanagementJe betrekt stakeholders bij projectuitvoering.
   7. Monitoring en controle van projectenJe monitort en controleert de voortgang van projecten.
   8. lean tools toepassen in projectmanagementJe past Lean-tools toe binnen projectmanagement.
   9. Rapportage en communicatieJe rapporteert en communiceert over projectvoortgang.
   10. Evaluatie en afsluiting van projectenJe evalueert en sluit projecten af volgens plan.
8. 8 lean en digitalisering in de overheid Je onderzoekt hoe digitalisering Lean ondersteunt en processen binnen de overheid efficiënter maakt.
   10 lessen

   1. Digitalisering als lean-ondersteuningJe bekijkt hoe digitalisering Lean-processen versterkt.
   2. Automatiseren van processenJe onderzoekt mogelijkheden om processen te automatiseren.
   3. E-government toepassingenJe analyseert toepassingen van e-government.
   4. Gebruik van workflow management systemenJe werkt met workflow management systemen.
   5. Data-integriteit en beveiligingJe beoordeelt data-integriteit en beveiliging.
   6. Impact van digitalisering op processenJe analyseert de impact van digitalisering op processen.
   7. Veranderingen in werkrollen door digitaliseringJe beschrijft veranderingen in werkrollen door digitalisering.
   8. Digitale communicatie met burgersJe onderzoekt digitale communicatie met burgers.
   9. Analyse van digitale processenJe analyseert digitale processen op effectiviteit.
   10. Innovatieve technologieën in leanJe signaleert innovatieve technologieën voor Lean.
9. 9 Cultuur en leiderschap in lean-organisaties Je onderzoekt de rol van cultuur en leiderschap bij het realiseren van Lean in overheidsorganisaties.
   10 lessen

   1. Kenmerken van lean leiderschapJe benoemt kenmerken van Lean leiderschap.
   2. Leiderschapsstijlen binnen overheidJe vergelijkt leiderschapsstijlen binnen de overheid.
   3. Het belang van voorbeeldgedragJe bespreekt het belang van voorbeeldgedrag.
   4. Medewerkerbetrokkenheid stimulerenJe stimuleert betrokkenheid van medewerkers.
   5. Communicatie en feedbackJe zet communicatie en feedback in voor teamontwikkeling.
   6. Teamontwikkeling en samenwerkingJe werkt aan teamontwikkeling en samenwerking.
   7. Omgaan met conflictenJe gaat om met conflicten binnen teams.
   8. Cultuurverandering ondersteunenJe ondersteunt cultuurverandering richting Lean.
   9. Coaching en mentoringJe coacht en begeleidt collega’s in Lean-ontwikkeling.
   10. Leiderschap meten en verbeterenJe meet en verbetert leiderschap in de organisatie.
10. 10 Juridische en ethische aspecten van lean in de overheid Je onderzoekt juridische en ethische vraagstukken die spelen bij Lean-toepassing in de overheid.
    10 lessen

    1. Wet- en regelgeving relevant voor leanJe benoemt relevante wet- en regelgeving voor Lean-processen.
    2. Transparantie en verantwoordingJe waarborgt transparantie en legt verantwoording af.
    3. Privacy en gegevensbeschermingJe beschermt privacy en gegevens in processen.
    4. Ethische dilemma’s in procesoptimalisatieJe bespreekt ethische dilemma’s bij procesoptimalisatie.
    5. Rechtmatigheid van processenJe toetst processen aan rechtmatigheid.
    6. Toegankelijkheid van overheidsdienstenJe bevordert toegankelijkheid van overheidsdiensten.
    7. Risico’s van lean binnen wettelijke kadersJe benoemt risico’s van Lean binnen wettelijke kaders.
    8. Klachtenafhandeling en geschillenJe behandelt klachten en geschillen volgens procedure.
    9. Publieke waarden en leanJe koppelt publieke waarden aan Lean-praktijken.
    10. Compliance en auditsJe voert compliance en audits uit binnen Lean-processen.